ĐỀ CƯƠNG ôn tập môn LỊCH sử ĐẢNG

- Những quan điểm về cách mạng giải phóng dân tộc của NAQ được thể hiện qua các sách báo, tài liệu gửi về Việt Nam như: Báo Người cùng khổ, Nhân đạo, Đời sống công nhân, Bản án chế độ th

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG

CÂU 1: TRÌNH BÀY NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỦA SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN NGÀNH LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ? VÌ SAO TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP MÔN HỌC CẦN CHÚ TRỌNG PHƯƠNG PHÁP VẬN DỤNG

LÝ LUẬN VÀO THỰC TIỄN?

I NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỦA SINH VIÊN KHÔNG CHUYÊN NGÀNH LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

1 Nhiệm vụ

- Trình bày có hệ thống cương lĩnh, đường lối của Đảng, từ đó khẳng định, chứnn minh giá trịkhoa học và hiện thực của những mục tiêu chiến lược và sách lược cách mạng mà Đảng đề ra

 Nhiệm vụ hàng đầu là khẳng định, chứng minh giá trị khoa học và hiện thực của những

mục tiêu chiến lược và sách lược cách mạng mà Đảng đề ra trong Cương lĩnh, đường lối

từ khi Đảng ra đời và trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng

- Tái hiện tiến trình lịch sử lãnh đạo, đấu tranh của Đảng thông qua các sự kiện lịch sử, các thời

kì, các giai đoạn và các dấu mốc phát triển căn bản

 Từ hiện thực lịch sử và các nguồn tư liệu thành văn và không thành văn, khoa học lịch sử Đảng có nhiệm vụ rất quan trọng và làm rõ những sự kiện lịch sử, làm nổi bật các thời

kì, giai đoạn và dấu mốc phát triển căn bản của tiến trình lịch sử.

- Tổng kết lịch sử của Đảng để làm rõ kinh nghiệm bài học, quy luật và những vấn đề lý luậncủa cách mạng Việt Nam

 Nhiệm vụ tổng kết từng chặng đường và suốt tiến trình lịch sử, làm rõ kinh nghiệm, bài học, quy luật và những vấn đề lý luận của cách mạng Việt Nam.

- Làm rõ vai trò, sức chiến đấu của hệ thống tổ chức Đảng từ Trung ương đến cơ sở, làm rõ tínhtiên phong gương mẫu của cán bộ Đảng viên đặc biệt là chủ tịch Hồ Chí Minh

2

Phương pháp học tập

a Phương pháp học tập của sinh viên

- Sinh viên hết sức coi trọng nghe giảng trên lớp để nắm vững nội dung cơ bản của từng bàigiảng của giáo viên và nội dung tổng thể của môn học

- Thực hiện phương pháp làm việc nhóm, tiến hành thảo luận trao đổi các vấn đề do giảng viênđặt ra để hiểu rõ hơn nội dung chủ yếu của môn học

- Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập Tổ chức các cuộc làm việc tại bảotàng lịch sử quốc gia, bảo tàng địa phương và các di tích lịch sử đặc biệt gắn bó với sự lãnh đạocủa Đảng.

- Thực hiện kiểm tra, thi cử theo đúng quy chế đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo và của cáctrường đại học

b Đối với hệ đại học không chuyên về lý luận chính trị

- Với phân bố 2 tín chỉ (30 tiết giảng lý thuyết), tập trung nghiên cứu các chương tương ứng với

3 thời kỳ: phong trào giải phóng dân tộc (1930 – 1945), Đảng lãnh đạo hai cuộc kháng chiếngiành độc lập hoàn toàn, thống nhất đất nước và xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ Tổ quốc vàthực hiện công cuộc đổi mới (1975 – 2018)

II LÍ DO TRONG QUÁ TRÌNH HỌC TẬP MÔN HỌC CẦN CHÚ TRỌNG PHƯƠNG PHÁP VẬN DỤNG LÝ LUẬN VÀO THỰC TIỄN

- Đối tượng nghiên cứu cơ bản của lịch sử Đảng là quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực tiễncủa Đảng trong tiến trình cách mạng và những kinh nghiệm, bài học, quy luật được tổng kết từquá trình lãnh đạo của Đảng

- Tất cả tri thức khoa học đều đi ra từ thực tiễn và quay trở lại cải tạo, thúc đẩy thực tiễn pháttriển Quy trình ấy làm cho các môn khoa học có giá trị, ý nghĩa đối với con người Khoa họclịch sử Đảng cũng vậy, môn học cung cấp hệ thống tri thức về Đảng Cộng sản Việt Nam và giúpngười học vận dụng tri thức ấy (điển hình là những kinh nghiệm, bài học, quy luật được tổng kết

từ quá trình lãnh đạo của Đảng) vào thực tiễn cách mạng ở nước ta hiện nay

CÂU 2: PHÂN TÍCH VAI TRÒ CỦA NGUYỄN ÁI QUỐC ĐỐI VỚI SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM?

I

NGUYỄN ÁI QUỐC ĐÃ TÌM RA CON ĐƯỜNG ĐÚNG ĐẮN CHO CÁCH M ẠNG V

IỆT N AM - CON ĐƯỜNG C ÁCH M ẠNG V Ô S ẢN

Trước yêu cầu cấp thiết giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, với lòng yêu nước, nhiệthuyết cùng nhãn quan chính trị sắc bén, vượt lên trên hạn chế của các bậc yêu nước đương thời;

1911, Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

1

1911 – 1916: Người nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn

- Về lý luận: Người đánh giá cao tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái về quyền con người của cáccuộc cách mạng tư sản: Cách mạng Mỹ (1776) và Cách mạng Pháp (1789)…

- Nhưng qua khảo nghiệm thực tế lịch sử từ nhiều nước trên thế giới với nhiều nghề lao độngkhác nhau, Người đã nhận ra rằng: Các cuộc cách mạng tư sản Mỹ và Pháp “chưa đến nơi” vìquần chúng nhân dân vẫn đói khổ Người đánh giá cao tư tưởng tự do, bình đẳng

- 12/1920, tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp, NAQ tán thành việc gia nhập Quốc tế Cộng sản và

tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp => Từ một nhà yêu nước chân chính, Người trở thành chiến sĩ cộng sản đầu tiên của VN Đây là sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của NAQ.

II NGUYỄN ÁI QUỐC CHUẨN BỊ CÁC ĐIỀU KIỆN VỀ CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG VÀ TỔ

CHỨC CHO SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG

1 Chuẩn bị v ề tư tưởng , chính trị

- Người đã vận dụng phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, xây dựng lý luận cách mạnggiải phóng dân tộc, diễn đạt nó thành tiếng nói của dân tộc Việt Nam để truyền bá cho nhân dânViệt Nam

- Những quan điểm về cách mạng giải phóng dân tộc của NAQ được thể hiện qua các sách báo,

tài liệu gửi về Việt Nam như: Báo Người cùng khổ, Nhân đạo, Đời sống công nhân, Bản án chế

độ thực dân Pháp, Đường Kách mệnh,…

* Nội dung những tư tưởng cách mạng của Người:

- Tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là cách mạng giải phóng dân tộc mở đườngtiến lên chủ nghĩa xã hội Hai cuộc cách mạng này có quan hệ mật thiết với nhau

- Lực lượng cách mạng bao gồm “sỹ, nông, công, thương”, trong đó công – nông là “chủ cáchmệnh”, “là gốc cách mệnh”

- Lãnh đạo cách mạng là Đảng Cộng sản

- Cách mạng giải phóng dân tộc nằm trong quỹ đạo của cách mạng vô sản thế giới… Cách mạnggiải phóng dân tộc ở thuộc địa có quan hệ mật thiết với cách mạng vô sản ở chính quốc, nhưngphải chủ động…

- Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, vì vậy phải động viên, tổ chức và lãnh đạo đông đảoquần chúng… Quần chúng một khi được giác ngộ, có tổ chức và lãnh đạo sẽ là lực lượng cáchmạng vô địch

 Những tư tưởng đó là ánh sáng soi đường cho lớp thanh niên yêu nước Việt Nam đầu thế

kỉ XX đang đi tìm chân lí cứu nước, là ngọn cờ hướng đạo phong trào cách mạng ViệtNam trong thời kì vận động thành lập Đảng, là sự chuẩn bị về mặt tư tưởng, chính trị cho

sự ra đời của Đảng Cộng sản VN, đồng thời cũng đặt nền móng để xây dựng cương lĩnhchính trị Việt Nam sau này

- 6/1925, dựa trên hạt nhân cộng sản đoàn, NAQ thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh

niên nhằm tổ chức và lãnh đạo quần chúng đoàn kết, đấu tranh để đánh đổ đế quốc Pháp và tay sai để tự cứu lấy mình.

+ Cơ quan cao nhất của Hội là Tổng bộ, trong đó NAQ, Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn.+ Trụ sở Tổng bộ đặt tại Quảng Châu

b Hoạt động

- Mở lớp huấn luyện chính trị đào tạo chiến sĩ CM, đưa về nước hoạt động

- 21/6/1925, báo “Thanh niên” – cơ quan ngôn luận của Hội (do NAQ sáng lập) ra số đầu tiên

- Đầu năm 1927, tác phẩm “Đường Kách mệnh”, gồm những bài giảng của NAQ ở các lớp huấnluyện tại Quảng Châu được xuất bản

 Báo “Thanh niên” và tác phẩm “Đường Kách mệnh” đã trang bị lý luận CM giải phóngdân tộc cho cán bộ của Hội để tuyên truyền đến giai cấp công nhân và các tầng lớp nhândân VN

- Hội xây dựng tổ chức cơ sở của mình ở hầu khắp cả nước:

+ Các kì bộ Trung Kì, Bắc Kì, Nam Kì của Hội lần lượt ra đời (1927)

+ 1929, Hội có khoảng 1.700 hội viên và còn xây dựng cơ sở trong Việt kiều ở Xiêm

- Cuối 1928, thực hiện chủ trương “vô sản hóa”, nhiều cán bộ của Hội đi vào các nhà máy, hầm

mỏ, đồn điền, cùng sinh hoạt và lao động với công nhân để tuyên truyền vận động cách mạng,

nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp công nhân Vì vậy Hội có vai trò thúc đẩy phong tràocông nhân phát triển mạnh mẽ hơn.

III TRIỆU TẬP, CHỦ TRÌ HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG VÀ SOẠN THẢO CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG

- 1929, nước ta đã xuất hiện ba tổ chức cộng sản: Đông Dương Cộng sản đảng, An Nam Cộngsản đảng, Đông Dương Cộng sản liên đoàn Tuy nhiên, các tổ chức này hoạt động riêng rẽ, tranhgiành ảnh hưởng trong quần chúng làm cách mạng có nguy cơ bị chia rẽ Yêu cầu bức thiết củacách mạng lúc này là phải thống nhất các tổ chức cộng sản thành một chính đảng duy nhất

- Cuối năm 1929, với tư cách là đại diện của Quốc tế Cộng sản, là người có quyền quyết địnhmọi vấn đề của cách mạng Đông Dương, NAQ đã triệu tập đại biểu của các nhóm cộn sản đếnCửu Long (Hương Cảng, TQ) để họp hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Bằng uy tín tuyệtđối, Người đã đưa hội nghị đến thành công, thống nhất các tổ chức cộng sản thành một chínhđảng duy nhất, lấy tên là ĐCSVN

- Người đã soạn thảo Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt của Đảng Văn kiện đó được thôngqua trong Hội nghị thành lập Đảng Đó là cương lĩnh chính trị đầu tiên của ĐCSVN

CÂU 3: PHÂN TÍCH NỘI DUNG, Ý NGHĨA CỦA CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Trong hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản (6/1 đến 7/2/1930), NAQ đã soạn thảo, thông qua

“Chính cương vắn tắt” và “Sách lược vắn tắt” Đó là cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

I

NỘI DUNG

- Phương hướng chiến lược cách mạng: tiến hành “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa

cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”

+ Về văn hóa – xã hội: Dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền,…; phổ thônggiáo dục theo công nông hóa

 NAQ đặt nhiệm vụ dân tộc lên hàng đầu Đó là một luận điểm đúng đắn, sáng tạo, phảnánh đúng hoàn cảnh VN đang là một nước thuộc địa nửa PK; phản ánh đúng xã hội VN

có 2 mâu thuẫn chủ yếu (mâu thuẫn dân tộc: thực dân Pháp >< nhân dân Việt Nam, mâuthuẫn giai cấp: địa chủ >< nông dân) trong đó mâu thuẫn dân tộc là lớn nhất.

 Đánh giá đúng khả năng CM của các GC, tầng lớp Đó là tư tưởng đại đoàn kết dân tộc,quá đó huy động toàn dân tộc vào sự nghiệp cứu nước

- Lãnh đạo: Giai cấp vô sản mà đội tiên phong là ĐCS VN.

- Quan hệ với cách mạng thế giới: Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế

giới, phải thực hành liên lạc với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giaicấp vô sản Pháp

- Độc lập và tự do là tư tưởng cốt lõi của Cương lĩnh.

CÂU 4: BẰNG LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN, ANH (CHỊ) HÃY CHỨNG MINH: SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÀ MỘT TẤT YẾU KHÁCH QUAN?

3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Có thể khẳng định rằng, sự ra đời của Đảng Cộngsản Việt Nam là một tất yếu khách quan

- Quốc tế Cộng sản do V.I.Lênin đứng đầu, được thành lập tháng 3/1919, trở thành bộ tham mưuchiến đấu, tổ chức lãnh đạo phong trào cách mạng vô sản thế giới

+ Cùng với việc nghiên cứu và hoàn thiện chiến lược và sách lược về vấn đề dân tộc vàthuộc địa, Quốc tế cộng sản đã tiến hành hoạt động truyền bá tư tưởng cách mạng vô sản và thúcđẩy phong trào đấu tranh ở khu vực này đi theo khuynh hướng vô sản

+ Nó cũng thúc đẩy sự thành lập của các Đảng Cộng sản ở nhiều nơi trên thế giới: ĐảngCộng sản Mỹ (1919), Đảng CS Pháp (1920)…

II TÌNH HÌNH CÁCH MẠNG VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỶ XX

- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, tiếp tục truyền thống yêu nước, bất khuất kiên cường chốngngoại xâm, các phong trào chống thực dân Pháp theo ngọn cờ phong kiến, dân chủ tư sản củanhân dân Việt Nam đã diễn ra quyết liệt, liên tục và rộng khắp

+ Dù với nhiều cách thức tiến hành khác nhau, song đều hướng tới mục đích đánh đổ chế

độ thuộc địa, giành độc lập cho dân tộc

+ Tuy nhiên, các phong trào cứu nước từ lập trường Cần Vương đến lập trường tư sản,tiểu tư sản qua khảo nghiệm lịch sử đều bị thất bại Điều này chứng tỏ độc lập dân tộc không thểgắn liền với ngọn cờ phong kiến và dân chủ tư sản

 Đầu thế kỉ XX, cách mạng Việt Nam như người đi trong đêm tối không tìm thấy đường

ra, người đang khát mà không có nước uống

 Nhiệm vụ lịch sử đặt ra là phải tìm một con đường cách mạng mới, một giai cấp mới có

đủ năng lực lãnh đạo cách mạng, có một tổ chức mạnh để tập hợp lực lượng, giáo dụcquần chúng, đưa cách mạng Việt Nam đi đến thành công Trước yêu cầu bức thiết đó,người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước (1911)

III THỰC TIỄN CÁCH MẠNG ĐẶT RA 1929

- Cuối năm 1928, những hoạt động của Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên ảnh hưởng và thúcđẩy mạnh mẽ sự chuyển biến của phong trào công nhân, phong trào yêu nước những năm 1928,

1929 theo khuynh hướng cách mạng vô sản

- Năm 1929, sự ra đời lần lượt của các tổ chức cộng sản: Đông Dương Cộng sản đảng(17/6/1929), An Nam Cộng sản đảng (11/1929), Đông Dương Cộng sản liên đoàn (9/1929) Sự

ra đời của ba tổ chức cộng sản đã khẳng định bước tiến về chất của phong trào công nhân vàphong trào yêu nước Tuy nhiên, các tổ chức này hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởngtrong quần chúng làm cách mạng có nguy cơ bị chia rẽ Yêu cầu bức thiết của cách mạng lúcnày là phải thống nhất các tổ chức cộng sản thành một chính đảng duy nhất

- Cuối năm 1929, với tư cách là đại diện của Quốc tế Cộng sản, là người có quyền quyết địnhmọi vấn đề của cách mạng Đông Dương, NAQ đã triệu tập đại biểu của các nhóm cộn sản đếnCửu Long (Hương Cảng, TQ) để họp hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Bằng uy tín tuyệtđối, Người đã đưa hội nghị đến thành công, thống nhất các tổ chức cộng sản thành một chínhđảng duy nhất, lấy tên là ĐCSVN.

IV Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA SỰ RA ĐỜI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

- Sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam có ý nghĩa quyết định trong sự phát triển của dântộc Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng trở thành nhân tố hàng đầu quyết định đưa cách mạng ViệtNam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, từng bước hiện thực hóa chủ trương “làm tư sản dânquyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” đã được khẳng định trong

“Chánh cương vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam” từ năm 1930

CÂU 5: TRÌNH BÀY Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA SỰ RA ĐỜI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM? TẠI SAO ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI LÀ BƯỚC NGOẶT VĨ ĐẠI CỦA LỊCH SỬ CÁCH MẠNG VIỆT NAM?

I.

Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA SỰ RA ĐỜI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

- ĐCSVN ra đời là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam: chấm dứt sự khủnghoảng, bế tắc về đường lối cứu nước của các phong trào yêu nước Việt Nam từ khi thực dânPháp xâm lược đến những năm 20 của thế kỉ XX

- ĐCSVN ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp quyết liệt của nhân dân VN, là

sự sàng lọc nghiêm khắc của lịch sử trên con đường đấu tranh trong mấy thập kỉ đầu của TKXX

- Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là sản phẩm của sự kết hợp giữa CN Mác – Lê nin vớiphong trào công nhân và phong trào yêu nước ở VN trong thời đại mới

 Đó là sự phản ánh quy luật ra đời và cội nguồn sức mạnh của Đảng Cộng sản Việt Nam,

là thành quả của bản lĩnh, trí tuệ và sự nhạy bén chính trị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc –

Hồ Chí Minh trong công cuộc vận động thành lập một chính đảng vô sản ở Việt Nam –một nước thuộc địa nửa phong kiến

- Với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, cách mạng VN trở thành một bộ phận khăng khítcủa CMTG ĐCSVN là nhịp cầu nối, hòa sức mạnh dân tộc vào sức mạnh thời đại để chiếnthắng mọi kẻ thù

- Sự kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam có ý nghĩa quyết định trong sự phát triển của dântộc Việt Nam, là sự chuẩn bị tất yếu đầu tiên có tính quyết định cho những bước phát triển nhảyvọt mới trong lịch sử phát triển của dân tộc VN

II

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI LÀ BƯỚC NGOẶT VĨ ĐẠI CỦA LỊCH SỬ CÁCH MẠNG VIỆT NAM

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời chấm dứt sự khủng hoảng về giai cấp, về tổ chức lãnh đạocách mạng Đảng ra đời đánh dấu sự trưởng thành của giai cấp công nhân, khẳng định sự lãnhđạo của giai cấp công nhân với đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam đối vớicách mạng

- Đảng ra đời chấm dứt sự khủng hoảng, bế tắc về đường lối cứu nước của các phong trào yêunước Việt Nam từ khi thực dân Pháp xâm lược đến những năm 20 của thế kỉ XX

 Với cương lĩnh chính trị đầu tiên, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đáp ứng khát vọng giảiphóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, do vậy, chỉ 15 năm sau đi theo đường lối cáchmạng của Đảng, dân tộc Việt Nam đã làm nên kỳ tích vĩ đại trong Cách mạng tháng 8năm 1945, làm thay đổi cả vận mệnh dân tộc, thay đổi cả thân phận của người dân ViệtNam

- Với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, cách mạng Việt Nam trở thành một bộ phận khăngkhít của cách mạng vô sản thế giới

- Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập đã khẳng định dứt khoát nội dung, xu hướng phát triển của

xã hội Việt Nam là gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Sự lựa chọn con đường cáchmạng vô sản phù hợp với nội dung và xu thế của thời đại mới được mở ra từ Cách mạng thángMười Nga vĩ đại

 Tóm lại, sự ra đời của Đảng là một bước ngoặt vô cùng quan trọng trong lịch sử cáchmạng Việt Nam ta Nó chứng tỏ rằng giai cấp vô sản ta đã trưởng thành và đủ sức lãnhđạo cách mạng

CÂU 6: TRÌNH BÀY CHỦ TRƯƠNG CHIẾN LƯỢC MỚI CỦA ĐẢNG GIAI ĐOẠN

1939 - 1945? VÌ SAO TRONG GIAI ĐOẠN ẤY, ĐẢNG TA “PHẢI THAY ĐỔI CHIẾN LƯỢC”?

I

CHỦ TRƯƠNG CHIẾN LƯỢC MỚI CỦA ĐẢNG GIAI ĐOẠN 1939 - 1945

1 HOÀN CẢNH LỊCH SỬ

a Tình hình thế giới: Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ

- 1/9/1939, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, trong đó Pháp là nước tham

chiến Chính phủ Pháp thi hành một loạt các biện pháp đàn áp lực lượng dân

chủ ở trong nước và phong trào cách mạng thuộc địa

- 6/1940, Đức tấn công Pháp và Chính phủ Pháp đã đầu hàng Ngày 22/6/1941,

quân phát xít Đức tấn công Liên Xô Từ khi phát xít Đức tấn công Liên Xô,

tính chất chiến tranh đế quốc chuyển thành cuộc chiến tranh giữa các lực

lượng dân chủ do Liên Xô làm trụ cột với các lực lượng phát xít do Đức cầm

đầu

b Tình hình trong nước

- Ở Đông Dương, thực dân Pháp thi hành chính sách thời chiến rất phản động:

thằng tay đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân ta, tập trung lực lượng

đánh vào Đảng Cộng sản Đông Dương Thực hiện chính sách “kinh tế chỉ

huy” tăng cường sự vơ vét sức người, sức của phục vụ chiến tranh bắt lính

sang Pháp làm bia đỡ đạn

- Lợi dụng sự thất thủ của Pháp ở Đông Dương, tháng 9/1940, Nhật Bản cho

quân xâm lược Đông Dương, Pháp nhanh chóng đầu hàng và dâng Đông

Dương cho Nhật Chịu cảnh “một cổ hai tròng” đời sống của nhân dân Việt

Nam lâm vào cảnh ngột ngạt về chính trị, bần cùng về kinh tế Mâu thuẫn giữa

dân tộc Việt Nam với Pháp, Nhật và tay sai phản động

III NỘI DUNG CHỦ TRƯƠNG CHUYỂN HƯỚNG CHỈ ĐẠO CHIẾN

LƯỢC CỦA ĐẢNG

* Thể hiện qua các Hội nghị Trung ương:

- Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1939)

- Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1940)

- Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5/1941), là hội nghị quan trọng nhấtmang tính chất quyết định cho sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

* Trên cơ sở nhận định khả năng diễn biến của Chiến tranh thế giới lần thứ hai và căn cứ vàotình hình cụ thể ở trong nước, BCH Trung ương đã quyết định chuyển hướng chỉ đạo chiếnlược như sau:

- Một là, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

+ Tạm gác khẩu hiệu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” thay bằng khẩu hiệu “tịchthu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo”, chia lại ruộng đất cho côngbằng giảm tô, giảm tức

- Hai là, giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước Đông Dương

+ Ở Việt Nam, Trung ương Đảng quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồngminh (Việt Minh) thu hút mọi người dân yêu nước, không phân biệt thành phần, lứa tuổi, đoànbên nhau đặng cứu Tổ quốc, cứu giống nòi

- Ba là, quyết định phải xúc tiến ngay công tác khởi nghĩa vũ trang, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng trong giai đoạn hiện tại

+ Để khởi nghĩa vũ trang đi đến thắng lợi cần phải phát triển lực lượng cách mạng, tiếnhành xây dựng căn cứ địa cách mạng.

+ Hội nghị cũng chú trọng công tác đào tạo cán bộ, nâng cao năng lực tổ chức và lãnhđạo của Đảng, đẩy manh công tác vận động quần chúng

+ Với tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, BCH Trung ương Đảng đã giải quyết mục tiêu

số một của cách mạng là độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương đúng đắn để thực hiện mụctiêu ấy

 Đường lối đúng đắn gương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc đã dẫn đường cho nhân dân

ta tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân Chủ trương đúng đắn của Hội nghị thực sự là kim chỉ nam đối với hoạt động của Đảng cho tới thắng lợi cuối cùng năm 1945.

II

TRONG GIAI ĐOẠN ẤY, ĐẢNG TA “PHẢI THAY ĐỔI CHIẾN LƯỢC” VÌ:

- Xuất phát từ đòi hỏi khách quan của thực tiễn cách mạng Đông Dương và thế giới đặt ra

III KẾT LUẬN

Với tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo, Ban Chấp hành Trương Đảng đã hoàn chỉnh sự chuyểnhướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục tiêu số một của cách mạng là độc lập dân tộc.Đường lối giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu,tập hợp rộng rãi mọi người Việt Nam yêu nước trong Mặt trận Việt Minh… có ý nghĩa quyếtđịnh đối với thắng lợi của cách mạng tháng 8

CÂU 7: TRÌNH BÀY HOÀN CẢNH LỊCH SỬ VÀ NỘI DUNG CỦA HỘI NGHỊ BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ TÁM (5 / 1941)? VÌ SAO HÔI NGHỊ TRUNG ƯƠNG TÁM ĐƯỢC COI LÀ HỘI NGHỊ HOÀN CHỈNH CHỦ TRƯƠNG CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẢNG?

- Phong trào kháng Pháp đang trên đà phát triển

+ 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước, tổ chức và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ 8họp từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 tại Pác Bó, Cao Bằng

2

Nội dung của H ội nghị ban chấp hành T rung ương lần thứ tám (5 / 1941)

- Hội nghị đã phân tích tình hình thế giới và Đông Dương, trong nước khẳng định “nhiệm vụchủ yếu, trước mắt của cách mạng là giải phóng dân tộc

- Hội nghị tiếp tục thực hiện chủ trương tạm giác khẩu hiệu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất chodân cày” thay bằng khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của đế quốc và Việt gian chia cho dân càynghèo; tập trung mũi nhọn chống pđế quốc và tay sai giành độc lập dân tộc; giành chính quyềncho nhân dân lao động; nêu khảu hiệu giảm tô, giảm tức, thực hiện người cày có ruộng…

- Hội nghị chỉ rõ, sau khi đánh đuổi đế quốc Pháp – Nhật sẽ thành lập “Chính phủ nhân dân củanước Việt Nam dân chủ cộng hòa, lấy lá cờ đỏ ngôi sao vàng năm cánh làm lá cờ toàn quốc”

- Về vấn đề mặt trận dân tộc thống nhất, căn cứ vào tình hình thực tế của ba nước Đông Dương

và theo đề nghị của đồng chí Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận dân tộcthống nhất riêng cho từng dân tộc

+ Ở Việt Nam, Hội nghị quyết định thay tên các Hội phản đế thành Hội cứu quốc, thànhlập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh, gọi tắt là Việt Minh thay cho Mặt trận thống nhất dântộc phản đế Đông Dương và giúp đỡ việc thành lập mặt trận ở các nước Lào, Campuchia

- Về khởi ngĩa vũ trang: Hội nghị quyết định phải xúc tiến công tác chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang

là nhiệm vụ “trung tâm” của Đảng và toàn dân

- Hội nghị đặc biệt nhấn mạnh về công tác xây dựng Đảng trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng

và tổ chức nhằm mục đích giúp Đảng có đủ năng lực lãnh đạo cách mạng đi tới thắng lợi

+ Hội nghị cũng đề ra nhiệm vụ giúp đỡ các Đảng bộ Lào và Campuchia và cử ra BanChấp hành Trung ương chính thức, bầu đồng chí Trường Chinh làm Tổng bí thư

3 Ý nghĩa của hội nghị

- Hội nghị mang ý nghĩa lịch sử to lớn, Hội nghị hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiếnlược nhằm đáp ứng mục tiêu quan trọng nhất là “giải phóng dân tộc” Là Hội nghị có ý nghĩaquyết định tới thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945

II

HÔI NGHỊ TRUNG ƯƠNG TÁM ĐƯỢC COI LÀ HỘI NGHỊ HOÀN CHỈNH CHỦ TRƯƠNG CHIẾN LƯỢC CỦA ĐẢNG VÌ:

1

Đã khắc phục triệt để những hạn chế của Luận cương tháng 10/1930

a Những hạn chế của Luận cương tháng 10/1930

- Xác định không đúng đắn phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam: đặt nhiệm vụgiải phóng giai cấp lên trên nhiệm vụ giải phóng dân tộc, coi nhiệm vụ giải phóng giai cấp lànhiệm vụ hàng đầu

- Chưa xác định được mâu thuẫn hàng đầu trong xã hội Đông Dương nên đề cao đấu tranh giaicấp và cách mạng ruộng đất.

- Chỉ xác định lực lượng cách mạng là công, nông Hạn chế của luận cương là quy giai cấp bóclột nói chung đều là kẻ thù Trong khi đó, trên thực tế, địa chủ vừa và nhỏ, tư sản dân tộc có thểtham gia CM LC cũng chưa nhìn thấy khả năng tham gia CM của nhiều bộ phận khác trongXH

b Khắc phục hạn chế của Luận cương tháng 10/1930

* Về xác định LLCM

- HN BCH TW ĐCS Đông Dương lần thứ 8 do Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã khắc phục triệt đểhạn chế này Hội nghị chủ trương thành lập Mặt trận VN Độc lập đồng minh Mặt trận ViệtMinh là mặt trận dân tộc rộng rãi nhất, có tổ chức chặt chẽ nhất so với các mặt trận trước đó

* Về giải quyết mối quan hệ giữa giải phóng dân tộc và vấn đề giai cấp

- Hạn chế được khắc phục triệt để tại HN BCH TW tháng 5/1941 vì chủ trương giải quyết vấn

đề giải phóng dân tộc trong phạm vi từng nước qua nhiều nội dung cụ thể:

+ Hình thức chính quyền: Việt Nam DCCH

+ Tạm gác khẩu hiệu CM ruộng đất; đề ra khẩu hiệu: giảm tô, giảm thuế, chia lại ruộng công,tiến tới thực hiện người cày có ruộng

+ Thành lập Mặt trận Việt Minh

2

Khẳng định đường lối cách mạng đúng đắn của Cương lĩnh chính trị

- HN lần thứ 8 tháng 5/1941 đã trở lại tư tưởng của NAQ về coi trọng vấn đề GPDT Đây lànhiệm vụ hàng đầu của một dân tộc thuộc địa

I

NGUYÊN NHÂN THẮNG LỢI VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM (1945)

1 Nguyên nhân thắng lợi

a Nguyên nhân khách quan

- Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô và quân Đồng minh trong cuộc chiến tranh chống phátxít, nhất là thắng phát xít Đức và quân phiệt Nhật Bản, đã cổ vũ tinh thần, củng cố niềm tin chonhân dân ta

b Nguyên nhân chủ quan

- Sự lãnh đạo của ĐCS Đông Dương (đứng đầu là HCM) đã đề ra đường lối CM đúng đắn dựatrên cơ sở lý luận Mác – Lê nin được vận dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh VN

- Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước nồng nàn, từng trải qua những cuộc đấu tranh kiêncường, bất khuất cho độc lập, tự do

- Quá trình chuẩn bị trong suốt 15 năm, đã đúc rút được những bài học kinh nghiệm qua nhữngthành công và thất bại, nhất là trong quá trình xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang,căn cứ địa thời kì 1939 - 1945

- Toàn Đảng, toàn dân nhất trí đồng lòng, không sợ hi sinh, gian khổ, quyết tâm giành độc lập tự

do Các cấp bộ Đảng và Việt Minh từ trung ương đến địa phương đã linh hoạt, sáng tạo chỉ đạokhởi nghĩa, chớp thời cơ phát động quần chúng giành chính quyền

2 Kinh nghiệm lịch sử

- Một là, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc, kết hợp đúng đắn 2 nhiệm vụ chống đế quốc và

chống phong kiến

- Hai là, toàn đân nổi dậy trên nền tảng khối liên minh công - nông

- Ba là, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù

- Bốn là, Kiên quyết dùng bạo lực cách mạng và biết sử dụng bạo lực cách mạng một cách

thích hợp để đập tan bộ máy nhà nước cũ, lập ra bộ máy nhà nước mới của nhân dân

- Năm là, Nắm vững nghệ thuật khởi nghĩa, nghệ thuật chọn đúng thời cơ

- Sáu là, xây dựng một Đảng Mác-Lênin đủ sức lãnh đạo Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

+ Sự chuẩn bị chu đáo về lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang, căn cứ địa cách mạngcủa Đảng, của quân và dân ta là một trong những yếu tố tiên quyết dẫn đến thành công Nếukhông chuẩn bị đầy đủ thì cho dù Nhật có đầu hàng đồng minh Đảng ta cũng không thể tiếnhành tổng khởi nghĩa giành chính quyền

CÂU 9: PHÂN TÍCH PHƯƠNG CHÂM KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CỦA ĐẢNG: TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN, LÂU DÀI VÀ DỰA VÀO SỨC MÌNH LÀ CHÍNH?