Vào phủ chúa trịnh

Hiệu là Hải Thượng Lãn Ông là 1 danh y nổi tiếng, ông không chỉ chữa bệnh cứu người mà còn soạn sách mở trường dạy nghề truyền bá y học 2.. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ ch

VĂN BẢN: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH (Trích Thượng kinh kí sự)- Lê Hữu Trác

I Tìm

hiểu

chung

Lê Hữu Trác (1720 ? – 1791) Hiệu là Hải Thượng Lãn Ông

là 1 danh y nổi tiếng, ông không chỉ chữa bệnh cứu người mà còn soạn sách mở trường dạy nghề truyền bá y học

2 Tác phẩm

a. Xuất xứ: Là tập kí sự bằng chữ Hán (1783) xếp ở cuối bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh.

b Thể loại: Là một thể loại văn xuôi tự sự dùng được ghi chép sự việc có thật và tương đối hoàn chỉnh.

3 Đoạn trích

a. Xuất xứ : Trích trong Thượng Kinh kí sự, phần cuối của Hải Thượng y tông tâm lĩnh

b Nội dung: nói về việc Lê Hữu Trác lên tới kinh đô được dẫn vào phủ chúa để bắt mạch, kê đơn choTrịnh Cán- con thứ chúa Trịnh Sâm

1 Tác giả

II Đọc

hiểu văn

bản

* Tóm tắt văn bản

Lê Hữu Trác nhận được thánh chỉ -> vào cung -> qua nhiều lần cửa qua nhiều vườn cây, hành lang -> điếm hậu mã quân túc trực -> cửa lớn đại đường quyền bổng -> gác tía -> phòng trà -> qua nhiều lần trướng gấm -> hậu cung -> bắt mạch kê đơn -> quay về chỗ trọ

* Nội dung chính của văn

bản

1 Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa

2 Hình ảnh Thế tử Trịnh Cán:

3 Thái độ và nhân cách con người Lê Hữu Trác

1 Quang

cảnh và

cung cách

sinh hoạt

của phủ

Chúa

a Quang cảnh phủ Chúa

Con đường vào phủ: + qua nhiều lần cửa ( )

Khuôn viên vườn hoa: Cây cối um tùm chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang

thoảng mùi hương quang cảnh trong phủ chúa

Cách bài trí, trang trí : Điếm hậu mã, nhà quyển bổng, gác tía, lầu son, tất cả đều sơn son thếp

vàng

Cảnh nội cung thế tử: Đi qua độ 5,6 lần trướng gấm, sập thếp vàng, hương hoa ngào ngạt

- Thâm nghiêm, được bảo vệ nghiêm ngặt; đẹp xa hoa lộng lẫy không đâu sánh bằng => Cuộc sống giàu sang tột bậc “Cả trời Nam sang nhất là đây”

- Thiếu dưỡng khí, khung cảnh vàng son song tù hãm thiếu sinh khí

1 Quang

cảnh và cung

cách sinh

hoạt của phủ

Chúa

b.Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa

Guồng máy phục vụ nhộn nhịp đông đúc: Người giữ cửa, người truyền báo, người có việc quan rộn ràng qua lại như mắc cửi,các danh y, các phi tần, cung nhân , xúm xít, chầu chực

Đi vào phủ phải có thẻ, thánh chỉ

Mâm vàng chén bạc, của ngon vật là sơn hào hải vị -> nhân gian không có

Cách xưng hô: Thánh thượng, Đông cung thế tử

Qui trình khám bệnh: hết sức khẩn trương, nghiêm ngặt, kính cẩn

- Cuộc sống xa hoa và uy quyền tột đỉnh->

sự lộng quyền của nhà Chúa

- Đối lập với cuộc sống đói khổ lầm than của nhân dân

2 Hình ảnh Thế tử

Trịnh Cán

Khoảng 5-6 tuổi , được chọn làm Đông cung thế tử,(con trai thứ chúa Trịnh Sâm)

Ngoại hình: tinh khí khô, da mặt khô, rốn lồi to, gân xanh, tay chân gầy gò, nguyên khí hao mòn…(dưới con mắt của thày thuốc)

Nơi ở- cuộc sống hàng ngày: nơi cung cấm trong chốn màn che trướng phủ, ăn quá no, mặc quá ấm

- Cuộc sống vương giả, nhung lụa nhưng thiếu dưỡng khí, trái tự nhiên

- Thế tử đại diện cho tương lai của đất nước nhưng lại mang nguyên khí hào mòn => Tương lai đất nước?

3

Thái độ và nhân

cách con người

Lê Hữu Trác

- Đối với cảnh sống trong phủ chúa: dửng dưng trước những quyến rũ vật chất, không đồng tình với cuộc sống quá no đủ, tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do

- Đối với việc chữa bệnh cho thế tử Cán:

Lúc đầu: muốn chữa bệnh cầm chừng để tránh bị công danh trói buộc.

Sau đó:

Thẳng thắn đưa ra phương pháp chữa đúng bệnh vì lòng trung quân ái quốc và y đức của một thầy thuốc Kiên trì giải thích, dù khác ý với các quan thái y

Thầy thuốc :

+ có tài năng ( chuẩn đoán bệnh theo khoa học

và kết hợp kin nghiệm )

+ có y đức (chữa bệnh cứu người không vì tư lợi cá nhân)

+ yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, khinh thường danh lợi

III Tổng

kết

1 Nghệ thuật

- Quan sỏt tỉ mỉ ghi chộp trung thực, miờu tả cụ thể, sống động, chọn lựa những chi tiết ôđắtằ gõy ấn tượng mạnh

- Lối kể hấp dẫn, chõn thực, hài hước

- Kết hợp văn xuụi và thơ làm tăng chất trữ tỡnh cho tỏc phẩm, gúp phần thể hiện một cỏch kớn đỏo thỏi độ người viết

2 Nội dung

Đoạn trích đã dựng lên một bức tranh sinh động, chân

thực về cuộc sống xa hoa, quyền quý ở phủ chúa Trịnh

đồng thời bộc lộ rõ nét thái độ, tâm trạng, nhân cách

Lê Hữu Trác

Đoạn trớch vào phủ chỳa Trịnh phản ỏnh quyền lực to lớn của Trịnh Sõm, cuộc sống

xa hoa, hưởng lạc trong phủ Chỳa đồng thời bày tỏ thỏi độ coi thường danh lợi, quyền quý của tỏc giả