22365_BLD_cuoi_tuan_ngay_10.12.2016

Tòa soạn 38 QUANG TRUNG ĐÀ LẠT ª ĐT 3822472 3822473 ª Fax 3827608 E mail tsbaolamdong@gmail com ª www baolamdong vn www dalatonline vn SỐ 317 4677 THỨ BẢY, NGÀY 10/12/2016CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG[.]

Tòa soạn: 38 QUANG TRUNG - ĐÀ LẠT ª ĐT: 3822472 - 3822473 ª Fax: 3827608 E-mail: tsbaolamdong@gmail.com ª www.baolamdong.vn - www.dalatonline.vn

SỐ 317 - 4677

THỨ BẢY , NGÀY 10/12/2016

CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH LÂM ĐỒNG - TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN, NHÂN DÂN LÂM ĐỒNG

CUỐI TUẦN

Hồi ức làng quê

Vấn đề cuối tuần

Đảm bảo phát triển kinh tế, xã hội gắn với

bảo vệ môi trường theo hướng bền vững

TRANG 8

1 TUẦN

CON SỐ

Để lại ít nhất 80% cho

ngân sách xã số thu được từ

đấu giá quyền sử dụng đất,

giao đất có thu tiền sử dụng đất

hoặc cho thuê đất trên địa bàn

xã để thực hiện các nội dung

xây dựng NTM theo quy định

của HĐND tỉnh

Nguồn: Ban Chỉ đạo Chương trình

xây dựng NTM

TRANG 6

XEM TIẾP TRANG 2

Hiệu quả từ việc

chuyển đổi cơ cấu

cây trồng ở xã nghèo

3

Thức tỉnh

5

Truyện ngắn:

DUY LƯU

Bưởi Diễn vườn nhà Ảnh: Trường Thi

Moka giữa phố trung tâm Đà Lạt

Lữ khách thưởng thức cà phê moka tại Quán Coffee Dalata Ảnh: V.Việt

Thư mùa Đông

7

Qua hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ môi

trường (BVMT) trong thời kỳ đẩy mạnh

CNH, HĐH đất nước, các sở và ngành, địa phương,

MTTQ cùng các đoàn thể trong tỉnh Lâm Đồng đã

tích cực phối hợp, triển khai thực hiện các nội dung,

chương trình, kế hoạch về BVMT liên quan đến

ngành, địa phương, tổ chức mình

Điều ghi nhận trước hết là công tác quản lý nhà

nước về BVMT được chú trọng triển khai thực hiện

đồng bộ Nhận thức của các cấp ủy đảng, chính

quyền, MTTQ, đoàn thể các cấp và nhân dân từng

bước nâng lên, tạo chuyển biến tích cực trong hành

động Tỉnh tập trung làm tốt công tác kiểm soát ô

nhiễm, thẩm định và phê duyệt báo cáo đánh giá tác

động môi trường; kiểm tra giám sát về chấp hành

quy định pháp luật về BVMT Các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chính trị, xã hội đồng cấp tổ chức ký kết nhiều chương trình liên tịch về BVMT

Chú trọng việc tuyên truyền, phát động, hưởng ứng BVMT nhân các sự kiện, ngày BVMT của quốc tế

và Việt Nam hằng năm Trong các chương trình, dự

án, đề án của ngành, địa phương đã lồng ghép nội dung về BVMT Hầu hết doanh nghiệp, cơ sở sản xuất nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm trong hoạt động; toàn tỉnh có trên 90% cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng mới đạt yêu cầu về BVMT Nội dung còn được đưa vào các cam kết, hương ước và

là tiêu chí để xét, công nhận gia đình, thôn, buôn, khu phố và cơ quan văn hóa, góp phần cải tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp

2 THỨ BẢY 10 - 12 - 2016 CUỐI TUẦN TIN TỨC - SỰ KIỆN

Tuy nhiên, công tác quản lý môi trường

còn nhiều khó khăn, bất cập Biểu hiện, việc

phân cấp, phân bổ kinh phí và phân công

nhiệm vụ giữa các ngành, các cấp chưa thống

nhất, còn chồng chéo Nội dung BVMT trong

quy hoạch phát triển các ngành, lĩnh vực và

việc phối hợp, giải quyết vấn đề môi trường

có tính chất liên vùng giữa các địa phương

chưa được quan tâm đúng mức Kết cấu hạ

tầng tại các khu, cụm công nghiệp chưa được

xây dựng đồng bộ, gây khó khăn cho công tác

quản lý môi trường Việc thực hiện các cơ chế

chính sách hỗ trợ xử lý môi trường đối với các

cơ sở gây ô nhiễm môi trường thuộc nhóm

dịch vụ công ích và việc di dời đối với cơ sở

sản xuất, cơ sở chăn nuôi có nguy cơ gây ô

nhiễm cao ra khỏi khu dân cư tập trung chưa

triệt để Việc quản lý, xử lý chất thải rắn nguy

hại còn bất cập, thiếu chặt chẽ, chưa đáp ứng

yêu cầu Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý

về môi trường ở địa phương, cơ sở còn thiếu

và yếu về chuyên môn Nguồn kinh phí hạn

chế, đầu tư thiếu tập trung và bền vững Công

tác gìn giữ, tôn tạo và phát triển môi trường

cảnh quan chưa đáp ứng yêu cầu

Đà Lạt - Lâm Đồng là một trong những

trung tâm du lịch lớn của cả nước và khu

vực, Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa X xác định:

Tiếp tục khai thác, phát huy lợi thế về khí

hậu, cảnh quan, môi trường nhằm phát triển dịch vụ - du lịch trở thành ngành kinh tế động lực của tỉnh Du lịch phát triển không thể đánh đổi bằng mọi giá, trong đó có môi trường Theo đó, Lâm Đồng cũng đề ra phương hướng phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển và BVMT đảm bảo

sự phát triển bền vững Thực hiện nhiều giải pháp để hạn chế ô nhiễm môi trường trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ

và phát triển đô thị; bảo vệ đa dạng sinh học

và môi trường sinh thái

Từ kết quả thực hiện Nghị quyết số 41-NQ/TW, Lâm Đồng đã đề ra một số mục tiêu cơ bản đến năm 2020 nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác BVMT trên địa bàn tỉnh, đảm bảo phát triển kinh

tế, xã hội gắn với BVMT theo hướng bền vững Đó là: Đảm bảo 100% các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển được đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và có kế hoạch bảo vệ môi trường theo quy định; 100% các dự án

đã phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường được xác nhận hoàn thành công trình

xử lý nước thải theo quy định Duy trì tỷ lệ

cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng mới với yêu cầu về BVMT đạt 90%, phấn đấu đến năm 2020 đạt 95% Kiểm soát không để

phát sinh các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; khống chế tỷ lệ cơ sở hiện đang gây ô nhiễm môi trường dưới 0,5%

tổng số các cơ sở đang hoạt động Tiêu hủy,

xử lý đúng quy định 85% chất thải nguy hại, 100% chất thải rắn y tế; thu gom xử lý 90%

chất thải sinh hoạt, công nghiệp và dịch vụ;

các đô thị loại IV trở lên phải có hệ thống thu gom nước thải tập trung và nhà máy xử

lý nước thải sinh hoạt; phấn đấu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp xây dựng và vận hành hệ thống thu gom xử lý nước thải tập trung Đặc biệt là phải giảm nhẹ mức độ suy thoái tài nguyên thiên nhiên; kiềm chế tốc độ suy giảm đa dạng sinh học; duy trì và khôi phục rừng đầu nguồn, nâng cao chất lượng rừng Tiếp tục thực hiện các chương trình trồng rừng, nâng độ che phủ rừng đạt tối thiểu 55% vào năm 2020

Một trong nhiệm vụ trọng tâm được Tỉnh

ủy Lâm Đồng đặt ra là phải tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với công tác BVMT Xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương khi để xảy ra ô nhiễm môi trường Thực hiện giao chỉ tiêu, đánh giá, xếp hạng công tác này đối với các ngành, các địa phương

LAN HỒ

Chiều ngày 6/12, Công an tỉnh đã tiến

hành tặng gạo cho 141 hộ đồng bào dân

tộc thiểu số nghèo tại thôn 4, xã Đạ Long,

huyện Đam Rông

Trước đó, sau khi khảo sát và xác định

địa bàn thôn 4, xã Đạ Long, huyện Đam

Rông có trên 90% dân số là đồng bào dân

tộc thiểu số gốc Tây Nguyên là địa bàn

phức tạp về phá rừng làm rẫy mà nguyên

nhân là do bà con thiếu đất sản xuất dẫn

đến cuộc sống khó khăn, Công an tỉnh đã

tiến hành vận động, quyên góp trong các tổ

chức, cá nhân hảo tâm trên địa bàn và đã

thu được hơn 7 tấn gạo

Số gạo này nhanh chóng được đưa về

tặng cho bà con đồng bào dân tộc thiểu số

nghèo tại thôn 4, xã Đạ Long Số gạo mỗi

hộ được nhận là 50 kg, tuy không nhiều

nhưng phần nào giúp bà con vơi đi những

khó khăn

Được biết, do cuộc sống khó khăn, thời

gian gần đây người dân tại thôn 4, xã Đạ

Công an tỉnh tặng gạo cho 141 hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo

Long đã trở về làng cũ là tiểu khu 26, 27 thuộc vùng lõi của Vườn quốc gia Bidoup

- Núi Bà phát rừng đặc dụng để làm rẫy

Được vận động, nhiều bà con trong số này

đã nhận ra và hứa sẽ trở về lại Đạ Long, nhận giao khoán đất rừng và nhận đất do Nhà nước giao để sản xuất

ĐỨC HUY

Công an tỉnh tặng gạo cho các hộ đồng bào nghèo.

Ảnh: Đ.Huy

Thực hiện chính sách chi trả tiền trợ

cấp hàng tháng cho người có công, năm

2016, Phòng Lao động Thương binh và

Xã hội huyện Đam Rông đã chi trả hơn

4,5 tỷ đồng cho 269 đối tượng được thụ

hưởng Đồng thời, tiến hành sửa chữa

2 căn nhà tình nghĩa, với tổng trị giá 80 triệu đồng, số tiền này được trích từ Quỹ đền ơn đáp nghĩa của huyện Ngoài ra, huyện còn tổ chức điều dưỡng tập trung cho 5 đối tượng, điều dưỡng luân phiên cho 71 đối tượng và hỗ trợ khó khăn đột

xuất cho 6 đối tượng, với tổng kinh phí

110 triệu đồng Nhờ vậy, đời sống của các gia đình người có công trên địa bàn huyện luôn bằng, hoặc cao hơn so với mặt bằng chung của huyện

LÊ TUẤN

ĐAM RÔNG: Quan tâm chăm lo cho gia đình người có công

Đây là hoạt động do Hội CTĐ huyện Đơn

Dương thực hiện, nằm trong dự án “Giúp đỡ

nạn nhân chất độc da cam các tỉnh khu vực

Tây Nguyên và Tây Ninh” năm 2016

Trong đó, Hội CTĐ Đơn Dương đã

phối hợp với Trung tâm Chỉnh hình và

Phục hồi chức năng Quy Nhơn tổ chức

khám sàng lọc cho 50 đối tượng da cam

về khuyết tật vận động, chọn 8 đối tượng

đi phục hồi chức năng tại Bệnh viện Quy Nhơn trong thời gian 3 ngày với số tiền

40 triệu đồng Chọn 11 đối tượng phục hồi chức năng tại nhà và cấp 11 bộ dụng

cụ tập tại nhà với số tiền 22 triệu đồng

Bên cạnh đó, ban điều hành dự án của huyện đã khảo sát và cấp vốn phát triển kinh

tế cho 18 hộ hưởng lợi da cam với số tiền trên 90 triệu đồng Hỗ trợ vật dụng gồm 15 nồi cơm điện cho các đối tượng phục hồi chức năng tại gia đình với số tiền là 12 triệu đồng Chăm sóc sức khỏe tập luyện tại nhà

về khả năng vận động cho 15 đối tượng phục hồi chức năng tại nhà với kinh phí trên

164 triệu đồng VIỆT QUỲNH

ĐƠN DƯƠNG: Phục hồi chức năng cho nạn nhân chất độc da cam

Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng và Hội

Chữ thập đỏ huyện Bảo Lâm vừa bàn giao căn

“nhà tình thương” giúp gia đình ông Nguyễn

Điền (ở tại thôn 11, xã Lộc Ngãi) Căn nhà cấp

4 vừa xây dựng xong rộng 40 m2, chi phí đầu

tư xây dựng 75 triệu đồng Trong đó, Hội Chữ

thập đỏ tỉnh hỗ trợ 35 triệu đồng

Gia đình ông Nguyễn Điền thuộc diện hộ nghèo, không đủ khả năng làm nhà ở Bản thân ông bị bệnh hiểm nghèo, không còn khả năng lao động Sau khi trao tặng nhà, ông Đỗ Hoàng Tuấn, Chủ tịch Hội Chữ

thập đỏ tỉnh động viên gia đình ông Nguyễn Điền cố gắng vượt qua khó khăn; đồng thời, mong muốn Hội Chữ thập đỏ huyện và địa phương tiếp tục quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện để gia đình vươn lên trong cuộc sống

XL

Hội Chữ thập đỏ tỉnh trao “nhà tình thương” giúp hộ nghèo

Kỷ luật 19 đảng viên vi phạm

Trong năm 2016, công tác kiểm tra, giám sát luôn được Ủy ban kiểm tra các cấp thuộc Huyện ủy Đức Trọng quan tâm thực hiện Trong đó, tập trung kiểm tra các nội dung: Việc chấp hành Điều lệ Đảng; chủ trương, Nghị quyết của Đảng; thực hiện các chức trách, nhiệm vụ được giao, nhất là trước, trong và sau bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp

Trong năm, đã thực hiện 12 cuộc kiểm tra đối với 12 Đảng ủy trực thuộc, 5 cuộc kiểm tra đối với 15 đảng viên, 2 cuộc giám sát đối với 3 lượt tổ chức cơ sở đảng và 1 lượt giám sát đối với 4 đảng viên; tổ chức kiểm tra toàn diện đối với 15 Đảng ủy xã, thị trấn Qua kiểm tra cho thấy, trong năm, toàn Đảng bộ huyện không có tổ chức Đảng vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật Riêng đảng viên, có 19 người vi phạm bị xử lý kỷ luật do

vi phạm quy định của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, thiếu trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ được giao, vi phạm chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình Trong đó, khiển trách: 13 người, cảnh cáo: 5 người và khai trừ Đảng: 1 người T.VŨ

Thời tiết xấu, dân lo chất lượng

cà phê bị ảnh hưởng

Sáng 7/12, ông Lại Thế Hưng - Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật tỉnh Lâm Đồng cho biết, với tình hình mưa trái mùa đúng đợt thu hoạch cao điểm tại địa bàn, người dân không nên quá lo lắng

mà cần chú ý một số biện pháp để đảm bảo

cà phê thu hoạch đạt chất lượng cao nhất Hiện tổng diện tích cà phê trên địa bàn tỉnh đạt 152.679 ha, trong đó có khoảng 144.146 ha cà phê đang trong thời kỳ kinh doanh với sản lượng đạt khoảng trên 400.000 tấn nhân xô/năm Do năm nay thời tiết thất thường, người dân thu hoạch cà phê tương đối muộn, tới đầu tháng 12 năm nay sản lượng thu hoạch mới đạt khoảng 40%, trong khi mọi năm đạt từ 60 tới 70%

Ông Lại Thế Hưng đánh giá, mưa liên tục

3 ngày nay (từ ngày 5 tới ngày 7/12) đã làm ảnh hưởng đáng kể tới việc thu hoạch cà phê của người dân Cụ thể, do mưa thất thường nên nhiều nơi hoa cà phê nở sớm khiến tỉ

lệ trái đậu thấp, trong khi bình thường sau khi thu hoạch tầm 1 tháng cà phê hồi sức mới ra hoa đồng loạt, trái đậu tỉ lệ cao nhất Đặc biệt, vì mưa nhiều ngày khiến người dân rất khó khăn trong việc thu hoạch nông sản Hiện nay, theo thói quen hầu hết người dân thấy trời nắng đều xay hạt tươi để phơi, không phơi nguyên trái do thời gian kéo dài gấp 3 lần, giảm đáng kể thời gian phơi phóng Tuy nhiên, do mưa đột ngột và độ

ẩm cao sẽ làm thâm đen nhân khiến chất lượng nhân cà phê bị sụt giảm đáng kể Trên địa bàn tỉnh bốn năm trở lại đây, người dân nhiều thôn, xã đã được Sở NN&PTNT

hỗ trợ thông qua các dự án để mua máy sấy

cà phê khép kín cùng mô hình sân phơi cà phê, kho bảo quản đã đạt hiệu quả khá tốt, đặc biệt là trong điều kiện mưa gió kéo dài người dân không thể thu hoạch nông sản theo quy trình như bình thường Tuy nhiên, ngay

cả các công ty chế biến cà phê tươi, sấy khô lớn trên địa bàn cùng số lượng máy sấy của người dân về cơ bản cũng chưa đáp ứng nhu cầu phơi sấy vì sản lượng cà phê tươi quá lớn

“Sắp tới, theo dự báo của Trung tâm dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương, khu vực Tây Nguyên có thể sẽ tiếp tục mưa do ảnh hưởng của hoàn lưu một số cơn bão đang hình thành tại Biển Đông Người dân nên chú ý quan sát thông tin thời tiết hằng ngày trên báo đài thường xuyên để có kế hoạch kịp thời Trước mắt, nếu nhận biết thời tiết xấu người dân không nên xay cà tươi để phơi mà hãy để cà tươi nguyên trái phơi nắng sẽ tốt hơn” - ông Hưng khuyến cáo C.THÀNH

THỨ BẢY 10 - 12 - 2016

CUỐI TUẦN

KINH TẾ - XÃ HỘI

HỒNG THẮM

Ởmột xã nghèo như

Đan Phượng, việc

mạnh dạn chuyển đổi

cơ cấu cây trồng đã

từng bước giúp người dân phát triển

kinh tế, nâng cao thu nhập Trong

đó, chủ yếu tập trung tái canh cây

cà phê, phát triển trồng tiêu và cây

ăn quả

Hiệu quả cao

Thương hiệu cam Đường Canh

của gia đình anh Nguyễn Mạnh

Chiến (thôn Nhân Hòa) từ lâu đã

quen thuộc tại nhiều địa phương

trong cả nước Cách đây hơn 10

năm, anh Chiến đã thử nghiệm

trồng cây ăn quả, nhưng liên tiếp

thất bại khi không thấu hiểu đặc

tính cây trồng và thiếu kỹ thuật

chăm sóc Sau khi tham gia các lớp

tập huấn và tham quan thực tế các

mô hình cam ở Hà Giang, từ năm

2010, anh Chiến đã bắt đầu trồng

xen canh cam trong vườn cà phê

Nhận thấy hiệu quả mang lại rất

cao, năm 2013, anh mạnh dạn phá

bỏ 3,5 ha cà phê, chuyển sang trồng

cam Với giá bình quân 55.000

đồng/kg, hàng năm gia đình anh

thu lãi khoảng 1 tỉ đồng

Nhiều người dân trong thôn và

trong xã cũng đến tham quan và

nhờ anh truyền đạt kinh nghiệm

Hiện nay ở Đan Phượng đã có trên

Hiệu quả từ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở xã nghèo

Không có nhiều lợi thế trong việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp như nhiều địa phương khác, nhưng xã Đan

Phượng lại đang dần trở thành một trong những địa phương mạnh dạn trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở huyện Lâm Hà

10 hộ gia đình mạnh dạn chuyển đổi từ cà phê sang trồng các giống cam Đường Canh, cam Vinh…

mang lại thu nhập ổn định

Với diện tích 1,5 ha, gia đình chị Phạm Thị Quý đã mạnh dạn phá

bỏ 7 sào cà phê, chuyển sang trồng hơn 1.700 gốc tiêu Cuối năm nay, gia đình chị sẽ thu bói 650 trụ

Theo ước tính, mỗi gốc tiêu sẽ cho thu hoạch khoảng 5 kg Với giá trị như hiện nay, thu nhập từ cây tiêu

sẽ cao hơn gấp nhiều lần so với

trồng 1,5 ha cà phê Theo chị Quý, tuy vốn đầu tư ban đầu để trồng tiêu khá cao, công thuê máy móc

để đào và cải tạo đất, tiền đầu tư xây dựng nhà lưới và phải có thời gian cho đất nghỉ… nhưng với giá tiêu như hiện nay thì chỉ sau một đến hai năm sẽ thu hồi được vốn “Tôi mới chuyển đổi gần 1/2 diện tích, vẫn giữ lại một ít cà phê để lấy ngắn nuôi dài, phòng trường hợp gặp rủi ro Nếu thuận lợi, trong năm tới gia đình tôi sẽ

chuyển sang trồng xen canh các loại cây ăn quả để tăng thu nhập”, chị Quý cho biết

Định hướng chuyển đổi theo hướng bền vững

Theo số liệu thống kê, hiện nay trên toàn xã Đan Phượng, ngoài 3 cây trồng chủ lực là lúa, cà phê, dâu thì diện tích trồng cây ăn quả đã lên đến hơn 100 ha, tăng 24 ha so với

kế hoạch đặt ra Diện tích tiêu đạt

20 ha, tăng 30% so với cùng kỳ

Công tác khuyến nông, phòng trừ dịch và kiểm soát dịch bệnh trên cây trồng được tăng cường Nhờ vậy trong năm qua, không còn tình trạng dịch bệnh xảy ra, năng suất, chất lượng cây trồng từ đó được đảm bảo

Ông Nguyễn Quang An, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở địa phương đang mang lại nhiều hiệu quả tích cực Trong thời gian tới,

xã sẽ tập trung đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch cơ cấu cây trồng và chuyển đổi giống nhằm hình thành các vùng chuyên canh có năng suất và chất lượng cao, nâng giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích đất canh tác nông nghiệp Xã cũng chú trọng xây dựng mô hình tổ hợp tác, tổ liên kết để hình thành chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ nông sản Đối với cây trồng chủ lực

là cà phê, xã đẩy mạnh triển khai

đề án phát triển cà phê bền vững Đồng thời khuyến khích phát triển sản xuất cà phê theo hướng công nghệ cao, tập trung cải tạo các vườn cà phê già cỗi bằng phương pháp ghép chồi và thay thế bằng giống cà phê chọn lọc

“Thực tế cho thấy việc chuyển đổi sang trồng các loại cây khác như tiêu, dâu tằm, đặc biệt là cây ăn quả đem lại thu nhập ổn định cho người dân Những loại cây này ít vấp phải tình trạng “được mùa mất giá” kéo dài Tuy nhiên, xã cũng

có những khuyến cáo cho bà con, không nên chuyển đổi một cách đột ngột nếu như quỹ đất sản xuất của mình hạn chế”, ông An nhấn mạnh

Cây ăn quả đem lại thu nhập

ổn định cho người dân

Ảnh:

H.Thắm

HỒNG VĨNH

Rời quê hương Hải Hậu - Nam Định

vào Lâm Đồng sinh

sống từ năm 2008,

cuộc sống gia đình gặp rất nhiều

khó khăn, nhưng với bản tính cần

cù, chịu khó cùng với bản chất

của “người lính Cụ Hồ” đã không

làm ông chùn bước Biết cách làm

ăn nên kinh tế gia đình ông ngày

càng ổn định Không chỉ làm kinh

tế giỏi, ông Doanh còn tham gia

tích cực vào các phong trào ở địa

phương Từ khi được tín nhiệm

và bầu làm Chi hội trưởng Chi hội

CCB thôn, đến năm 2014 ông được

nhân dân trong thôn tín nhiệm bầu

làm Trưởng thôn, ông luôn thể hiện

tốt vai trò của mình trong mọi hoạt

động Được biết, thôn Toa Cát có

211 hộ dân, với 916 khẩu, đời sống

của nhân dân còn gặp nhiều khó

khăn, sản xuất nông nghiệp nhỏ

lẻ, manh mún Với tâm niệm học

tập và làm theo Bác từ những việc

“nhỏ nhất, thiết thực nhất”, ông đã

vận động bà con tích cực tăng gia

Trưởng thôn gương mẫu

sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vươn lên thoát nghèo

Ngoài vai trò là Trưởng thôn và Chi hội trưởng CCB, ông được giao thêm nhiệm vụ Tổ trưởng tổ

an ninh thôn; vì vậy, ông thường xuyên tổ chức các buổi tuần tra trong địa bàn thôn, thường xuyên nhắc nhở bà con nhân dân có tinh thần cảnh giác với mọi loại tội phạm Nhờ vậy, trên địa bàn thôn hiện không có tình trạng trộm cắp vặt, không có cờ bạc hay chích hút

ma túy

Là một xã vùng sâu, vùng xa, lại

là xã mới thành lập, cơ sở hạ tầng, đường sá đi lại của các thôn trong

xã nói chung và thôn Toa Cát nói riêng gặp rất nhiều khó khăn, các cháu học sinh đi học hàng ngày cũng như bà con đi lại sản xuất là

vô cùng vất vả, nhất là vào mùa mưa đường rất lầy lội Từ thực tế trên, bản thân ông đã chủ động tham mưu với các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cho phép vận động nhân dân quyên góp kinh phí, ngày công để tu sửa làm mới cầu gỗ và 2 km đường trong thôn

Được nhân dân tín nhiệm bầu làm Trưởng thôn, Chi hội trưởng Chi hội Cựu Chiến binh thôn Toa Cát, xã Đa Quyn (huyện Đức Trọng), ông

Trần Văn Doanh không chỉ làm kinh tế giỏi mà còn giúp đỡ người dân trong thôn phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống, tham gia tích

cực vào phong trào xây dựng nông thôn mới.

Năm 2012, ông tích cực cùng bà con sửa chữa 20 m cầu K61 bắc qua suối đã hư hỏng xuống cấp, việc làm này đã giúp cho việc đi lại của bà con cũng như các cháu học sinh trong thôn an toàn, không còn nguy hiểm như trước với tổng kinh phí là 8 triệu đồng (trong đó, vận động nhân dân đóng góp 6,5 triệu đồng, ông và gia đình đóng góp 1,5 triệu đồng và 40 ngày công) Năm

2013, ông chủ động vận động nhân dân đóng góp 26 triệu đồng và 170 ngày công để mua bi cống, đào đắp, rải cát, sỏi tu sửa trên 2 km đường trong thôn Năm 2014, tiếp tục vận động nhân dân đóng góp 18,5 triệu đồng, trong đó gia đình ông đóng góp 5,5 triệu đồng

Đặc biệt, năm 2015, ông đã quán triệt, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của việc lắp đặt hệ thống điện thắp sáng đường quê để chung tay xây dựng nông thôn mới với tinh thần Nhà nước và nhân dân cùng làm, đây là công trình 100% do nhân dân đóng góp Thấy được lợi ích và ý nghĩa của việc lắp đặt điện thắp sáng, toàn thể bà con nhân dân

trong thôn đã tích cực hưởng ứng

Do địa bàn cư trú của bà con không tập trung, bà con trong thôn chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn; do vậy, bản thân ông đã chủ động phối hợp với các ngành khảo sát thực tế, qua khảo sát tổng số bóng điện phải lắp đặt cả

3 cụm là 76 bóng với dự toán ban đầu là 1,4 triệu đồng/ bóng, tổng số tiền dự kiến là 98 triệu đồng Với số tiền nhân dân đóng góp chỉ đủ lắp đặt 56 bóng, còn lại 20 bóng không

đủ kinh phí để lắp đặt Không chùn bước trước khó khăn, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước bà con nhân dân, ông đã trăn trở suy nghĩ và quyết định vận động các hộ gia đình có điều kiện kinh tế khá giả trong thôn và doanh nghiệp đóng trên địa bàn Trước tấm chân tình của ông, nhiều hộ đã đóng thêm

từ 500.000 đ - 1.000.000 đ và các doanh nghiệp đóng trên địa bàn đóng góp 10 bóng điện với số tiền

là 14 triệu đồng Với số tiền vận động thêm được 28 triệu đồng, đủ lắp đặt điện thắp sáng Giờ đây, nhờ

hệ thống điện thắp sáng đường làng ngõ xóm thôn Toa Cát, đã đem lại niềm vui cho người dân cũng như góp phần bảo vệ an ninh thôn Ông tâm sự: “Muốn người dân trong thôn nghe theo mình, làm theo mình thì mình phải gương mẫu làm trước bởi họ chỉ tin vào những hành động cụ thể Là một trưởng thôn thì mình phải là cầu nối giữa nhân dân với Đảng bộ, chính quyền, vừa động viên nhân dân phát triển sản xuất, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình vừa bảo vệ quyền lợi của nhân dân, nhất là trong việc triển khai các chương trình, dự án, chính sách an sinh xã hội trên địa bàn Đó

là những nhiệm vụ cơ bản để bà con tin tưởng và đoàn kết, đồng lòng vươn lên trong cuộc sống, đẩy lùi đói nghèo”

Với những việc làm vì dân của ông Trần Văn Doanh, ông đã được

xã Đa Quyn cũng như huyện Đức Trọng tặng nhiều giấy khen; điều đáng mừng, năm 2016, ông là một trong 18 cá nhân tiêu biểu được

Ủy ban Nhân dân tỉnh tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Đây chính là nguồn động viên rất lớn và

ý nghĩa để ông tiếp tục cống hiến vì

bà con thôn Toa Cát

4 THỨ BẢY 10 - 12 - 2016 CUỐI TUẦN KINH TẾ - XÃ HỘI

Theo dòng sự kiện

ĐINH ĐỨC CHÍ

Vùng Nam Ban và Lán

Tranh xưa kia là vùng

hoang vu, toàn cây

rừng tái sinh rậm rạp

Với trách nhiệm trước Đảng, Nhà

nước và thành phố Hà Nội giao phó,

106 cán bộ kỹ thuật luồn rừng, vượt

suối khảo sát thiết kế, quy hoạch;

2.662 thanh niên xung phong tiền

trạm được biên chế thành 8 tổng đội

Đống Đa, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng,

Gia Lâm, Từ Liêm, Đông Anh, Ba

Đình, Thanh Trì hăng hái lên đường

xây dựng cơ sở hạ tầng, với bao khó

khăn vất vả, thiếu thốn, xa ánh đèn

thành phố, thiếu cơm lạt muối, đối

diện với sốt rét rừng và fulro luôn rình

rập Họ đã phát huy truyền thống của

tuổi trẻ thời đại “Đâu cần thanh niên

có, đâu khó có thanh niên”, “Xẻ dọc

Trường Sơn đi cứu nước” và truyền

thống của tuổi trẻ Thủ đô với tinh thần

“Ba sẵn sàng” để cống hiến sức trẻ

cho Vùng kinh tế mới Họ đã hăng

hái làm nhà, mở đường, bắc cầu, khai

hoang và truy quét fulro…

Sau khi có cơ sở hạ tầng kinh tế - xã

hội được hình thành, cán bộ biệt phái

và nhân dân các quận, huyện thành

phố Hà Nội từng bước được đưa vào,

đầu tiên chỉ có 9 hộ của Từ Liêm, sau

đó tăng dần hàng năm Cuộc chiến

đấu khắc phục khó khăn, khai hoang

mở đất tiếp tục với bao khó khăn thử

thách Đất thử lòng người trên mảnh

đất mới Các thầy giáo, cô giáo miệt

mài bên trang giáo án, vận động và

chăm chút từng em học sinh ra lớp

đến trường; các y, bác sỹ tận tình chu

đáo chăm sóc bệnh nhân; các hộ gia

đình bỡ ngỡ với vùng đất mới, đối

mặt với bao thử thách vợ ốm, con

đau, ăn độn sắn khoai, nhưng vẫn

bám trụ vượt qua

Với tinh thần nhiệt tình, lạc quan

của tuổi trẻ và quyết tâm của người đi

khai hoang, mở đất và truyền thống

quyết tâm giữ đất, vượt khó của người

Hà Nội, Vùng Kinh tế mới Hà Nội

tại Lâm Đồng từng bước được hình

thành, các mục tiêu nhiệm vụ từng

bước được thực hiện Cơ sở hạ tầng

kinh tế - xã hội, đường sá, nhà cửa, cầu

cống, trường học, trạm xá, lưới điện

trung thế được hình thành và hoàn

thiện Sau 11 năm xây dựng, Vùng

Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng đã

đón được 5.124 hộ, với 23.665 nhân

khẩu; diện tích khai hoang được 5.539

ha; lực lượng vũ trang được xây dựng

vững mạnh, vừa ngăn chặn sự tấn

công và tiến hành tổ chức truy quét

fulro, giữ vững quốc phòng - an ninh;

Đảng bộ Vùng Kinh tế mới khi thành

lập chỉ có 47 đảng viên, đã phát triển

lên thành 374 đảng viên đảm bảo vai

trò lãnh đạo và chỉ đạo trên các lĩnh

vực Tên các quận, huyện của thành

phố Hà Nội trở thành tên đất, tên làng

của các xã, thôn, tổ dân phố của Vùng

Kinh tế mới như: xã Gia Lâm, Mê

Linh, Đông Thanh, Hoài Đức, Đan

Phượng, Phúc Thọ; tổ dân phố Ba

Đình, Đống Đa, Từ Liêm, Thanh Trì,

Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng -

kết tinh của tình đoàn kết Lâm Đồng và Hà Nội

Cách đây 40 năm, thực hiện chủ trương phân bố lại lao động, khai thác tiềm năng thế mạnh và giữ vững quốc phòng an ninh khu vực Tây

Nguyên; sau khi khảo sát, bàn bạc thống nhất giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng, đã lấy vùng Nam Ban và Lán Tranh của huyện Đức

Trọng để thành lập Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng

Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm

Ngay từ ngày đầu, lãnh đạo 2 địa phương đã xác định Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng chính là đứa con của tình đoàn kết giữa Hà Nội

và tỉnh Lâm Đồng, vì vậy đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của các đồng chí lãnh đạo Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng: Ưu tiên quy hoạch những vùng thuận lợi và màu mỡ nhất, quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, bắc cầu, làm đường giao thông, thủy lợi, hạ thế điện, góp ý định hướng phát triển kinh tế - xã hội, cơ cấu kinh tế, cơ cấu cây trồng vật nuôi, đảm bảo cung cấp lương thực kể cả lúc khó khăn thiếu thốn của vùng; gắn kết phát triển kinh tế, xã hội, y tế, giáo dục, đảm bảo

an ninh - quốc phòng của Vùng Kinh

tế mới Hà Nội với huyện Đức Trọng

và các địa phương khác trong tỉnh

Vùng Kinh tế mới Hà Nội không những được sự quan tâm của thành phố Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng mà còn có sự quan tâm đặc biệt của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước

Trong thời gian xây dựng Vùng Kinh

tế mới Hà Nội đã được đón đồng chí

Lê Duẩn, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Hữu Thọ, Hoàng Quốc Việt vào thăm và động viên Sau 10 năm xây dựng Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng, để ghi nhận những thành tích

và thành quả đạt được, Đảng và Nhà Nước đã tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huân chương Lao động hạng Ba, trong đó

có ghi “Nhân dân, cán bộ và chiến

sỹ Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại tỉnh Lâm Đồng đã có thành tích xuất sắc trong việc khắc phục khó khăn, kiên cường bám đất, sản xuất và chiến đấu góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng là một trong những vùng kinh tế mới thành công nhất trong nước trên mọi phương diện

Sau khi Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng phát triển về hạ tầng kinh tế - xã hội, về dân số, cũng như mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội khác, để thúc đẩy sự phát triển của Vùng kinh

tế mới Hà Nội và các địa phương khác trong khu vực của huyện Đức Trọng, huyện mới Lâm Hà được

thành lập vào ngày 28 tháng 10 năm

1987, trên cơ sở sáp nhập Vùng Kinh

tế mới Hà Nội với 5 xã của huyện Đức Trọng, với một tên đầy ý nghĩa của tình đoàn kết giữa Lâm Đồng và

Hà Nội là huyện Lâm Hà

Kế thừa truyền thống của Vùng Kinh tế mới Hà Nội và 5 xã của huyện Đức Trọng, cùng với sự chỉ đạo và đầu tư thường xuyên của tỉnh Lâm Đồng và sự hỗ trợ của cán bộ

và nhân dân thành phố Hà Nội, cùng với sự nỗ lực phấn đấu của Đảng bộ

và nhân dân các dân tộc huyện Lâm

Hà, Vùng Kinh tế mới Hà Nội và huyện Lâm Hà đã phát triển nhanh chóng, khu vực Nam Ban và Tân Hà trở thành 2 vùng kinh tế trọng điểm

và năng động của huyện, dân số khi thành lập huyện các địa phương của Vùng kinh tế mới chỉ có hơn 20.000 khẩu, đến nay có gần 90.000 khẩu, chiếm 60% dân số toàn huyện

Huyện Lâm Hà sau 29 năm hình thành và phát triển, đã thay đổi và phát triển nhanh chóng, thu hút dân

cư ở rất nhiều các vùng miền, các dân tộc trong cả nước về đây sinh sống

Từ khi chỉ có 58.000 khẩu đến nay gần 150.000 khẩu, có 30 dân tộc anh

em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu

số chiếm hơn 20%; huyện đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng Mọi mặt đời sống của nhân dân không ngừng được cải thiện và nâng lên

Năm 2015, thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/người/năm;

tỷ lệ hộ nghèo trung bình theo hướng tiếp cận đa chiều còn 6,61%, đồng bào dân tộc thiểu số còn 17,63% Văn hóa người Hà Nội, văn hóa của các vùng miền, các dân tộc, được bảo tồn

và phát huy mạnh mẽ; chất lượng giáo dục và công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được nâng lên thường xuyên, an ninh trật tự luôn được giữ vững Khi thành lập huyện chỉ có hơn

500 đảng viên, đến nay đã nâng lên gần 3.500 đảng viên, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức Đảng thường xuyên được nâng cao, đảm bảo vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trên mọi lĩnh vực Đến nay, huyện đã có 2 xã đạt nông thôn mới

Với sự nỗ lực cố gắng không ngừng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc huyện Lâm Hà được Đảng và Nhà

nước trao Huân chương Lao động hạng Ba, Nhì và hạng Nhất

Với tinh thần “Hà Nội với cả nước,

cả nước với Hà Nội” và với tình cảm, trách nhiệm mà thành phố Hà Nội dành cho Lâm Hà, huyện Lâm Hà ngày nay không những nhận được sự chỉ đạo và đầu tư của Nhà nước và tỉnh Lâm Đồng và còn tiếp tục nhận được sự quan tâm, sẻ chia giúp đỡ của cán bộ và nhân dân thành phố

Hà Nội Các thế hệ lãnh đạo thành phố Hà Nội luôn coi Lâm Hà là một quận, huyện của mình; các quận, huyện của thành phố Hà Nội coi Lâm

Hà là một bộ phận anh em máu thịt của mình và đưa vào chương trình

kế hoạch hỗ trợ đầu tư của từng giai đoạn và hàng năm Riêng trong giai đoạn 2011 - 2016, thành phố Hà Nội

và các quận, huyện đã hỗ trợ Lâm Hà gần 300 tỷ đồng để đầu tư xây dựng

cơ sở hạ tầng và thực hiện an sinh xã hội, góp phần thúc đẩy Lâm Hà phát triển Đồng thời, huyện Lâm Hà luôn nhận được bao tình cảm và sự quan tâm của các anh các chị thanh niên tiền trạm, cán bộ biệt phái vẫn đau đáu thương nhớ và dõi theo sự phát triển của Vùng Kinh tế mới Hà Nội

và huyện Lâm Hà Bên cạnh đó, cũng

có biết bao người dân thành phố Hà Nội và các vùng miền dõi theo người thân đang sống ở Lâm Hà Vì vậy đã tạo sự liên kết chặt chẽ giữa Hà Nội

và Lâm Hà - Lâm Đồng, và Lâm Hà

- Lâm Đồng với Hà Nội và các vùng miền trong cả nước

Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng và huyện Lâm Hà ngày nay là kết tinh của bao tâm huyết, trí tuệ của các thế hệ lãnh đạo của thành phố

Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng; lãnh đạo của Vùng Kinh tế mới và huyện Lâm Hà; chứa bao mồ hôi, công sức của các thanh niên tiền trạm, cán bộ biệt phái và nhân dân các dân tộc huyện Lâm Hà qua các thời kỳ Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc huyện Lâm Hà cần nỗ lực cố gắng tiếp tục vun đắp truyền thống của Vùng Kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng - huyện Lâm Hà và tình đoàn kết giữa Lâm Đồng và thành phố Hà Nội ngày càng phát triển, góp phần xây dựng huyện Lâm Hà ngày càng giàu đẹp

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, thành phố

Hà Nội và huyện Lâm

Hà chụp hình lưu niệm với nguyên lãnh đạo Vùng Kinh tế mới

Hà Nội.

Sinh ra ở vùng thôn quê

nghèo Gia đình có bảy chị em Cái thời làm công ăn điểm, cuộc sống vô cùng khó khăn Được trời phú chút nhan sắc, ả biết, cái đẹp

là vũ khí lợi hại nên tận dụng tối

đa cái mình có Những năm học cấp III, xung quanh ả lúc nào cũng

có vài đứa bạn học và đám thanh niên lêu lổng săn sóc tận tình Từ

đồ trang sức, giày dép quần áo, tiền mua sách vở, đóng học phí

đã có đám thiêu thân sẵn sàng mở hầu bao miễn sao được ả gật đầu Mấy năm học cấp III ả đã nổi đình nổi đám Những mối tình tuổi học trò gắn với đi pic-nic, nhà nghỉ và các món ăn mà ở nhà với mẹ ả có nằm mơ cũng không thấy Du hí phóng túng thường xuyên tiêu tốn của ả khá nhiều thời gian Một sự

cố ngoài mong đợi xẩy ra làm ả choáng váng, cũng là nguyên nhân khiến cuộc đời ả phải đoạn tuyệt tuổi học trò

Một buổi sáng, các bạn trai trong lớp chuyền tay nhau bài vè: “Vè tôi kể chuyện đời có thật, ở trường

ta ôi rất ly kỳ, đẹp thay một ả nữ nhi, lại mang trong bụng cái chi lạ lùng…, cặp bồng đào níu treo trước ngực, bỗng căng tròn tức tức sữa thơm Dạo này nàng chán cả cơm, hay là đã bị ai bơm nước nhờn…” Khi ấy, mới hết kỳ I lớp 12 Với

ả, tới lớp bấy giờ là không thể Bố

mẹ phải chịu tiếng dèm pha nên hỏi cung ả quyết liệt để truy tìm thủ phạm Khổ nỗi, không thể biết tác giả là ai bởi có bao đứa làm chuyện

ấy với ả

Thời ấy, con gái ăn cơm trước kẻng khác nào bắt bố mẹ mình tồng ngồng đi ra đường Nổi giận đùng đùng, bố lôi ả ra cạo đầu bôi vôi Nhục nhã ê chề, ả chỉ muốn tìm cái chết Nhiều đêm nằm khóc một mình, điên lên ả cứ nhè cái bụng

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt vừa trở thành di sản thứ 11 của Việt Nam vừa được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Hội nghị lần thứ 11 của

Ủy ban Liên Chính phủ Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) về Bảo vệ Di sản Văn hóa Phi vật thể đã họp tại Adis Abebas, Ethiopia từ 28/11 đến 3/12 Ngày 1/12, với sự thống nhất của toàn thể Hội nghị, Ủy ban

đã chính thức ra nghị quyết công nhận “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt” là

Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại Việc Tín ngưỡng thờ Mẫu được UNESCO vinh danh là tin vui đối với tỉnh Nam Định (nơi được vinh dự thay mặt cả nước chủ trì xây dựng hồ sơ trình UNESCO) nói riêng và nhân dân cả nước nói chung

Đây là lần đầu tiên UNESCO vinh danh Người phụ nữ Việt Nam

THỨ BẢY 10 - 12 - 2016

CUỐI TUẦN

VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT

XEM TIẾP TRANG 11 Minh họa: P.Nhân

bầu mà đấm bởi chỉ tại cái bào thai

không mong muốn đã hại ả ra nông

nỗi Một hôm người ta thấy ả ăn

mặc thật đẹp, lững thững ra khỏi

nhà Chiều muộn, ả tới một cây

cầu Gió từ sông thổi mát rượi, ả

trở nên tỉnh táo Ả hiểu, cuộc sống

giờ chả khác địa ngục Về với Chúa

là cách giải thoát tốt nhất Ả mỉm

cười chua chát và nói một mình:

Vĩnh biệt

Hoàng hôn đã tắt, bóng tối bao

trùm nhưng mặt sông còn sáng

Thu đoạn lưới cuối cùng, lão ngư

phủ mừng thầm vì khoang thuyền

đầy cá, vợ con lão sẽ có gạo Đã

hai ngày cả nhà ăn cháo Thu xong

lưới, lão gò lưng quạt mái chèo

mong về thật mau Còn cách cây

cầu chừng hai mươi mét, giật mình

phát hiện một cột nước tung lên

cao, kèm theo là tiếng vật nặng

rơi xuống nước dội lại Hình như

có người nhảy cầu! Lão cố quạt

nước trong bóng tối nhá nhem

lão nhận thấy đám bong bóng bất

thường Ngoi lên lặn xuống cả chục

lần, cuối cùng lão cũng túm được

cái xác Dùng toàn bộ sức lực còn

lại, lão đẩy cái xác lên xuồng…

Biết tin ả quyên sinh nhưng

được cứu sống, chàng trai người

cùng thôn, cùng học cũng si ả, đã

đôi lần được ả ban chút ân huệ tới

quỳ trước mặt bố ả xin nhận trách

nhiệm Gia đình như trút được

gánh nặng ngàn cân (Mặc dù ả

biết, cha đứa trẻ không phải là cậu

ta) Đám cưới tảo hôn được tiến

hành Sau đám cưới năm tháng ả

làm mẹ Chồng thôi học, lăn lóc

với mấy sào ruộng kiếm thóc nuôi

vợ con Gia đình chồng không ưa

ả, họ tống hai vợ chồng ở riêng Lại

dắt díu nhau về ngoại

Con gái được một tuổi, ả sang

tuổi 19 Gái một con, ả đẹp lộng

lẫy Mấy đứa bạn đang học cao

đẳng, đại học về thăm quê thấy ả

quá đẹp, đứa nào cũng suýt xoa

Có đứa nói: “Đẹp như mày, không

bị sự cố, học hành đầy đủ, kiếm chồng nhà mặt phố, bồ giám đốc dễ

ợt Thật tiếc…!”

Ả cứ tự dằn vặt: “Khi ấy đi chơi không ưa các phương tiện tránh thai làm ảnh hưởng tới sự sung sướng Hậu quả là tự đeo gông vào cổ” Đám bạn cùng học thua ả mọi mặt nay phơi phới Còn ả, tối ngày cặm cụi với cứt đái của con Kinh

tế dựa vào ngoại, thiếu thốn đủ bề

Ả nghĩ tới những ngày huy hoàng

Khi ấy đầy rẫy kẻ săn đón Chỉ cần ngỏ ý muốn tới khu du lịch này, bãi biển kia là được đáp ứng Chơi đã,

về còn được tặng quà và tiền Ả thì chả mất gì, chỉ bỏ chút vốn tự có,

mà hao mòn gì đâu, như ném đá

ao bèo tấm vậy Bao đêm trăn trở ả nhận thấy, ả hội tụ đủ: “tài sắc vẹn toàn” sao phải sống khổ sở ở vùng quê, và ả quyết định tìm lối thoát

Khăn gói ra thành phố, ả được một tiệm café thu nhận Chủ quán là gã trung niên tên Toàn, đã từng vào tù

vì tội buôn ma túy Những năm ở tù hắn cải tạo tốt, ra tù trước thời hạn

Khi về, hắn tạo dựng quán café khá đẹp lấy tên Sông Hương Hắn tuyển những cô nhân viên xinh xắn, café pha rất ngon nên quán khá đông, đặc biệt là đám thanh niên Từ khi có ả, chủ quán giao toàn bộ cho ả quản lý Chưa đầy một năm, ai cũng biết ả đã sống với chủ quán như vợ chồng Rất ít cười nhưng đôi môi ướt mở ra là khối

kẻ mày râu mê mệt Chỉ đạo công việc thì lạnh lùng và kiên quyết

Ai cũng hiểu ả là cánh tay mặt của

Toàn Những năm tiếp theo, quán Café ngày một đông khách Nhưng

có một loại khách đặc biệt đổ về khá đông đó là bọn nghiện Điều

đó không qua được mắt các trinh sát công an Một chuyên án được lập ra để truy tìm nguồn gốc ma túy ở đâu mà các con nghiện vẫn

có thuốc sử dụng mặc dù không

có hiện tượng mua bán Đúng như nhận định của công an khi bắt được một con nghiện, hắn khai: “Chỉ cần gọi điện đặt hàng sẽ được báo nhận thuốc ở đâu và trả tiền chỗ nào Cứ thế đến nhận ma túy, trả tiền chỗ

đã quy định Địa điểm giao ma túy

và trả tiền thay đổi liên tục, các con nghiện không hề biết trước Tất cả chỉ được báo sau khi bên bán đã nhận được tiền” Bằng thủ đoạn ấy,

chủ quán cafê đã qua mắt các lực lượng phòng chống buôn bán ma túy mấy năm Lưới trời lồng lộng, cảnh sát phòng chống ma túy đã lật tẩy hành vi ấy Toàn và những

kẻ tiếp tay cho hắn lại phải vào tù

Một sự may mắn giúp ả thoát vòng lao lý: Trước đó một tháng, ả đã nghỉ làm tại quán café về quê sinh đứa con thứ hai Giấy khai sinh, đứa con mang họ chồng nhưng thực tế, nhân viên quán Café Sông Hương ai cũng biết đó là con của Toàn Hai năm sau sinh con, những đồng xu cuối cùng kiếm được trước đó cũng hết Ả nghĩ, muốn có tiền nhanh chỉ buôn ma túy Mấy năm làm cho Toàn, ả đã biết rõ đường đi của những kẻ buôn “cái chết trắng” Những món lời kiếm

được nhanh chóng làm ả mờ mắt Một lần nữa, ả lại bỏ con nhỏ cho chồng, tiếp tục dấn thân vào con đường tội lỗi Mấy năm móc mối,

ả gặp được một trùm buôn ma túy

Từ đó cuộc đời của ả lại tiếp tục lao vào những phi vụ buôn bán, làm ăn phi pháp

***

Phước Âm Tự tọa lạc trên đỉnh núi quanh năm mây mù che phủ Đường lên Phước Âm Tự rất khó khăn Gần đây khách thập phương thường tìm tới bởi nghe nói, chùa rất thiêng Trụ trì chùa

là sư thày Đàm Nhân, đôi mắt thầy không nhìn được nhưng thầy rất giỏi phổ độ chúng sinh, chữa bệnh bằng thuốc nam và xem bản mệnh…

Tín ngưỡng thờ mẫu là di sản văn hóa nhân loại

qua hình ảnh của Thánh Mẫu

Rất nhiều nơi cũng thờ Mẫu như

Việt Nam Nhưng tín ngưỡng thờ

Mẫu, tam phủ có yếu tố nhân thần,

tức là có những nhân vật, những

con người cụ thể, có tên tuổi ở

địa phương như Liễu Mẫu Hạnh

ở Nam Định; Quốc mẫu Âu Cơ,

Vương Mẫu (tương truyền là người

mẹ của Thánh Gióng), Linh Sơn

Thánh Mẫu

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian thuần Việt, có lịch sử lâu đời, biến chuyển thích ứng với sự thay đổi của xã hội Tín ngưỡng thờ Mẫu ra đời từ trong cuộc sống đấu tranh với thiên nhiên khắc nghiệt, cường quyền đè nén

và nạn ngoại xâm tàn bạo, có một mối gắn bó rất tự nhiên với người dân lao động

Tín ngưỡng này hướng đến cuộc

sống thực tại của con người với ước vọng sức khỏe, tài lộc, may mắn Đây là một nhu cầu trong đời sống tâm linh của người Việt

Những yếu tố này thể hiện tính bản địa rất rõ ràng Cộng thêm nữa

là tính dung nạp văn hóa, giao thoa văn hóa trong đó có sự cởi mở đối với nền văn hóa khác, sự giao lưu giữa các cộng đồng, sự đoàn kết

Trong điện thờ có thể thấy các yếu

tố của đạo Phật, đạo Lão Không chỉ người Kinh thờ Mẫu, tam phủ;

một số dân tộc thiểu số cũng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu với trang phục, với quan niệm của riêng họ

Tín ngưỡng này làm cộng đồng

đoàn kết Đấy là những giá trị thuyết phục UNESCO Bên cạnh đó là sự

cố gắng của cộng đồng, Nhà nước, các địa phương, các chuyên gia, nhà quản lý đã gìn giữ, bảo tồn, phát huy được tín ngưỡng này

Từ những năm 1990, Việt Nam

đã tiến hành những biện pháp nhằm bảo vệ và phát huy giá trị di sản này từ cấp Trung ương đến địa phương Những biện pháp này thể hiện sự cam kết của Chính phủ, cộng đồng và các nhóm chuyên nghiệp trong việc bảo tồn di sản

Mục tiêu tổng quát là nhằm bảo vệ

di sản chống lại các mối đe dọa đến

từ bên ngoài và bên trong, chẳng

hạn như việc thương mại hóa quá mức hay các nghi thức cúng bái bị bóp méo

Di sản đề cử được xem là kết quả của sự tham vấn rộng rãi và hợp tác giữa những người thực hành tín ngưỡng, đại diện cộng đồng và các viện nghiên cứu, cũng như một số

tổ chức phi chính phủ và cơ quan chính phủ

Di sản đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia vào năm 2013 Công tác kiểm

kê di sản được Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Viện Văn hóa Nghệ thuật Quốc gia Việt Nam cập nhật hàng năm

Hồ sơ Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại do bản thân Tín ngưỡng thờ Mẫu có giá trị đặc sắc bởi di sản gắn liền với đời sống tinh thần và các phong tục tập quán văn hóa của người dân, được cộng đồng trân trọng và liên tục lưu truyền từ ngàn đời nay…

TS tổng hợp (Theo nld.com.vn

và hoinoimoi.com.vn)

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt phân bố ở nhiều địa phương: Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và thành phố Hồ Chí Minh mà Nam Định được coi là trung tâm với gần 400 điểm thờ cúng Thánh Mẫu. Thực hành cơ bản của Tín ngưỡng thờ Mẫu bao gồm các lễ cúng, lên đồng, hát văn và lễ hội, tiêu biểu là Lễ hội Phủ Dầy ở tỉnh Nam Định diễn ra vào ngày 3 tháng 3 âm lịch (ngày mất của Thánh Mẫu Liễu Hạnh) Các thực hành thể hiện những yếu tố văn hóa truyền thống như trang phục, âm nhạc, múa, diễn xướng dân gian mang đậm bản sắc văn hóa Việt, được sáng tạo, phát triển, lưu truyền qua hàng trăm năm

Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ chính thức trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thức tỉnh

Truyện ngắn: DUY LƯU

6 THỨ BẢY 10 - 12 - 2016 CUỐI TUẦN VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT

Thơ chọn - Lời bình

Hồ sơ - Tư liệu

PHẠM QUỐC CA

Tôi được sinh ra trong một

làng nhỏ ven sông Bùng

Con sông nhỏ đến nỗi

không đủ để viết một dòng

tên trên tấm bản đồ Tổ quốc

Ở đời ai cũng có một quê hương

nhưng ý nghĩa của quê hương với

mỗi người không giống nhau Làng

Thọ Khánh, xã Diễn Kỷ, huyện Diễn

Châu, tỉnh Nghệ An là một phần máu

thịt của tâm hồn tôi, làm nên phần trữ

tình đậm đà nhất trong thơ tôi Nhà

thơ Nguyễn Trọng Tạo trong một

bài viết đã có nhận xét: “Thơ Phạm

Quốc Ca khắc khoải tình yêu quê

hương, đồng nội”

Quê tôi là một làng quê pha phố

chợ, có quốc lộ 1 và đường sắt

Bắc-Nam chạy xuyên qua Đây cũng là

nơi xuất phát tỉnh lộ 38 nối với quốc

lộ 7 ở Yên Thành để sang Lào Ngày

tôi còn nhỏ sông Bùng chưa bị ngăn

đập chống mặn, còn tấp nập trên

bến dưới thuyền Những cánh buồm

nâu căng phồng gió qua lại Những

người chân sào chào nhau bằng câu

hò, điệu ví Chợ Sy mười ngày một

phiên, người ba huyện Diễn Châu,

Yên Thành, Quỳnh Lưu và nhiều

nơi khác về họp mặt Đặc biệt, phiên

chợ Tết 21 tháng Chạp - “Chợ Sy hai

mốt/Con dốt cũng đi” có không khí

một ngày hội văn hóa dân gian Nhớ

quê, tôi đã viết những dòng thơ:

- Làng tôi xanh dừa, xanh tre

Nghiêng xuống sông Bùng mảng

hồn mát rượi.

- Những buổi hoàng hôn

Đàn trâu uống ráng chiều cháy đỏ

Trưa nắng trắng nón người họp chợ

Con đò ngang nằm thở phập phồng

(Làng trong nỗi nhớ)

Diễn Châu là vùng đất cổ, lịch sử

danh xưng đã có gần 1.400 năm, đất

chật, người đông Khí hậu Nghệ Tĩnh

nhìn chung rất khắc nghiệt, cả cái

nóng, cả cái lạnh đều khủng khiếp

Ký ức về làng quê của tôi luôn gắn

với hình ảnh thiên nhiên đặc trưng đó:

Nhớ trưa tháng Năm phừng phừng

nắng lửa

Những đám mây trắng gắt lưng trời

Rặng tre làng hiu hiu xác bạc

Bóng mỏng che người lây lất mồ hôi.

Nhớ hun hút những ngày gió bấc

Mưa bay mờ mịt cánh đồng

Cây rơm ướt bên hàng xoan trụi lá

Con bò gầy rút từng sợi mùa đông

(Nhớ quê)

Bạn có tin ngày đông lạnh đến nỗi

chết cá, chết trâu bò? Ngày hè nắng

nam, gió Lào, nóng nổ mắt tre, nóng

cong phản gỗ, nhà tre, mái lá cựa

mình răng rắc? Cây lúa được gieo

cấy trong điều kiện thiên nhiên như

vậy từ bao đời:

Tháng Năm mùa xuống hạt đồng khô

Thương mầm giống cựa mình

trong cát bỏng

Tát nước lên đồng như cho trẻ uống

Ruộng lúa xanh dần

Áo mẹ trắng mồ hôi

(Hương lúa miền Trung)

Có câu thành ngữ “Chuột sa chĩnh

gạo’’ Câu này có thể áp dụng trong

trường hợp tôi Tôi chỉ sống một

nửa với thế giới hiện thực lúc bấy

giờ Một nửa tâm trí tôi sống trong

thế giới mà các nhà văn, nhà thơ đã

sáng tạo ra Đói nghèo chả có mấy

Hồi ức làng quê

ý nghĩa đối với thằng bé luôn chìm đắm trong thế giới văn chương Chú

họ tôi - Phạm Đình Hòa là thầy giáo dạy văn, sau làm Phó ban Tuyên giáo Huyện ủy, có một tủ sách văn học

và tôi là người may mắn được ngốn ngấu tủ sách đó

Cuộc chiến tranh phá hoại của giặc

Mỹ lan đến quê hương khi tôi 13 tuổi Đó là những năm tháng mịt mù bom pháo Trường cấp 2 của chúng tôi sơ tán vào làng, rồi phải học ban đêm dưới hầm thùng Mỗi học trò một ngọn đèn dầu, bọc ánh sáng lại bằng ống bơ, chỉ chừa một lỗ nhỏ đủ soi trang sách Buổi học bị cắt ngang, cắt dọc bởi tiếng rít ghê rợn của máy bay phản lực Mỹ ném bom cầu Bùng, tiếng gào rít của pháo từ Hạm đội 7 ngoài biển bắn vào và tiếng pháo cao

xạ đủ loại của ta bắn trả Để chống bom bi, không biết từ đâu có sáng kiến sử dụng mũ rơm Năm 1967, nhà thơ Tố Hữu trong chuyến công tác vào tuyến lửa Khu IV, ghé thăm quê tôi đã nói một cách hình ảnh: “Đúng

là Diễn Kỷ đội bom đi học” Truyền thống hiếu học của người dân trên mảnh đất này có từ xa xưa Thời Lê

có chuyện hai cha con ông Ngô Trí Tri, Ngô Trí Hòa cùng đỗ tiến sĩ một khoa Đời cháu cũng đỗ tiến sĩ Dân gian có câu đối truyền tụng:

Sáng khoai, trưa khoai, chiều khoai, khoai ba bữa

Ông đỗ, cha đỗ, cháu đỗ, đỗ cả nhà

Trong hoàn cảnh bom đạn ác liệt Trường Phổ thông cấp II xã Diễn Kỷ

đã phấn đấu và được công nhận danh

hiệu “Tập thể Lao động Xã hội chủ

nghĩa” Cá nhân tôi là học sinh xuất

sắc đạt điểm 5 (điểm 10 ngày nay) ở tất cả các môn học Riêng môn văn hai lần giải Nhất thi học sinh giỏi tỉnh Nghệ An (1964 và 1970) Năm 1965, tôi có vinh dự lớn được Bác Hồ tặng Giải thưởng Tự tay Người viết bằng bút mực lên trang đầu cuốn sổ

tay rất đẹp dòng chữ: “Giải thưởng

của Bác Hồ tặng cháu Phạm Quốc Ca” Tôi đã run lên vì xúc động,

suốt ngày ngắm nghía dòng chữ gầy guộc, thiêng liêng đó Ngày tôi nhập

ngũ thầy Hiệu trưởng Đậu Ngọc Núi

đã nói với tôi: “Đây là phần thưởng cao quý của Bác Hồ tặng em, em có quyền giữ cho mình Nhưng thầy nghĩ nếu em tặng lại nhà trường để đặt ở Phòng Truyền thống thì sẽ có tác dụng lớn trong việc động viên lớp lớp đàn em!” Là một học sinh ngoan tôi đã nghe lời thầy Thật tiếc là khi

từ chiến trường trở về tôi có hỏi cuốn

sổ tay nhưng không ai biết ở đâu

Thật tiếc!

Năm 1970 tôi còn được UBND tỉnh Nghệ An và Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng Bằng khen

Trong sự trưởng thành của tôi có tình yêu thương, động viên của các thầy, đặc biệt là thầy Phạm Đạt, thầy giáo - nhà thơ Nguyễn Trọng Bản, thầy Nguyễn Hòe Thầy Nguyễn Trọng Bản quê ở xã Diễn Hạnh nhưng có thể nói sự nghiệp làm thầy

đã hiến dâng cho quê tôi Tôi còn nhớ năm 1967, để chuẩn bị cho kỳ thi học sinh giỏi Văn lớp 7 tỉnh Nghệ

An, thầy đã đưa chúng tôi về nhà để bồi dưỡng kiến thức và nuôi ăn cả những ngày ấy Tôi còn nhớ mãi cảm giác tâm hồn đã bị chấn động như

thế nào khi được đọc cuốn “Thi nhân

Việt Nam” của Hoài Thanh - Hoài

Chân từ tủ sách của thầy (Ngày đó phải đọc lén, nếu có người biết sẽ bị quy là thưởng thức văn hóa phẩm độc hại) Đây là một cuốn sách đã định hướng đời tôi: Nhất thiết tôi phải trở thành một nhà thơ Việc tôi trở thành nhà thơ, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam là không lạ với các thầy Các thầy cô giáo kính yêu của tôi chỉ lo lắng không biết tôi có may mắn trở

về từ chiến trường không? Sự trưởng thành của anh bạn học Hoàng Kông

Tư mới ngoạn mục Ngày đó ít ai nghĩ sau này anh trở thành PGS-TS, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng

vũ trang thời kỳ Đổi mới, Tổng Cục trưởng Tổng cục An ninh (Bộ Công an) Nhỏ tuổi hơn lứa chúng tôi còn

có Thiếu tướng Ngô Sĩ Hiền, Cục trưởng C54 Bộ Công an Danh sách những người có học vị Tiến sĩ, có quân hàm Đại tá được sinh ra trên

mảnh đất nghèo này cũng kha khá

Riêng gia đình tôi đã góp mặt bốn Tiến sĩ (Phạm Đinh Thái, Phạm Quốc

Ca, Phạm Tuấn Vũ, Phạm Triều Dương) và một Thạc sĩ đang làm luận văn Tiến sĩ ở Canada (Phạm Quang Huy) Phạm Triều Dương còn giành được Giải Ba Toán Quốc tế

Mừng vì sự trưởng thành của những người con Diễn Kỷ bao nhiêu càng thương xót bấy nhiêu những người đã hy sinh trên các chiến trường, hạnh phúc lứa đôi chưa kịp nếm trải Đối với những gia đình có người thân hy sinh, cuộc chiến tranh như chưa hề đi qua Tháng 10 năm

1975 tôi từ miền Nam trở về, cô tôi

đã ôm tôi mà khóc nức nở: “Cháu

ơi, cháu về đây mà thằng Tường nhà

cô không biết đang nằm ở bờ bụi nào, cháu ơi!’’ Anh trai tôi - liệt sĩ Phạm Văn Cừ cũng đã nằm lại rừng Tây Ninh trong một trận chống càn năm 1969, đến nay chưa tìm thấy

mộ Người ta đã giấu mẹ tôi, mãi đến tháng 9 năm 1975 mới báo tử Mẹ tôi không nguôi thương xót anh Trong

bài thơ “Viết trong ngày giỗ anh” tôi

đã đưa vào thơ sự thật đó:

Có nhiều đêm mẹ mơ thấy anh về Ngồi choàng dậy

Bàng hoàng bật khóc.

Em cứ đợi điều không còn có được Một đêm kia tiếng gõ cửa

Anh về

Không tìm thấy hài cốt anh ở đâu

để đưa về quê hương đắp cho anh nấm mộ, tôi đã tạc cho anh nấm mộ

tinh thần Bài thơ “Viết trong ngày

giỗ anh” đã được tặng Giải Nhất

Cuộc thi sáng tác đề tài Thương binh, liệt sĩ do Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh tổ chức năm 1984

và có mặt trong các tuyển tập thơ đề tài này

Trở lại với tuổi thơ

Ngày ấy, vì thanh niên đã đi bộ đội hoặc thanh niên xung phong hết,

ở tuổi mười ba, mười bốn chúng tôi

đã phải lao động thực sự trên đồng ruộng Năm 1967 vì thành tích học tập xuất sắc ở tất cả các môn học

XEM TIẾP TRANG 11

Bưởi Diễn vườn nhà Ảnh: Trường Thi

HỒ THỊ THANH BÌNH

Gia đình lớn phụ quyền là

gia đình có nhiều cặp vợ chồng cùng con cái của

họ, thuộc 3 hoặc 4 thế hệ có quan

hệ huyết thống tính theo dòng cha Họ cùng chung sống trong một ngôi nhà dài Trong xã hội

cổ truyền của người Mạ, hình thức gia đình lớn phụ quyền tồn tại với ba dạng khác nhau: Đó là các gia đình nhỏ ở chung - làm chung - ăn chung; ở chung - làm chung - ăn riêng và ở chung - làm riêng - ăn riêng Quy mô gia đình lớn cũng khác nhau, thường mỗi gia đình có khoảng 10 đến 30 thành viên, nhưng cũng có những gia đình có tới cả trăm thành viên

Sinh hoạt trong gia đình lớn dựa trên những nguyên tắc nhất định

Mọi việc được sắp xếp theo sự điều hành của gia trưởng

Gia trưởng (chau pô hiu)

Gia trưởng là một người đàn ông lớn tuổi thuộc thế hệ cao nhất trong gia tộc Ông ta là người quán xuyến mọi công việc chính

Gia đình người Mạ tồn tại với hai hình thức: gia đình lớn phụ quyền

và gia đình nhỏ phụ quyền Trong xã hội cổ truyền của người Mạ, gia đình lớn phụ quyền vẫn là hình thức phổ biến hơn cả.

LỜI BÌNH:

Bài thơ được viết dưới dạng lá thư của người lính biên cương gửi cho người thương vào lúc mùa đông Vì thế dễ bộc lộ những tâm tình với những cung bậc sắc thái

khác nhau: giữa “mùa” và “người”,

Thư viết cho em nhòe nét mực Phên thưa sương muối cứ bay vào Núi rét đêm qua chừng mất ngủ Sáng ra thêm bạc một nhành lau

Ở đây tuyết trắng trên chăn mỏng Bếp đỏ cơm trưa núi vẫn mờ Mực đóng thành băng trong ruột bút

Hơ hoài than đỏ chảy thành thư Chắn gió cây run trong rễ tím Hạt ngô gieo xuống cũng co mầm

Có hôm đồng đội đi công tác Nhớ đấy, nhưng mà… thêm lớp chăn

Gà buốt gáy lười dăm tiếng khản

Ca bát khua cho đỡ bất thường Núi giấu trong lòng trăm thứ quặng Anh bòn không kiếm đủ rau ăn…

Gạo thường lên sớm, thư thời chậm Đài mở thâu đêm đỡ vắng hầm Bao năm không thấy màu con gái

Vó ngựa nghe nhầm tiếng guốc em…

Mây đến thường rủ anh mơ mộng Biết vậy, khuya em đỏ ánh đèn Ước gì có chút hương bồ kết Cho đá mềm đi núi ấm lên.

Mèo Vạc 1982

HỮU THỈNH

Thư mùa Đông

THỨ BẢY 10 - 12 - 2016

CUỐI TUẦN

VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT

(Nhớ VH)

Một thời “Cachiusa” biên ải Chập chùng vực sâu, đèo cao

Hà Giang, Lạng Sơn…

“dài theo bước chân chúng tôi”

chiều cương vực Nay ôm đàn bập bùng với cao nguyên.

Leng keng hồn ta những lần lên tàu điện Cửa Nam, Tràng Tiền… và chen xuôi về bến Hà Đông

Đà Lạt thoảng thảo thơm hương cốm Bởi Hà Nội đêm nào

khoai, sắn ấm trao nhau…

Mảnh vườn nhỏ, nụ đào đầu đông

ráng nhen bừng ngọn lửa Gởi về bớt lạnh đất quê hương

Rào rạt ngàn thông du dương lời sóng

Ru ơi à

giấc bạn ngàn thu!

49 ngày thương tiếc

Đà Lạt sáng này mù mưa sương Ngã ba Trại Hầm hay Nhà máy nước…

Vẫn nhịp ai cao, thấp đi về

Đà Lạt 30/11/2016

NGUYỄN THANH ĐẠM

Ngàn thông du dương lời sóng

Lời hay - Ý đẹp

trong gia đình như: xác định vùng đất canh tác; chủ trương việc dời nhà, sửa chữa hoặc làm nhà mới; mua sắm và giữ gìn những tài sản lớn; chủ trì các công việc liên quan đến đời sống tinh thần (cúng tế các thần linh, cưới xin,

ma chay…); giải quyết mọi xích mích giữa các thành viên trong gia đình nếu có Ngoài ra, ông là người thay mặt cho gia đình trước buôn làng cũng như giao tiếp với các đại gia đình khác

Chủ hộ

Quyền hành trong mỗi hộ gia đình thành viên của gia đình lớn

là do người đàn ông lớn tuổi của gia đình đó nắm giữ, có thể coi

là chủ hộ Chủ hộ không chỉ là người điều khiển công việc sản xuất và là lao động chính của gia đình mình, mà còn giữ mối quan

hệ với các gia đình khác chung sống trong nhà dài Ngoài ra, chủ

hộ là người giúp việc đắc lực cho gia trưởng trong việc dàn xếp những thắc mắc của các thành viên trong gia đình lớn và bàn bạc giải quyết những công việc

chung như dời nhà, làm nhà mới, mua sắm những đồ vật quý,…

Quyền và nghĩa vụ

của mỗi thành viên trong gia đình lớn

Trước hết, tất cả các thành viên trong gia đình lớn phải tuân thủ

ý kiến của gia trưởng Có trách nhiệm bảo vệ tài sản, nhà cửa, cũng như danh dự của dòng tộc

Khách hoặc những người ngoài dòng họ đến thăm gia đình, mọi

người đều phải tỏ lòng quý mến, tiếp đãi lịch thiệp, ân cần Các thành viên trong gia đình phải thương yêu, tương trợ lẫn nhau

Không một ai bị bỏ đói khi kho thóc của hộ khác trong gia đình khác vẫn còn Mọi thành viên trong gia đình đều có quyền sử dụng đất đai canh tác thuộc về gia đình Nhưng nếu vì lý do nào đó, một gia đình thành viên của gia đình lớn chuyển đi ở nơi khác, thì mảnh đất trồng trọt của thành

viên gia đình đó phải trả lại cho gia đình lớn

Tài sản trong gia đình lớn

Tài sản chung của gia đình lớn

là nhà cửa, những đồ vật có giá trị phô trương sự giàu có và quyền thế của gia tộc như chóe, chiêng, trống và có thể là trâu, bò, Đây

là những thứ chỉ được dùng trong các dịp tế lễ chung của dòng tộc hoặc đổi chác Nguồn tài sản này

do gia trưởng trông giữ Trường hợp đem bán phải được cả nhà đồng ý và tiền bán được chia đều cho tất cả các hộ trong gia đình (trên thực tế trường hợp đem bán rất ít xảy ra)

Bên cạnh dụng cụ sản xuất, gia súc nhỏ (lợn, gà, ngan, ngỗng, )

và đồ dùng nhà bếp, do các hộ gia đình nhỏ tự quản lý và sở hữu

Họ còn có tài sản riêng do lao động dành dụm được (thổ cẩm, trang sức quý,…) Nhưng trước tiên, mọi người phải hoàn thành việc tích lũy tài sản chung đã rồi sau mới tích lũy riêng cho mình

Gia đình lớn có quyền sử dụng lương thực hoặc gia súc của các

hộ gia đình nhỏ, trong trường hợp

lễ hiến tế hay những việc chung khác của dòng tộc Quyền lợi đại gia đình được đặt lên trên hết,

nhưng những tài sản riêng của từng gia đình vẫn được tôn trọng Gia đình người Mạ hiện đang chuyển dần sang hình thức gia đình nhỏ (một cặp vợ chồng và con cái) Mỗi gia đình nhỏ thực

sự là một đơn vị kinh tế độc lập,

họ cư trú riêng, có đất đai canh tác riêng, tích lũy riêng nhưng vẫn được sở hữu những tài sản chung của gia đình lớn (chiêng, chóe,…) Những gia đình nhỏ khi được tách ra khỏi gia đình lớn,

họ thường cư trú quây quần bên nhau trong khuôn viên cư trú của dòng tộc Tuy tự canh tác trên mảnh đất của mình, nhưng đều

có sự giúp đỡ lẫn nhau giữa các gia đình nhỏ ở mọi khâu sản xuất Truyền thống, nền nếp gia đình

đã gắn kết tình thân của các thành viên trong gia đình từ thế hệ này đến thế hệ khác

Ngày nay, tổ chức gia đình của người Mạ có những thay đổi cho phù hợp với sự phát triển của xã hội Song hình thức gia đình lớn phụ quyền đã tạo nên một phần đặc trưng văn hóa độc đáo của người Mạ Trong quá trình xây dựng gia đình văn hóa, chúng ta cần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên, trong đó có người Mạ

Gia đình truyền thống của người Mạ

Gia đình người Mạ tồn tại với hai hình thức: gia đình lớn phụ quyền

và gia đình nhỏ phụ quyền Trong xã hội cổ truyền của người Mạ, gia

đình lớn phụ quyền vẫn là hình thức phổ biến hơn cả.

Cảnh sinh hoạt của một gia đình người Mạ Ảnh: T.Bình

giữa “ấm” và “lạnh”, giữa “miền

xuôi” và “miền núi” Chính cái

chênh chao này đã tạo ra những cảm giác, những so sánh để tần

số “ăng-ten” nhạy cảm bắt được

những tần số sóng yêu thương diệu vợi nhất Nhà thơ Hữu Thỉnh đã chọn lọc những chi tiết cụ thể, cô đọng mà có sức gợi, sức lan tỏa dồn nén để lay thức mở ra một trường phấp phỏng của tình cảm được bù đắp chia sẻ sự thiếu hụt…

Mùa đông đã rét - Mùa đông của miền cực bắc đất nước càng lạnh giá hơn nhiều Chỉ khi viết thư chạm đến bút mực mà “mực đóng thành băng trong ruột bút” chàng thi sĩ người lính này mới nhận

ra cái lạnh buốt người khi nỗi xa cách chợt đến, len lỏi lòng mình

như: “Phên thưa sương muối cứ

bay vào” Và núi đêm qua mất ngủ

(hay người thao thức khó ngủ?)

Lại nữa, nhành lau bạc (hay tóc người lính lại thêm sợi bạc), tất cả đều có thể đều vận vào mình Và

sự tương tư hòa đồng giao cảm nương tựa che chắn cho nhau của con người và thiên nhiên thật gắn

bó Nhất là ở vùng đất biên cương phên dậu của đất nước…

Cứ ngỡ như người lính kể những nỗi ám ảnh nhớ thương thường trực Nhưng không, ở đây là sự

“trải lòng” hay cao hơn là sự

“động lòng” Có bập bùng ánh lửa khi “bếp đỏ cơm trưa núi vẫn mờ”

và “hơ hoài than đỏ chảy thành thư” - Than hay là sực ấm của tình người nên mỗi dòng thư đều chứa chan chảy xuống trang giấy

không chỉ là nét mực nữa mà là bầu máu nóng của con tim Nhà thơ dùng thủ pháp đặc tả cận cảnh

để khắc họa hình ảnh “cây run

trong rễ tím” hay “hạt ngô cũng

co mầm” Cái màu tím của rễ cây

khi bén vào lòng đất đã run lên một sắc tím do giá rét nhưng cũng bền bỉ có cả màu thủy chung trong

đó Mầm cây co lại nhưng chính tình yêu lại tỏa ra, lại sẻ chia, lại đong đầy thắm thiết Và có nét gì

đó thật hóm hỉnh theo kiểu “chất

lính” vừa hồn nhiên ngồ ngộ vừa

ngân ngấn bao nỗi lòng: “Có hôm

đồng đội đi công tác/ Nhớ đấy nhưng mà… thêm lớp chăn” Cái

lớp chăn thật cụ thể nhưng đằng sau đó là cả một bề dày của nghĩa

cử ân tình Thư đã thoát ra khỏi thư bởi tâm sự với người thương

mà như đang tâm tình với đồng đội Cái hay của tứ thơ chính là chỗ đó, cứ chồng mờ, cứ thổn thức để rồi thấm thía Để rồi vang

âm lên những náo nức sức trẻ khi

“Ca bát khua cho đỡ bất thường”

Tôi lại bất chợt nhớ đến câu thơ

của Tố Hữu: “Có chàng lính trẻ

mang tơ/ Nghêu ngao gõ bát hát chờ cơm sôi” Cái chất lạc quan

có pha chút tếu táo của người lính

đã làm cho mùa đông nơi này bớt lạnh hơn Và dường như chỉ là cái cớ để người lính tự rộn ràng xích lại gần nhau hơn Xích lại cả niềm nhớ thương biền biệt xa cách khi có một không khí gia đình, làng xóm bỗng ùa vào đây Và

“đông” của mùa lại thêm “đông”

của người của cái số đông trong

sự sum vầy chia sẻ, để được thèm

nghe tiếng người khi “Đài mở

thâu đêm đỡ vắng hầm”…

Hai câu thơ hay nhất, ấn tượng nhất và tài hoa thi sĩ trực cảm nhất vốn là thế mạnh của Hữu Thỉnh

khi ông “chộp” được một ám ảnh bất ngờ: “Quanh năm không thấy

màu con gái/ Vó ngựa nghe nhầm tiếng guốc em…” Tôi cứ hình

dung ra “màu con gái” có thể là:

màu da, màu áo, màu môi, màu tóc… Nhưng màu lại dậy hương, hương tình, hương sắc, hương ngát… Hương của cả nét đẹp bình

dị thôn quê cứ “lộc cộc” xen vào

như tiếng đập dồn của con tim rạo

rực: “Vó ngựa nghe nhầm tiếng

guốc em” thật là thần thái và diệu

vợi biết bao Phải thật tinh tế, sâu sắc, phải thật thi sĩ Hữu Thỉnh mới

có cái liên tưởng thần kỳ ấy Giữa

“vó ngựa” của người lính biên phòng với tiếng “guốc em” như là

những âm thanh thường trực bao khao khát Như là một sự bình yên thường trú ngay trong tận sâu thẳm tâm hồn người lính

Mở đầu bài thơ là ánh lửa bếp của người lính ở biên cương thì

kết thúc bài thơ “khuya đỏ ánh

đèn” của người thương xa cách

Gấp trang thư lại với ao ước có chút hương bồ kết, hương của tình yêu thôn quê mộc mạc, chân tình

Đi từ giá băng đến “mềm” ruột bút, đi từ hương bồ kết đến “mềm”

đá núi là một kiểu “đi” của thơ Và chỉ có “thơ” mới trải lòng thấm

thía đến như vậy

NGUYỄN NGỌC PHÚ

Đừng so sánh mình với bất cứ ai trong thế giới này Nếu bạn làm như vậy có nghĩa bạn đang sỉ nhục chính bản thân mình Bill Gates

8 THỨ BẢY 10 - 12 - 2016 CUỐI TUẦN DU LỊCH

VĂN VIỆT

Cà phê moka

lọc qua phin giấy

Buổi sáng đầu đông, tôi đến

Quán Coffee Dalata (số 24, đường

3 Tháng 4, Đà Lạt) rạng rỡ hoa

lan và óng ánh nắng vàng An tọa

trên một chiếc ghế trống bất kỳ,

một góc thung lũng Đà Lạt xanh

xanh qua ô cửa kính Bên trong lan

tỏa những làn hương cà phê moka

thoảng bay nhẹ nhàng Gọi một

ly cà phê đen nóng, người phục

vụ đưa vào chiếc máy mini mấy

muỗng hạt nhân moka vừa rang

chín giòn rồi xay thành bột mịn

Thay vì dùng chiếc phin bằng kim

loại 2 lớp cách thủy, người phục

vụ cho nước sôi vào một lớp giấy

màu vàng đất nhập khẩu từ Nhật

Bản để pha chế cà phê moka bột

Ngấm nước sôi, bột cà phê moka

thẩm thấu qua mảnh giấy vàng,

đọng lại những giọt nước đen sóng

sánh nguyên chất trong ly nhỏ, cho

cảm giác thật trong lành với người

thưởng thức

Một khách hàng nông dân đến

từ xứ cà phê Phú Sơn, Lâm Hà,

ông Nguyễn Việt Hưng chia sẻ:

“Cà phê moka thuộc giống cà phê

chè, chỉ trồng được ở các vùng đất

có độ cao hơn 1.500 m ở Đà Lạt

Tôi lên Đà Lạt thường hay ghé

vào Quán Coffee Dalata gọi một

ly cà phê moka đen, nhâm nhi đến

đâu, nhận biết đến đó hương vị

khác biệt đối với các loại cà phê

Moka giữa phố trung tâm Đà Lạt

Không gian hoa lan với ly cà phê moka thơm dịu nguyên chất, Quán Coffee Dalata đang trở thành điểm hẹn của nhiều khách hàng

trong nước và quốc tế khi đến Đà Lạt

khác…” Với một chàng trai đến

từ nước Cộng hòa Séc khi được hỏi cảm nhận thì trả lời rằng: “Tôi đến Đà Lạt du lịch lần đầu tiên biết Quán Coffee Dalata có sản phẩm cà phê moka quý hiếm và hoa lan xứ ôn đới, nên đã tìm đến dùng ngay từ buổi sáng sớm Thật tuyệt vời khi được ngắm một góc phố núi Đà Lạt, khí hậu mát mẻ, bên đường phố còn có nhiều loại hoa khác cùng khoe sắc, đặc biệt

là hoa hồng nở đều trên dải phân cách rất đẹp mắt Trước khi ra về, tôi và bạn bè thoải mái lựa chọn mua các gói cà phê moka hạt nhân hoặc bột xay chứa trong những

chiếc trống nhỏ bằng gỗ thông làm quà đặc sản Đà Lạt cho một chuyến đi thú vị…”

Mới hơn nửa buổi sáng mùa đông, tôi trông thấy hàng chục lượt khách nội địa và quốc tế đến Quán Coffee Dalata nhâm nhi cà phê moka lọc qua phin giấy, thích thú đi lại chụp hình lưu niệm với hoa lan và phong cảnh thung lũng phố Đà Lạt… Ước tính tổng diện tích Quán Coffee Dalata khoảng 1.200 m², tọa lạc bên mặt đường 3 Tháng 4, Đà Lạt, gồm 2 tầng với sàn gỗ, bốn bề lắp đặt cửa kính trong suốt cho quan khách tha hồ ngoạn cảnh ở mọi góc nhìn

Lữ khách thưởng thức cà phê moka tại Quán Coffee Dalata Ảnh: V.Việt

ĐÔNG PHƯƠNG

Đà Lạt nhỏ nhắn, nhưng lại

chứa trong mình những

không gian đầy chiều sâu

và sắc màu Tôi yêu thành phố

này theo cách riêng của mình Tôi

thường lang thang trong thành

phố, tìm đến những góc riêng bình

yên, nơi có thể ngắm vẻ đẹp của

thành phố từ trên cao

Chỉ cần lượn vòng trên những

con đường, bức tranh của phố đã

hiện ra xinh xắn với hàng trăm

góc nhìn cao thấp Những góc

nhìn của Đà Lạt như những ô cửa

sổ đủ sắc màu trong một tòa nhà,

thế nhưng không một ô cửa nào

trùng lặp lại nhau Qua đường

Nguyễn Chí Thanh, có thể phóng

tầm mắt nhìn xuống khu trung

tâm Hòa Bình trải rộng đến Hồ

Xuân Hương Băng ngang Trần

Quang Khải, là vựa rau củ quả

nằm dưới thung lũng xanh tươi

Đường sang Thánh Mẫu quanh

co qua những thung lũng dâu tây

nằm bên đồi thông Đa Thiện

Về Vạn Thành, cả một vựa hoa

hồng trải rộng trong tầm mắt Đi

xa hơn về Trại Mát, có thể chọn

những góc nhìn về phía thành phố

với “điểm nhấn” Hồ Xuân Hương

chìm trong sương

Đà Lạt - không gian của cảm xúc

Không gian

Đà Lạt -không gian của những cung bậc cảm xúc.

Ảnh: K13

hái trái cà phê moka bằng tay với yêu cầu tuyển lựa cẩn thận từng chùm trái chín đỏ, đưa về ngâm nước sạch, vớt bỏ những lớp trái nổi, chọn lấy những lớp trái chìm sâu dưới đáy thùng nước Chủ quán Ẩn giải thích những trái cà phê nổi trên mặt nước do hạt nhân bên trong bị lép hoặc trái chỉ còn lớp vỏ ngoài, rỗng ruột, nên không thể đưa vào chế biến

“Ngâm nguyên trái cà phê moka trong nước một ngày đêm rồi xay lấy hạt cà phê thóc Đem hạt thóc cà phê ủ trong bao tải chừng

2 ngày đêm, sau đó đổ ra thùng nước rửa sạch trước khi phơi dưới nắng trời buổi sáng đến buổi xế chiều Phơi hạt nhân khoảng 2 - 3 ngày để đóng vào trong thùng cất trữ trong thời gian từ 6 - 9 tháng mới lần lượt xuất kho chế biến thành phẩm…”, chủ quán Ẩn nêu quy trình

Kế hoạch trong mùa mưa năm

2017, Quán Coffee Dalata liên kết với 10 hộ nông dân Đà Lạt chuyển đổi khoảng 5 ha cây trồng kém hiệu quả sang trồng mới cây phê moka theo biện pháp hữu cơ Quán Coffee Dalata chịu trách nhiệm cung cấp cho nông dân cây giống, phân bón, kỹ thuật chăm sóc cây cà phê moka đến 3 - 4 năm sau mới bắt đầu trừ dần vào sản phẩm thu hoạch hàng năm

Lộ trình đến năm 2020, Quán Coffee Dalata sẽ xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 20 ha cà phê moka liên kết với nông dân Đà Lạt sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị sản phẩm ổn định, lâu dài

Chuỗi giá trị cà phê moka

Chủ Quán Coffee Dalata, anh

Đỗ Văn Ẩn cho biết; “Sau 8 tháng hoạt động, dù mới bán ra khoảng vài trăm ký sản phẩm cà phê moka

Đà Lạt rang xay, nhưng công ty chúng tôi đã đạt kết quả đặt ra là thu hút ngày càng nhiều người tiêu dùng sản phẩm cà phê moka lợi thế đặc trưng của phố núi Đà Lạt

Qua môi trường kinh doanh mới này, công ty chúng tôi đã kết nối nhiều đối tác trong và ngoài nước, bước đầu đạt được những thỏa thuận hướng hợp tác nông dân Đà Lạt để tái canh cà phê cây moka trên diện rộng…”

Theo đó, từ tháng 4/2016 đến nay, Quán Coffee Dalata trở thành showroom “2 trong 1”

thuộc Công ty TNHH MTV Hoa Ngọc Ẩn Đà Lạt vừa bày bán hơn

10 giống hoa lan cao cấp sản xuất tại chỗ, vừa cung cấp trực tiếp cho khách hàng các sản phẩm cà phê moka đặc hữu trên độ cao 1.500 m so với mặt biển Đây

là bước tiếp nối từ thương hiệu

“Hoa lan Ngọc Ẩn” được sử dụng độc quyền nhãn hiệu “Hoa Đà Lạt” gần 5 năm trước

Đến nay, Quán Coffee Dalata đã hợp đồng với 2 hộ nông dân ở khu vực hồ Than Thở và Cầu Đất (Đà Lạt) thâm canh khoảng 300 cây cà phê moka hơn 30 năm tuổi, mỗi cây đạt thu hoạch từ 1,5 - 2 kg hạt nhân đạt chất lượng cao Việc thu

Tôi thích ghé tới quán café Eifen nằm ở Khu Ngã năm Đại học - tọa lạc trên một tòa nhà

4 tầng - để được ngắm Đồi Cù mộng mơ từ trên cao xuống Tôi gọi tháng 6 của Đà Lạt là mùa mưa bụi Bởi mưa chỉ dịu êm như một tấm màn sương giăng

mù không gian Từ tầm cao này xuyên qua màn mưa, phóng tầm mắt nhìn về phía Đồi Cù, Đà Lạt chỉ còn lại một màu xanh biếc của cỏ và thông Đà Lạt kỳ lạ và

quyến rũ người ta bởi không gian nơi đây tạo cho con người cảm xúc của chất thơ Mộng mơ và

ký ức chợt như ùa về trong sâu lắng tâm hồn Dưới cơn mưa Đà Lạt, cuộc sống dường như trôi đi nhẹ nhàng và lãng mạn như trong những thước phim

Hoàng hôn của Đà Lạt có gam màu tím rất lạ Tôi thường lang thang đi về ngoại ô thành phố trong những buổi chiều hoàng hôn mộng mơ như thế Điểm lý

Tôi vòng vo Đà Lạt mãi không biết chán Tôi yêu vẻ đẹp những ngôi nhà mọc ra ngang sườn đồi không theo một trật tự nào cả Nhà trên cao, nhà dưới thấp, cứ nhấp nhô như những cung bậc thăng trầm của một bản tình ca Lên tầng thượng chợ Đà Lạt, có thể nhìn toàn cảnh khu phố đi bộ về khuya Tầng 4 Trường Cao đẳng Sư phạm

Đà Lạt cũng là điểm tuyệt vời để ngắm nhìn những ngôi nhà, biệt thự xinh xắn lẫn trong thông trong một buổi sáng tinh sương Nhà thờ Domaine De Mari tọa lạc trên một quả đồi nơi có thể phóng tầm mắt xuống ngắm nhìn thành phố hoa bên dưới Hay vòng vèo ra tới tận đầu đèo, qua đường vào cáp treo

hồ Tuyền Lâm, vùng ngoại biên của Đà Lạt sẽ trải rộng với khu rừng thông bao la trong tầm mắt ngỡ ngàng

Góc nhìn Đà Lạt trong đôi mắt tôi là thế - cứ nhấp nhô - lên xuống

- cứ uốn lượn và mở ra những góc nhìn mộng mơ và mới mẻ Đà Lạt

mê hoặc bởi chỉ cần đứng ở trên con dốc cao đã có thể nhìn xuống thung lũng xa bên dưới Một ngôi nhà xinh đẹp hiển hiện lẫn trong sương, thông, hoa, cỏ sẽ đưa tâm hồn bạn lạc vào miền cảm xúc đắm say!

tưởng được tôi chọn dừng chân là tại café Đà Lạt night trên đường Đống Đa Quán café này có một địa thế đẹp để ngắm toàn cảnh

Đà Lạt từ xa Quán nhỏ nhắn và

ấm cúng cho những ai yêu Đà Lạt tìm về Tôi nhấm nháp hương vị một ly café sữa, chìm đắm vào những điệu nhạc êm dịu và chờ đợi thành phố lên đèn Đêm Đà Lạt từ góc nhìn này thật trữ tình,

cả thành phố như được vẽ lên bằng những tia sáng lung linh

THỨ BẢY 10 - 12 - 2016

CUỐI TUẦN

GIA ĐÌNH - ĐỜI SỐNG

Chuyên mục Thanh niên

VĂN CÔNG HÙNG

Hồi nhỏ đọc mấy cuốn sách

đường rừng và phong

tục rừng của các nhà văn

Hoàng Bình Trọng, Đỗ Quang

Tiến thấy nhắc đến Ma lai mà

chả hiểu nó là cái gì, chỉ lơ mơ

hiểu đấy là cái gì rất kinh khủng,

khiếp đảm và thần bí Hãy hình

dung, rừng âm u thế (trong trí

tưởng tượng trẻ con), với đủ thứ

kinh hãi mà nhà văn có thể “thêm

thắt” vào được, một cô gái trẻ bị

đày ra một cái chòi ở bìa rừng,

cách xa dân làng, một mình, cô

độc, mà cô ấy lại rất xinh đẹp và

thông minh, cái gì cũng biết, xinh

đến ma cũng muốn ngó trộm,

nhà văn tả mà chữ cứ rưng rưng

Và ở đấy, tất cả các tình huống

trong đời thực, và cả những tình

huống mà chỉ nhà văn mới nghĩ ra,

xuất hiện Cô gái vừa mong manh

vừa can đảm chống chọi, xử lý các

tình huống Người đọc - trẻ con -

thì nín thở, hồi hộp và cuối cùng

là trùm chăn lại nhưng vẫn ti hí

mắt đọc tiếp

Chả nghĩ rồi lại có ngày mình lại

chứng kiến Ma lai

Ma lai thường xuất hiện ở các

trường hợp tự nhiên trong làng có

biến như hỏa hoạn, dịch bệnh, ốm

đau hay người chết bất đắc kỳ tử

Thậm chí tự nhiên vợ chồng đang

hòa thuận thế, bỗng dưng nổi hứng

cãi nhau Nằm vắt tay lên trán, thấy tại sao lúc vợ chồng mình cãi nhau, cái thằng hàng xóm nó lại nhìn rồi tủm tỉm cười, thế thì đích thị nó là Ma lai rồi Hay đứa con gái nhà kia, đang nhem nhuốc thế, mũi dãi lòng thòng thế, nhọ nhem nhọ thủi thế, khẳng khiu thế, ngực phẳng như cái lá thế, bỗng một ngày nào đó thấy nó lớn bổng lên, má hồng e ấp, ngực non nhu nhú, đẹp lên một cách không ngờ

Ơ, không Ma lai thì là cái gì vào đấy Tóm lại là tất cả cái gì không giải thích được, hoặc là giải được nhưng không thích, người ta bèn quy cho Ma lai

Lần ấy, cách đây hơn hai chục năm, tôi đang đi công tác ở huyện (giờ là thị xã) Ayun Pa Đột nhiên tin cấp báo về, ở làng ấy đang có

Ma lai, người ta sắp xử Thế là rùng rùng các ban ngành xuất trận

Xe lao thẳng ra một con suối, ở đấy cuộc xử Ma lai đang chuẩn bị bắt đầu

Thường thì dân làng (thực chất

là từ một ông thầy cúng ất ơ nào

đó, nhưng rất có uy tín với dân làng, cũng có thể là từ già làng hoặc một nhóm các già) có 2 cách

xử lý Ma lai, một là đổ chì kiểm chứng: Những ai bị quy là Ma lai hoặc bị dân làng nghi về một vấn đề gì đấy (trộm cắp, nói dối

chẳng hạn) đều bị thử bằng hình thức đổ chì Chì được nấu lỏng,

xong đổ vào lòng bàn tay nạn nhân, nếu chì không ăn thủng tay hoặc nạn nhân không thấy nóng, tức là nạn nhân vô tội Cách thứ hai cũng kinh hoàng không kém là lặn nước, thường xảy ra ở những cuộc tranh chấp tay đôi

Hai người trong cuộc cùng lặn xuống nước, ai ngoi lên trước là thua cuộc Thường thì cả kẻ thua lẫn người thắng đều tiêu đời Vì ngoi lên trước thì làng giết, còn nằm lại thì Hà Bá ru

Hôm ấy ở huyện Ayun Pa, Gia Lai, phải rất dằng dai, rất mất công sức, những người xuống giải quyết đông hơn dân làng, cuối cùng người ta đã xử lý như sau: Đồng ý với cách đổ chì, nhưng trước khi đổ vào nạn nhân,

đề nghị đổ vào già làng và thầy cúng trước Tất nhiên là các vị rụt tay lại Nhưng quả là không phải bao giờ cũng sẵn có cán bộ

để can thiệp ngay như hôm ấy, và đây cũng là cách xử lấy dã man trị dã man mà thôi

Trong một báo cáo về việc này, người ta thống kê rằng, “chỉ tính riêng trong năm 2015, trong toàn tỉnh Gia Lai đã xảy ra hơn

10 vụ có liên quan đến “Ma lai”,

“Thuốc thư” tại 7 huyện gồm:

Chư Păh, Đak Đoa, Chư Prông,

Ia Grai, Chư Sê, Kông Chro và Krông Pa, làm chết 2 người, bị thương 4 người và thiệt hại về tài

sản; các cơ quan bảo vệ pháp luật

đã bắt giam và khởi tố 4 bị can

Nguyên nhân chủ yếu do nghi kỵ nhau và hăm dọa dùng “Thuốc thư” để hại người khác, dẫn đến mâu thuẫn và đánh nhau”

Ma lai thường đi kèm với thuốc thư, mà cả 2 thứ này thì đều là loại u u minh minh, chả ai tường tận, toàn là đồn thổi, nhưng thiệt hại gây ra là rất lớn Nó không chỉ thiệt hại về người, tài sản, của cải vật chất, mà nguy hiểm hơn,

nó gây những tâm lý bất ổn trong cộng đồng dân cư, trong xã hội

Điểm khác biệt lớn nhất giữa

sự “hiểu biết” từ nhỏ của tôi đối với Ma lai và Ma lai thực sự bây giờ ấy là hồi nhỏ thì nghe nói Ma lai có khả năng hút máu người

Người bị Ma lai hút máu cứ thế hết máu mà chết, và Ma lai tồn tại được bởi nó được hút máu người như một loại thức ăn của nó Còn trong sự thực hôm nay thì Ma lai không hút máu ai cả, nó chỉ thư cho chết Nhưng thuốc thư là gì

và thư như thế nào thì cũng chỉ

nghe đồn, cũng chỉ do các ông thầy cúng hoặc già làng, thậm chí

do chính Ma lai, tưởng tượng ra, nói phao ra thế và rồi náo loạn cả làng lên

Đa phần các ý kiến của những người có trách nhiệm bây giờ cho rằng, Ma lai, thuốc thư là hệ quả của việc thiếu hiểu biết, và cách

hữu hiệu nhất là nâng cao trình độ hiểu biết cho bà con Nghe cũng

có lý, nhưng hình như vẫn chưa

đủ Ngay người Kinh chúng ta, rất nhiều người bằng cấp đầy mình, nhưng mê tín một cách rất hoang đường Cũng xem ngày tốt ngày xấu, cũng cúng bái lễ tạ rất rình rang công phu, nhiều việc không thể lý giải được Họ đặt hết niềm tin vào đấng siêu nhiên bí ẩn nào đấy, và vì thế, càng ngày các lễ hội tâm linh càng phát triển, đền chùa miếu mạo càng mọc lên dày đặc, các ông đồng bà cốt xuất hiện ngày càng nhiều (kể cả nhiều người tự xưng là nhà ngoại cảm,

có thể nói chuyện được với người cõi âm, có người đã chết hàng mấy trăm năm), có khi chả vì lý do

gì Và cũng không phải không có những người tổ chức kinh doanh,

và kinh doanh rất thành công, sự

“mù quáng” này

Việc lợi dụng hiện tượng Ma lai trong cộng đồng bà con dân tộc Tây Nguyên cũng là sự đáng báo động Có khi chỉ vì ghét nhau mà

đổ cho người ấy người kia là Ma lai rồi kéo cả làng đến giết cả nhà người ta Những cái chết bất ngờ, những hạn hán dịch bệnh, cả hỏa hoạn, lũ lụt đều là cái cớ cho Ma lai xuất hiện

Vậy nên, Ma lai vẫn còn là bí

ẩn, dù về mặt nào đấy, ai cũng biết

nó là chuyện… hoang đường

Ma lai chuyện hoang đường

DUY DANH - ĐẶNG HÒA

Sinh năm 1985 trong một gia đình thuần nông với

5 anh chị em, cuộc sống

gia đình của anh Thơ ở

vùng đất kinh tế mới gặp không ít

khó khăn Thế nhưng, với bản tính

ham học, Thơ đã cố gắng học tập

với mong muốn tìm kiếm cơ hội

việc làm nơi thành phố lớn Sau

khi ra trường, anh lại trở về quê để

khởi nghiệp thành công trên chính

ruộng vườn của gia đình Lúc mới

trở về, với số vốn ban đầu chỉ vỏn

vẹn 10 triệu đồng do gia đình vay

mượn, Thơ đã bắt tay vào thực

hiện mô hình nuôi rắn, nuôi thỏ

Thế nhưng, do thiếu kinh nghiệm

cũng như thiếu kiến thức và kỹ

thuật nên rắn và thỏ chậm lớn, đa

số mắc bệnh Do đó, hiệu quả từ

đó cũng không có Sau 3 năm, mô

hình nuôi rắn và thỏ phá sản và số

vốn 10 triệu đồng cũng không còn

Không nản lòng, đến năm 2008,

anh lại vay mượn tiền để bắt tay

vào trồng mít Thái siêu sớm Đây

là mô hình anh Thơ biết được qua

báo, đài khi người dân ở các tỉnh

miền Tây Nam bộ trồng mít Thái

siêu sớm rất hiệu quả Để bắt đầu,

Khởi nghiệp từ ruộng vườn quê nhà

Tốt nghiệp hệ cao đẳng Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh chuyên ngành công nghệ thông tin, gặp khó khăn trong tìm kiếm

việc làm phù hợp nên anh Nguyễn Văn Thơ đã quyết định về quê ở thôn Cát An 2 (xã Phước Cát 1, huyện Cát Tiên) để khởi nghiệp Trải

qua một số khó khăn của những ngày đầu, đến nay, anh Thơ đã từng bước vươn lên làm giàu trên mảnh đất quê hương từ mô hình

trồng mít Thái và nuôi bò sinh sản, bò thịt cho thu nhập bình quân mỗi năm trên 400 triệu đồng.

anh đã tự đi học hỏi kinh nghiệm

và kỹ thuật trồng, chăm sóc cây mít Thái siêu sớm tại nhiều nơi ở Bến Tre và Bà Rịa - Vũng Tàu

Cũng trong thời điểm này, chương trình hỗ trợ vay vốn cho thanh niên lập nghiệp thông qua tổ chức Đoàn tại địa phương cũng được triển khai Nhờ đó, anh Thơ được vay

số vốn 30 triệu đồng Có vốn trong tay cùng với diện tích 7 sào đất vườn của gia đình, anh đã đầu tư trồng 600 cây mít Thái, số vốn còn lại anh mua bò sinh sản và bò thịt

Anh Thơ cho biết: “Do áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc nên sau 18 tháng là cây cho thu hoạch bói Sau

đó, cứ mỗi năm cây mít Thái siêu

sớm này cho thu hoạch 3 đợt, mỗi đợt thu hoạch bình quân 4 quả/cây với trọng lượng bình quân 15 kg/

quả Hiện nay, một doanh nghiệp tại tỉnh Sơn La đang duy trì hợp đồng bao tiêu sản phẩm của mình

để cung ứng cho các siêu thị phía Bắc Với diện tích như hiện nay thì sản lượng đầu ra vẫn chưa đáp ứng

đủ nhu cầu cho doanh nghiệp Do

đó, trong thời gian tới, mình sẽ tiếp tục mở rộng diện tích” Bên cạnh trồng mít, anh còn tận dụng diện tích đất dưới tán mít để trồng cỏ chăn nuôi 11 con bò Lượng phân

bò lại được dùng để chăm bón cho cây mít và cỏ Với cách làm này, năm 2015, hiệu quả kinh tế từ mô hình trồng mít và chăn nuôi bò của anh Thơ đã đem lại lợi nhuận gần

500 triệu đồng

Không chỉ chăm lo phát triển kinh tế, anh Thơ còn là đoàn viên thanh niên gương mẫu trong các hoạt động Đoàn và các hoạt động của địa phương Bản thân anh tham gia rất tích cực trong phong trào thanh niên chung tay xây dựng nông thôn mới Anh luôn nhiệt tình tham gia và đóng góp nhiều công sức lao động trong việc làm đường giao thông liên

thôn, vệ sinh đường làng ngõ xóm… Với những thành tích đạt được, anh Thơ đã được UBND huyện Cát Tiên tặng giấy khen có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn

2009 - 2014 Ngày 12/10/2016, anh vinh dự được Hiệp hội Doanh nghiệp và Hội Doanh Nhân trẻ tỉnh Lâm Đồng tặng giấy khen có thành tích sáng tạo khởi nghiệp xây dựng mô hình “Sản xuất kinh doanh nông sản” Anh Điểu K’Viên, Bí thư Huyện Đoàn Cát Tiên cho biết: “Anh Thơ là một trong những đoàn viên tiêu biểu của địa phương trong cả phong trào phát triển kinh tế gia đình cũng như các hoạt động Đoàn Huyện Đoàn luôn nêu gương của anh Thơ để khuyến khích các đoàn viên, thanh niên trong toàn huyện học tập Trong thời gian tới, Huyện Đoàn sẽ tổ chức tham quan, học tập và tiến hành nhân rộng mô hình trồng mít cho các đoàn viên khác Đây cũng là một trong những cách làm thúc đẩy phong trào Đoàn, góp phần vào công tác xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội địa phương” Với sự kiên trì, quyết tâm và không ngại gian khổ, anh Thơ đã khẳng định được tinh thần dám nghĩ, dám làm, ý chí vươn lên của tuổi trẻ, xứng đáng là tấm gương cho những đoàn viên khác học tập, làm theo

Mô hình mít Thái và trồng cỏ nuôi bò đã giúp anh Thơ có nguồn thu nhập ổn định.

10 THỨ BẢY 10 - 12 - 2016 CUỐI TUẦN TÒA SOẠN - BẠN ĐỌC

Phòng cháy chữa cháy - Đừng để “mất trâu mới lo làm chuồng”

TRỊNH CHU

Tờ mờ sáng, tại Hội

quán cà phê Ngộ

(phường B’Lao, TP

Bảo Lộc), ngay từ

ngoài ngõ, tôi đã thấy rất nhiều

người kém may mắn (bị khiếm

khuyết về hình thể) đang tự tin

tạo dáng trước ống kính, còn các

nhiếp ảnh gia đến từ Câu lạc bộ

Nhiếp ảnh Bảo Lộc thì thi nhau

bấm máy lia lịa Tất nhiên, ấn

tượng đập vào mắt tôi đầu tiên

không phải ở sự khiếm khuyết về

hình thể của các “người mẫu”,

mà chính sự tự tin của các “người

mẫu” để tỏa sáng mới là cái đáng

ngưỡng mộ nhất

“Tự tin để tỏa sáng Tự tin để hòa

nhập Tự tin để được thừa nhận”,

trong đầu tôi tự vang lên những câu

như vậy khi nhìn ngắm cái cách mà

những “người mẫu” này thể hiện

mình trước ống kính

Bước tiếp vào bên trong, là 25

bức chân dung của 25 hội viên Hội

Người khuyết tật TP Bảo Lộc do

các thành viên trong Câu lạc bộ

Nhiếp ảnh Bảo Lộc bấm máy Tôi

nhận ra đằng sau mỗi bức ảnh là

Vượt khó, góc nhìn về người khuyết tật

Theo số liệu của Liên Hiệp Quốc, trên thế giới cứ 10 người thì có 1

người bị khuyết tật Số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội

cho biết trong tổng số 92 triệu người hiện có của Việt Nam, số người

bị khuyết tật là 6 triệu người Riêng địa phương Bảo Lộc, số người

khuyết tật trong Hội Người khuyết tật TP Bảo Lộc là 130 người.

Không có lối thoát nạn, bảng hiệu ảnh hưởng đến lối thoát nạn, phương tiện phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại chỗ không đảm bảo, tường

vách ngăn bằng vật liệu dễ cháy… là những sai phạm phổ biến mà Phòng Cảnh sát PCCC số 2 (tại TP Bảo Lộc) đã ghi nhận khi kiểm tra tại

nhiều quán bar, karaoke, trung tâm thương mại, chợ… trên địa bàn TP Bảo Lộc, huyện Bảo Lâm và Di Linh Trước đó, tại TP Bảo Lộc đã xảy

ra một vụ cháy phòng trà ca nhạc, karaoke Dù không gây thiệt hại về người nhưng vụ cháy này cũng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về

tình trạng an toàn cháy nổ tại các tụ điểm vui chơi tập trung đông người.

những câu chuyện kể về cuộc đời,

về sự vượt khó của 25 con người

25 bức ảnh là câu chuyện cảm động về ý chí vượt khó của 25 con người kém may mắn Mỗi người một công việc, có người đang cho

gà ăn, người chăm sóc đàn lợn, người làm đá mỹ nghệ, người thu hái cà phê, người may vá; thậm chí,

có người đang chơi kèn , nhưng tất cả đều vươn lên, quyết không dựa dẫm hay lệ thuộc vào người thân, gia đình Tự tin vượt khó

để tự lo cho bản thân và giảm bớt gánh nặng cho gia đình

Bà Vũ Thị Nguyệt Ánh (Hội Người khuyết tật TP Bảo Lộc) chia sẻ: “Các hội viên Hội Người khuyết tật Bảo Lộc không phải ai cũng đã tìm được việc làm Nhiều người vẫn còn ít nhiều phụ thuộc vào gia đình, người thân Bên cạnh

đó, công tác tư vấn, chăm sóc y tế cho người khuyết tật vẫn còn hạn chế, nhất là người khuyết tật vẫn chưa nhận được sự sẻ chia từ phía cộng đồng”

Theo bà Ánh, trên thực tế, khi người khuyết tật đi tìm việc làm vẫn

có tình trạng bị người tuyển dụng

“soi” vào phần khiếm khuyết hơn

là nhìn vào năng lực Do vậy, người khuyết tật rất cần được xã hội tiếp sức giúp họ tự tin để hòa nhập với cộng đồng

Chia sẻ về 25 bức ảnh đó, nghệ

sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thương, Chủ nhiệm Câu lạc bộ nhiếp ảnh Bảo Lộc, cho hay: “Trong vòng 2 ngày rưỡi, chúng tôi ghi nhận được khá nhiều hình ảnh về sự khó khăn của những người kém may mắn

trong đời sống thường nhật Đây là những hình ảnh hết sức chân thực, gần gũi và thân thương Các thành viên trong Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Bảo Lộc không quá cầu kỳ về góc

độ nghệ thuật, mà cốt sao nói lên được sự vượt khó, vươn lên của những người khuyết tật để có nhiều hơn những đóng góp cho xã hội”

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Văn Thương chia sẻ thêm, đây là lần đầu

tiên các thành viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Bảo Lộc chụp chân dung của những hội viên Hội Người khuyết tật TP Bảo Lộc Thời gian tới, Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Bảo Lộc sẽ ghi nhận lại tất cả các chân dung hội viên Hội Người khuyết tật TP Bảo Lộc rồi tặng lại cho Văn phòng Hội Ông Trần Hữu Đông, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP Bảo Lộc tâm sự: Trải qua rất nhiều năm (khoảng

20 năm), giờ đây, người khuyết tật

đã được xã hội thừa nhận Nhiều người khuyết tật được đào tạo nghề, được học tập và được tham gia cống hiến sức lực cho xã hội Thêm vào

đó, thế giới cũng dành riêng một ngày để tôn vinh người khuyết tật, ngày 3/12

Tuy nhiên, ông Đông cho rằng, mỗi người khuyết tật cần phải có trách nhiệm hơn với bản thân để qua đó đóng góp một phần công sức cho xã hội Bởi, trong số hội viên Hội Người khuyết tật TP Bảo Lộc,

có nhiều người khá giỏi về tin học, làm đồ thủ công mỹ nghệ; thậm chí,

có người còn biết sáng tác văn học nghệ thuật Cũng theo ông Đông, để người khuyết tật đóng góp một phần công sức cho xã hội, ngoài việc được xã hội quan tâm, thừa nhận,

tự thân người khuyết tật phải nỗ lực vươn lên, tự tin tỏa sáng, chứ không nên tự ngăn trở năng lực của chính mình Bà Vũ Thị Nguyệt Ánh, chủ

Cơ sở tranh bướm Ánh Kim, là tấm gương sáng về nghị lực vượt khó của người khuyết tật

Ông Trần Hữu Đông, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP Bảo Lộc, đơn vị đỡ đầu của Hội Người khuyết tật

TP Bảo Lộc, tặng hoa cho hội viên nhân ngày Thế giới tôn vinh người khuyết tật, ngày 3/12

Ảnh: T.Chu

XEM TIẾP TRANG 11

Toàn bộ mặt tiền

bị bít kín khiến công tác chữa cháy tại Phòng trà, karaoke Uyên My gặp nhiều khó khăn.

Ảnh: Đ.Anh

ĐÔNG ANH

Tự bít “đường

thoát thân”

Đầu tháng 8/2016, vụ cháy tại

Phòng trà, karaoke Uyên My trên

địa bàn phường Lộc Sơn (TP Bảo

Lộc) đã khiến nhiều người chứng

kiến không khỏi lo ngại Khu vực

cháy được xác định là tại phòng số

9 trên tầng 4 của phòng trà, karaoke

này Nguồn lửa xuất phát do một

nhóm thanh niên đốt nến để tổ chức

sinh nhật, do bất cẩn nên gây cháy

Dù nhân viên đã hướng dẫn khách

thoát ra ngoài và dùng phương tiện

chữa cháy tại chỗ để dập lửa nhưng

ngọn lửa vẫn bốc cao và ngày càng

cháy lan Vụ việc xảy ra vào khoảng

19 giờ 30 phút và sau đó không

lâu thì lực lượng chữa cháy có mặt

tại hiện trường để tiến hành dập

lửa Tuy nhiên, điều khó khăn nhất

là toàn bộ mặt tiền của phòng trà,

karaoke này bị bít kín bằng khung

kiếng Đường lên xuống duy nhất

phục vụ việc chữa cháy, cũng là lối

thoát hiểm duy nhất, là cầu thang

bộ được bố trí sát vách sau của

phòng trà Đồng thời, toàn bộ tường cách âm đều được làm bằng mút xốp dễ cháy nên đám cháy nhanh chóng bao trùm toàn bộ phòng

số 9 và có nguy cơ cháy lan sang những phòng khác Lúc này, toàn

bộ phòng trà, karaoke cao 4 tầng này đều bị bao trùm bởi khói và hơi

nóng Nhân viên chữa cháy phải dùng mặt nạ chống độc mới tiếp cận được vị trí cháy Phương án giật sập khung kiếng bít kín mặt tiền cũng đã được đưa ra nhằm nhanh chóng dập lửa nhưng không khả thi

Sau gần 2 giờ tích cực chữa cháy và

“làm nguội” toàn bộ căn nhà, đám

cháy đã được khống chế

Theo Thiếu tá Phạm Thái Bình, Đội trưởng Đội Hướng dẫn và Kiểm tra An toàn PCCC (Phòng Cảnh sát PCCC số 2), dù đám cháy được khống chế ngay tại phòng số 9 với diện tích rộng 21 m2 nhưng khói lại lan rộng khắp tòa nhà do bị bít kín

Đây là điều rất nguy hiểm đối với những nơi tập trung đông người như quán karaoke một khi xảy ra cháy,

vì mọi người sẽ rất khó tìm được lối thoát hiểm và dễ bị ngộp Rất may không có thiệt hại về người trong vụ cháy này nhưng cũng có nhiều điều cần rút kinh nghiệm là không nên

sử dụng nến, thuốc lá trong những phòng cách âm bằng vật liệu dễ cháy, khi xảy ra cháy thì cần triển khai công tác cứu hộ và chữa cháy tại chỗ để hạn chế thấp nhất thiệt hại

về người và tài sản

Một thực tế dễ nhận thấy hiện nay

là nhiều quán karaoke, khách sạn đều tự bít “đường thoát thân” nếu có

sự cố cháy nổ xảy ra do dựng bảng hiệu bít kín toàn bộ mặt tiền Đặc biệt, hệ thống điện sử dụng cho các bảng hiệu này cũng là nguyên nhân gây cháy rất phổ biến Trong khi đó, theo quy định của Luật Quảng cáo, đối với các bảng hiệu dựng đứng thì chiều cao không được vượt quá chiều cao của tòa nhà, chiều rộng không quá 1 m; còn đối với bảng hiệu ngang thì chiều rộng không vượt chiều rộng của tòa nhà và chiều cao không quá 2 m Quy định này không ngoài mục đích chừa lối thoát hiểm khi có sự cố xảy ra Thế nhưng, trên thực tế, để

“bắt mắt” và thu hút khách, nhiều khách sạn, phòng karaoke đã phớt

lờ quy định này