Câu 1. (6 điểm): Trình bày khái niệm phản xạ, cung phản xạ, vòng phản xạ. So sánh phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện. Anhchị thường rèn học sinh hình thành những thói quen gì để nâng cao hiệu quả học tập môn ngoại ngữ; tóm tắt các bước anhchị thường tiến hành để rèn một thói quen cụ thể cho học sinh. Câu 2. (4 điểm): Hệ tiêu hóa gồm những cơ quan nào? Đặc điểm và các bệnh lý thường gặp ở hệ tiêu hóa trẻ em. Trình bày các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa trẻ em.
Trang 1ĐỀ THI CHUYÊN ĐỀ SINH LÝ TRẺ EM
Câu 1 (6 điểm): Trình bày khái niệm phản xạ, cung phản xạ, vòng phản xạ So
sánh phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện Anh/chị thường rèn học sinh hình thành những thói quen gì để nâng cao hiệu quả học tập môn ngoại ngữ; tóm tắt các bước anh/chị thường tiến hành để rèn một thói quen cụ thể cho học sinh
Câu 2 (4 điểm): Hệ tiêu hóa gồm những cơ quan nào? Đặc điểm và các bệnh lý
thường gặp ở hệ tiêu hóa trẻ em Trình bày các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa trẻ em
Trang 2Câu 1 (6 điểm): Trình bày khái niệm phản xạ, cung phản xạ, vòng phản xạ So
sánh phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện Anh/chị thường rèn học sinh hình thành những thói quen gì để nâng cao hiệu quả học tập môn ngoại ngữ; tóm tắt các bước anh/chị thường tiến hành để rèn một thói quen cụ thể cho học sinh
Trả lời:
Định nghĩa phản xạ
Xuất phát từ quan niệm về sự thống nhất giữa cơ thể và môi trường, Paplôp cho rằng: Phản xạ là những nhân tố của sự thích ứng thường xuyên hay là thăng bằng thường xuyên giữa cơ thể và môi trường; hoặc có thể nói: Phản xạ là hoạt động trả lời của cơ thể đối với sự thích nghi của cơ quan nhận cảm, được thực hiện qua hệ thần kinh trung ương
Ví dụ: Sờ tay vào nước nóng thì rụt tay lại
Cung phản xạ
Cung phản xạ là đường truyền của xung động thần kinh từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh đến cơ quan thực hiện
Cung phản xạ gồm: 5 khâu
+ Bộ phận nhận cảm
+ Đường thần kinh truyền vào (dây thần kinh hướng tâm)
+ Trung ương thần kinh: não bộ, tủy sống
+ Đường thần kinh truyền ra (dây thần kinh li tâm)
+ Cơ quan thực hiện (cơ quan hiệu ứng)
Trang 3- Phản xạ không chỉ dừng lại ở sự trả lời kích thích mà từ cơ quan trả lời đó
có những xung động thần kinh chạy ngược về hệ thần kinh trung ương để báo cáo lại kết quả của hành động đã thực hiện (đó là tín hiệu phản hồi hay đường liên hệ ngược) Tại trung ương thần kinh có sự đối chiếu với dự định ban đầu, nếu cần thiết
sẽ đưa ra mệnh lệnh mới để bổ sung, điều chỉnh Do đó đường đi của phản xạ là một vòng khép kín, hay là một vòng xoáy ốc cứ mở rộng mãi ra do kết quả của tín hiệu phản hồi Chính vì vậy mới có khái niệm về vòng phản xạ
So sánh phản xạ không điều kiện và có điều kiện
Phần xạ không điều kiện Phản xạ có điều kiện
- Phản xạ có tính chất bẩm sinh, di
truyền, đặc trưng cho loài
- Phản xạ tự tạo, được hình thành trong đời sống cá thể, đặc trưng cho cá thể
- Số lượng hạn chế - Số lượng không hạn chế
- Phản xạ rất bền vững, từ đời này sang
đời khác
- Phản xạ không bền vững (vì nó là phản ứng thích nghi với nhân tố mới của môi trường Vì thế muốn duy trì phản xạ phải thường xuyên củng cố)
- Tác nhân kích thích phải là tác nhân
thích ứng
Ví dụ: Muốn có phản xạ tiết nước bọt
- Tác nhân kích thích có thể là bất ki
Ví dụ: Chó có thể chẩy nước bọt, liếm
Trang 4thì kích thích phải là thức ăn mép, vẫy đuôi khi bị kích thích bằng
ánh sáng
- Nơi đóng mở của phản xạ là phần
dưới vỏ não
- Nơi đóng mở của phản xạ là phần cao nhất của hệ thần kinh vỏ não
- Báo hiệu trực tiếp kích thích gây ra
phản xạ
- Báo hiệu gián tiếp kích thích gây ra phản xạ không điều kiện tương ứng
Để nâng cao hiệu quả môn Tin học, giáo viên cần rèn rất nhiều thói quen cho học sinh
Học sinh lớp 3 cần rèn thói quen bật, tắt máy an toàn, luôn ngồi đúng tư thế khi làm việc với máy tính; rèn các thao tác sử dụng chuột, bàn phím
Với học sinh lớp 4 lại cần rèn các thói quen như: trước khi thực hành kiểm tra xem máy đã bật chế độ gõ tiếng Việt chưa; khi lưu trữ thông tin trên máy tính cần sắp xếp khoa học; luôn lưu bài trong quá trình thực hiện
Với học sinh lớp 5, tôi chú trọng rèn học sinh cách đọc, tìm hiểu tài liệu
Ví dụ: Với học sinh lớp 3 ở nơi tôi giảng dạy, các em mới được học Tin học
và tiếp cận với máy tính nên các em rất rụt rè trong việc giao tiếp với máy tính Ban đầu chỉ việc cầm chuột và thao tác cũng mất rất nhiều thời gian
Khi hướng dẫn các em cách cầm chuột và các thao tác sử dụng, tôi nhận thấy học sinh hay nhầm lẫn giữa chuột phải và chuột trái, không nhớ tên các thao tác sử dụng
Để khắc phục tình trạng này, mỗi khi học sinh cần thao tác chuột tôi đều sử dụng các câu hỏi để học sinh nhớ lại thao tác:
- Con cầm chuột bằng tay nào?
- Nháy chuột là dùng ngón tay nào nhỉ? Con bấm mấy cái?
- Nháy chuột phải là dùng ngón tay nào?
Trang 5- Để mở phần mềm, con sẽ sử dụng thao tác sử dụng chuột nào?
Việc lặp đi lặp lại các câu hỏi, đồng thời sửa thao tác cho học sinh trong nhiều tiết liên tục sẽ giúp học sinh nắm được cách thao tác đúng mà không làm các con
sợ hãi khi thực hành
Câu 2 (4 điểm): Hệ tiêu hóa gồm những cơ quan nào? Đặc điểm và các bệnh lý
thường gặp ở hệ tiêu hóa trẻ em Trình bày các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa trẻ em
Trang 6Trả lời:
Hệ tiêu hóa gồm những cơ quan:
1 Ống tiêu hoá
1.1 Khoang miệng
a) Răng b) Lưỡi 1.2 Hầu
1.3 Thực quản
1.4 Dạ dày
1.5 Ruột non
1.6 Ruột già
2 Tuyến tiêu hoá
2.1 Tuyến nước bọt
2.2 Tuyến dạ dày
2.3 Gan
2.4 Tuyến tụy
Đặc điểm và các bệnh lý thường gặp ở hệ tiêu hóa trẻ em
Tăng bạch cầu ái toan (EGID) dẫn đến bệnh tiêu hóa ở trẻ em
Tăng bạch cầu ái toan là hiện tượng rối loạn từ việc các tế bào bạch cầu dư trong đường tiêu hóa Việc này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng viêm và sưng, đau và khó chịu dạ dày Việc ăn uống của trẻ cũng sẽ gặp khó khăn hơn nhiều
Bệnh Celiac
Với bệnh celiac khi mắc thì sẽ không thể tiêu hóa gluten – là một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch… Nó có khả năng phá hủy ruột non đồng thời làm cho sự hấp thụ dinh dưỡng bị yếu đi Cơ thể không nhận được các chất dinh dưỡng dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng, kém phát triển Với trường hợp trẻ mắc bệnh Celiac thì không nên sử dụng thực phẩm có gluten trong chế độ ăn Vì nó có thể giúp ngăn
Trang 7ngừa và phục hồi tồn thường của ruột non Hiệu quả có thể hiện rõ trong vài ngày thực hiện
Viêm đại tràng
Viêm đại tràng là bệnh ” quốc dân” ở lứa tuổi trẻ lớn hoặc thiếu niên Hai chứng rối loạn tiêu hóa chính của căn bệnh này là:
+ Viêm loét đại tràng dẫn tới hiện tượng sưng ở đại tràng;
+ Biến chứng bệnh Crohn có khả năng tác động đến bất kỳ bộ phận nào của đường tiêu hóa
Triệu chứng thường gặp là đi ngoài ra máu, phân lỏng và đau bụng Ngoài ra viêm đại tràng cũng có khả năng làm trì hoãn sự phát triển của tuổi dậy thì ở trẻ Triệu chứng phụ có thể gặp như đau khớp, sỏi thận, ngứa mắt, bệnh gan và xương yếu, dễ vỡ
Bệnh lồng ruột
Lồng ruột là bệnh xảy ra khi một phần ruột gấp đè trên một phần khác Căn bệnh này thường xuất hiện nhiều nhất ở trẻ nhỏ
Khi mắc bệnh này trẻ thường sẽ có cảm giác đau, sưng và mệt mỏi ở phần ruột Bệnh này xảy ra ở bất cứ bộ phận nào trong đường tiêu hóa
Chứng xoắn ruột
Chứng xoắn ruột là hiện tượng ruột của trẻ tự xoắn, ngăn cản việc thải chất thải
ra ngoài Cũng có trường hoặc xoắn ruột dẫn đến đường dẫn máu bị đứt Khi trẻ bị bệnh thì cần phải phẫu thuật ngay
Hội chứng ruột ngắn
Khi ruột ngắn thì hệ tiêu hóa không có đủ ruột để hấp thu các chất dinh dưỡng Nguyên nhân chính là do bẩm sinh với phần ruột bị ngắn Biện pháp giải quyết hội chứng này là thực hiện phẫu thuật để loại bỏ một phần ruột Một số nguyên nhân khác dẫn đến hội chứng ruột ngắn là:
+ Trẻ bị bệnh Crohn Đặc biệt là hồi tràng và đại tràng là hai bộ phận bị ảnh hưởng nhiều nhất
Trang 8+ Trẻ bị bệnh lồng ruột, làm giảm lưu lượng máu đến ruột
+ Bị tổn thương vùng ruột
+ Ung thư
+ Tiêu chảy diễn ra thường xuyên
Hậu quả của bệnh này điển hình như suy dinh dưỡng, mất nước, sỏi thận…
Trình bày các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa trẻ em.
Trước khi phòng ngừa bệnh thì cần tìm hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến bệnh là gì? Các nguyên nhân chủ yếu thường gây bệnh đường tiêu hóa điển hình như thực phẩm bị nhiễm bẩn, bị bệnh do kháng sinh, chế độ ăn uống không khoa học
và điều độ,…
Để phòng bệnh tiêu hóa ở trẻ em một cách tốt nhất thì phụ huynh cần cho trẻ
ăn uống theo một chế độ dinh dưỡng khoa học và hợp lý Nên lưu ý đến việc chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, lịch ăn uống đúng giờ và hợp vệ sinh
Một nguyên nhân khác như bị mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột Lúc đó số lợi khuẩn bị hao hụt, tỉ lệ ít hơn vi khuẩn gây hại Lúc này nên bổ sung thêm cho trẻ lợi khuẩn nhiều hơn
Các bệnh lý tiêu hóa ở trẻ là tình trạng không thể chủ quan, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quá trình phát triển cơ thể và trí não của trẻ Khi hệ tiêu hóa của trẻ có vấn đề, điều đầu tiên các bậc phụ huynh nên làm là hãy đưa trẻ đến bệnh viện đảm bảo để được hỗ trợ và điều trị kịp thời
Trang 9TRƯỜNG ĐẠI HỌC ……….
BÀI THU HOẠCH
Người thực hiện:
Ngày sinh:
Nơi sinh:
Hà Nội,tháng 12 năm 2021
Trang 10TRƯỜNG ĐẠI HỌC ………….
BÀI THU HOẠCH
Người thực hiện:
Ngày sinh:
Nơi sinh:
Hà Nội,tháng 12 năm 2021