ĐỌC HIỂU 3,0 điểm Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4: Ngựa bỗng dừng chân Bên quân y viện: Giật mình nghe tiếng Quốc ca vang.. Phân tích hiệu quả của biện pháp t
Trang 1SỞ GD-ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2016-2017 Môn thi: Ngữ văn lớp 11 Thời gian: 120 phút
(Đề thi có 02 trang)
I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:
Ngựa bỗng dừng chân Bên quân y viện:
Giật mình nghe tiếng Quốc ca vang.
Phải chăng giờ chào cờ buổi sáng Hay hội nghị cơ quan?
Sao chỉ một người cất giọng Hát đi, rồi hát lại nhiều lần.
Xuống ngựa, buộc cương Hỏi ra mới biết:
Bác sĩ đang cưa chân Một chiến sĩ bị thương Bằng cưa thợ mộc
Bác sĩ vừa cưa vừa khóc Chị cứu thương mắt cũng đỏ hoe Nhìn ảnh Bác Hồ trên tấm vách tre Anh chiến sĩ cứ mê mải hát
(…)Dồn hết phổi vào trong tiếng hát:
“Đoàn quân Việt Nam đi, chung lòng cứu quốc ”.
(…)Vừa xong băng bó Anh lịm đi
Hồi hộp cả núi rừng Tiếng hát mới chịu ngưng.
Ảnh Bác Hồ như rưng rưng nước mắt.(…) (Huỳnh Văn Nghệ, Thơ văn Huỳnh Văn Nghệ, Nxb Đồng Nai, 1998)
Câu 1 Xác định hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 2 Hãy thử đặt nhan đề cho văn bản.
Câu 3 Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ trong các câu thơ:
Anh lịm đi Hồi hộp cả núi rừng Tiếng hát mới chịu ngưng.
Câu 4 Cảm nhận của anh/chị về hình ảnh người chiến sĩ trong văn bản trên (trình bày khoảng 5-7
dòng).
Trang 2II. LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về nghi thức hát Quốc ca trong nhà trường hiện nay.
Câu 2 (5,0 điểm)
Phân tích bức tranh thiên nhiên và bức tranh cuộc sống trong bài thơ Chiều tối (Mộ) Từ đó, anh/chị
nêu cảm nhận về chân dung tinh thần của tác giả Hồ Chí Minh được thể hiện trong bài thơ.
Cô vân mạn mạn độ thiên không;
Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc, Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.
Dịch thơ
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ, Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối, Xay hết, lò than đã rực hồng.
(Ngữ văn 11, tập 2, Nxb Giáo dục, 2013, tr 41)
Trang 3-Hết -SỞ GD-ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP
ĐÁP ÁN KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂM HỌC 2016-2017
Môn thi: Ngữ văn lớp 11 Thời gian: 120 phút
(Đáp án có 02 trang)
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 Hai phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên:
- Biểu cảm (0,25)
- Tự sự (0,25)
Câu 2 Hãy thử đặt nhan đề cho văn bản.
Bài thơ có nhan đề là Tiếng hát quốc ca
- Nhan đề được thí sinh chọn đặt phải hợp lí, khái quát được chủ đề bài thơ hoặc hình tượng trung tâm
như: Tiếng hát quốc ca, Tiếng hát giữa rừng, Quốc ca, Người chiến sỹ hát quốc ca… (0,5)
- Các nhan đề khác chưa khái quát được chủ đề bài thơ hoặc hình tượng trung tâm nhưng có mối liên
hệ với nội dung bài thơ: 0,25 đ
- Nhan đề không phù hợp: 0 đ
Câu 3 Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ trong câu thơ: Anh lịm đi / Hồi hộp cả núi rừng / Tiếng hát mới chịu ngưng.
- Biện pháp tu từ: đảo ngữ, nhân hóa trong câu thơ Hồi hộp cả núi rừng (0,5)
- Hiệu quả: (0,25)
+ Gây ấn tượng sâu sắc về sức mạnh của tiếng hát quốc ca giữa rừng, tiếng hát khiến cả núi rừng ngưng lặng
+ Tác giả bộc lộ thái độ xúc động mạnh mẽ trước tiếng hát quốc ca và sự ngưỡng mộ ý chí, tình yêu đất nước của người chiến sỹ.
Câu 4 Cảm nhận của anh/chị về hình ảnh người chiến sĩ trong văn bản trên (trình bày khoảng 5-7 dòng)
Thí sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý:
- Trong kháng chiến, người chiến sỹ bị thương và bác sỹ buộc phải cưa chân anh bằng cưa thợ mộc Anh đã hát Quốc ca trong suốt quá trình đó.
- Đó là tiếng hát của lòng dũng cảm, của nghị lực phi thường, và tất cả bắt nguồn từ tình yêu đất nước, yêu Bác Hồ.
- Tác giả đã viết về anh bằng sự ngợi ca và xúc động
- Hình ảnh người chiến sỹ trong bài thơ để lại nỗi xúc động lớn trong lòng người đọc
Câu 1 (2,0 điểm)
Yêu cầu về kỹ năng: Đảm bảo cấu trúc đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ, 20 – 30 dòng), xác định đúng
vấn đề cần nghị luận; triển khai vấn đề nghị luận thành đoạn văn; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; khuyến khích sáng tạo; đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu.
Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách song cần đảm bảo một số ý chính sau:
Trang 4- Bài hát “Tiến quân ca” của Nhạc sỹ Văn Cao, được chủ tịch Hồ Chí Minh và Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa chọn làm Quốc ca Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục, các nhà trường khuyến khích dạy hát Quốc ca cho trẻ mẫu giáo và tổ chức sinh hoạt tập thể có hát Quốc
ca Đối với các trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, học viện, trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và các cơ sở giáo dục khác, trong các lễ chào cờ, tất cả giáo viên, giảng viên và học sinh, sinh viên đều hát Quốc ca
- Hiện nay nghi thức hát Quốc ca được cử hành trong tất cả các giờ chào cờ đầu tuần, đại hội lớp, chi đoàn một cách trang trọng, nghiêm túc Hát Quốc ca là nghi thức quan trọng thể hiện lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm với Tổ quốc và nhân dân của mỗi công dân và với mỗi học sinh Mỗi lần hát quốc ca chính là một lần mình tự giáo dục truyền thống, đạo đức cách mạng, xây dựng, bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc,
- Tuy nhiên, trong nhà trường, một số học sinh không thuộc quốc ca, rất nhiều học sinh không chịu hát quốc ca Đây là hiện tượng đáng bị lên án
Nhìn rộng ra, ở nhiều nơi, trong lễ chào cờ, thay vì hát người ta mở nhạc hay băng ghi âm lời bài Quốc ca Cách thức này không sai nhưng không bồi đắp niềm tự hào và tình yêu đất nước cho những người tham dự nghi thức.
Câu 2 (7,0 điểm)
Phân tích bức tranh thiên nhiên và bức tranh cuộc sống trong bài thơ Chiều tối (Mộ) Từ đó, anh/chị nêu cảm
nhận về chân dung tinh thần của tác giả Hồ Chí Minh.
Yêu cầu về kỹ năng: đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận văn học; khả năng cảm thụ tốt; đảm bảo quy tắc
chính tả, ngữ pháp; lập luận chặt chẽ; diễn đạt có cảm xúc…
Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách, song cần đảm bảo một số ý chính sau:
1 Giới thiệu khái quát về tác giả Hồ Chí Minh, tập Nhật kí trong tù, bài thơ Chiều tối (0,5)
2 Bức tranh thiên nhiên (1,0)
- Không gian nơi núi rừng lúc chiều muộn được khắc họa với vẻ yên bình nhưng thấm thía nỗi buồn.
- Trong thiên nhiên đó, nhân vật trữ tình bộc lộ nỗi buồn, sự cô đơn nhưng có niềm rung cảm đẹp đẽ trước tạo vật.
3 Bức tranh cuộc sống (1,0)
- Sự xuất hiện của người lao động bình dị và hình ảnh lò than rực hồng gợi không khí ấm áp với ánh sáng và niềm vui sum họp.
- Phát hiện ra bức tranh cuộc sống đó, nhân vật trữ tình bộc lộ sự đồng cảm với niềm vui đời thường, đằng sau đó là ước mơ thầm kín về mái ấm gia đình của người đang lưu lạc xa nhà xa quê.
4 Nghệ thuật tả cảnh (1,0)
- Có sự kết hợp hài hòa giữa bút pháp cổ điển và hiện đại
- Ngôn ngữ được sử dụng linh hoạt và sáng tạo
- Sự chuyển dịch từ miêu tả thiên nhiên sang miêu tả cuộc sống, chuyển dịch trong không gian và thời gian nghệ thuật góp phần tạo sự vận động của tứ thơ.
5 Chân dung tinh thần tác giả Hồ Chí Minh thể hiện qua bài thơ: yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống, phong thái ung dung tự chủ và niềm lạc quan, nghị lực kiên cường: dù hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu vẫn luôn hướng về sự sống và ánh sáng (1,0)
6 Đánh giá chung về giá trị nội dung, nghệ thuật của bài thơ (0,5)