Giáo trình lập trình với visual basic (nghề lập trình máy tính)

GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC Vị trí, ý nghĩa, vai trò môn học : Lập trình hướng đối tượng là một trong những xu hướng phát triển của Côngnghệ thông tin hiện nay, Có rất nhiều ngôn ngữ phục vụ c

Trình độ :lành nghề

Tuyên bố bản quyền :

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình

Cho nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác có ý đồ lệch lạc hoặc

sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

Tổng Cục Dạy nghề sẽ làm mọi cách để bảo

Giai đoạn 2 : 29 giáo trình và 29 tài liệu hướng dẫn giáo viên cho nghề lập trình máy tính 2 cấp độ.

Để có được khung chương trình chúng tôi đã mời các giáo viên, các chuyên gia đang làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin cùng xây dựng chương trình.

Trong giai đoạn viết giáo trình chúng tôi cũng đã có những sự thay đổi để giáo trình có tính thiết thực hơn vì công nghệ thông tin.

Đây là tài liệu thử nghiệm sẽ được hoàn chỉnh để trở thành giáo trình chính thức trong hệ thống dạy nghề.

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn những cá nhân, tập thê đả giúp chúng tôi hoàn thành tài liệu này.

Đà lạt tháng 10 năm 2007

MỤC LỤC

1 GIỚI THIỆU MÔN HỌC 5

2 :SƠ ĐỒ QUAN HỆ CÁC MÔ ĐUN 7

3 BÀI 1 : GIỚI THIỆU VISUAL BASIC 13

4 BÀI2 : ĐỐI TƯỢNG VÀ CÁC THUỘC TÍNH CỦA VISUAL BASIC 23

5 BÀI 3 : HẰNG SỐ, PHẠM VI ẢNH HƯỞNG 30

6 BÀI 4 : LẬP TRÌNH CẤU TRÚC 34

7 BÀI 5 : MẢNG 39

8 BÀI 6 : XÂY DỰNG ỨNG DỤNG NHIỀU BIỂU MẪU 42

9 BÀI 7 : THỦ TỤC VÀ CHƯƠNG TRÌNH CON 49

10.BÀI 8 : CÁC ĐỐI TƯỢNG MỞ RỘNG 51

11.BÀI 9 : NỐI CHƯƠNG TRÌNH ỨNG DỤNG VỚI CƠ SỞ DỮ LIỆU 54

12.BÀI 10 : LẬP TRÌNH WINDOWS 62

13.BÀI 11 : LẬP TRÌNH HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG 69

14 Bài 12 ĐÓNH GÓI CHƯƠNG TRÌNH ỨNG DỤNG………81

14.THUẬT NGỮ CHUYÊN NGÀNH 90

15.BÀI 14 : TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC

Vị trí, ý nghĩa, vai trò môn học :

Lập trình hướng đối tượng là một trong những xu hướng phát triển của Côngnghệ thông tin hiện nay, Có rất nhiều ngôn ngữ phục vụ cho lập trình hướng đối tượngtrong đó Visual basic được sử dụng khá phổ biến trong việc phát triển các ứng dụngcông nghệ thông tin

Với Visual basic người lập trình có thể dễ dàng thiết kế một giao diện thân thiệnvới người sử dụng với những công cụ sẵn có, sau đó tiến hành quá trình viết mã lệnhcho chương trình

Một trong những khã năng của Visual basic là liên kết với nhiều nguồn cơ sở

cơ sở dữ liệu khác nhau bằng nhiều hình thức khác nhau, ngòai ra Visual basic còn cónhững khả năng như các ngôn ngữ lập trình khác ví như lập trình liên kết với các thiết

bị ngọai vi, thiết kế Web, kế thừa các mã nguồn khác để có được chương trình hòanchỉnh

Để học được môn học này một cách nhanh chóng và hiệu quả học sinh cầnphải nắm được kiến thức về lập trình căn bản, các kiến thức về Windows, các thànhphần của 1 ứng dụng trong môi trường Windows; trong Visual basic có các đối tượngliên kết với cơ sở dữ liệu vì thế muốn liên kết với cơ sở dữ liệu học sinh cần phải tạođược 1 cơ sở dữ liệu bằng 1 hệ quản trị cơ sở dữ liệu nào đó

Đây là một môn học tương đối cần thiết đối với một lập trình viên; trên cơ sởnắm được cách lập trình bằng ngôn ngữ này, chúng ta có thể xây dựng một ứng dụngvừa và nhỏ, đồng thời có thể dễ dàng trong việc tiếp cận với các ngôn ngữ lập trìnhhiện nay như Net, C#, Cbuilder v.v

Học sinh cần thực hành hết các bài tập có trong giáo trình này, đồng thời có thểtham khảo thêm khác chương trình có mã nguồn mở đang rất phổ biến trên Internet

Mục tiêu của môn học:

Sau khi học xong môn học này học viên có khả năng:

Thao tác được môi trường Visual Basic, biết khai báo và sử dụng các biến,biến cục bộ, biến toàn cục, phạm vi ảnh hưởng của các biến, lập trình với các cấu trúc

rẽ nhánh, cấu trúc lập, cấu trúc chọn lực; khai báo và sử dụng các loại mảng, xâydựng một ứng dụng gồm nhiều biểu mẫu với các hệ thống menu, hộp thông báo, hộpnhập dữ liệu, khai báo sử dụng các chương trình con; sử dụng các đối tượng mở rộng,kết nối chương trình ứng dụng với cơ sở dữ liệu, các đối tuợng cơ sở sữ liệu, khaithác, sử dụng và lập trình được trên các đối tượng mở rộng Sử dụng được các hàmAPI, các thư viện liên kết tĩnh và liên kết động, Lập trình hướng đối tượng và đóng gói

và phân phối sản phẩm phần mềm

Mục tiêu thực hiện của mô đun/môn học:

Học xong môn học này học viên có khả năng:

- Thao tác thuần thục trên môi trường Visual Basic

- Am hiểu tính năng tác dụng của các thành phần cơ bản trên hộp công cụ chuẩn

- Sử dụng các thành phần cơ bản để thiết kế chương trình, thay đổi giá trị thuộc tính,phân biệt được đối tượng, thuộc tính và phương thức thủ tục đáp ứng biến cố

- Biết cách khai báo và sử dụng biến một cách hiệu quả

- Biết được các cấu trúc điều trong lập trình và sử dụng một cách thành thạo trongviệc giải quyết các bài toán có sử dụng cấu trúc điều khiển

- Xây dựng một ứng dụng gồm nhiều biểu mẫu, lập trình thao tác trên các biểu mẫu

- Sử dụng được các đối tượng mở rộng để bổ sung tính năng cho chương trình ứngdụng Sử dụng được các hàm có sẳn của Visual Basic đưa vào chương trình

- Liên kết chương trình ứng dụng với cơ sở dữ liệu và lập trình được trên các đốitượng Record Set, ứng dụng kiến thức về cấu trúc dữ liệu và giải thuật để lập trìnhtrên các đối tượng Record set

- Sử dụng các hàm API vào trong lập trình Sử dụng các thư viện liên kết động, cácthư viện liên kết tĩnh liên kết các tính năng của ứng dụng với hệ điều hành, viếtđược các chương trình đơn giản điều khiển các thiết bị

- Sử dụng được các đối tượng mở rộng viết các chương trình có sử dụng các đốitượng mở rộng, sử dụng các đối tượng mở rộng thao tác trên đối tượng RecordSet

- Lập trình hướng đối tượng

- Đóng gói và hoàn thiện sản phẩm phần mềm, phân phối sản phẩm phần mềm ứngdụng

Nội dung chính của môn học :

1 Giới thiệu Microsoft Visual Basic

- Giới thiệu các thành phần của môi trường Visual basic.

- Giới thiệu các thao tác thiết kế các đối tượng lên ứng dụng, cách thay đổi giá trị thuộc tính của các đối tượng, chuyển đổi giữa cửa sổ lập trình và biểu mẫu.

- Phân biệt được các khái niệm, đối tượng, thuộc tính, phương thức, sự kiện

3 Biến, cách khai báo và phạm vi ứng dụng

- Khai báo và sử dụng thành thạo mảng.

6 Xây dựng ứng dụng nhiều biểu mẫu.

- Tạo được các modul.

8 Kết nối cơ sở dữ liệu với chương trình ứng dụng.

10 Các đối tượng mở rộng

Chủ đề chính:

- Biết cách đưa một đối tượng mở rộng, ActiveX Control vào chương trình

- Lập trình được trên các đối tượng mở rộng, phân biệt được các tập tin OCX , DLL.

11 Hàm API

Chủ đề chính:

- Sử dụng các hàm API tương tác với hệ điều hành.

12 Lập trình hướng đối tượng

Chủ đề chính:

- Các nội dung về lập trình hướng đối tượng

14 Đóng gói sản phẩm:

Chủ đề chính:

- Đưa các đối tượng đóng gói vào chương trình, sử dụng các bộ công cụ đóng gói.

- Đóng gói thành sản phẩm bằng cách dùng các công cụ có sẵn của Visual Basic và các phần mềm chuyên dụng.

Sơ đồ quan hệ theo trình tự học nghề

Anh văn cho tin học

Giao diện người máy

Lập trình căn bản Mạng căn bản

Kỹ năng Giao tiếp

Kỹ năng Internet & WWW

Phần cứng máy tính

Lập trình nâng cao

Lập trình hướng đối tượng

Lập trình Web

Phân tích thiết

kế hệ thống

Thiết kế hướng đối tượng

Ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp

Công nghệ phần mềm

Hướng dẫn đồ

án tốt nghiệp

Công nghệ Đa phương tiện Lập trình Visual Basic

Quản lý dự án phần mềm

Thi tốt nghiệp

Hệ cơ sở dữ liệu Môi trường PT

Phần mềm

Lập trình với Visual Basic là môn học cơ bản và bắt buộc Mọi học viên phải học và đạt kết quả chấp nhận được đối với các bài kiểm tra đánhgiá và thi kết thúc như đã đặt ra trong chương trình đào tạo.

Những học viên qua kiểm tra và thi mà không đạt phải học lại những phần chưa đạt ngay nếu sau khi thi lại không đạt thì học sinh phải họclại học phần này (Việc thi lại của học sinh được thực hiện theo qui định vào thời điểm cụ thể của tổng cụa dạy nghề), sau khi hoàn thành mônhọc này, học sinh có thể được cấp chứng nhận học xong chương trình

Học viên, khi chuyển trường, chuyển ngành nếu đã học ở một cơ sở đào tạo khác rồi thì phải có chứng nhận; Trong một số trường hợp có thểvẫn phải qua thi lại

CÁC HÌNH THỨC HỌC TẬP CHÍNH TRONG MÔ ĐUN/MÔN HỌC

Học trên lớp về lý thuyết của ngôn ngữ lập trình và các thành phần của môi trường lậptrình Visual Basic, giáo viên hướng dẫn học sinh các nội dung mới của ngôn ngữ, làm mẫu chohọc sinh, học sinh sử dụng giao trình này đồng thời ghi chép những nội dung mới hoặc nhữngghi chú của giáo viên

Học sinh thực tập tại xưởng thực hành, giáo viên đưa ra các bài tập và tổ chức cho họcsinh thực hành có sự giúp đỡ và sửa sai của giáo viên, trước khi thực hành giáo viên đưa ranhững bài tập mẫu và giải cho học sinh

Giáo viên đưa ra các bào tập lớn, học sinh làm bài tập theo nhóm và bảo vệ kết quả trênlớp, giáo viên đặt những câu hỏi với học sinh để xác nhận tính trung thực của học sinh trongquá trình thực hiện bài tập lớn

Ngòai ra học sinh có thể tìm hiềm các giáo trình hiện có bán, các Website của VisualBasic, Webite về mã nguồn Visual Basic.v.v

1 : Học lý thuyết trên lớp.

Giáo viên giảng dạy tại phòng lý thuyết có sự hỗ trợ của các thiết bị đa phương tiện đểgiới thiệu nội dung chính của Visual Basic đồng thơi hướng dẫn thao tác mẫu cho học sinh, hìnhthức học tập tốt nhất là giáo viên làm mẫu cho học sinh

2 : Thực hành tại xưởng

Giáo viên đưa ra các bài tập, hứơng dẫn cho học sinh các bài tập mẫu, phát các bài tập chohọc sinh, học sinh tự thực hiện có sự hướng dẫn của giáo viên, sau khi kết thúc bài thực hành,giáo viên đánh giá mức độ hòan thành bài thực hành của học sinh đồng thời hệ thống lại nhữngsai sót thường gặp và những nội dung chính của bài thực hành

3 Làm bài tập lớn

Kết thúc môn học, giáo viên đưa ra các bài tập lớn cho học sinh (dạng đề tài thực tập) họcsinh thực hiện thành từng nhóm, sau khi hoàn thành, học sinh sẽ bào vệ cho các sản phẩm củamình Các bài thực hành thường là những tình huống thật, giải quyết các bài tóan thực tế.Trong quá trình học sinh bảo vệ, giáo viên phải có những cân hỏi để xác định tình trung thựccủa đề tài như: đề tài này học sinh có tự làm hay nhờ người khác, các thành viên trong nhómphân công làm việc như thế nào

YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC

Lý thuyết: Đánh giá thông qua kiểm tra trắc nghiệm :

- Kiểm tra trắc nghiệm có thể trên giấy hoặc trên máy tính Dùng phần mềm thi trắcnghiệm phần mềm có thể được thiết kế bằng hình thức là web site

- Xây dựng ngân hàng câu hỏi, học viên sẽ nhận được một bộ để phát sinh ngẫu nhiên vàchất lượng các đề như nhau (trung bình, khá, giỏi, xuất sắc)

- Thời gian làm bài tuỳ theo số lượng các câu trong đề

- Thang điểm 10 chia đều cho các câu

- Kết quả đánh giá dựa vào bài làm theo điểm đạt được.

Thực hành: Đánh giá thông qua khả năng giải hoàn thành chương trình (đề kiểm tra) đề ra, khảnăng giải quyết các bài toán đã đưa ra trong quá trình làm bài tập lớn thang điểm đánh giá 10.Thang điểm: (đánh giá câu hỏi trắc nghiệm)

BÀI 1 GIỚI THIỆU VISUAL BASIC

Mã bài : ITPRG10.1

.Giới thiệu :

Visual basic là một phần mềm trong bộ phần mềm Visual Studio của hãng Microsoft,trong bộ phầm mềm này ngoài Visual basic còn có các thành phần khác như Visual C++, Visualfoxpro.v.v

Visual Basic là một ngôn ngữ đơn giản, dễ học, người lập trình có thể phát triển các ứngdụng hoàn hảo từ đơn giản đến phức tạp bằng ngôn ngữ này, khả năng ứng dụng của ngônngữ này rất đa dạng và phong phú, từ các ứng dụng đơn giản để tính toán, đến các ứng dụngquản lý cơ sở dữ liệu, các ứng dụng kết nối đến các thiết bị ngoại vi, các ứng dụng Web

Hiện nay, phát triển các ứng dụng theo kiểu vừa thiết kế (design) vừa lập trình (Coding)đang được phổ biến thì việc học visual basic giúp chúng ta dễ dàng tiếp cận đến các ngôn ngữlập trình khác vì về cơ bản cách thức tiếp cận lập trình là tương đối giống nhau

Sau khi học bài này chúng ta có thể nắm được cơ bản về môi trường lập trình của VisualBasic, các bước cài đặt phần mềm Visual Basic, đồng thời chúng ta cũng nắm được các thaotác cơ bản trong môi trường này

Mục tiêu thực hiện:

- Nắm được các đặc điểm lập trình bằng Visual Basic, các phiên bản

- Biết được cách cài đặt Visual Basic

- Biết được các thành phần cơ bản của môi trường Visual basic

- Thao tác được trên các tập tin, sử dụng được các thành phần trên môi trường Visual Basic

.Nội dung chính:

1.1 Giới thiệu về Visual Basic

1.2 Bộ phần mềm Visual Studio

1.3 Cài đặt Visual Studio

1.4 Các thành phẩn của Visual basic

1.5 Các thao tác với tập tin

NGHE HƯƠNG DAN LÝ THUYẾT TRÊN LỚP 1.1Giới thiệu về Visual Basic

Visual Basic là gì? Phần "Visual" đề cập đến phương pháp được sử dụng để tạo giao diện đồhọa người dùng (Graphical User Interface hay viết tắt là GUI) Có sẵn những bộ phận hình ảnh,gọi là điều khiển ( control), chúng ta có thể đặt các điều khiển này vào biểu mẩu của chươngtrình bằng các thao tác vẻ đơn giản như các đối tượng đồ họa

Visual Basic còn có hai dạng khác: Visual Basic for Application (VBA) và VBScript VBA là

ngôn ngữ nằm phía sau các chương trình Word, Excel, MSAccess, MSProject, v.v còn gọi là

Macros Dùng VBA trong MSOffice, ta có thể làm tăng chức năng bằng cách tự động hóa cácchương trình.

Ngoài ra có thể sử dụng Visual basic trong các môi trường lập trình khác như lập trình Web,trong trường hợp này gọi là ngôn ngữ kịch bản (script)

1.2 Bộ phần mềm Visual Studio

Visual Basic có thể có đĩa riêng nhưng thông thường nằm trong bộ phần mềm Visual Studio,

bộ phần mềm này hiện nay có phiên bản là 6.0 và phát triển lên thành net, trong bộ phần mềmvisual studio có các phần sau:

Visual C++: là môi trường lập trình C, những người đã quen với cách lập trình C có thể dùngmôi trường lập trình này để phát triển các ứng dụng của mình, nhất là các ứng dụng windows.Visual Foxpro: Là hệ quản trị cơ sở dữ liệu, chúng ta có thể sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệunày để tạo ra các ứng dụng về quản lý, kế toán, quản trị cơ sở dữ liệu

Visual Interdev: Những người lập trình web có thể sử dụng môi trường này để viết mã lệnh,môi trường này sẽ cung cấp một số công cụ hổ trợ cho việc phát triển các ứng dụng web

QUAN SÁT LÀM MẪU QUÁ TRÌNH CÀI ĐẶT 1.3 Cài đặt Visual Studio

Khi đưa đĩa CD phần mềm Visual Studio vào ỗ đĩa, thông thường các CD này đều có chứcnăng auto run, chương trình cài đặt sẽ tự động thực hiện, theo qui trình sau:

Hình 1 Cửa sổ cài đặt Studio

Đây là cửa sổ giới thiệu về bộ phần mềm Visual Studio 6, nhấn vào nút lệnh Next đềchuyển sang cửa sổ kế tiếp

Hình 2 Hộp thọai chấp nhận qui định của bản quyền

Nhấn vào nút chọn I accept the agreement để chấp nhận những tiên bố về bản quyền vànhấn vào nút Next để chuyển sang cửa cố kế tiếp

Hình 3 Hộp thọai xác nhận số suất xưởng.

Đây là một bước quan trọng trong quá trình cài đặt, trong cửa sổ này chúng ta phải nhậpvào số serial của sản phẩm, số này được cung cấp bởi nhà sản xuất khi chúng ta mua bảnquyền của sản phẩm, ngoài ra chúng ta có thể điền tên của người sử dụng và tên tổ chức củangười sử dụng (your Company’s name), sau khi điền đầy đủ các thông tin nhấn vào nút next đểchuyển sang cửa sổ kế tiếp, lưu ý rằng nếu số Serial không đúng thì không thể chuyển sangcửa sổ kế tiếp và lúc này quá trình khởi động sẽ không hoàn thành

Nhấn vào nút Browse để chọn thư mục để chứa toàn bộ các thành phần của Microsoft VisualStudio và nhấn vào nút next để chuyển sang cửa sổ kế tiếp.

Ở các cửa sổ kế tiếp chúng ta chọn và bỏ các thành phần cài đặt, nhấn vào nút next để tiếptục cài đặt, sau đó quá trình cài đặt sẽ tự động thực hiện, đến khi quá trình cài đặt thành công

sẽ yêu cầu khởi động lại máy để hoàn thiện quá trính cài đặt chương trình

Hình 6: Hộp thọai chọn lựa các thành phần Studio

Nếu trong trường hợp đĩa CD không có chức năng Autorun hoặc phần mềm được chéplên đĩa cứng, chúng ta phải tìm và chạy tập tin setup.exe nằm trong đĩa CD hoặc trong đĩacứng

Trong trường hợp cài đặt riêng Vsual Basic thì thao tác cũng tương tự như thao tác càiVisual Studio

**Chú ý: Chúng ta nên lưu ý rằng hiện nay việc chép đĩa lậu diễn ra rất phổ biến, các đĩa CD đã bẻ khóa do

vậy phần lớn không muc bản quyền, điều này vi phạm nghiêm trọng luật bản quyền của Việt nam, đồng thời không khuyến khích phát triển công nghiệp phần mềm của nước ta Nếu có thể được chúng ta nên mua đĩa mềm có bản quyền.

1.4 Môi trường làm việc của Visual Basic

Khởi Động Visual basic chúng ta sẽ có màn hình đầu tiên xuất hiện như sau:

Hình 7: Hộp thọai tạo ứng dụng mới

Cửa sổ trên gồm các thẻ (Tab) có tác dụng như sau:

New: Thẻ này cho phép tạo 1 chương trình mới hoàn toàn để lập trình, chúng ta có thểchọn nhiều kiểu chương trình khác nhau như tạo các thư viện liên kết động , tạo các điều khiển,tạo các ứng dụng có sự trợ giúp của Visual Basic (wizard), tạo các ứng dụng chuẩn

Thẻ Existing: mở các ứng dụng đã tạo ra trong máy

Thẻ Recent : Mở các ứng dụng đã thực hiện trong thời gian gần đây

Nếu không muốn hộp thọai này xuất hiện trong lần kế tiếp nhấn nào nút chọn “don’tshow this dialog in the future”

Vậy để bắt đầu lập lập trình bằng ngôn ngữ này chúng ta chọn new và chọn Stadard

EXE nhấn vào nút lệnh Open sẽ xuất hiện cửa sổ làm việc gồm các thành phần như sau:

4 Properties ( Cửa số thuộc tính): Chứa các thuộc tính của đối tượng đang chọn

1.5 Các thao tác với tập tin

1.5.1 Lưu 1 Project

Một ứng dụng của Visual Basic gọn là 1 Project tạm dịch là dự án, dự án này có thể làmột ứng dụng window chuẩn ( window Standard) một ứng dụng về thư viện liên kết động (DLL),một ứng dụng web ( Web Application).v.v

Một Project dạng Standard có tối thiểu là 2 tập tin, một tập tin lưu Project và 1 tập tin lưuform, đối với 1 dự án đuợc tạo thành lần đầu tiên khi tiến hành lưu sẽ xuất hiện hộp thoại lưunhư sau:

1

5

4

Hình 9 : Hộp thoại lưu Projec 1

- Chọn thư mục để lưu form và đặt tên cho tậo tin của form ( Một ứng dụng có thể có rất nhiềuForm

- Sau khi lưu tất cả các form cũng như các thành phần của dự án Visual Basic sẽ cho lưu tậptin chung nhất chức toàn bộ thông tin của dự án có phần mở rộng là VBP ( Visual basic Project)

* Lưu ý: Tên của dự án sẽ là tên chính của ứng dụng, sẽ xuất hiện nhiều lần trong khi đóng gói ứng dụng

cũng như các bước cài đặt do vậy cần đặt tên là tên của ứng dụng, ví dụ: Chuongtrinhquanly, chuongtrinhketoan.

1.5.2 Mở 1 ứng dụng

Để mở một ứng dụng có thể thực hiện một trong hai cách sau:

- Cách thứ nhất mở trong khi khởi động Visual basic ( hợp thọai tạo dự án mới)

- Cách thứ hai mở bằng lệnh open, trong trường hợp mở nhiều form phải mở Project chứa form đó

LÀM BÀI TẠI PHÒNG THỰC HÀNH

- Dùng 1 bộ đĩa để cài đặt bộ phận mềm Visual Studio lên các máy trạm

- Tạo 1 ứng dụng mới, đưa một số đối tượng vào chương trình và lưu lại tên đề án làbaitap1.vbp

- Mở ứng dụng vừa tạo lưu với 1 tên khác

Học xong bài này học viên sẽ có khả năng:

- Hiểu rõ được đối tượng, phương thức, thuộc tính, sự kiện

- Biết cách thay đổi các giá trị của các thuộc tính

- Nắm được một số thuộc tính cơ bản của các đổi tượng

- Chuyển sang cửa sổ Code để lập trình thay đổi các giá trị thuộc tính của các đối tượng

Nội dung chính:

- Đối tượng và thuộc tính của các đối tượng

- Thay đổi thuộc tính của các đối tượng

- Các thành phần của cửa sổ viết lệnh

NGHE HƯỚNG DẪN LÝ THUYẾT TRÊN LỚP

1 Đối tượng và thuộc tính của các đối tượng

Để thiết đưa các thành phần của một ứng dụng vào form chúng ta chọn các đối tượng trênhộp công cụ bằng cách nhấn vào đối tượng sau đó vẽ các đối tượng lên form, sau khi vẽ xong

có thể thay đổi kích thước và di chuyễn các đối tượng bên trong form, mổi đối tượng có cácthuộc tính riêng đặc trưng cho các đối tượng, chúng ta sẽ tìm hiểu tác dụng của các đối tượngcủng như các thuộc tính liên quan đến đối tượng trong phần này, đây là các đối tượng cơ bảncủa Visual basic các đối tượng khác sẽ được giới thiệu trong phẩn sau ( các đối tượng mởrộng)

1.1 Form ( Biểu mẩu)

Form là nơi chúnng ta đặt các điều khiển lên form có các thuộc tính sau:

Name: Đặt tên cho form, tên không thể hiện khi thiết kế củng như khi chạy chương trình

mà nó dùng như là một biến đặt trưng cho form, thông thường để đặt tên form chúng ta đặtthêm phíc trước frm để khỏi nhầm lẩn với các đối tưởng khác, thuộc tính name của form củngnhư tất cả các thuộc tính nme của đối tượng nào khi đặt cũng phải theo luật đặt tên của cácđịnh danh

Caption: Thuộc tính này là nội dung xuất hiện trên thanh tiêu đề của form, và sẽ xuất hiện

lên thanh tiêu đề của cửa số khi chương trình đuợc thi hành

Boderstyle : Thuộc tính này qui định kiểu của form và có một số giá trị sau :

- Fixed Single: Form chỉ có một nút đóng cửa sổ mà không có các nút điều khiển khác

- Sizabled: Form có các điều khiển phóng to và thu nhỏ cửa sổ

- None: Form không có các điều khiển phóng to thu nhỏ củng như không có thanh tiêuđề

Backcolor: Chọn màu nền cho form

Hight, width: Qui định chiều cao và chiều rộng của form

Left, top: qui định khoản cách giữa biên bên trái của Form với thanh phần chứa nó và

biên trên của form với thành phần chứa nó

Maxbutton có 2 giá trị: true cho phép nút phóng to có tác dụng và false không cho phép

nút phóng to có tác dụng,

Minbutton có 2 giá trị: true cho phép thu nhỏ có tác dụng và false không cho phép nút

thu nhỏ có tác dụng

Moveable: Có 2 giá trị True: cho phép di chuyển form khi chạy chương trình và false

không cho phép form di chuyển khi chương trình thi hành

Visible: Có 2 giá trị, true: form xuất hiện khi chạy chương trình và false : Form không

xuất hiện khi chạy chương trình

1.2 Text box ( Hộp nhập văn bản)

TextBox là một điều khiển đuợc dùng nhiều nhất để thể hiện nội dung văn bản và nhập

dữ liệu của người sử dụng , một số thuộc tính cơ bản thường găm như sau

Name: Tên của điều khiển, khi đặt thêm tiếp đầu ngữ trước để khỏi nhầm lẫn với các đối tượng khác cùng tên

Text : Là văn bản thể hiện trong text box

Tooltiptext: khi nhập giá trị text cho thuộc tính này, khi chương trìnhchạy nếu người sửdụng đưa chuột lên trên đối tượng này thì nội dung của văn bản sẽ xuất hiện, thông thườngthuộc tính này được tạo đề gợi ý cho người dùng tác dụng của đối tượng hiện hành

Multiline: thuộc tính này có 2 giá trị : true cho phép văn văn trongtextbox có nhiều dòng

và faise chỉ cho phép trong văn bản là 1 dòng

Scrollbars: Cho phép Textbox có các thanh cuộn hay không

Passwordchar: Chọn ký tự làm ký tự thay thế các ký tự bên trong textbox, thuộc tính nàyđược chọn trong trường hợp muốn textbox là hộp nhập mật khẩu

Enabled: Có 2 giá trị, true cho phép ngừoi dùng nhập vào và false không cho phép ngừoidùng nhập vào

Alighment: Canh nội dung văn bản bên trong text box

Font: chọn font chữ cho textbox

Forecolor: Chọn màu của văn bản bên trong textbox

* Các thuộc tính của các điều khiển sau nếu có giái trị tương tự các đối tượng đã giớithiệu sẽ không giới thiệu lại

1.3 Command buton: Nút lệnh

Nút lệnh là điều khiển được dùng khi nguời dùng nhấn lên sẽ thi hành một số lệnh nào

đó như thoát khỏi chương trình, tính toán hay thi hành một tác vụ nào đó Một Số thuộc tínhcủa đối tượng này như sau:

Enabled: thuộc tính này có 2 giá trị, nếu là true cho phép người dùng nhấn vào hay nóicách khác khi người dùng nhấn vào các lệnh đã viết sẽ được thi hành, nếu là False các lệnh đãviết sẽ không được thi hành khi người dùng nhấn vào nút lệnh ( lúc này chúng ta thấy nút lệnh

bị khô)

Picture: Cho phép chọn một hình ảnh thay cho nút lệnh thông thường

Style : Có 2 giá trị, standard cho phép hiện nút lệnh theo chế độ thông thường ( không

có hình), Graphic cho hiệ nút nệnh dưới dạng đồ họa

FillStyle: gồm nhiều giá trị của nền bên trong hình học

Borderwidth: Độ rộng biên của hình học

Backstyle: Có 2 giá trị Transparent- trong suốt ( không có nền), Opaquee- Có nền

Khi đưa điều khiển này vào form, mặt nhiên sẽ là hình chữ nhận, sau đó chúng ma mớichọn thuộc tính shape để chọn hình học tương ứng

Line: Tạo thành đoàn thẳng, Khác với các điều khiển khác, để xác định tọa củng nhưchiều dài của điều khiển này chúng ta có những thuộc tính sau:

X1, Y1: Xác định toạ điểm đầu của điều khiển

X2,Y2: Xác định tọa độ cuối của điều khiển

BoderWidth: thiết lập kích thước của đoạn thẳng

Value: thuộc tính này có 2 giá trị: true khi ngưoi dùng nhấn vào và false khi người dùngnhấn vào option button khác.

Nhiều điều khiển Option button trogng cùng một đối tượng chứa sẽ có tih loại trừ lẫnnhau

1.7 Check Box: Hộp kiểm tra

Hộp kiểm được dùng khi người sử dụng đồng ý hay không đồng ý chọn lựa một điều gì

đó tương tự như nút chọn lựa, hộp kiểm củng có thuộc tính value xác định giá trị khi ngườidùng nhấn vào

1.8 Frame : Khung

Khung là điều khiển chứa các điều khiển khác nếu trong một form có 2 frame khácnhau, mỗi frame chứa các option button sẽ có tính loại trừ lẫn nhau mà không ảnh hưởng đếncác option trong frame khác

1.9 Vscroll: Thanh cuộn dọc

Thanh Cuộn dọc dùng để cuốn một màn hình nào đó khi bản thân nó không thể hiện hết các nộidung bên trong, một số thuộc tính của thanh cuộn

Max: Giá trị lớn nhất khi kéo thanh cuộn về phía trên

Min: Giá trị nhỏ nhất khi kéo thanh cuộn về phía dưới

Value : Xác định giá trị của con trỏ bên trong thanh cuộn

Ghi chú: Thanh cuộn ngang cũng có các giá trị như thanh cuộn dọc nhưng khác hướng

1.10 Image: hình ảnh

Đối tượng này dùng để chứa các hình ảnh, gồm các thuộc tính cơ bản như sau:

Picture: Chèn hình ảnh vào

Name: Đặt tên cho đối tượng

Visible: Cho phép hiện hình hay không

Height,Width, Left, top lần lược là các giá trị của chiều rộng, chiều cao, cách biên trái và cáchbiên trên

1.11 Picture: Chứa hình cẩn thể hiện

Stretch: Có 2 giá trị nếu là true thì cho phép thay đổi kích thước của hình khi thay đổi kíchthước của Image, trong trường hợp có giá trị false thì hình sẽ có kích thước nguyên bản mặt dùthay đổi kích thước của Image

2 Thay Đổi giá trị thuộc tính của đối tượng

Có 2 cách thay đổi giá trị thuộc tính của đối tượng đó là thay đổ trong khi thiết kế và thay đổitrong khi lập trình

2.1 Thay đổi kích thứơc trong khi thiết kế

Chọn điều khiển, nhấn chuột phải chọn lệnh properties, cửa sổ thuộc tính xuất hiện cho phép nhập hoặc chọn các giá trị của thuộc tính của đối tượng

2.2 Thay đổi trong khi lập trình

Trong lập trình viết lệnh như sau đề thay đổi thuộc tính của điều khiển

tênđốitượng.tênthuộc tính= Giá trí mới

Ví dụ text1.text = “ Xin chào các bạn”

2.3 Chuyển sang cửa sổ lập trình

Muốn lập trình cho đối tượng nào bạn nhấn đôi vào đối tượng đó, cửa số thuộc tính sẽxuất hiện cho phép chúng ta lập trình, ví dụ muốn lập trình cho nút lệnh có tên là cmdthoat,nhấn đôi vào nút lệnh cửa sổ sau sẽ xuất hiện

Hình 10 : Cửa sổ lập trình

Thủ tục trong trường hợp trên gọi là thủ tục đáp ứng biến cố (event), cửa sổ code gồmcác phần sau:

(1) chọn các đối tượng có trong ứng dụng

(2) chọn các biến cố: biến cố có thể là Click ( khi nhấn chuột vào đối tượng) change( Khithay đổi các giá trị của đối tượng, load ( khi khởi động đối tượng)

(3) Viết mã lệnh của chương trình vào đây

Thông thường khi nhấn đôi vào đối tượng nào, cửa sổ Code mở ra và thủ tục tương ứngvới đối tượng đó, đồng thời sự kiến tương ứng là sự kiện thường tác động lên đối tượng đó, vínhư Click là sự kiện thường được tác động lên đối tượng nút lệnh

BÀI THỰC HÀNH TRÊN LỚP

Khởi động visual Basic, tạo giao diện như sau:

2 1

3

Hình 11 : Hộp thoại mới Form 1

Lưu form có tên là baitap1, biểu mẫu có tên là chuongtrinhdautien

Bài 3 BIẾN, HẰNG SỐ, PHẠM VI ẢNH HƯỞNG

Mã bài :ITPRG 10.3

Giới thiệu :

Trong hầu hết các ngôn ngữ lập trình, biến là một khái niệm luôn luôn tồn tại do vậy tìmhiểu các khái niệm biến hằng số và phạm vi hảnh hưởng của các khái niệm trên trong mộtchương trình là thật sự cần thiết Nếu không năm vững các khác niệm trên thì người lập trìnhkhông thể viết được một chương trình thật sự

Mục tiêu thực hiện:

-Hiểu rõ vai trò của biến trong chương trình

-Biết các kiểu biến , khai báo biến, sử dụng biến

3.4 Khai báo và sử dụng biến

3.5 Biến toàn cục và biến cục bộ

3.1 Định nghĩa biến

- Biến là một đại lượng có giá trị thay đổi trong chương trình, khi khai báo 1 biến, máytính sẽ dùng một khoảng trong bộ nhớ cho biến, mỗi biến có một kiểu dữ liệu, trong 1 khỏangthời gian thì biến nhận 1 giá trị

3.2 Hằng số

Là một đại lượng có giá trị không thay đổi trong chương trình

Khai báo biến Dim tên biến as kiểu của biến

Tên biến được ghi theo kiểu định danh ( Đã học trong môn học lập trình căn bản)

Ví dụ Dim s as Interger ; s là biến có kiểu dữ liệu là kiểu số nguyên

3.3 Các kiểu dữ liệu

3.2.1 Dữ liệu kiểu Boolean

Dữ liệu có hai giá trị True hoặc False

3.2.2 Dữ liệu kiểu Byte

Giá trị dương, không có số thập phân, biến thiên từ 0 đến 255

3.2.3 Dữ liệu kiểu Currency tiền tệ

Chứa ký tự đơn vị đo tiền tệ ($), ký tự biểu diễn kiểu tiền tệ được xác định trong ControlPanel

3.2.4 Dữ liệu kiểu Date

Chứa giá trị ngày tháng năm từ 01/01/100 đến 31/12/9999

Dữ liệu này được nhập phụ thuộc vào cách khao báo trong Control Panel

3.2.5 Dữ liệu kiểu Dooble

Giá trị dạng số biến thiên từ -17976931486232E + 308 đến 17976931486232E + 308

3.2.6 Dữ liệu kiểu Interger

Giá trị dạng số không có chấm thập phân hay số biến thiên từ 32,768 đến 32,767

3.2.7 Dữ liệu kiểu String

Dữ liệu bao gồm từ 0 đến 65400 ký tự bao gồm ký tự chữ, số, các ký tự đặc biệt

3.2.8 Dữ liệu kiểu Obiect

Là loại dữ liệu đặc biệt tham chiếu đến các đối tượng như hình ảnh, âm thanh.v.v

3.2.9 Dữ liệu kiểu Single

Có giá trị biến thiên từ -3402823E + 38 đến 3402823E + 38

3.2.10 Dữ liệu kiểu Long

Có giá trị nguyên giao động ngoài giá trị của kiểu nguyên, còn gọi là số nguyên dài

3.2.11 Dữ liệu kiểu Variant

Có kiểu dữ liệu bất kỳ, dành cho bộ phận điều khiển và những giá trịi nào không nhậnđược kiểu dữ liệu

A=5 ( gán giái trị cho 1 biến)

Text1.text=10 ( gán giá trị cho 1 đối tượng)

A=x*3+2 ( gán 1 biểi thức cho 1 biến)

Text.text=a*10 ( Gán 1 biểu thức cho 1 đối tượng)

3.5 Biến toàn cục và biến cục bộ

3.5.1 Biến cục bộ

Biến cục bộ là biến có tác dụng trong 1 phạm vi nhất định, nếu khai báo trong 1 thủ tục thì chỉ có tác dụng đối với thủ tục đó mà thôi, nếu khai báo trong phần General thì có tác dụng trong phạm vi tòan biểu mẫu

Khai báo trong phần General, khi click vào hộp danh sách trên cửa sổ Code

Dùng tù khóa Dim

Cú pháp:

Dim tên biến As kiểu của biến

Phạm vi ảnh hưởng trên toàn biểu mẫu

Public tên biến As kiểu của biến

Phạm vi ảnh hưởng trong toàn Project, khi khai báo biến trong Gerenal bằng từ khóa Public, bất

kỳ ở đâu trong Project cũng ảnh hưởng của biến này

Ví dụ:

Public t As Interger

Thủ tục Biến chỉ tồn tại và hoạt động trong

thủ tục

Không có Mô-đun Biến chỉ tồn tại và hoạt động trong

mô-đun

Biến tồn tại và hoạt động trên mọi mô-đun

Bài tập 1: Viết chương trình xây dựng 1 máy tính cá nhân

Bài tập 2: Hãy viết 1 chương trình tính toán trong đó có 1 biến nhận 2 giá trị khác nhau

Bài 4 LẬP TRÌNH CẤU TRÚC

Mã bài: ITPRG 10.4

Giới thiệu:

Cấu trúc điều khiển mạch thi hành bao gồm cấu trúc quyết định và cấu trúc lặp lại

Cấu trúc quyết định cho phép thi hành đoạn mã cụ thể dựa trên sự có mặt hay thiếu vắng vài điều kiện xác định

Cấu trúc lập là cấu trúc mà các lệnh trong cấu trúc này được thực hiện lập đi lậl lại trong một điều kiện nào đó

Mục tiêu thực hiện

- Nắm được các cấu trúc điều khiển (cấu trúc lập, cấu trúc chọn lựa, cấu trúc rẽ nhánh)

- Ứng dụng vào giải quyết các bài toán có sử dụng cấu trúc điều khiển

Nội dung:

4.1 Cấu trúc điều khiển, cú pháp, các thành phần, ý nghĩa, cách thi hành

4.2 Ứng dụng cấu trúc điều khiển vào việc giải quyết các bài toán

4.1 Cấu trúc điều khiển, cú pháp, các thành phần, ý nghĩa, cách thi hành.

4.1.1 Cấu trúc IF

If trong VB rất giống mệnh đề giả định trong Tiếng Anh

Khối lệnh If hình thành cấu trúc quyết đinh chính tring VB và hầu hết ngôn ngữ bậc cao Dướiđây là dạng tổng quát của một mệnh đề If đơn giản.Ta gọi cấu trúc này là câu lệnh If – Then

If điều kiện Then

- If, Then, Else, end if là các từ khóa, các từ này do ngôn ngữ qui định nên người lập

trình cần viết chính xác từ, nếu không ngôn ngữ sẽ báo lỗi

- Điều kiện là một biểu thức logic ( thường là một phép so sách), biểu thức nay trả về

1 trong 2 giá trị, đúng (true), sai ( false)

- Nhóm lệnh: là các lệnh được ngôn ngữ Visual Basic chấp nhận

Khi nhận được lệnh này, Visual Basic kiểm tra giá trị của biểu thức điều kiện, nếu biểuthức điều kiện có giá trị đúng thì thực hiện nhóm lệnh 1, nếu không đúng thì thực hiện nhómlệnh 2.

Đọan code trên thực hiện các công việc sau:

- Gán giá trị của hộp nhập có tên là txtnhap cho biến 1

- Nếu a chi hết cho 2 thì hộp xuất có tên là txtxuat sẽ hiện nội dung a là số chẵn

- Nếu a không chi hết cho 2 thì hộp xuất có tên là txtxuat sẽ hiện nội dung a là số lẽ

4.1.2 cấu trúc chọn lựa select case

Trong trường hợp có nhiều phương án chọn lựa, trong khi đó biểu thức điều kiện có những giá trị xác định, chúng ta sử dụng cấu trúc select case

Case giá trị n

Nhóm lệnh n

NHóm lệnh n+1

End select

Trong đó Select, case, else, end select là các từ khóa: các từ do ngôn ngữ qui định.

Khi gặp cấu trúc này, Visual Basic tính giá trị của biểu thức, nếu bằng trong 1 giá trị từ 1 đến n thừ thực hiện các nhóm lệnh tương ứng, nếu không bằng các giá trị trên Visual Basic sẽ thực hiện nhóm lệnh n+1

Một trường hợp nữa khi sử dụng cấu trúc này là không có else; trong trường hợp này Visual Basic chỉ thực hiện lệnh khi bằng 1 trong những giá trị từ 1 đến n ( các giá trị từ 1 đến n không phải là các giá trị liên tục)

Ví dụ:

Dim so as byte

So=me.txtso.textSelect Case so

Các thành phần: For, to, Step, Next là các từ khóa do ngôn ngữ qui định, nhóm lệnh là cáclệnh Visual Basic chấp nhận được.

Cách thực hiện : Khi gặp cấu trúc này, Visual Basic gán giá trị đầu cho biến điều khiểnsau đó thực hiện nhóm lệnh, lần thứ 2 biến điều khiển sẽ nhận giá trị kế tiếp (giá trị kế tiếp bằnggiá trị đầu công thêm i) tiếp tục thực hiện nhóm lệnh, lần thứ 3 biến điều khiển củng nhận giá trị

kế tiếp giá trị 2 và cũng thực hiện các lệnh, quá trình trên lập đi lập lại cho đến khi biến điềukhiển nhận giá trị cuối cùng thực hiện nhóm lệnh và thóat ra khỏi vòng lập For

Các thành phần : Do While, loop là các từ khóa, biểu thức điều kiện là biểu thức có

giá trị đúng họat sai, nhóm lệnh là các lệnh mà Visual Basic chấp nhận

Cách thực hiện: Khi gặp cấu trúc này Visual Basic kiểm tra giá trị của biểu thức điềukiện, nếu biểu thức điều kiện có giá trị sai thì thực hiện các lệnh sau loop, nếu biểu thức điềukiện có giá trị đúng thì thực hiện nhóm lệnh, sau khi thực hiện xong sẽ qua lại kiểm tra biểuthức điều kiện, nếu đúng thì tiếp tục thực hiện nhóm lệnh, quá trình trên được thực hiện chođến hi biểu thức điều kiện có giá trị sai

Đọan lệnh trên sẽ tính tổng các số nguyên từ 1 đến n ; trong đọan lệnh trên lệnh i+i=1

là lệnh tăng giá trị của I, đồng thời lệnh này sẽ làm thay đổi giá trị của biểu thức điều kiện khii>n;

 Chú ý: Visual Basic còn có nhiều cấu trúc điều khiển khác, học sinh tự đọc thêm cácsách tham khảo về Visual Basic

4.2 Một số ứng dụng

Bài 1: Viết chương trình so sánh 2 số.

Bài 2 Viết Chương trình so sách 4 số

Bài 3 Viết Chương trình nhập vào 1 năm sau đó hiện thông báo năm đó có phải là năm nhuận hay không ( giả thuyết năm nhuận là năm chia hết cho 4)

Bài 4 viết chương trình nhập vào 1 số n, tính tổng các số lẽ từ 1 đến n (thực hiện bằng 2 cách: dùng For và Do while)

Bài 5 Viết chương trình hiện ra các số có 4 chữ số sao cho tổng 2 chữ số đầu bằng tổng 2 chữ số cuối.

Bài 6: Viết chương trình nhập vào 1 số nguyên, hiện ra thông báo số nguyên đó có phải là số nguyên tố hay không.

BÀI TẬP GIẢI TẠI NHÀ

Bài 1: Viết Chương trình giải phương trình bậc 2.

Bài 2: Viết chương trình nhập vào 4 số, hiện ra số lớn nhất và số nhỏ nhất.

Bài 3 : Viết chương trình hiện ra tất cả các số lẽ có 3 chữa số sao cho tổng 02 chữsố đầu bằng tổng 2 chữ số cuối.

Bài 4 : Viết chương trình nhập vào số n, hiện ra tất cả các số nguyên tố tứ 1 đến n

Bào 5: Viết chương trình giải bài tóan 10 trân trăm cỏ.

Bài 6: viết chương trình hiện ra tất cả các phương án để có được 100 đồng từ các đồng tiền có mệnh giá 10 đồng 20 đồng vào 50 đồng.

Bài 7: Viết chương trình hiện ra bảng cửu chương.

Bài 5 MẢNG

Muốn giải quyết được các bài tóan về mảng bạn cần phải lưu ý về các kiến thức củavòng lập, vì với những bài tóan này thường dùng các cấu trúc lập để giai quyết bài tóan

Mục tiêu thực hiện:

- Biết cách tạo và lập trình trên mảng các đối tượng

- Biết khai báo và sử dụng mảng một chiều, nhiều chiều

- Lập trình được các bài toán liên quan đến mảng

Muốn truy cập vào đối tượng này, ngòai việc dùng tên đối tượng cần phải có thêm chỉ sốindex ví dụ:

Trong trường hợp không copy chỉ cần dùng text1.text=” Chao ban”

Trong trường hợp copy chúng ta cần phải viết lệnh như sau text1(0).text=”chao bạn”

Các thuộc tính khác đều dùng tương tự

5.2 Mảng 1 chiều

Khai báo Tên mang ( số phần tử) As Kiểu dữ liệu

Tên mảng được viết theo tên định danh, Số phần tử là số lượng của các phần tử có trongmảng, kiểu dữ liệu là kiểu dữ liệu của từng phần tử có trong mảng

Sau khi khai báo ta có thể truy cập đến từng phần tử của mảng bằng cách ghi tên mảng vàthứ tự của phần tử có trong mảng

Ví dụ 1: dim chuoi(100) as Interger

Khi truy cập đến mảng chú ta chỉ có thể truy cập đến từng phần tử, mỗi phần tử được xácđịnh bởi tên của mảng, phần tử chiều thứ nhất, phần tử chiều thứ hai