Đề thi triết học Câu 1. V.I.Lênin cho rằng: “Cuộc sống và sự phát triển trong giới tự nhiên bao gồm cả sự tiến hóa chậm rãi và cả những bước nhảy vọt nhanh chóng, những sự đứt đoạn trong liên tục”. (Nguồn: V.I. Lênin, Toàn tập, Nxb. Tiến bộ, Matxcơva, 1978, tập 16, tr.319) Từ lý luận của triết học Mác Lênin: a. Anh (chị) hãy phân tích quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại để làm rõ luận điểm trên. b. Vận dụng vào trong quá trình học tập và hoạt động thực tiễn của bản thân. Bài làm Câu 2: Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Nội dung chủ yếu cuộc đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển, thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công, đấu tranh ngăn chặn, khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá các thế lực thù địch; bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, nhân dân hạnh phúc”. (Nguồn: Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr.8586)Từ lý luận của triết học Mác Lênin:a. Anh (chị) hãy phân tích đặc điểm đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay để làm rõ quan điểm trên.b. Trách nhiệm của bản thân sinh viên trong việc phòng, chống âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng?
Trang 1Câu 1 V.I.Lênin cho rằng: “Cuộc sống và sự phát triển trong giới tự nhiên bao gồm cả sự tiến hóa chậm rãi và cả những bước nhảy vọt nhanh chóng, những sự đứt đoạn trong liên tục” (Nguồn: V.I Lênin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Matxcơva,
1978, tập 16, tr.319)
Từ lý luận của triết học Mác - Lênin:
a Anh (chị) hãy phân tích quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại để làm rõ luận điểm trên
b Vận dụng vào trong quá trình học tập và hoạt động thực tiễn của bản thân Bài làm
Câu 2: Trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: “Nội dung chủ yếu cuộc đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển, thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công, đấu tranh ngăn chặn, khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá các thế lực thù địch; bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng nước
ta thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, nhân dân hạnh phúc” (Nguồn: Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr.85-86)
Từ lý luận của triết học Mác - Lênin:
a Anh (chị) hãy phân tích đặc điểm đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay để làm rõ quan điểm trên
b Trách nhiệm của bản thân sinh viên trong việc phòng, chống âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng?
Bài làm Câu 1
a * Khái niệm về chất: Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ của các thuộc tính làm cho sự vật là chính nó chứ không phải là cái khác
* Khái niệm về lượng: Lượng là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có củasự vật về các phương diện: số lượng các yếu tố cấu
Trang 2thành, quy mô của sự tồn tại, tốc độ, nhịp điệu của các quá trình vận động, phát triển của sự vật
* Lượng đổi dẫn đến chất đổi và ngược lại
Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng là một thể thống nhất giữa hai mặt chất và lượng Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng
Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn tới sự chuyển hóa về chất của sự vật, hiện tượng Tuy nhiên, không phải sự thay đổi về lượng bất kỳ nào cũng dẫn đến sự thay đổi về chất Ở một giới hạn nhất định, sự thay đổi về lượng chưa dẫn tới sự thay đổi về chất Giới hạn mà sự thay đổi về lượng chưa làm chất thay đổi được gọi là độ
Khái niệm độ chỉ tính qui định, mối liên hệ thống nhất giữa chất và lượng, là khoảng giới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản chất
của sự vật, hiện tượng Vì vậy, trong giới hạn của độ, sự vật, hiện tượng vẫn là
nó, chứ chưa chuyển hóa thành sự vật và hiện tượng khác
Sự vận động, biến đổi của sự vật, hiện tượng thường bắt đầu từ sự thay đổi về lượng Khi lượng thay đổi đến một giới hạn nhất định thì sẽ dẫn đến sự thay đổi
về chất Giới hạn đó chính là điểm nút Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện xác định tất yếu sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới Đây chính là bước nhảy trong quá trình vận động, phát triển của sự vật
Bước nhảy là sự chuyển hóa tất yếu trong quá trình phát triển của sự vật,
hiện tượng Sự thay đổi về chất diễn ra dưới nhiều hình thức bước nhảy khác nhau, được quyết định bởi mâu thuẫn, tính chất và điều kiện của mỗi sự vật Đó
là các bước nhảy: lớn và nhỏ, cục bộ và toàn bộ, tự phát và tự giác…
Bước nhảy là sự kết thúc một giai đoạn vận động, phát triển đồng thời đó cũng là điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới, là sự gián đoạn trong quá trình vận động, phát triển liên tục của sự vật Trong thế giới, luôn luôn diễn ra quá trình biến đổi tuần tự về lượng dẫn đến sự nhảy vọt về chất, tạo ra một đường nút liên tục, thể
Trang 3hiện cách thức vận động và phát triển của sự vật từ thấp đến cao Ăngghen khái quát tính tất yếu này: “Những thay đổi đơn thuần về lượng, đến một mức độ nhất định, sẽ chuyển hóa thành những sự khác nhau về chất”
Khi chất mới ra đời, sẽ tác động trở lại lượng mới chất mới tác động tới
lượng mới làm thay đổi kết cấu, qui mô Trình độ, nhịp độ của sự vận động và phát triển của sự vật
Tóm lại, bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có sụ thống nhất biện chứng giữa hai mặt chất và lượng Sự thay đổi dần dần về lượng tới điểm nút sẽ dẫn đến
sự thay đổi về chất thông qua bước nhảy Chất mới ra đời sẽ tác động trở lại sự thay đổi của lượng mới Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành phương thức phổ biến của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong tự nhiên,
xã hội và tư duy
b Vận dụng vào trong quá trình học tập và hoạt động thực tiễn của bản thân.
Quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh, sinh viên đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của xã hội, của đất nước Bởi chính quá trình này tạo
ra những con người có đủ năng lực để tiếp quản đất nước, đưa đất nước phát triển sánh vai với các cường quốc năm châu Vì vậy, mỗi học sinh, sinh viên cần phải có nhận thức rõ ràng, đúng đắn về vấn để này, phải tích đủ lượng tới giới hạn điểm nút thì mới được thực hiện bước nhảy, không được nôn nóng, đốt cháy giai đoạn
Ngoài ra,trong học tập và nghiên cứu cần tiến hành từ dễ đến khó,tránh nóng vội.Để môn học có kết quả tốt, sinh viên phải tích luỹ đủ số lượng tiết của các môn học Có thể coi thời gian học là độ, các bài kiểm tra là các điểm nút và điểm
số đạt yêu cầu là bước nhảy, bởi kết quả thi (bước nhảy) tốt là sự kết thúc môt giai đoạn tích luỹ kiến thức trong quá trình học tập rèn luyện của sinh viên Vì vậy, trong việc học tập và các hoạt động học thuật khác, sinh viên phải từng bước tích luỹ kiến thức (lượng) để làm thay đổi kết quả học tập (chất) theo quy luật Trong quá trình học tập và rèn luyện, sinh viên cần tranh tư tưởng nhảy cấp Sau khi học những kiến thức cơ bản, tức là khi có sự biến đổi về chất thì sinh viên mới có thể tiếp tục nghiên cứu những kiến thức khó hơn Ví dụ như trước
Trang 4khi lên Đại học thì phải hoàn thành việc học ở 3 cấp bậc trước, nếu không, tình trạng mất gốc sẽ xảy ra.Việc tiếp thu kiến thức từ cơ bản đến nâng cao là
phương pháp học tập khoa học mọi người đều biết nhưng không phải ai cũng thực hiện đúng quy trình Một số trường hợp sinh viên không tập trung học, bị xao nhãng bởi những chuyện ngoài lề, làm ảnh hưởng đến tốc độ học Nhiều sinh viên khi đến gần giai đoạn thi mới bắt đầu học lại từ đầu, nhưng thời gian ôn thi
là để sinh viên ôn lại kiến thức họ đã học chứ không phải tiếp thu thêm cái mới,
vì vậy cho dù sinh viên chăm học trong thời gian đó thì cũng không thể đảm bảo được lượng kiến thức để vượt qua được kì thi Ngoài ra, có nhiều sinh viên có sức học trung bình nhưng lại muốn đăng kí nhiều môn học trong cùng một năm hay một học kỳ để được ra trường sớm hơn những người khác, dẫn đến không có môn học nào được hoàn thiện, mất thêm thời gian và tiền bạc để học lại, thi lại Tóm lại, muốn tiếp thu được nhiều kiến thức và có kết quả cao trong các kì thi, sinh viên phải học dần mỗi ngày, từ kiến thức cơ bản đến nâng cao Từ đó, sự biến đổi về lượng sẽ dẫn đến sự biến đổi về chất theo hướng tích cực
Áp dụng quy luật lượng chất, sinh viên liên tục phấn đấu học tập, tìm kiếm những thông tin, mang về những “lượng” tốt, có cơ sở và đầy đủ Từ đó, làm biến đổi “chất” tốt hơn, tạo nên các thành tích, thành tựu tương ứng cho sự nỗ lực ấy.Trên quan niệm triết học, chất thay đổi sẽ thay đổi cả sự vật Điều đó được minh chứng khi sinh viên nỗ lực phấn đấu và trở thành các thầy giáo, giảng viên, lượng sẽ được đổimới theo nhịp điệu của chất đã được tạo ra bởi thế hệ trước và truyền lại cho thế hệ sau Ở trường Đại học Công Nghiệp TPHCM, ngoài các bài giảng trên lớp, sinh viên còn tự tìm tòi, nghiên cứu ở thư viện, tích luỹ và học hỏi những kĩ năng mềm thiết yếu cho mai sau Được tự do sáng tạo và trau dồi những “lượng” ở mức tối ưu nhất, sinh viên luôn đạt được những thứ “chất” lượng nhất: tấm bằng cử nhân, những học bổng,… và tự tin bước ra đời Cứ như vậy, quá trình chuyển đổi giữa chất-lượng liên tục diễn ra không ngừng nghỉ trong sự phát triển, liên tục phấn đấu không ngừng ở mỗi sinh viên,giúp họ tự tin vững bước trong hành trang cuộc đời mình Khi ấy, nhiệm vụ của sinh viên là khai phá hết tiềm năng tri thức, kho dữ liệu và ứng dụng vào thực tiễn và tiếp tục
mở rộng con đường khoa học – nghệ thuật, tránh bị tư tưởng bảo thủ và chủ quan nghĩ rằng mình đã làm hết sức có thể
Sinh viên phải tự học tập và rèn luyện tính tích cực, tự chủ,nghiêm túc, trung thực: Cuộc sống luôn vận động và phát triển không ngừng theo thời gian, cùng với đó,con người cũng phải vận động chạy theo nó để không bị bỏ lại phía sau
Là một sinh viên thời đại mới phát triển và tiên tiến hơn rất nhiều, chúng ta
Trang 5không thể không ngừng phấn đấu trau dồi bản thân mình Chúng ta sinh ra ai cũng có điểm chung là phải sống và làm việc, còn thành công đến như nào là do
sự nỗ lực, cố gắng, do sự rèn luyện mà nên Bởi thế, việc phải tự học tập, tìm kiếm, rèn luyện
tích cực, trau dồi bản thân khi còn là 1 sinh viên trên giảng đường Đại học là điều quan trọng và cần thiết Khi sinh viên biết tự giác học tập, tìm hiểu, nghiên cứu và họ trở nên tích cực, chủ động hơn trong công việc của mình Cùng là một công việc học tập, một người học với thái độ hời hợt, bị ép buộc và một người học với thái độ hăng say, tự học thì cũng sẽ cho ra 2 kết quả khác nhau Việc tự học, tự thân vận động sẽ giúp chúng ta nắm rõ tình hình của bản thân, biết mình phải làm gì để củng cố cho việc học của mình trở nên tốt hơn Đó cũng là một kim chỉ nam giúp chúng ta đi theo con đường đi mình đã chọn một cách đúng đắn, khi bị lệch khỏi đường ray, ta có thể trở lại con đường của mình một cách chủ động mà không phải nhờ vào sự giúp đỡ của người khác Khi bạn nghiêm túc và tích cực trong công việc của mình, bạn sẽ tìm ra thêm được nhiều điều hay hơn thế,chúng giúp cho chúng ta có động lực hơn để phấn đấu tiến tới mục tiêu của mình Khó khăn và thử thách sẽ tôi luyện chúng ta đến với thành công vững chắc hơn Vì vậy, hãy chủ động học tập, tích cực rèn luyện và nghiêm túc với mục tiêu của mình Kết lại, có một câu nói “ Một chú chim đậu trên càng cây không bao giờ sợ cành cây bị gãy, bởi niềm tin được đặt vào đôi cánh của nó chứ không phải cành cây” Vậy nên cơ hội và thành công chỉ đến với những ai biết tin vào bản thân mình, tự học tập và rèn luyện với nó một cách nghiêm túc và trung thực
Câu 2
Bài làm
a
1 Đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay nảy sinh từ yêu cầu khách quan của sự phát triển kinh tế
Mâu thuẫn cơ bản (xét đến cùng) quyết định sự vận động, phát triển của xã hội đó là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với tính chất quốc tế hóa ngày càng cao với quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Xét về mặt xu hướng, quan hệ sản xuất cũ sẽ trở thành xiềng xích, trói buộc lực lượng sản xuất, muốn có phương thức sản xuất mới buộc phải xóa bỏ quan hệ sản xuất cũ.Mục tiêu đấu tranh giai
Trang 6cấp là giải quyết lợi ích kinh tế, nếu không giải quyết được lợi ích kinh tế thì quyền lực chính
trị cũng dần dần mất đi và động lực của sự phát triển xã hội nằm ngay trong chính phương thức sản xuất với việc giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất hội chủ nghĩa Chỉ có giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa thì đất nước mới có nền độc lập dân tộc thực sự và trọn vẹn, quốc phòng
và an ninh quốc gia mới được củng cố và tăng cường, mới đẩy lùi được tệ quan liêu và tham nhũng, buôn lậu và làm thất bại âm mưu “chiến lược diễn biến hòa bình”của các thế lực thù địch
2 Đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay là một phức hợp, diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội (kinh tế, chính trị, tư tưởng lí luận, quốcphòng an ninh, trật tự an toàn xã hội và đối ngoại) Để thực hiện thắng lợi cuộc đấu tranh giai cấp, chúng ta cần đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược,đó là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
3 Đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay phải đổi mặt với nhiều nguy cơ,trong đó
có nguy cơ “diễn biến hòabình”
“Diễn biến hòa bình”do các thế lực thù địch gây ra làm xuất hiện tình trạng
“tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”trong nội bộ ta Thực chất của “diễn biến hòa bình”là cuộc chiến tranh kiểu mới, sử dụng tổng hợp nhiều phương thức, thủ đoạn, lực lượng, phương tiện khác nhau, tiến công vào nước ta trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội để chống phá toàn diện nước ta về kinh tế, chính trị, văn hóa, tư tưởng nhằm chuyển hóa nội bộ nước ta.Tất cả những thủ đoạn mà các thế lực thù địch sử dụng cho thấy cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay so với trước đây không kém phần quyết liệt và phức tạp Trong điều kiện “mở cửa”và hội nhập quốc tế, Đảng càng phải đề cao cảnh giác, mài sắc ý chí cách mạng, kiên định lập trường giai cấp, nhận dạng thật rõ các hành động và âm mưu thù địch để có biện pháp đấu tranh có hiệu quả
4 Đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, đấu tranh tôn giáo gắn bó chặt chẽ, đan xen lẫn nhau diễn ra hết sức cam go, quyết liệt và lâu dài
Xét trong mối quan hệ giai cấp và dân tộc, dân tộc không được độc lập thì
Trang 7mọi giai cấp đều bị nô dịch Cho nên, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc phải gắn bó chặt chẽ với nhau Do đó, dân tộc Việt Nam muốn có sức mạnh để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, cần tiếp tục cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc
b Trách nhiệm của bản thân sinh viên trong việc phòng, chống âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng
- Tham gia nghiêm túc các lớp bồi dưỡng kiến thức về an ninh, quốc phòng, để nâng cao nhận thức về âm mưu, thủ đoạn chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng nước ta.Từ đó luôn đề cao tính cảnh giác, xác định trách nhiệm của bản thân đấu tranh làm thất bại chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của chúng
- Tích cực chủ động tham gia phong trào bảo vệ trị an, giữ vững ổn định mọi mặt của khu dân cư mình sinh sống
- Luôn trau dồi kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ, phấn đấu học tập, lao động theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên theo dõi và cập nhật các thông tin thời sự, chính trị và xã hội để có được sự nhận thức đúng đắn về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Có ý thức tự giác, kỷ luật trong quá trình tiếp xúc thông tin; chấp hành tốt các quy định về quyền thông tin, phạm vi thông tin, tham gia tích cực đấu tranh chống phao tin, đồn nhảm, lưu truyền thông tin xấu, thất thiệt
-Nâng cao cảnh giác, nhận thức rõ tính chất nguy hiểm của âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù thấy được tính chất phức tạp, quyết liệt trong cuộc đấu tranh này để đoàn kết, kiên quyết đánh bại chúng, bảo vệ thành quả cách mạng, nền độc lập, hòa bình để phát triển đất nước
Ngoài ra, sinh viên còn:
- Cần phải có 3 nhóm phẩm chất:Trình độ chuyên môn và tay nghề cao,đạođức
và lối sống trong sáng,sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần cườngtráng.Là 1 sinh viên để đạt được tiêu chí phẩm chất trên cần phải tự học,tựrèn luyện,tự tu dưỡng,tự tin,tự chịu trách nhiễm với những việc mà mìnhlàm để trở thành nguồn lao động chất lượng cao cho đất nước
Trang 8- Tích cực tham gia vào các hội của thanh niên tình nguyện góp phần giúpích cho việc xây dựng môi trường xã hội lành mạnh và môi trường sinh tháitrong lành,sạch đẹp
- Tích cực tham gia vào các chương trình,dự án của địa phương,tự nguyện,tựgiác giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn,kém may mắn.+Không để các thế lực thù địch,phần tử xấu lôi kéo tham gia vào các hoạtđộng gây rối,biểu tình gây mất trật tự,an toàn xã hội,kiên quyết giữ gìn môitrường hòa bình,ổn định để hội nhập và phát triển đất nước
- Luôn tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng,trung thành,kiên định mục tiêuđộc lập dân tộc và CNXH,nêu cao tinh thần yêu nước