ÔN tập văn bản 7 kì 2 CLB HSG hà nội

- Những câu tục ngữ trên viết về chủ đề: Thiên nhiên và lao động sản xuấtCâu 3: - Các câu trên cùng sử dụng biện pháp tu từ: điệp ngữ điệp cấu trúc - Trong tục ngữ, nhân dân ta thường s

ÔN TẬP:

- TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

- TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI

I, KIẾN THỨC CƠ BẢN

A, TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

1, Bố cục:

- Chia các câu tục ngữ trong bài thành hai nhóm:

+ 4 câu đầu: Tục ngữ về thiên nhiên

+ 4 câu sau: Tục ngữ về lao động sản xuất

2, Giaỉ nghĩa các câu tục ngữ

a, Bốn câu đầu: Tục ngữ về thiên nhiên

**Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng/ Ngày tháng mười chưa cười đã tối"

- Giải thích: Vào những ngày tháng năm: đêm ngắn ngày dài, tháng Mười: đêmdài, ngày ngắn

- Cấu trúc: Câu tục ngữ chia làm hai vế, các từ đầu mỗi vế và cuối mỗi vế đốilập nhau về nghĩa( đêm>< ngày, sáng>< tối) Về vần điệu mỗi vế đều có vầnlưng ( năm- nằm, mười- cười) Đáng chú ý là cách nói ngoa dụ làm gây ấntượng, chưa nằm( chứ không phải là mới nằm, vừa nằm) đã sáng Chưa cười( mới buồn cười nhưng chưa kịp cười) đã tối

- Cơ sở thực tiễn của câu tục ngữ: do sự vận động của Trái Đất, tháng 5 do vị trínước ta nhận lượng ánh sáng lâu hơn nên ta có cảm giác ngày dài hơn, ngượclại

- Ý nghĩa : Câu tục ngữ khái quát quy luạt thừi gian, nó nhắc nhở mọi ngườicần phải có ý thức về thời gian để hoàn thành công việc và phải bảo vệ sứckhỏe Chú ý phân bố thời gian biểu sinh hoạt, làm việc hợp lý, biết trân trọngthời gian.

***"Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa"

- Giải thích: Nếu vào đêm hôm trước trời có nhiều sao thì ngày hôm sau trời sẽnắng hoặc ít sao, không sao trời sẽ mưa

- Nghệ thuật: Gieo vần nắng- vắng, phép đối mau>< vắng, nắng>< mưa, ngắtnhịp 4/4

- Kinh nghiệm này dựa trên quan sát thực tiễn, phục vụ cho sản xuất nôngnghiệp

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ giúp nhân dan biết sắp xếp công việc phù hợp với thờitiết

**"Ráng mỡ gà có nhà thì giữ"

- Giải thích: Câu tục ngữ nói về kinh nghiệm dự báo bão giông căn cứ vàomây Mây có màu mỡ gà ánh lên thành sáng là dấu hiệu sắp có bão

- Kinh nghiệm này dựa trên quan sát thực tiễn, đây là kinh nghiệm dự đoán bão

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ nhắc nhở ý thức việc chủ động phòng chống bão lũ

***"Tháng bảy kiến bò chỉ lo lại lụt"

- Giải thích: Vào tháng bảy, nếu thấy kiến di chuyển nhiều thì sắp có mưa lớn,lụt lội

- Cơ sở: Kiến là côn trùng nhạy cảm, khi sắp có mưa bão sẽ bò lên nơi cao ráo

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ nhắc nhở về ý thức phòng chống bão lũ, thiên tai

a, Bốn câu sau: Tục ngữ về lao động sản xuất

***"Tấc đất tấc vàng"

- Giải thích: Câu tục ngữ nói về giá trị cả đất đai trong thiên nhiên Tuy đấtrấtnhiều, rất bình thường nhưng giá trị lại quý như vàng một thứ kim loại quíhiếm.

- Nghệ thuật độc đáo:

+ Độc đáo ở sự ngắn gọn đến mức không thể ngắn hơn được nữa

+ Đơn vị đem ra so sánh: không phải là thước đo, không phải là đơn vị lớn mà

là đơn vị nhỏ Đơn vị đo càng nhỏ càng làm nổi bật giá trị của vật được đolường

+ Không dùng quan hệ từ cũng không dùng các từ quý, đắt, có gí trị

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ đề cao giá trị của đất, phê phán việc lãng phí đất ( bỏruộng hoang, sử dụng đất không hiệu quả

****"Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền"

- Giải thích: Thứ tự quan trọng của các nghề đem lại kinh tế cho con người:nghề nuôi cá, làm vườn, làm ruộng

- Cơ sở khẳng định xuất phát từ lợi ích được mang lại từ những nghề đó

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ giúp con người biết khai thác tốt các điều kiện, hoàn cảnh tự nhiên để tạo ra của cải vật chất

***"Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống"

- Giải thích: Câu tục ngữ nói về vai trò của các yếu tố trong sản xuất nôngnghiệp( trồng lúa nước) của nhân dân ta Yếu tố nước là yếu tố quan trọng hàngđầu Sau đó là vai trò quan trọng của phân bón Yếu tố cần cù tích cực thì đóngvai trò thứ ba Giốngđóng vai trò thứ 4

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ nhắc nhở người làm ruộng phải đầu tư tất cả các khâunhưng cũng phải ưu tiên không tràn lan nhất là khả năng đầu tư có hạn

***"Nhất thì, nhì thục"

- Giải thích: Câu tục ngữ nêu vai trò của thời vụ kịp tời là hàng đầu Sau đó mới

là yếu tố làm đất kĩ, cẩn thận Thời vụ lien quan đến thười tiết nắng, mưa Nếusớm quá, muộn quá, cây trồng sẽ bị ảnh hửng và có khi không cho sản phẩm

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ nhắc nhở vấn đề về thời vụ và việc chuẩn bị kĩ lưỡngđất đai trong canh tác

B TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI

1, Bố cục:

+ Chia các câu tục ngữ trong bài thành hai nhóm:

+ 3 câu đầu: Những bài học về phẩm giá con người

+ 3 câu tiếp theo: Những kinh nghiệm và bài học về học tập, tu dưỡng

+ 3 câu cuối: Những kinh nghiệm và bài học về quan hệ ứng xử

2, Giaỉ nghĩa các câu tục ngữ

a, Ba câu đầu: Những bài học về phẩm giá con người.

Câu 1: Một mặt người bằng mười mặt của

- Nghệ thuật:

+ So sánh: một mặt người bằng mười mặt của

+ Nhân hóa: “mặt của”

+ Gieo vần lưng: mười- người

- Nghĩa của câu tục ngữ: So sánh con người và của cải là thứ vô tri nhưng đượcnhân hóa, được đếm mặt, mặt người bằng 10 lần của Câu tục ngữ đề cao giá trịcủa con người

- Người xưa vận dụng câu tục ngữ này để:

+ Phê phán những người chỉ ham của

+ Đề cao giá trị của con người.

+ An ủi những trường hợp không may mất mát của đi thay người

- Những câu tục ngữ tương tự:

+ Người ta là hoa đất

+ Người sống, đống vàng

+ Người làm ra của chứ của không làm ra người

+ Người là vàng của là ngãi

+ Lấy của che thân chứ không ai lấy thân che của

Câu 2: Cái răng, cái tóc là góc con người.

- Nghĩa của câu: Cái răng cái tóc là một phần thể hiện hình thức, tính tinh, tưcách của con người, suy rộng ra những cái gì thuộc về hình thức của con ngườiđều thể hiện nhân cách của người đó., suy rộng ra cái răng cái tóc cũng thểhiện tình trạng súc khỏe của con người

- Bài học: Câu tục ngữ khuyên chúng ta hãy biết hoàn thiệ mình từ những điềunhỏ nhặt nhất

- Câu tục ngữ tương tự:

Môt yêu tóc bỏ đuôi gà

Hai yêu răng trắng như ngà dễ thương

Câu 3: Đói cho sạch, rách cho thơm.

- Nghệ thuật:

+ Gieo vần liền “sạch”- “rách”, ngắt nhịp 3/3

+ Đối lập ý trong mỗi vế đói>< sạch, rách>< thơm

- Nghĩa câu tục ngữ:

+ Nghĩa đen: Dù đói vẫn phải ăn uống cho sạch sẽ, dù rách vẫn phải ăn mặc sạch sẽ thơm tho.

+ Nghĩa bóng: Dù vật chất thiếu thốn, khó khăn vẫn hải giữ phẩm chất trong sạch, đáng trọng Con người phải có lòng tự trọng

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ giáo dục con người ta dù trong mọi hoàn cảnh vẫn giữ lòng tự trọng

- Câu tục ngữ tương tự:

+ Giấy rách phải giữ lấy lề

+ No nên bụt, đói nên ma

=> Kết luận: Với cách nói hình ảnh, các câu tục ngữ khẳng định con người là giá trị nhất nên phải yêu quí, bảo vệ và biết đánh giá một cách thấu đáo đòng thời nhắn nhủ con người phải biết giữ gìn phẩm giá của mình

b, Ba câu tiếp theo: Những kinh nghiệm và bài học về học tập, tu dưỡng Câu 4: Học ăn, học nói, học gói, học mở.

- Nghệ thuật: Câu tục ngữ có bốn vế vừa đẳng lập vừa bổ sung cho nhau diệp ngữ “ học” được lặp lại bón lần vừa nhấn mạnh vừa mở ra những điều mà con người cần phải học

- Giải thích:

+ “ Học ăn, học nói”: Vế của câu tục ngữ này đã giải thích và khuyên nhủ chúng

ta ăn cũng phải học, nói cũng phải học hơn vì cách ăn nói thể hiện rất rõ trình độvăn hóa, nếp sống, tính cách, tâm hồn con người Vì ăn, nói đâu chỉ là muốn thế nào thì thế, tùy tiện, tùy thích mà phải có nghệ thuật, có mục đích, có đối tượng

và cần phải rèn luyện suốt đời

+ “ Học gói, học mở”: là học để biết làm mọi việc cho khéo tay

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ khuyên con người ta muốn sống cho có văn hóa, lịch sự thì phải học từ cái lớn đến cái nhỏ, học hằng ngày

- Những câu tục ngữ tương tự:

+ Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

+ Miếng ăn quá khổ thành tàn

+ Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Câu 5: Không thầy đố mày làm nên.

- Nghĩa của câu tục ngữ: Với cách nói dân giã nhằm nhấn mạnh vai trò của người thầy Thầy dạy ta từ những bước đi ban đầu về tri thức, cách sống, đạo đức, sự thành công trong công việc cụ thể là sự thành của học trò Vì vậy, phải biết kính trọng thầy, tìm thầy mà học

- Lời khuyên: Cần không được quên công lao dạy dỗ của các thầy

- Một số câu tương tự:

+ Muốn sang thì bắc cầu kiều

Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy

+ Nhất tự vi sư, bán tự vi sư

Câu 6: Học thầy không tày học bạn

- Giải nghĩa: Câu tục ngữ có hai vế “ hoc thầy, học bạn”, qua hệ so sánh giữa chúng được hiểu bằng từ so sánh “kông tày”( không bằng) Do vậy, ý so sánh được nhấn mạnh và khẳng định rõ ràng Câu tục ngữ đề cao ý nghĩa vai trò của việc học bạn Nó không hạ thấp việc học thầy, không coi học bạn quan trọng hơnhọc thầy mà muốn nhấn mạnh tới một đối tượng khác, phạm vi khác con người cần học hơn Ta gần gũi bạn sẽ học được nhiều điều hơn Bạn là hình ahr tương đồng ta có thể thấy mình trong đó để tự học

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ khuyên con người ta cần mở rộng đối tượng phạm vi và cách học hỏi phải mở rộng việc học tập trong cuộc sống

c, Ba câu cuối: Những kinh nghiệm và bài học về quan hệ ứng xử.

Câu 7: Thương người như thể thương thân.

- Giải nghĩa: Bằng hình ảnh so sánh: thương người- tình thương đối với người

khác được so sánh như thể thương thân- tình thương giành cho mình Đây là triết lí sống đầy giá trị nhân văn

- Lời khuyên: Câu tục ngữ khuyên con người ta thương yêu người khác như chính bản thân mình Hai tiếng “ thương người” đặt trước “ thương thân” để nhấn mạnh đối tượng cần đồng cảm, thương yêu Câu tục ngữ khuyên con ngườilấy bản thân mình soi vào người khác, coi ngươi khác như bản thân mình để quýtrọng đồng cảm thương yêu đồng loại Vì vậy, tục ngữ không chỉ là kinh

nghiệm về tri thức, về cách ứng xử mà còn là bài học về tình cảm

- Những câu tục ngữ tương tự:

+ Lá lành đùm lá rách

+ Bầu ơi thương lấy bí cùng

Câu 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

- Nghệ thuật : Ẩn dụ “ quả” và “ người trồng cây”

- Giải thích: Khi được hưởng thành quả nào đó phải nhớ đến người có công gây dựng nên, phải biết ơn người đã giúp đỡ mình Câu tục ngữ có thể được sử dụng trong rất nhiều hoàn cảnh Chẳng hạn để thể hiện tình cảm của con cháu đối với ông bà, cha mẹ, học trò với cô giáo, hơặc nhân dân với những anh hùng liệt sĩ đã

hi sinh để bảo vệ tổ quốc

- Ý nghĩa: Câu tục ngữ khuyên con người ta cần trân trọng sức lao động của mọingười, phải nhớ ơn và biết ơn người đã dựng nên thành quả đó

Câu 9:

Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

- Nghệ thuật: Ẩn dụ “ một cây, ba cây”

- Giải nghĩa:

+ Nghĩa đen: Khẳng định sự lẻ loi, đơn độc của một cái cây nếu nó đứng một mình Bản thân cái cây cái cây đó thật nhỏ bé Nhưng nếu nhiều cây sẽ tạo thànhmột khu rừng.

+ Nghĩa bóng: Câu ca dao khuyên chúng ta phải biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh, để có thể chinh phục thiên nhiên, chống ngoại xâm, khắc phục khó khăn, cải tạo cuộc sống để có cuộc sống ấm no, phong phú về vật chất lẫn tinh thần

Câu 1: Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của những câu trên.

Trình bày khái niệm thể loại đó

Câu 2: Liệt kê những phép tu từ được sử dụng trong ngữ liệu.

Câu 3: Trong những câu trên, câu nào là câu rút gọn và rút gọn thành phần nào? Câu 4: Giải thích ý nghĩa câu: “Ráng mỡ gà, có nhà thì giữ”

Câu 5: Tìm trong chương trình một câu em đã học có cùng thể loại và ý nghĩa

với câu em vừa giải thích

Gợi ý

Câu 5:

HS tìm một câu cùng nói về kinh nghiệm thiên nhiên:

Mống đông vồng tây, chẳng mưa dây cũng bão giật

Phiếu học tập số 2

Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

- Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

- Tôm đi chạng vạng, cá đi rạng đông

- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

(Ngữ văn 7- tập 1, trang 3- 5)

Câu 1: Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của những câu trên.

Trình bày khái niệm thể loại đó

Câu 2: Những câu tục ngữ trên viết về chủ đề gì?

Câu 3: Những câu trên có sử dụng cùng một phép tu từ, em hãy cho biết đó là

phép tu từ nào? Tại sao trong tục ngữ, nhân dân ta thường sử dụng phép tu từấy?

Câu 4: Giải thích ý nghĩa câu: ‘Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối”

Câu 5: Tìm một câu tục ngữ có cùng chủ đề với những câu tục ngữ trên mà em

Câu 2:

- Những câu tục ngữ trên viết về chủ đề: Thiên nhiên và lao động sản xuất

Câu 3:

- Các câu trên cùng sử dụng biện pháp tu từ: điệp ngữ (điệp cấu trúc)

- Trong tục ngữ, nhân dân ta thường sử dụng phép tu từ ấy bởi tục ngữ là nhữngsáng tác dân gian nhằm thể hiện kinh nghiệm đời sống nên sử dụng phép tu từnày sẽ có tác dụng hiệu quả trong nhấn mạnh, tạo ấn tượng, liên tưởng, cảm xúc,tạo nhịp điệu dễ thuộc, dễ nhớ nên nhân dân (ngay cả người lao động) cũng cóthể thuận lợi nhớ và áp dụng

Câu 4:

- Ý nghĩa câu: “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối”

Dựa trên cơ sở quan sát và trải nghiệm thực tế, câu tục ngữ đưa đến một kinhnghiệm về thời gian: mùa hè ngày dài đêm ngắn hơn, mùa đông ngày ngắn đêmdài hơn giúp con người có ý thức chủ động để sử dụng thời gian hợp lí cho côngviệc, sức khỏe vào những thời điểm khác nhau trong năm

Câu 5:

HS tìm một câu cùng nói về chủ đề thiên nhiên và lao động sản xuất:

+ Rét tháng ba bà già chết cóng

+ Tháng ba mưa đám, tháng tám mưa cơn.

+ Vàng mây thì gió, đỏ mây thì mưa

Phiếu học tập số 3:

Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

- Chết trong còn hơn sống đục

- Đói cho sạch, rách cho thơm

- Thương người như thể thương thân.

- Học ăn, học nói, học gói, học mở

(Ngữ văn 7- tập 1, trang 12 - 14)

Câu 1 Các câu tục ngữ trên thuộc thể loại văn học nào? Trình bày khái niệm

của thể loại văn học đó

Câu 2 Phương thức biểu đạt chính của những câu tục ngữ đó là gì?

Câu 3: Liệt kê những phép tu từ được sử dụng trong mỗi câu tục ngữ trên.

Câu 4 Giải thích nghĩa câu tục ngữ: “Đói cho sạch, rách cho thơm”

Câu 5 Tìm một câu tục ngữ có ý nghĩa tương tự với câu tục ngữ vừa được giải

- Ý nghĩa câu: “Đói cho sạch, rách cho thơm”:

+ Nghĩa đen: Dù đói vẫn phải ăn sạch, sống sạch, dù rách vẫn phải thơm tho

+ Nghĩa bóng: dù rơi vào bất kì hoàn cảnh khó khăn nào vẫn phải sống trongsạch, lương thiện

 Câu tục ngữ giáo dục con người về lòng tự trọng, khuyên con người phải sốngngay thẳng không bao giờ được làm liều ngay cả khi khó khăn thiếu thốn

Câu 5:

HS tìm một câu tục ngữ có ý nghĩa tương tự

+ Giấy rách phải giữ lấy lề

+ Chết đứng còn hơn sống quỳ

Phiếu học tập số 4

Đọc các câu tục ngữ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

- Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo

- Không thầy đố mày làm nên

- Học thầy không tày học bạn

- Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

(Ngữ văn 7- tập 1, trang 12 - 14)

Câu 1 Các câu tục ngữ trên thuộc thể loại văn học nào và viết về chủ đề gì? Câu 2 Xác định phương thức biểu đạt chính của những câu tục ngữ đó.

Câu 3: Câu tục ngữ : Ăn quả nhớ kẻ trồng cây đã được rút gọn thành phần nào?

Việc rút gọn câu như vậy nhằm mục đích gì?

Câu 4 Ý nghĩa khuyên răn trong hai câu tục ngữ: Không thầy đố mày làm nên

và Học thầy không tày học bạn mâu thuẫn hay bổ sung cho nhau? Vì sao?

Câu 5 Tìm một câu tục ngữ có ý nghĩa tương tự với câu tục ngữ: Ăn quả nhớ kẻ

trồng cây

Gợi ý

- Câu tục ngữ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây đã được rút gọn thành phần chủ ngữ

- Rút gọn như vậy mang đến tác dụng:

+ Làm trở nên ngắn gọn, thông tin nhanh, dễ thuộc dễ nhớ (phù hợp với đặcđiểm của tục ngữ)

+ Ngụ ý kinh nghiệm trong câu tục ngữ muốn nói đến là chung cho tất cả mọingười

+ Câu tục ngữ thứ hai đề cao việc học tập từ bạn bè xung quanh

 Việc đề cao vai trò, ý nghĩa của việc học bạn không hạ thấp việc học thầy màmuốn nhấn mạnh tới một đối tượng khác, phạm vi khác con người cần học hỏi.Chính bởi vậy, hai câu tục ngữ bổ sung, hoàn chỉnh ý nghĩa cho nhau: con ngườicần biết học hỏi từ nhiều kênh khác nhau: từ thầy cô, bạn bè, để nâng cao khảnăng của mình

Câu 5:

HS tìm một câu tục ngữ có ý nghĩa tương tự

+ Uống nước nhớ nguồn

VĂN BẢN: TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA( HỒ CHÍ MINH)

- Người sinh tại làng Sen Kim Liên – Nghệ An

- Xuất thân từ một gia đình nho học

- Ngay từ nhỏ đã được tiếp xúc với tư tưởng cách mạng

- Người có tấm lòng nhân hậu dễ đồng cảm xúc động, là một người yêu thiên nhiên và yêu con người

- Tác phẩm tiêu biểu: "Nhật kí trong tù", thơ chữ hán và tập thơ chữ Nôm, văn chính luận, truyện kí

⇒ Nhà văn lớn, Danh nhân văn hóa thế giới

b Tác phẩm

- Xuất xứ: Văn bản được trích từ văn kiện, báo cáo chính trị do Chủ Tịch Hồ ChíMinh trình bày tại Đại hội lần II của Đảng Lao Động Việt Nam (Nay là Đảng CSVN) tại Việt Bắc 1951

-Thể loại: Nghị luận –xã hội, chứng minh một vấn đề chính trị

-> Vì bài văn có luận điểm rõ ràng, có lý lẽ và dẫn chứng thuyết phục

- Phương thức biểu đạt: nghị luận

- Bố cục: Chia làm 3 phần

• Phần 1 Từ đầu đến “lũ cướp nước”: Nhận định chung về lòng yêu nước

• Phần 2 Tiếp đến “yêu nước”: Những biểu hiện của lòng yêu nước

• Phần 3 Phần còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta

c Giá trị nội dung

- Truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để bảo vệ đất nước.

d Giá trị nghệ thuật

• Xây dựng luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàndiện, tiêu biểu chọn lọc theo các phương diện: Lứa tuổi, nghề nghiệp, vùng miền

• Sử dụng từ ngữ dợi hình ảnh (làn sóng, lướt quanh ấn chìm, ) câu văn nghị luận hiệu quả ( câu có từ quan hệ Từ đến )

• Sử dụng biện pháp liệt kê nêu tên các anh hùng dân tộc trong lịch sử chống ngoại xâm của đất nước, nêu các biểu hiện cảu lòng yêu nước của nhân dân ta

II, LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

Phiếu học tập số 1:

Cho đoạn văn sau v à trả lời câu hỏi bên dưới:

“ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của dân ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi,

nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”

1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

2 Hãy chỉ ra câu văn nêu luận điểm của đoạn văn?

3 Nêu nội dung chính của đoạn văn trên?

4 Chỉ ra các trạng ngữ và nêu tác dụng?

5 Từ nào trong đoạn văn sử dụng phép đảo trật tự từ? Nêu tác dụng?

6 Chỉ ra trường hợp dùng cụm ( c-v) mở rộng câu? Cụm C-V đó có gì đặc biệt?

7 Trong câu cuối của đoạn văn tác giả sử dụng hình ảnh nào?( biện pháp tu từ nào) để diễn tả sức mạnh tinh thần yêu nước? Nêu tác dụng?

8 Chỉ ra các động từ sử dụng trong câu cuối của đoạn văn? Nêu tác dụng của từng trường hợp?

9 Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về lòng yêu nước

Gợi ý phiếu học tập số 1:

1

- Trích từ văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

- Thể loại: Nghị luận (Nghị luận chứng minh)

- Xuất xứ: Trích từ báo cáo chính trị của Bác đọc tại Đại hội lần thứ II của Đảng Lao Động Việt Nam ( tháng 2/ 1951) ở chiến khu Việt Bắc

2 Chỉ ra câu văn nêu luận điểm : “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước”

3 Nội dung chính của đoạn văn: Nhận định chung về lòng yêu nước

4 Các trạng ngữ:

- “ Từ xưa đến nay” -> Tác dụng: Trạng ngữ chỉ thời gian

- “ Mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng”-> Tác dụng: Trạng ngữ chỉ thời gian

- Kết thành: Nhằm diễn tả một cách sinh động sự nhanh chóng, linh hoat của tinh thần yêu nước

- Lướt: nhấn mạnh, diễn tả một cách sinh động sự nhanh chóng, linh hoạt của tinh thần yêu nước

- Nhấn chìm: Nhấn mạnh, , diễn tả một cách sinh động của sự to lớn, mạnh mẽ của tinh thần yêu nước

9 Gợi ý:

Mở đoạn: Lòng yêu nước là một tình cảm thiêng liêng và cao quý của mỗi con

người

Triển khai:

- Giải thích lòng yêu nước: đất nước là tất cả những gì gần gũi, thân thương

nhất: là mảnh đất nơi ta cất tiếng khóc chào đời, là nơi có những người thân yêu,

là nơi có mái đình cổ kính, có cây đa già và có cả những điều thân thuộc vô cùnggắn bó ….=> lòng yêu nước: chính là yêu gia đình, yêu xóm làng thân quen, yêunhững lũy tre bờ đê, yêu từng cánh đồng lúa chín…

- Biểu hiện của lòng yêu nước:

+ Với những người lính yêu nước là sẵn sàng hi sinh, xả thân vì Tổ quốc.

+ Với những người dân là cố gắng làm việc để xây dựng gia đình, xã hội.

+ Với những em nhỏ là cố gắng học tập để góp phần kiến thiết quê hương…

- Cách rèn luyện lòng yêu nước: Mỗi người ý thức được trách nhiệm của bản

thân trong việc bảo vệ đất nước, sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần, cố gắnglao động tích cực xây dựng xã hội vững mạnh…

- Kết đoạn: Khẳng định lòng yêu nước là một phẩm chất cần có của mỗi người.

Phiếu học tập số 2:

Cho đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“ Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước củadân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà

Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,…Chúng ta phải ghi ngớcông lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”

1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào? Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản?

2 Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?

3 Chỉ ra câu văn nêu luận điểm( Câu chủ đề) của đoạn văn?

4 Để chứng minh cho luận điểm đó, tác giả đã đưa dẫn chứng theo trình tự nào?

5 Nội dung chính của đoạn văn?

6 Dấu chấm lửng trong đoạn văn dùng để làm gì?

7 Viết đoạn văn chứng minh luận điểm: Thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay luôn cónhững việc làm thiết thực, ý nghĩa thể hiện tinh thần yêu nước bất diệt

8 Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn nghị luận hiện đại Việt Nam đã học trong sách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

Gợi ý:

1 - Trích từ văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

- Thể loại: Nghị luận (Nghị luận chứng minh)

- Xuất xứ: Trích từ báo cáo chính trị của Bác đọc tại Đại hội lần thứ II của Đảng Lao Động Việt Nam ( tháng 2/ 1951) ở chiến khu Việt Bắc

2 Tác giả sử dụng nghệ thuật liệt kê “ Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…” nhằm diễn đạt sâu sắc hơn tình yêu nước trong rất nhiều trang sử của các thời đại

3 Câu văn nêu luận điểm: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng

tỏ tinh thần yêu nước của dân ta

4 Để chứng minh cho luận điểm đó, tác giả đã đưa dẫn chứng theo trình tự thời gian.

5 Nội dung chính của đoạn văn: Tinh thần yêu nước trong lịch sử qua những trang sử vẻ vang

6 Dấu chấm lửng trong đoạn văn dùng để : Tỏ ý còn nhiều tên các vị anh hùng trong thời đại lịch sử còn chưa liệt kê hết

7 Gợi ý:

Mở đoạn: Từ xưa đến nay, dân tộc Việt Nam ta ai ai cũng mang trong mình

một lòng nhiệt thành với dân tộc, trong đó có thế hệ trẻ trẻ, không chỉ dừng lại ởlời nói, thanh niên Việt Nam ngày nay luôn có những việc làm thiết thực ý nghĩathể hiện tinh thần yêu nước bất diệt

+ Luôn nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ của trường lớp, chấp hành tốt chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của nhà nước về những vấn đề liên quan đến thanh niên

+ Luôn cố gắng tìm tòi học hỏi tự vươn lên lập nghiệp chân chính bằng chính đôi tay của mình để có thể làm giàu cho quê hương trực

+ Hăng hái tham gia tuyển nghĩa vụ quân sự để có thể rèn luyện và bảo vệ đất nước

+ Tích cực tham gia hoạt động tình nguyện vùng cao, chia sẻ với đồng bào khó khan

+ Yêu thương gia đình, bạn bè, thầy cô

- Liên hệ bản thân em

Kết đoạn: Thế hệ trẻ hôm nay luôn có việc làm thiết thực thể hiện tinh thần yêu

nước vì họ nhận thức được rằng đất nước là cái nôi chứa đựng những gì thân thương nhất, bảo vệ đất nước thể hiện niềm tự tôn dân tộc

8 - Kể tên các văn bản thuộc chủ đề: Văn nghị luận hiện đại Việt Nam đã học trong sách Ngữ văn 7, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sự giàu đẹp của Tiếng Viêt; Đức tính giải dị của Bác Hồ; Ý nghĩa văn chương.

Phiếu học tập số 3 Cho đoạn văn sau: “Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng……….

……… nồng nàn yêu nước”

1 Tìm câu mở đoạn ? Câu kết đoạn? Nêu tác dụng?

2 Nêu tác dụng của phép liệt kê được sử dụng trong đoạn văn?

3 Giữa các vế trong mô hình “ Từ… đến” có mối quan hệ với nhau như thế nào?

4 Nêu nội dung chính của đoạn văn?

5 Viết đoạn văn có sử dụng 3 lần mô hình “ Từ … đến”

4 Nội dung chính của đoạn văn: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong hiện tại( kháng chiến chống Pháp)

5 Đoạn văn có sử dụng 3 lần mô hình “ Từ … đến”

Tham khảo đoạn văn 1:

Hôm nay là ngày khai giảng Sân trường thật đông đúc(1) Từ cô hiệu trưởng, thầy hiệu phó đến các thầy cô khác, ai ai cũng đều ăn mặc gọn gàng và nghiêm chỉnh(2) Các học sinh từ khối 6 đến khối 9 đều mặc đồng phục của nhà trường,

áo bỏ vào quần(3) Không khí lúc này thật trang nghiêm(4) Từ hồi trống tập hợp đến lời bài hát Quốc ca, tất cả đều như khắc sâu vào tâm hồn mỗi học

sinh(5) Từ người đầu hàng đến người cuối hàng, ai cũng cất cao tiếng hát Quốc

ca khi lá Quốc kì từ từ được kéo lên(6) Khi buổi lễ khai giảng kết thúc cũng là lúc một năm học mới đầy hứa hẹn sẽ bắt đầu(7)

Tham khảo đoạn văn 2:

Sáng chủ nhật vừa qua, khu phố em thực hiện kế hoạch tổng vệ sinh để xây dựng khu phố văn minh, sạch đẹp Từ các cụ già đếncác em thiếu nhi đang học tiểu học, từ những vi công chức như giám đốc, chủ tịch đếncác anh chị cán bộ nhân viên bình thường, từ những người giàu có đến những người nghèo… Tất cảđều tham gia quyét dọn, khai thông cống rãnh Sau một buổi làm việc cật lực đến 11 giờ trưa công việc đã hoàn thành, cả khu phố trở nên sạchđẹp hơn

Phiếu học tập số 4 Cho đv sau: “ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng

bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thssy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong giương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi ngườiđều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”

1 Chỉ ra câu nêu luận điểm( câu chủ đề?) trong đoạn văn trên?

2 Nêu nội dung chính của đoạn văn?

3 Chúng ta phải làm gì để phát huy tinh thần yêu nước của nhân dân ta?

4 Chỉ ra các biện pháp tu từ mà tác giả sử dụng và phân tích tác dụng?

5 Tìm và phân tích tác dụng của câu bị động, câu rút gọn có trong đoạn văn trên?

6 Theo em, trong thời đại hiện nay, làm thế nào để mỗi người đem tinh thần yêunước của mình góp phần vào xây dựng đất nước?

7 Hãy viết một đoạn văn chứng minh “Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêunước”

Gợi ý phiếu học tập số 4

1 Câu nêu luận điểm: “Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý”

2 Nội dung chính của đoạn văn: Nhiệm vụ của mỗi chúng ta

3

- Là học sinh, chúng em phải chăm chỉ học tập, rèn luyện, phát huy tinh thần yêunước bằng những việc làm cụ thể: Yêu gia đình, làng xóm, quê hương, ra sức tuyên truyền lòng yêu nước cho tất cả mọi người

4

- Biện pháp so sánh: tinh thần yêu nước – so sánh –các thứ của quý=> tác dụng: Diễn đạt một cách sinh động giá trị của tinh thần yêu nước

- Biện pháp liệt kê:

+ Trong tủ kính, trong bình pha lê-> Tác dụng: Nhấn mạnh và diễn đạt sâu sắc

sự kín đáo của tinh thần yêu nước

+ Trong rương, trong hòm-> Tác dụng: Nhấn mạnh và diễn đạt sâu sắc sự kín đáo của tinh thần yêu nước

+ Giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo-> Tác dụng: Nhấn mạnh và diễn đạtsâu sắc những hành động cụ thể trong bổn phận của chúng ta

5 Tác dụng của câu bị động, câu rút gọn có trong đoạn văn trên:

- Câu rút gọn:

+ “Có khi được trưng bày……rõ ràng dễ thấy”-> Tác dụng: Tránh lặp, làm cho câu gọn hơn

+ “ Nhưng cũng có khi………… trong hòm”-> Tác dụng: Tránh lặp, làm cho câu gọn hơn

+ “ Nghĩa là phải… kháng chiến”-> Tác dụng: Ngụ ý hành động trong câu là của chung mọi người

+ Thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước

7 Gợi ý:

Mở đoạn: Từ xưa đến nay, lòng yêu nước luôn là niềm tự hào của dân tộc Việt,

nhân dân ta có một lòng yêu nước nồng nàn

Triển khai:

- Giải thích lòng yêu nước: lòng yêu nước: chính là yêu gia đình, yêu xóm làng

thân quen, yêu những lũy tre bờ đê, yêu từng cánh đồng lúa chín…

- Chứng minh nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn:

+ Trong lịch sử: Thưở xưa, lòng yêu nước được thể hiện qua những cuộc đấu

tranh của dân tộc Việt chống giặc Bắc phương: Chiến tranh chống quân Tần TKIII TCN, những cuộc đấu tranh của Bà Trưng, Bà Triệu, Trần HưngĐạo, Chúng ta cũng một lòng chống Pháp rồi chống Mỹ, những kẻ thù mạnh

hơn ta gấp nhiều lần Rất nhiều người anh hùng đã ngã xuống, hi sinh thân mình

để bảo về non sông: Đặng Thùy Trâm,Phan Đình Giót, Nguyễn Viết Xuân,

+ Ngày nay: Lòng yêu nước được thể hiện ở việc nhân dân ta một lòng tin yêu

theo Đảng, đoàn kết xây dựng và phát triển đất nước Mỗi khi miền Trung bão

lũ, nhân dân cả nước lại chung tay san sẻ, nhiều chuyến từ thiện lên vùng caogiúp trẻ em nghèo được thực hiện,

Kết đoạn: Khẳng định cách em có thể làm để rèn luyện lòng yêu nước: Ra sức

học tập, giúp đỡ bạn học khó khăn hơn, giữ gìn làng xóm quê hương sạch đẹp,

- Giới thiệu về văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” (hoàn cảnh rađời, xuất xứ, khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật…)

+ Bài viết “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta’ được Hồ Chí Minh trình bày lầnđầu trước Đại hội Đảng Báo cáo chính trị năm 1951 Với phong cách xúc tích, lời lẽ cô đọng, lập luận chặt chẽ tác giả đã làm nổi bật được luận đề “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

2, Thân bài:

1 Nhận định chung về lòng yêu nước

- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước, nồng nàn, chân thành và luôn sục sôi

- Tinh thần yêu nước ấy kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nõlướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướpnước.

⇒ Gợi sức mạnh và khí thế mạnh mẽ của lòng yêu nước

2 Những biểu hiện của lòng yêu nước

- Trong lịch sử, có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nướccủa nhân dân ta: Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,…

- Lòng yêu nước ngày nay của nhân dân ta:

+ Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng, trẻ thơ…ai cũng một lòng nồngnàn yêu nước, ghét giặc

+ Những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặngtiêu diệt giặc

+ Những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội

+ Những phụ nữ khuyên chồng tòng quân mà mình thì xung phong giúp việcvận tải

+ Những bà mẹ yêu thương bộ đội như con đẻ của mình

+ Nam nữ nông dân và công nhân hăng hái tăng gia sản xuất

+ Những đồng bào điền chủ quyên ruộng cho Chính phủ…

⇒ Tất cả những việc làm đó đều xuất phát từ lòng yêu nước

3 Nhiệm vụ của mọi người

- Phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêunước của mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việckháng chiến

⇒ Cần phải thể hiện lòng yêu nước bằng những việc làm cụ thể

III Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

+Tác giả Hồ Chí Minh đã sử dụng bút pháp lập luận chặt chẽ, ngôn ngữ vừa giản dị dễ hiểu, vừa đanh thép hùng hồn để làm sáng rõ luận điểm mà mình muốn nêu ra

+ Qua bài viết của tác giả Hồ Chí Minh đã khẳng định tinh thần yêu nước bất khuất, quật cường của nhân dân ta

VĂN BẢN : ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ( PHẠM VĂN ĐỒNG)

I, KIÉN THỨC CƠ BẢN

1).Tác giả: Phạm Văn Đồng (1906 – 2000), quê Quảng Ngãi.

- Là nhà CM lớn của dân tộc

2) Văn bản:

a, Xuất xứ: Trích từ bài diễn văn: Chủ tịch HCM, tinh hoa khí phách của dân

tộc, lương tâm của thời đại

- Phần 3 (tiếp theo đến “trong thế giới ngày nay”): Đời sống giản dị của Báchòa hợp với đời sống tinh thần phong phú, cao đẹp

- Phần 4 (đoạn còn lại): Sự giản dị trong lời nói và bài viết của Bác, sức ảnhhưởng của phẩm chất Hồ Chí Minh tới nhân dân, dân tộc.

Văn bản đã làm nổi bật đức tính giản dị của Bác Sự giản dị ấy hòa hợp với

đời sống tinh thần phong phú, với tư tưởng và tình cảm cao đẹp của Bác

II, LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

Phiếu học tập số 1 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế

nào……… Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất , Định, Thắng, Lợi”

1, Đoạn văn trích từ văn bản nào? Tác giả nào? Văn bản thuộc thể loại nào? Vănbản sáng tác năm bao nhiêu?

2 Nhận xét về nghệ thuật lập luận, chứng minh của tác giả trong đoạn văn?

3, Chỉ ra phép liệt kê trong đoạn văn và nêu tác dụng?

4 Chỉ ra các trạng ngữ có trong đoạn văn và nêu tác dụng?

5 Nêu nội dung chính của đoạn văn?

6 Câu văn nào mang luận điểm của đoạn?

7 Em hiểu thế nào là giản dị? Nêu ý nghĩa của nó trong cuộc sống?

Gợi ý phiếu học tập số 1

1,

- Đoạn văn trích từ văn văn bản ‘ Đức tính giản dị của Bác Hồ” Tác giả PVĐ

- Thể loại: Nghị luận chứng minh

- Văn bản viết năm 1970

2 Nghệ thuật lập luận, chứng minh của tác giả trong đoạn văn:

- Lập luận chặt chẽ, logích rõ ràng

- Dẫn chứng chọn lọc, thuyết phục( bữa cơm, việc làm, căn nhà, lối sống )

3,

- Phép liệt kê:

+ “Bữa cơm, đồ dùng, căn nhà, lối sống”

-> Tác dụng: Diễn tả đầy đủ, sâu sắc hơn sự giản dị của Bác trên nhiều phương diện

+ “ Từ việc rất lớn: việc cứu nước, cứu dân đến việc rất nhỏ: trồng cây trong vườn, viết thư cho một đồng chí, nói chuyện với các cháu Miền Nam, đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn”

-> Tác dụng: Nhằm diễn đạt sâu sắc hơn sự giản dị trong việc làm của Bác Bác

tự làm việc từ việc nhỏ đến việc lớn

+ “ Trường, Kì, Kháng , Chiến, Nhất, Định, Thắng , Lợi”

-> Tác dụng: Diễn đạt đầy đủ, sâu sắc hơn sựu giản dị của Bác, trong quan hệ với mọi người qua viễ ddawtjj tên giản dị và ý nghĩa

4 Các trạng ngữ có trong đoạn văn là:

- “Ở việc làm đó”, “Trong đời sống của mình”-> Tác dụng: Chỉ nơi chốn

5 Nội dung chính của đoạn văn: Chứng minh sự giản dị của Bác trên các

phương diện: bữa cơm, đồ dùng, nhà ở, lối sống

6 Câu văn mang luận điểm của đoạn: “Con người của Bác, đời sống giản dị nhưthế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, căn nhà, lối sống.”

“Bác Hồ sống giản dị, thanh bạch như vậy bời vì Người sống sôi nổi, phong phú

đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và các liệt của quần chúng nhân dân Đời sống vật chất giản dị, hòa hợp với đời sống tâm hồn phong phú, với những tư tưởng, tình cảm, những giá trị tinh thần cao đẹp nhất”

1, Đoạn văn trích từ văn bản nào? Tác giả nào? Văn bản thuộc thể loại nào? Vănbản sáng tác năm bao nhiêu?

2 Trong đoạn văn tác giả đã dùng phép lập luận nào để người đọc hiểu hơn về đức tính giản dị của Bác?

3 Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép tu từ có trong đoạn văn?

4 Tìm trạng ngữ có trong đoạn văn và nêu tác dụng?

Gợi ý phiếu học tập số 2

1,

- Đoạn văn trích từ văn văn bản ‘ Đức tính giản dị của Bác Hồ” Tác giả PVĐ

- Thể loại: Nghị luận chứng minh

- Văn bản viết năm 1970

2 Trong đoạn văn tác giả đã dùng phép lập luận giải thích để người đọc hiểu hơn về đức tính giản dị của Bác

3

- Sử dụng phép liệt kê: … “với đời sống tâm hồn phong phú, với những tư tưởngtình cảm, những giá trị tinh thần cao đẹp nhất”

-> Tác dụng: Nhằm diễn đạt một cách sâu sắc, đầy đủ hơn đời sống tâm hồn phong phú, cao đẹp của Bác

4 Trạng ngữ có trong đoạn văn :

- Trạng ngữ: “ Người sống sôi nổi, phong phú đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ác liệt của quần chúng nhân dân”

-> Tác dụng: Trạng ngữ chỉ nguyên nhân

Phiếu học tập số 3 Cho đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với

mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được Suy cho cùng, chân lí, những chân lí lớn của nhân dân ta cũng như của thời đại là giản dị: “ Không có gì quí hơn độc lập tự do”, “ Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam

là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi”… Những chân lí giản dị mà sâu sắc đó lúc thâm nhập vào quả tim và bộ óc của hàng triệu con người đang chờ đợi nó, thì đó là sức mạnh vô địch, đó là chủ nghiã anh hùng cách mạng”

1, Đoạn văn trích từ văn bản nào? Tác giả nào? Văn bản thuộc thể loại nào? Vănbản sáng tác năm bao nhiêu?

2 Nội dung chính của đoạn văn?

3 Chỉ ra và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ có trong đoạn văn?

4 Nêu ý nghĩa câu nói: “ Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông

có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi…” Dấu chấm lửng trong câu văn có tác dụng gì?

5 Nhà văn Phạm văn Đồng đã chứng minh Bác giản dị ở những phương diện nào?

6 Qua văn bản chứa đoạn văn trên, em hiểu gì về đức tính giản dị và ý nghĩa của

nó trong đời sống Hãy trình bày thành một đoạn văn.

Gợi ý phiếu học tập số 3

1,

- Đoạn văn trích từ văn văn bản ‘ Đức tính giản dị của Bác Hồ” Tác giả PVĐ

- Thể loại: Nghị luận chứng minh

- Văn bản viết năm 1970

2 Nội dung chính của đoạn văn: Chứng minh sự giản dị của Bác trong lời nói vàbài viết

3

- Phép liệt kê:

+ Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủtịch giản dị trong lời nói và bài viết

-> Tác dụng: Nhằm diễn tả một cách sâu sắc sự giản dị của Bác trên nhiều

phương diện: đời sống, tacs phong, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói

và bài viết

+ “hiểu được, nhớ được, làm được”

-> Tác dụng: Nhằm diễn tả sâu sắc, nhấn mạnh tác dụng trong lời nói giản dị củaBác, Bác nói giản dị khiến mọi người hiểu được, nhớ và làm theo

- Điệp ngữ:

+ Từ “ được” nhắc lại ba lần trong “hiểu được, nhớ được, làm được”

-> Tác dụng: Nhấn mạnh tác dụng sự giản dị trong lời nói, bài viết của Bác+ từ “ chân lí| được nhắc lại bốn lần

-> Tác dụng: Nhấn mạnh sự chân thật, giản dị nhưng cũng rất sâu sắc trong lời nói và bài viết của Bác

4 Câu nói của Bác đã diễn tả một cách sâu sắc, đầy đủ hơn sự giản dị nhưng mang tính chân lí trong lời nói của Bác

Dấu chấm lửng trong câu văn có tác dụng tỏ ý còn nhiều câu nói giản dị mang tính chân lí của Bác chưa liệt kê hết

5 Nhà văn Phạm văn Đồng đã chứng minh Bác giản dị ở những phương diện : Trong sinh hoạt, trong quan hệ với mọi người, trong lời nói và bài viết.

a) Trong sinh hoạt

- Bữa cơm chỉ có vài ba món, thức ăn thì đạm bạc

- Căn nhà chỉ có vài ba phòng

- Bác tự làm mọi việc từ việc lớn đến việc nhỏ

b) Trong quan hệ với mọi người

- Viết thư cho một đồng chí

- Nối chuyện với các cháu miền Nam

- Đi thăm nhà tập thể của công nhân, từ nơi làm việc đến phòng ngủ, nhà ăn…c) Trong lời nói và bài viết

- Vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được

“ Không có gì quí hơn độc lập tự do”, “ Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thayđổi”…

mà luôn khiêm tốn

- Giản dị được thể hiện qua nhiều khía cạnh của đời sống hàng ngày như cách

ăn mặc cách sinh hoạt, ăn uống, cách sống, cách làm việc

- Ý nghĩa của lối sống giản dị:

+ Giúp chúng ta luôn cảm thấy vui vẻ yêu đời hơn