Để dễ hình dung, tưởng tượng mỗi nước đều có một hệ thống kinh tế khác nhau, dẫn đến mỗi nước đều có đồng tiền riêng của mình.. Màu sắc không phụ thuộc thiết bị Vì mỗi nước có một hệt t
Trang 1Soft Proofing – Phần 1
Tất cả các bài viết đều dựa trên các cuốn "Real World Color Management" - Bruce Fraser, Chris Murphy, & Fred Bunting, "Understanding Color Management" - Abhay Sharma, "Color Management for Photographers" - Andrew Rodney, và kiến thức thu lượm đươc từ internet
I Tóm tắt về Quản lý màu sắc
1 Đặt vấn đề
Tất cả các thiết bị đều khác nhau Lý do thì nhiều: do khâu quản lý chất lượng khi sản xuất, do khâu bảo quản, hay do thời gian Để ý các màn hình cũ đều tối hơn, các tấm pano quảng cáo hay các tấm ảnh để lâu ngày sẽ bị phai màu Điều này áp dụng cho tất cả các thiết bị từ đầu vào (camera, scanner ) đến thiết bị đầu ra (monitor, printer )
Để dễ hình dung, tưởng tượng mỗi nước đều có một hệ thống kinh tế khác nhau, dẫn đến mỗi nước đều có đồng tiền riêng của mình Và như vậy, cùng một mặt hàng, cùng một giá trị, nhưng mỗi nơi một khác Ví dụ, 1 máy ảnh có giá bán ở Nhật 100,000 Yên, thì ở Mỹ có giá 856USD, ở Anh có giá 459 Pounds, ở Việt Nam lại có giá 13,752,085 đồng
Tương tự như vậy, một chiếc mũ đỏ, khi được chụp qua máy ảnh số của Canon,
1 điểm ảnh có thể được ghi lại với giá trị RGB tương ứng là 180,15,30 trong khi cùng một điểm ảnh đó, máy Nikon lại ghi lại là 175,22,28 Cũng cùng điểm đó, máy in Epson có khi lại in ra thành 178, 25,31 Một máy in Epson khác, cùng model, có khi lại in ra thành 179,24,33 Tại sao lại có sự khác nhau như vậy? Tại vì tất cả các thiết bị đều khác nhau
Trang 2Digital Camera Price: ¥100,000Yen / $856USD / £459GBP / VND13,752,085
2 Không gian màu (Color Spaces)
Màu sắc phụ thuộc thiết bị
Ta đi du lịch ở Nhật, vào tiệm mua 1 chiếc máy ảnh Khi người chủ nói "máy ảnh này giá một trăm ngàn" thì ta hiểu rằng đó là 100,000 Yên Ngược lại, nếu vào tiệm BH ở New York, người bán hàng nói "máy ảnh này giá 856 đô" thì ta hiểu rằng
đó là 856USD 856USD có khác 100,000 Yên không? Tất nhiên là không mặc dù con
số thì khác, nhưng cuối cùng ta vẫn mua được cùng 1 loại máy ảnh đó Ta nói, giá cả phụ thuộc từng nước ("giá cả" - price nhé, không phải "giá trị"- value), hay nói đúng hơn là từng hệ thống tiền tệ Không có gì sai khi mà ta ở SG, và khoe với bạn là vừa mua ở tiệm Khánh Long chiếc máy ảnh trên với giá 856USD thay vì 13 triệu
Cùng một màu trên 1 chiếc mũ, máy Canon bảo "180,15,30" trong khi máy
Nikon bảo "175,22,28" Ta nói, những giá trị màu sắc này là những giá trị màu sắc phụ thuộc từng thiết bị
Màu sắc không phụ thuộc thiết bị
Vì mỗi nước có một hệt thống tiền tệ khác nhau, việc mua bán, trao đổi, xuất-nhập khẩu gặp rất nhiều khó khăn Vì vậy, các nước trong khối liên minh Châu Âu dần dần đã chuyển sagn dùng đồng tiền chung (chuẩn), gọi là đồng Euro Giá trị của đồng tiền nay không thay đổi khi được dùng ở các nước châu Âu, và cũng không thay đổi nếu nó được mang vào Anh hay vào Mỹ Tương tự như vậy, để tiện giao dịch, đồng
Trang 3USD được quy ước là đồng tiền chuẩn trong giao dịch xuất-nhập khẩu giữa các nước Lúc này ta nói, giá trị đồng USD không phụ thuộc từng nước
Đối với các thiết bị vào-ra, để có "tiếng nói chung" như vậy, người ta sử dụng các thiết bị đo đạc với độ chính xác cực cao, đo các giá trị màu "chuẩn" và tạo nên một không gian màu "chuẩn" Thực ra cũng có vài không gian màu "chuẩn" như vậy nhưng được dùng nhiều nhất là CIE 1976 L*,a*,b* viết tắt là LAB
Nói tóm lại, bất kỳ một màu nào, dù được ghi lại hay hiển thị bởi bất kỳ thiết bị nào, khi đối chiếu với giá trị LAB, đều có chung một giá trị duy nhất không thay đổi Cũng giống như một máy Canon 300D khi mới ra đều có giá 999USD ở bất cứ nơi nào trên thế giới
3 Device Profiles
Hình dung, một nhóm người gồm Anh, Úc, Trung Quốc, Canada, Việt Nam, Nhật Bản đi du lịch ở Tanzania Khi đặt chân xuống sân bay, họ vào một tiệm bán đồ lưu niệm Nếu mỗi người đều mua hàng bằng tiền từ nước mình, người bán hàng sẽ rất mất thời gian kiểm tra tỉ giá và tính toán giá cả Thay vì đó, anh ta chỉ đề giá bằng tiền USD, và tất cả mọi người đều đổi tiền của nước mình ra tiền USD rồi mua hàng Như vậy người bán hàng tiết kiệm được rất nhiều thời gian và tránh sai sót Đồng thời, người mua cũng có thể so sánh với nhau bằng tiền USD, thay vì quy đổi giá trị của món hàng từ tiền của nước mình sang tiền của các nước còn lại
Tương tự như vậy, giống như mỗi nước có một đồng tiền, dùng để định nghĩa giá trị của mỗi món hàng trong nước đó, thì mỗi thiết bị đều có một profile riêng Profile này cho ta biết giá trị thực của mỗi điểm ảnh - hay nói cách khác, mỗi điểm ảnh
đó tương đương với màu sắc nào
Khi trao đổi dữ liệu giữa các thiết bị, vì các thiết bị không giống nhau, việc chuyển đổi sẽ gặp rất nhiều khó khăn Vì vậy cách dễ nhất là chuyển đổi dữ liệu gốc sang một dạng chuẩn, rồi lại chuyển tiếp từ dữ liệu chuẩn đó thành dữ liệu đích
Trang 4Trong ví dụ đầu tiên, một máy ảnh ở Nhật có giá 100,000 Yên, với tỉ giá USD
là 116.8, ta chuyển qua tiền USD sẽ thành 856USD Máy ảnh đó ở Việt Nam có giá 13,752,085, với tỉ giá USD là 16,065, ta chuyển qua tiền USD sẽ thành 856USD
Nhờ có các tỉ giá USD trên, ta hiểu được giá trị của đồng Yên & đồng VND tính theo USD Cũng tương tự như vậy, nhờ có Device Profiles, ta hiểu được giá trị của các điểm ảnh của từng thiết bị tính theo không gian LAB - không gian màu chuẩn
& không phụ thuộc thiết bị
Ví dụ, màu đỏ của các thiết bị tương ứng như sau: (phần này sẽ add thêm hình ảnh cho dễ hiểu)
Canon > 180,15,30 > Canon's Device Profile > 45,53,0
Nikon > 175,22,28 > Nikon's Device Profile > 45,53,0
Epson1 > 178,25,31 >Epson1's Device Profile > 45,53,0
Epson2 > 179,24,33 >Epson2's Device Profile > 45,53,0
Khi các điểm ảnh này được thể hiện trên các màn hình LCD của Apple:
45,53,0 > Apple1's Device Profile > 179,20,30
45,53,0 > Apple2's Device Profile > 179,25,19
45,53,0 > Apple3's Device Profile > 181,20,19
Đây chính là ý tưởng cơ bản trong Quản lý màu sắc: dùng profile trung gian
để so sánh và convert màu sắc khi chuyển giữa các thiết bị
Sau khi hiểu được điều này, Soft Proofing sẽ đơn giản như 1+1=2 vậy :)
Trang 5Trong hình trên, không gian màu chuẩn CIELAB đóng vai trò là trạm trung chuyển giữa các thiết bị, và được gọi là Profile Connection Space Tưởng tượng nó giống như một nút giao thông quan trọng - sân bay Hong Kong chẳng hạn Tất cả các chuyến bay từ các nước trong khu vực ra các nước khác đều transit qua nơi này Ví dụ Việt Nam > Mỹ thực ra là Việt Nam > Hong Kong > Mỹ, Singapore > Italia thực ra là Singapore > Hong Kong > Italia
