bài soạn văn 6 HK2

Phần IIISuy ngẫm và phản hồi Câu 1 trang 11 SGK Ngữ văn 6 tập 2 Chỉ ra một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn dưới đây: Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra

Trang 1

Gió lạnh đầu mùa

Câu 1

Chuẩn bị đọc

Câu 1 (trang 8 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Dựa vào nhan đề, em đoán xem văn bản này viết về điều gì?

Phương pháp giải:

Phân tích các từ ngữ trong nhan đề để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Dựa vào nhan đề, em đoán văn bản này viết về những cơn gió lạnh giá của mùa đông bắt đầu tràn về

và đem lại bài học nào đó cho chúng ta

Câu 2

Em đã bao giờ làm một việc tốt nhưng bị người khác hiểu lầm và chê trách hay chưa?

Nhớ lại xem em đã từng làm việc nào tốt nhưng lại bị hiểu lầm và trình bày cùng các bạn

Em đã từng làm một việc tốt nhưng bị hiểu lầm và chê trách Trong một lần học về, có em bé đi lạc,

em dẫn em bé đến đồn công an để tìm bố mẹ nhưng khi về lại bị mẹ hiểu lầm là la cà học xongkhông chịu về

Phần II

Trải nghiệm cùng văn bản

Hình ảnh Cúc, Xuân, Tý, Túc gợi cho em suy nghĩ gì về cuộc sống của những đứa trẻ nghèo?

Nêu suy nghĩ của riêng em về cuộc sống của những em bé nghèo đói, thiếu thốn

- Hình ảnh của Cúc, Xuân, Tý, Túc gợi cho em nghĩ về hình ảnh cuộc sống nghèo khổ của nhữngđứa trẻ đáng thương trong xã hội cũ và thời đại bây giờ cũng đầy rẫy những cảnh đời bất hạnh nhưthế

- Chúng nghèo đói, đáng thương đến mức không có một manh áo lành lạnh khi đông về Những cơngió lạnh đầu mùa, chúng vẫn mặc bộ quần áo ngày thường được may vá nhiều chỗ, rét đến nỗi môitím lại, da thịt thâm đi, răng thì đập vào nhau

- Hình ảnh ấy phảng phất vào tâm trí người đọc những nỗi buồn, niềm thương xót với những đứa trẻnghèo

Câu 2

Việc Sơn và chị quyết định cho Hiên cái áo thể hiện tính cách gì của hai chị em?

Em suy nghĩ xem hai chị em đã bộc lộ phẩm chất gì khi trai tặng áo cho bạn khó khăn hơn mình

Việc Sơn và chị quyết định cho Hiên cái áo thể hiện chị em Sơn là những đứa trẻ nhân hậu, tốtbụng, biết nghĩ cho người khác và biết giúp đỡ những cảnh đời khó khăn

Câu 3

Theo em, trong đoạn tiếp theo, chị em Sơn sẽ gặp chuyện gì?

Em dự đoán xem việc tặng áo sẽ khiến chị em Sơn gặp phải điều gì

Theo em, đoạn tiếp theo hai chị em Sơn được mẹ khen vì có lòng tốt giúp đỡ người khác hoặc bị mẹtrách mắng vì tự ý lấy áo cho người khác

Trang 2

Phần III

Suy ngẫm và phản hồi

Chỉ ra một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn dưới đây: Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì lấy đâu

ra tiền mà sắm áo cho con nữa Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thươngđến em Duyên ngày trước vẫn chơi cùng với Hiên, đùa nghịch ở vườn nhà Một ý nghĩ tốt bỗngthoáng qua trong trí, ( )

Đọc kĩ đoạn văn, liệt kê ra các từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật

Một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn:

Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì lấy đâu ratiền mà sắm áo cho con nữa Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến

em Duyên ngày trước vẫn chơi cùng với Hiên, đùa nghịch ở vườn nhà Một ý nghĩ tốt bỗng thoángqua trong trí, ( )

Câu 2

Các sự việc chính trong Gió lạnh đầu mùa có thể tóm tắt thành chuỗi như sau:

a) Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ

b) Chị em Lan, Sơn xúng xính trong những chiếc áo ấm đắt tiền; những đứa trẻ nghèo hàng xómvẫn mặc những chiếc áo mong manh thường ngày; riêng Hiên vẫn mặc chiếc áo rách tơi tả, đang co

Em hãy cho biết:

- Các sự việc trên liên quan với nhau như thế nào?

- Nếu không có sự việc (c) thì có xảy ra sự việc (đ) hay không?

Đọc kĩ các sự việc đã cho, tìm mối liên hệ giữa chúng

- Các sự việc trên liên quan chặt chẽ với nhau, sự việc này dẫn đến sự việc kia, tạo thành chuỗi liềnmạch cho văn bản

- Nếu không có sự kiện (c) thì sẽ không có sự kiện (đ) vì có hành động cho áo Hiên của hai chị emthì mẹ Hiên mới mang áo đến trả lại

Câu 3

Hành động cho áo góp phần thể hiện tính cách gì của Sơn và Lan? Hành động ấy có ý nghĩa gì với Hiên?

Suy nghĩ xem, một người tặng quà cho những người khó khăn hơn mình sẽ là người như thế nào vàhành động ấy sẽ giúp người khó khăn nhận được điều gì về mặt tình cảm và vật chất

- Hành động cho áo góp phần thể hiện tính cách tốt bụng, biết yêu thương đùm bọc những người cóhoàn cảnh khó khăn của chị em Sơn

Trang 3

- Hàng động đó của hai đứa trẻ có ý nghĩa vô cùng to lớn với Hiên vì Hiên không những được ủ ấm

mà về tinh thần, Hiên còn nhận được sự quan tâm, chia sẻ của người khác trong cơn gió lạnh đầumùa

Câu 4

Vì sao người mẹ không trách mắng Sơn và Lan? Hành động của hai đứa trẻ đã tác động thế nào đếncách ứng xử của hai người mẹ ở cuối truyện?

Xét xem hành động của hai chị em là hành động đáng khen hay đáng trách Từ đó đã giúp người lớn

có cách cư xử đẹp như thế nào

- Người mẹ không trách mắng Sơn và Lan vì hành động của hai đứa trẻ là một hành động đẹp Hànhđộng đó đã bộc lộ được tính cách tốt bụng, quan tâm và sẻ chia của các em Mặt khác cũng thể hiệnđược sự giáo dục tốt từ người mẹ

- Hành động của hai đứa trẻ đã tác động tích cực đến cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối truyện,

mẹ của hai đứa trẻ đã cho mẹ Hiên mượn tiền để may áo cho con Có thể nói, hai đứa trẻ đã phầnnào giúp người lớn trở nên tốt đẹp hơn

Câu 5

Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của em Duyên đem cho Hiên là đáng khen hayđáng trách? Vì sao?

Đây là câu hỏi mở, em suy nghĩ và trả lời theo quan điểm của bản thân và giải thích lí do vì sao em cho là như vậy

Đây là câu hỏi mở, các em trả lời theo quan điểm của bản thân Tham khảo câu trả lời dưới đây :Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của em Duyên đem cho Hiên là hành độngđáng khen Đáng khen ở chỗ hai đứa trẻ tốt bụng, sẻ chia và quan tâm những người có hoàn cảnhkhó khăn Chiếc áo của em Duyên nhưng em Duyên đã không còn và không dùng đến nữa, mìnhnên tặng lại cho người có hoàn cảnh khó khăn

Câu 6

Văn bản này viết về đề tài gì?

Từ nội dung văn bản, nêu ra đề tài của bài

Văn bản này viết về tình yêu thương của con người trong cuộc sống

Câu 7

Nêu chủ đề của câu chuyện

Từ đề tài của văn bản, đi tìm chủ đề cụ thể của truyện (chủ đề là vấn đề cụ thể, nhỏ hơn đề tài)

Chủ đề của truyện xoay quanh sự sẻ chia của những đứa trẻ và sự khác biệt giữa những đứa trẻ lớnlên trong gia đình giàu có và những đứa tre nghèo khổ tận cùng của xã hội

Tuổi thơ tôi

Phần I

Trang 4

Câu hỏi (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Em từng vô ý làm tổn thương người khác hay chưa? Nếu có, sự việc ấy xảy ra như thế nào?

Em nhớ lại xem mình đã từng làm tổn thương gia đình, bạn bè hoặc ai đó chưa và kể lại sự việc đó

- Em đã từng vô ý làm tổn thương người bạn thân của em

- Đó là một lần vì bạn ốm nên nghỉ học nhiều ngày và nhờ em chép bài hộ trên lớp nhưng vì lườinên em đã không giúp bạn Mấy ngày đó không có gì để xem bài, bạn đã buồn em và sau này em đãrất áy náy

Phần II

Vì sao Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa cho bạn?

Theo dõi đặc điểm của chú dế để trả lời

Lợi nhất quyết không bán hay đổi chú dế lửa vì dế lửa đánh nhau không ai bì được Con này nổitiếng lì đòn, có hàm răng khỏe, dễ dàng cắn đứt những con dế than to gấp đôi

Câu 2

Em đoán xem, chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo? Căn cứ vào yếu tố nào để đoán như vậy?

Em dự đoán theo suy nghĩ của mình

- Em đoán chuyện xảy ra tiếp theo là Lợi bị thầy thu hộp diêm đựng chú dế lại, và Lợi sẽ mất chú dếcủa mình

- Dựa vào chi tiết cả lớp đang chăm chú học bài nhưng Bảo tóm quần lợi để dế kêu lên

Câu 3

Thái độ của các bạn đối với Lợi cho thấy họ là người như thế nào?

Các cậu bạn đã thay đổi thái độ khi Lợi buồn Từ đó em rút ra suy nghĩ về những bạn đó

Thái độ của các bạn đối với lợi cho thấy họ không phải là những người xấu Chỉ vì tính tình trẻ con

và ganh tị với Lợi khi có con dế lửa nên bày trò

Phần III

Ấn tượng chung của em về văn bản là gì?

Nêu ấn tượng của em về cách hành văn, lời kể, …

Ấn tượng chung của em về văn bản là cách kể chuyện chân thực, dí dỏm với những tình huống thú

vị và mang nhiều thông điệp ý nghĩa

Câu 2

Hãy chỉ ra các cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhân vật Lợi

Chú ý các chi tiết miêu tả Lợi để liệt kê những cụm từ này

Trang 5

Các cụm từ mà người kể chuyện dùng để nói về tính cách của nhận vật Lợi là: trùm sò, thu vén cánhân, trả công, làm giàu.

Câu 3

Khi biết dế lửa chết, Lợi đã phản ứng như thế nào? Vì sao?

Đọc kĩ đoạn văn về tình huống dế lửa chết, liệt kê những phản ứng của Lợi

Khi biết dế lửa chết, Lợi đã khóc rưng rức vì Lợi đã mất đi con chiến mã thắng mọi đố thủ củamình Lợi sợ sẽ thua các bạn trong những trò chơi sau và vì Lợi yêu quý chú dế này

Câu 4

Đám tang của dế lửa được Lợi và bạn bè cử hành trang trọng Những chi tiết nào thể hiện điều đó?

Theo dõi đoạn cuối, tìm ý và trả lời câu này

- Đám tang của dế lửa được Lợi và bạn bè cử hành trang trọng

- Những chi tiết nào thể hiện điều đó là:

+ Lợi chôn chú dế dưới gốc cây bời lời sau vườn nhà nó

+ Nó đặt vào hộp các-tông rồi bọc lại bằng tờ báo có in màu, buộc quanh bằng những sợi lá chuốitước mảnh

+ Đám tang tất cả bạn bè đều có mặt, thậm chí thầy Phu cũng đến rất buồn bã và trang nghiêm.+ Tôi cầm quốc, Lợi đào đất Tôi cố đào thật sâu và vuông vức

+ Cả bọn ném sỏi vào quan tài của chú dế và ném cho thật đầy

Câu 5

Trong truyện Tuổi thơ tôi:

a) Nhân vật nào được nói đến nhiều nhất? Dựa vào đâu để khẳng định như vậy?

b) Dế lửa là nhân vật gây ra sự chia rẽ giữa Lợi và các bạn hay là nhân vật khiến họ xích lại gầnnhau hơn? Hãy nêu một số chi tiết để chứng minh

Từ truyện đã học và qua việc trả lời các câu hỏi trước, em suy nghĩ làm phần này

a Nhân vật được nói đến nhiều nhất là Lợi Bởi lẽ câu chuyện kể về Lợi và miêu tả về nhân vật này rất kĩ

b

- Dế lửa lúc đầu là nhân vật gây ra sự chia rẽ giữa Lợi và sau này là nhân vật khiến họ xích lại gầnnhau hơn Vì lúc đầu các bạn tìm mọi cách để phá chú dế của Lợi, để Lợi không còn thắng trêntrường đua nhưng sau đó họ đã hối lỗi và cùng Lợi cử hành tang lễ nghiêm trang cho chú dế

Câu 6

Theo em, vì sao cái chết của dế lửa lại tạo ra một sự thay đổi lớn trong tình cảm của các bạn và thầyPhu đối với Lợi? Sự thay đổi ấy đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện như thế nào?

Nhờ cái chết của dế lửa mà mọi người thay đổi tình cảm và cách nhìn nhận, em suy nghĩ và tìm ý trảlời câu hỏi trên

- Theo em, cái chết của dế lửa tạo ra một sự thay đổi lớn trong tình cảm của các bạn và thầy Phu đốivới Lợi Thầy Phu và các bạn hiểu răng Lợi là cậu bé nhân hậu, yêu động vật nên Thầy và các bạn

đã yêu quý Lợi hơn

Trang 6

- Sự thay đổi ấy đã góp phần thể hiện chủ đề của truyện Từ một câu chuyện ganh tị của những đứatrẻ thành sự bao dung, cảm thông và thấu hiểu nhau.

Câu 7

Từ câu chuyện trong Tuổi thơ tôi, em rút ra được bài học gì về cách ứng xử trong cuộc sống?

Em suy nghĩ và tìm ra bài học của văn bản này

Từ câu chuyện trong Tuổi thơ tôi, em rút ra được bài học về cách ứng xử trong cuộc sống đó là cần

có sự cảm thông, chia sẻ, thấu hiểu và bao dung hơn đối với mọi người

Đọc kết nối với chủ điểm: Con gái của mẹ

Câu 1

Tìm một số chi tiết trong văn bản thể hiện tình cảm của mẹ Hà đối với con gái Lam Anh

Đọc kĩ đoạn đầu, tìm ý và trả lời

Một số chi tiết trong văn bản thể hiện tình cảm của mẹ Hà đối với con gái Lam Anh:

- Một người bán hàng ở chợ Cồn xin nhận nuôi Lam Anh, nhưng mẹ Hà không thể bỏ con mỗi khinhìn vào khuôn mặt nhỏ nhắn ấy

- Khi con gái viết biết viết tròn chữ “Mẹ ơi, con yêu mẹ rất nhiều” mẹ đã bật khóc.

- Tiếng cười nói của con làm mẹ quên đi mệt mỏi

- Mẹ khóc khi con trúng tuyển vào trường chuyên

- Dù cuộc sống có khó khăn nhưng mẹ thật hạnh phúc khi có Lam Anh bên cạnh

Câu 2

Em cảm nhận thế nào về tình cảm của Lam Anh đối với mẹ?

Đọc kĩ đoạn cuối, tìm chi tiết thể hiện tình cảm của Lam Anh

- Lam Anh là một người con hiếu thảo và rất thương mẹ

- Hiểu được sự vất vả của mẹ, Lam Anh luôn cố gắng học tập thật tốt, đạt học bổng để giúp mẹ giảmbớt gánh nặng Bên cạnh đó Lam Anh còn làm những con búp be bằng len bán lấy tiền trang trải họcphí Lam Anh thương mẹ vất vả nên lúc nào cũng cố gắng hết mình, không để mẹ phải bận lòng vàbạn còn mong ước đi làm để báo hiếu cho mẹ

Câu 3

Theo em, giữa Lam Anh và mẹ, ai là điểm tựa tinh thần của ai? Vì sao?

Trả lời dựa theo suy nghĩ của em và giải thích lí do

- Theo em, cả mẹ và Lam Anh là điểm tựa tinh thần cho nhau

- Mẹ vì con mà vất vả với cuộc sống mưu sinh mong con mình có tương lai tốt đẹp Còn Lam Anh

vì mẹ mà phấn đấu, cố gắng học hành có tương lai sáng lạn để thoát khỏi cuộc sống cùng cực LamAnh chính là niềm vui giúp mẹ xua tan những mệt mỏi và mẹ chính là động đực để Lam Anh cốgắng mỗi ngày

Thực hành Tiếng Việt

Câu 1

Trang 7

Tìm trong văn bản Tuổi thơ tôi các từ ngữ được đặt trong dấu ngoặc kép Chỉ ra nghĩa thông thường

và nghĩa theo dụng ý của tác giả bằng cách điền thông tin vào bảng sau:

Đọc lại văn bản “Tuổi thơ tôi” và tìm các từ ngữ sau đó giải nghĩa của chúng dựa theo bảng đã cho

Câu 2

Hãy đặt một câu có sử dụng dấu ngoặc kép và giải thích công dụng của dấu ngoặc kép trong câu ấy

Đặt một câu bất kì có dấu ngoặc kép (nên đặt câu liên quan đến học tập, bạn bè, gia đình)

- Câu: Lan lớp tôi có một “gia tài kếch xù” với đầy đủ các thể loại sách: sách bách khoa tri thức họcsinh, từ điển tiếng Anh, sách bài tập Toán và Tiếng Việt, sách dạy chơi cờ vua, sách tập y-ô-ga, sáchchơi đàn oóc…

- Tác dụng: Nhấn mạnh từ gia tài được dùng với ý nghĩa đặc biệt là người có nhiều sách vở.

Câu 3

Văn bản Con gái của mẹ có mấy đoạn?

Đọc lại văn bản trên và xem có bao nhiêu đoạn

Văn bản Con gái của mẹ có hai đoạn:

- Đoạn 1 (Từ đầu đến thiếu thốn, khô khát): tình cảm của mẹ dành cho con,

- Đoạn 1 (còn lại): tình yêu thương Lam Anh dành cho mẹ

Câu 4

Tìm câu chủ đề (nếu có) trong các đoạn văn sau:

Bài ca có thể là lời của cô gái Nhân buổi sáng đi thăm đồng, lòng phơi phới ngắm nhìn cảnh

đồng quê tràn đẩy sức sống, cô thấy chính cô cũng tươi trẻ, tràn đẩy sức sống như những “chẽn lúa đòng đòng", "phất phơ dướii ngọn nắng hồng ban mai” kia Phải chăng, đó là một lời tự khen thầm kín và hồn nhiên?

(Bùi Mạnh Nhị, Về bài ca đao “Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng `)

Không phải ngày phiên, nên chợ vằng không Mấy cái quán chơ vơ lộng gió, rác bẩn rải rác lẫn

với lá rụng của cây đề Gió thổi mạnh làm Sơn thấy lạnh, và cay mắt Nhưng chân trời trong hơn mọi bôm, những làng ở xa, Sơn thấy rõ như ở gần Mặt đất rắn lại và nứt nẻ những đường nho nhỏ, kêu vàng lên lanh tanh dưới nhịp guốc của hai chị em.

(Thạch Lam, Gió lạnh đâu mùa)

Đọc kĩ các đoạn văn đã cho, tìm câu chủ đề mỗi đoạn, đoạn nào không có câu chủ đề thì ghi rõ

Câu chủ đề:

Trang 8

- Đoạn 1: Bài ca có thể là lời của cô gái.

- Đoạn 2: không có câu chủ đề

Kỉ niệm thời thơ ấu đáng nhớ nhất với em chính là một lần không vâng lời mẹ Trưa hôm ấy trời

nắng chang chang, mẹ dặn em ở nhà trông nhà để mẹ đi có việc Thế nhưng, để thỏa mãn “đam mê” trong lòng mình, mẹ vừa đi khỏi em đã chạy đi chơi điện tử Chơi suốt cả một buổi chiều

mãi tới tối mới chịu đi về Về đến nhà, em tìm mãi cũng không thấy mẹ đâu Vội chạy đi tìm thìđược các bác kể rằng: Trưa không thấy em ở nhà, mẹ lo nên đi tìm, đi tìm suốt cả buổi chiều cuốicùng bị sốt cao phải nhờ người đưa về Nghe kể đến đây mặt em đỏ gay, nước mắt trực trào ra, emchạy nhanh về nhà Mở cửa phòng mẹ, phòng tối om, em bật đèn lên, mẹ đang nằm trên giường Em

ôm lấy mẹ khóc nức nở "Mẹ ơi con xin lỗi, con làm mẹ khổ vì con quá" Mẹ mỉm cười hiền dịu xoađầu em: Con ngoan biết lỗi là được rồi Một kỉ niệm tuổi thơ em đã làm cho mẹ buồn vì không vânglời mẹ Đó cũng là bài học nhắc nhở em rằng không bao giờ được làm cho mẹ buồn dù chỉ một lầnnào nữa

Chú thích:

- “đam mê”: đặt trong ngoặc kép với hàm ý mỉa mai về sự ham chơi của nhân vật

- "Mẹ ơi con xin lỗi, con làm mẹ khổ vì con quá": trích dẫn nguyên văn lời thoại của nhân vật

ĐỌC SÁNG TẠO CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

Đề bài Câu hỏi (trang 21 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Dựa vào bảng dưới đây và mục Tri thức đọc hiểu, hãy hoàn chỉnh các câu trong cột thứ nhất về cácyếu tố của truyện và chỉ ra đặc điểm ấy trong văn bản Chiếc lá cuối cùng ở cột thứ hai

Dựa vào bảng dưới đây và mục Tri thức đọc hiểu, hãy hoàn chỉnh các câu trong cột thứ nhất về các

yếu tố của truyện và chỉ ra đặc điểm ấy trong văn bản Chiếc lá cuối cùng ở cột thứ hai.

Lời giải chi tiết

Biên bản

Trang 9

Câu 1

Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

Đọc văn bản trong SGK trang 129, sau đó trả lời những câu hỏi sau:

Cho biết Biên bản họp lớp (thống nhất kế hoạch làm tập san chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam

20 – 11) đã đáp ứng được các yêu cầu cụ thể về quy cách nêu dưới đây chưa?

• Có quốc hiệu và tiêu ngữ

• Có tên văn bản

• Thông tin về thời gian, địa điểm ghi biên bản

• Thông tin về thành phần tham dự, người chủ trì, người ghi biên bản,

• Thông tin về diễn biến thực tế của cuộc họp, cuộc thảo luận hay vụ việc

• Chữ kí của thư kí và chủ toạ

Đọc kĩ biên bản trong SGK và xét xem từng đề mục ở trên đã đủ hay chưa

Biên bản họp lớp (thống nhất kế hoạch làm tập san chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20 – 11) đãđáp ứng được các yêu cầu cụ thể về quy cách nêu trên

Câu 2

Hướng dẫn viết bài:

Giả sử trong một cuộc thảo luận nhóm (hoặc một cuộc họp lớp), em được giao nhiệm vụ làm thư kí.Hãy viết biên bản cuộc thảo luận (hoặc cuộc họp) ấy

Dựa vào các quy định, yêu cầu viết biên bản và dựa vào biên bản đã cho trong SGK, em viết biênbản theo đề bài đã yêu cầu

TRƯỜNG THCS NGHĨA TÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

LỚP: 6A1 Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

BIÊN BẢN HỌP LỚP

Họp thống nhất vấn đề vệ sinh trường lớp

1 Thời gian địa điểm họp

- Thời gian: 14 giờ ngày 10 tháng 11 năm 2021

- Địa điểm: Lớp 6A1, Trường THCS Nghĩa Tân

2 Thành phần tham dự

- Cô giáo: Phạm Thị Ngọc Diệp (chủ nhiệm lớp)

- Toàn thể các bạn học sinh lớp 6A1

3 Chủ toạ, thư kí cuộc họp

- Chủ toạ: Nguyễn Ngọc Duy (lớp trưởng)

- Thư ký: Phan Quỳnh Thư

4 Nội dung cuộc họp: Bàn kế hoạch “Giữ gìn vệ sinh môi trường lớp học và chăm sóc các bồn

hoa, cây con trong vườn trường” do nhà trường phát động

5 Diễn biến cuộc họp

a) Bạn Duy phổ biến kế hoạch “giữ gìn vệ sinh môi trường lớp học và chăm sóc các bồn hoa, câycon trong vườn trường” do nhà trường phát động và kế hoạch của lớp

b) Thảo luận

- Bạn Thuý Diễm: Lớp ta phải quyết tâm giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ, trang trí lại lớp chođẹp, cho đúng với quy cách của một lớp học mà nhà trường đã đề ra và đồng thời hàng ngày lớp ta

Trang 10

phải phân công tưới nước, bắt sâu, nhổ cỏ các bồn hoa và các cây con theo khu vực đã phân côngcho lớp mình để cây mau lớn và tươi đẹp.

- Bạn Thanh Tùng: xung phong mang chổi quét trần nhà và mạng nhện

- Bạn Nam Đức và bạn Nam Thuật nhận dán lại các khẩu hiệu và sửa soạn lại các lọ hoa trêntường

- Bạn Hà nhận làm lại bảng theo dõi thi đua của lớp

- Bạn Mai Hạ yêu cầu các tổ thay phiên nhau trực nhật, lau bàn ghế, cửa sổ, bảng đen

- Bạn Thanh Hà yêu cầu cả lớp phân công nhau tưới nước các bồn hoa và vườn cây con của lớp

mà trường phân công chăm sóc

c) Kết luận của cuộc họp

- Toàn thể lớp sẽ tham gia làm vệ sinh lớp vào sáng ngày 14 tháng 10

- Hàng tuần các tổ phân công trực nhật và tưới nước các bồn hoa, vườn cây

- Mua thêm thùng tưới nước, khăn lau, chổi

Cuộc họp kết thúc vảo lúc 16 giờ cùng ngày.

Thư kí Chủ tọa

(Đã kí) (Đã kí)

Phan Quỳnh Thư Nguyễn Ngọc Duy

TÓM TẮT NỘI DUNG TRÌNH BÀY CỦA NGƯỜI KHÁC

Đề bài

Trong cuộc họp lớp, các bạn trình bày ý kiến trong cuộc họp, hãy tóm tắt nội dung mà bạn đã trình bày

Bước 1: Lắng nghe và ghi chép

- Lắng nghe nội dung trình bày: cần nghe hết câu, hết ý để hiểu rõ người trình bày muốn nói

- Ghi chép tóm tắt nội dung trình bày:

- Căn cứ trên thực tế ý kiến của người phát biểu để ghi tóm tắt

- Tóm lược các ý chính dưới dạng từ, cụm từ

- Dùng các kí hiệu như các số thứ tự, gạch đầu dòng, để thể hiện tính hệ thống của các ý kiến

Bước 2: Đọc lại và chỉnh sửa

- Đọc lại phần ghi tóm tắt và chỉnh sửa các sai sót (nếu có)

- Xác định với người nói về nội dung em vừa tóm tắt Trao đổi lại những ý kiến em chưa hiểu rõhoặc có quan điểm khác

Ôn tập

Câu 1

Em đã học ba văn bản Gió lạnh đầu mùa, Tuổi thơ tôi và Chiếc lá cuối cùng Hãy hoàn thành bảng sau:

Nhớ lại nội dung 3 văn bản trên và điền lần lượt vào vở

Trang 11

Câu 2

Nhân vật nào trong các văn bản Tuổi thơ tôi, Chiếc lá cuối cùng khiến em nghĩ về cuộc sống của

bản thân nhiều nhất? Em đã học được những điều gì từ cách ứng xử của nhân vật đó

Nhớ lại các nhân vật trong ba văn bản này, chọn một hoặc nhiều nhân vật khiến em có nhiều suy nghĩ và trình bày

- Nhân vật Lợi trong Tuổi thơ tôi và nhân vật cụ Bơ- mơn trong Chiếc lá cuối cùng khiến em nghĩ

về cuộc sống cua bản thân nhiều nhất

- Nhân vật Lợi giúp em hiểu ra, mỗi người cần biết sẻ chia mọi thứ với bạn bè

- Nhân vật cụ Bơ-men giúp em hiểu giá trị đích thực của mỗi con người là giúp cho người khác trởnên tốt đẹp hơn và yêu thương chính là món quà quý giá của tạo hóa

Câu 3

Tìm những điểm giống và khác nhau giữa nhân vật thầy Phu (Tuổi thơ tôi) và nhân vật cụ Bơ-mơn(Chiếc lá cuối cùng)

+ Thầy Phu và cụ Bơ-men đều là những người lớn tuổi, có nhiều kinh nghiệm sống

+ Họ đều trầm lặng, âm thầm làm những việc có ý nghĩa cho người khác mà không cần sự đền đáp nào cả

+ Họ đều có những hành động cao cả, mang lại giá trị tinh thần quý báu cho người khác

+ Họ là những người làm những công việc cao quý, ngày đêm cống hiến cho xã hội (giáo viên vàhọa sĩ)

Em học được điều gì về cách viết biên bản và cách tóm tắt nội dung trình bày của người khác?

Từ bài học về biên bản, trình bày những điều mà em đã học được

- Viết biên bản cần ngắn gọn, súc tích, cô đọng lại các ý chính của buổi học, tránh viết dài, lan man

mà chưa đi vào được vấn đề chính

- Tóm tắt nội dung trình bày của người khác phải đầy đủ các ý chính và ngắn gọn

Câu 5

Trang 12

Hãy nêu những việc em đã làm và có thể làm để trở thành "điểm tự tinh thần" cho người khác.

Các em có thể suy nghĩ và trả lời theo ý kiến cá nhân

Gợi ý:

Những việc em đã làm và có thể làm để trở thành "điểm tự tinh thần" cho người khác:

+ Cố gắng học tập thật tốt, đạt thành tích cao trong học tập để bố mẹ tự hào.

+ Rèn luyện đạo đức để trở thành cậu bé ngoan, kính trọng người lớn và đối xử tốt với mọi người.+ Sẵn sàng giúp đỡ khi mọi người cần sự trợ giúp của mình

…

Câu 6

Sau khi học xong bài học, em hiểu "điểm tựa tinh thần" là gì? Điểm tựa tinh thần có ý nghĩa như thếnào đối với mỗi người?

Suy nghĩ và trình bày theo cách hiểu của em

- Theo em hiểu, điểm tựa tinh thần là những giá trị về mặt tinh thần, cảm xúc tích cực mà chúng tađem lại cho người khác giúp họ có động lực hơn trong cuộc sống

- Đối với mỗi người thì điểm tựa tinh thần có ý nghĩa vô cùng to lớn, nó giúp mỗi người mạnh mẽ

và vui tươi, và cuộc sống nhiều năng lượng hơn

Những cánh buồm

Phần I

Gia đình là nơi chúng ta gắn bó và có nhiều kỉ niệm Hãy nhớ lại một kỉ niệm sâu sắc giữa em vàngười thân để chia sẻ với các bạn trong lớp

Nhớ lại kỉ niệm đã từng trải qua giữa em với người thân (ông, bà, cha, mẹ, anh, em…) và trình bàyvới các bạn trong lớp

Em nhớ lại kỉ niệm của mình và kể lại, tham khảo gợi ý dưới đây:

Ngày đầu tiên đi học ở lớp mẫu giáo, em đã khóc rất nhiều và nhất định không chịu học Cô và mẹphải dỗ mãi em mới ngồi yên Đến giữa buổi, có thể hòa nhập được thì mẹ mới đi về, nhìn ra khôngthấy mẹ đâu, em đã bỏ lớp và chạy một mạch về nhà Mẹ nhìn em hốt hoảng, lại vội vàng dẫn emđến lớp và ngồi ở cổng đợi em cho tới hết buổi học Đã 7 năm trôi qua, em vẫn nhớ như in khoảnhkhắc ấy và thấy thương mẹ vô cùng

Phần II

Trải nghiệm cùng văn bản

Em hình dung như thế nào về hình ảnh người cha và con qua câu thơ "Cha dắt con đi dưới ánh maihồng/ Nghe con bước lòng vui phơi phới"?

Thử hình dung về các hình ảnh trong lời thơ trên và trả lời

- Câu thơ tái hiện lại hình ảnh một buổi sáng rực rỡ, tinh khôi với ánh nắng mai hồng phớt rải đầythảm biển

- Trên nền thiên nhiên tươi đẹp ấy, cha dắt con đi dạo như mở ra những nốt ngân tươi vui, trongtrẻo Thời gian như reo vui cùng những bước chân nhỏ bé của con

Trang 13

- Và cha lắng nghe niềm vui ngân nga trong hồn khi nghe tiếng chân con bước Thời gian ở đây nhưmột minh chứng vô hình cho hạnh phúc đơn sơ và rất đỗi thiêng liêng của con người.

=> Cái vẻ đẹp rực rỡ của ngoại cảnh, cái nốt ngân lặng lẽ của thời gian đều được tỏa sáng

Câu 2

Câu thơ "Cha mượn cho con buồm trắng nhé/ Để con đi " thể hiện mong muốn gì của người con?

Đọc lại lời thơ, trình bày mong muốn của người con qua những hình ảnh ẩn dụ trong thơ

- Câu thơ "Cha mượn cho con buồm trắng nhé/ Để con đi " như lời mong mỏi vang lên từ chínhnơi sâu thẳm của tâm hồn trẻ thơ

- Chính vì biển quá bao la mà cậu bé muốn khám phá trên một cánh buồm “trăng” đầy ước mơ tuổithơ

- Cậu bé ước mơ được thấy người, thấy nhà cửa, thấy cây cối ở phía chân trời xa Cậu khao khátđược hiểu biết mọi thứ trên đời Cậu còn ước mơ được khám phá những điều chưa biết về biển, vềcuộc sống

=> Câu thơ thể hiện khát khao khám phá và trí tưởng tượng phong phú, đáng yêu của tâm hồn trẻ

thơ

Câu 3

Em hiểu như thế nào về câu thơ: "Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con"?

Đọc câu thơ, tìm các hình ảnh ẩn dụ và trả lời

“Cha gặp lại mình trong tiếng ước mơ con” là câu thơ đầy cảm xúc, thể hiện tâm trạng của cha khilắng nghe những lời lẽ ngô nghê của con trẻ:

- Người cha vô cùng hạnh phúc và như trẻ lại khi tìm lại mình, tìm lại được những khát vọng thuởtrước trong tiếng ước mơ của con Những khát vọng của con cũng là những khát vọng của cha ngàythơ ấu

- Gặp lại những khát vọng ấy nơi con, lòng cha nhen nhóm lên bao hi vọng Hi vọng con sẽ mangkhát vọng của con và cha đi xa hơn nữa trong cuộc đời Những điều cha chưa làm được từ nay sẽđược gửi gắm nơi con

Phần III

Suy ngẫm và phản hồi

Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Những cánh buồm là một bài thơ?

Nhớ lại kiến thức nhận biết một bài thơ

Dấu hiệu giúp em nhận thấy đây là một bài thơ là:

- Một câu có ít chữ (thường có 5 đến 7 chữ được viết theo thể thơ tự do)

- Được chia thành nhiều đoạn nhỏ khác nhau (cứ 4 câu chia thành một đoạn)

- Từ ngữ được trình bày ngắn gọn, súc tích, chỉ nêu những hình ảnh tiêu biểu

Câu 2

Theo em, bài thơ này có gì độc đáo? Nét độc đáo ấy được thể hiện qua những từ ngữ, hình ảnh, biệnpháp tu từ nào?

Đọc lại bài thơ, tìm các ý nói về sự từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ trong thơ

Trang 14

Bài thơ này được tác giả viết một cách rất độc đáo, thể hiện qua:

- Từ ngữ: nhà thơ sử dụng nhiều từ ngữ mang nghĩa biểu tượng, gợi sự liên tưởng thú vị cho người đọc

- Hình ảnh gần gũi, gợi sự thân thương và nhiều cảm xúc (hai cha con cùng nhau đi dạo, cánh buồm,biển cả)

- Giọng điệu trìu mến, thân thương

- Các biện pháp tu từ được sử dụng nhuần nhuyễn:

+ Ẩn dụ (ánh mặt trời, bóng cha, bóng con, ánh nắng…)

+ Liệt kê (sẽ có cây, có cửa, có nhà…)

+ Điệp từ (điệp từ « cha », « con »)

Câu 3

Bài thơ có chứa các yếu tố miêu tả và tự sự không? Nếu có em hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của các yếu tố đó

Nhớ lại các kiến thức về phương thức tự sự và miêu tả

- Bài thơ có chứa các yếu tố tự sự và miêu tả:

- Tự sự: kể về những cuộc đối thoại giữa hai cha con về những thắc mắc trẻ thơ, về ước mơ tuổi trẻ của người cha

- Miêu tả: hình ảnh hai cha con dắt nhau bên bờ biển dưới nền cát mịn, ánh nắng mai hồng hay hìnhảnh những cánh buồm

- Tác dụng: Làm nổi bật tình cha con thiêng liêng nói riêng và tình cảm gia đình nói chung Các yếu

tố này giúp tác giả thể hiện cảm xúc của mình một cách rõ nét hơn, làm cho bài thơ thêm ấn tượng

và đặc sắc hơn

Câu 4

Tình cảm của hai cho con được thể hiện như thế nào trong bài thơ? Điều ấy gợi cho em suy nghĩ gì

về tình cảm gia đình?

Đọc và tìm ý

- Tình cảm của hai cha con dành cho nhau được thể hiện một cách đầy chân thực qua những câu hỏingây ngô của cậu bé và những câu trả lời với tiết tấu chậm của người cha Người cha không hề tỏ rangạc nhiên trước những câu hỏi của con mà khẽ mỉm cười giảng giải cho con, từng bước nâng đỡước mơ con

- Điều đó khiến em hiểu tình cảm gia đình thật thiêng liêng, nó chất chứa sự yêu thương vô bờ bếncủa cha mẹ dành cho con

Câu 5

Em nhận xét như thế nào về tình cảm, cảm xúc của tác giả thế hiện qua bài thơ

Nhận xét tình cảm của tác giả qua ngôn từ, hình ảnh thơ

Qua việc đọc và tìm hiểu bài thơ em cảm nhận được tình cảm, cảm xúc đầy chân thật của tác giảqua từng ngôn từ Tác giả như đang sống trong hình ảnh người cha nói ra những suy nghĩ, thể hiệntình cảm cha con và đã gieo vào lòng các bạn trẻ-những thế hệ sau này một khát vọng tốt đẹp chocuộc đời

Mây và sóng hần I

Trang 15

Chắc hẳn em đã từng chơi một trò chơi nào đó với người thân trong gia đình (cha mẹ, anh chị, ) em

có cảm xúc như thế nào về những giây phút ấy

Nhớ lại các trò em đã từng chơi với người thân và kể lại

Em đã dành những thời gian rảnh dỗi bên gia đình và người thân Khi đó em cùng mọi ngời chơinhững trò chơi như đoán chữ, trốn tìm, để thêm gắn bó và hiểu nhau hơn Những giây phút ấy đốivới em vô cùng quý giá, nó tràn ngập sự vui vẻ, hạnh phúc và tự tin khi ở bên cạnh những ngườimình yêu thương

Phần II

Qua hình dung của người con về trò chơi khác "thú vị" hơn, em nghĩ người con muốn thể hiện tình cảm gì?

Chú ý tình cảm của cậu bé trong bài thơ

- Qua hình dung của người con về trò chơi khác "thú vị" hơn, người con muốn thể hiện tình yêuthương của mình đối với mẹ

- Người con sẽ là mây, mẹ sẽ là trăng, con sẽ dùng hai tay ôm lấy mẹ Một trò chơi thể hiện tình yêucủa cậu bé dành cho mẹ là không gì sánh được, con muốn lúc nào cũng bên cạnh và ôm lấy mẹ

Câu 2

Hình ảnh nào thể hiện lên trong tâm trí em khi đọc bài thơ này?

Chú ý hình ảnh ẩn dụ được thể hiện trong bài thơ

- Khi đọc bài thơ này, hình ảnh mẹ và con đã hiện lên trong tâm trí em

- Tình yêu và sự gắn bó với mẹ của em bé thể hiện qua hai cuộc đối thoại của em với những ngườitrên mây, trong sóng Mây và sóng được cảm nhận qua cái nhìn và trí tưởng tượng cua trẻ thơ trởlên hấp dẫn và kì diệu tượng trưng cho tấm lòng bao la và sự bao dung của mẹ

Phần III

Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Mây và sóng là một bài thơ?

Nhớ lại các hình thức của một bài thơ

Những dấu hiệu giúp em nhận ra đây là một bài thơ là:

- Kết thúc mỗi câu tác giả đều xuống dòng

- Lời hỏi đáp của con và các bạn cũng được tác giả trích dẫn và cho vào ngoặc kép

- Bài thơ không có vần, không bị ràng buộc bởi vần luật nhưng người đọc vẫn cảm nhận được âmđiệu trữ tình của bài thơ

Câu 2

Kẻ bảng sau vào vở và điền các thông tin phù hợp, sau đó, trao đổi với bạn:

Trang 16

Kẻ bảng và vở, thảo luận với bạn cùng bàn và điền theo yêu cầu

Câu 3

Hãy phác hoạ (bằng lời hoặc bằng tranh) những hình dung của em khi đọc bài thơ và chia sẻ với cácbạn

Em có thể chuẩn bị bút màu, giấy a3 để vẽ tranh hoặc trình bày bằng lời những hình dung của em vềbức tranh tươi đẹp trong bài thơ em vừa học

Khi đọc bài thơ Mây và sóng, em hình dung ra một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, rộng lớn của trời,mây, sóng Trên nền bức tranh ấy là hình ảnh đẹp đẽ của người mẹ đang ôm đứa con ngoan vàolòng Thiên nhiên đẹp đẽ, rộng lớn nhưng chỉ là phông nền để làm nổi bật cho tình mẫu tử Và cáirộng lớn của thiên nhiên cũng không sao sánh bằng tình mẫu tử bao la của mẹ con cậu bé trong bàithơ

Câu 4

Hãy nêu hiệu quả của việc sử dụng các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ

Nhớ lại các phương thức tự sự, miêu tả và nêu hiệu quả của chúng trong bài

Hiệu quả của việc sử dụng các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ :

- Tự sự : giúp bài thơ liền mạch theo những sự kiện và diễn biến quanh tâm trạng nhân vật cậu bé.(kể lại cuộc gặp gỡ của cậu bé với mây, sóng)

- Miêu tả : giúp các sự việc, sự vật hiện lên một cách sinh động, giàu hình tượng (bình minh vàng,vầng trăng bạc, bầu trời xanh thẳm)

Câu 5

Em có cảm nhận gì về tình cảm của tác giả? Những chi tiết nào trong bài thơ khiển em có cảm nhận đó?

Tìm những chi tiết thể hiện cảm xúc của bài thơ từ đó trả lời câu hỏi này

- Bài thơ thể hiện sự trân trọng, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng của tác giả

- Chi tiết khiến em có cảm nhận đó : tác giả liệt kê hàng loạt những trò chơi hấp dẫn của tự nhiên rồichốt lại tất cả vẫn không thể sánh bằng tình mẹ lớn lao, cao cả

Câu 6

Trang 17

Những trò chơi mà em bé nghĩ ra và cách em mô tả trò chơi này thể hiện tình cảm với mẹ như thếnào? Điều đó gợi cho em suy nghĩ gì về tình cảm giữa những người thân trong gia đình?

Em xét xem cậu bé đã nghĩ những trò gì, từ đó thể hiện cậu đã yêu mẹ ra sao

- Những trò chơi mà em bé nghĩ ra là những trò chơi sáng tạo và cách em mô tả trò chơi này thểhiện tình cảm yêu mến vô bờ của em dành cho mẹ (con là mây và mẹ sẽ là trăng/ Hai bàn tay con

ôm lấy mẹ…) Mặc dù có rất nhiều cám dỗ, niềm vui ở ngoài kia nhưng cậu bé vẫn từ chối tất cả đểchọn mẹ mình

- Điều đó gợi cho em suy nghĩ, rằng không có điều gì thú vị hơn gia đình, không có ai yêu chúng tabằng cha mẹ và gia đình chính là món quà quý giá nhất của mỗi người

Đọc kết nối với chủ điểm: Chị sẽ gọi em bằng tên

Câu 1

Vì sao người chị trong câu chuyện lại có thái độ lạnh lùng và ghét em trai mình?

Đọc đoạn đầu tiên, chú ý các chi tiết nói về cậu em trai

Người chị trong truyện có thái độ lạnh lùng và ghét em trai mình vì em trai phải học lớp giáo dụcđặc biệt và mỗi lần ra ngoài cùng em, cả hai đều bị người khác nhìn chằm chằm

Câu 2

Điều gì đã mở ra một khởi đầu mới cho mối quan hệ của hai chị em?

Theo dõi văn bản, có một chi tiết đã khiến người chị thay đổi và là khởi đầu mới cho mối quan hệ của chị em

Điều mở ra mối quan hệ mới cho hai chị em là cuộc nói chuyện đầy ngây ngô của người em với chịtrên đường ra trạm xe buýt

Câu 3

Vì sao người chị lại khóc?

Theo dõi những hành động và thái độ của người chị xuyên suốt văn bản để trả lời câu hỏi này

Người chị khóc vì sau những sự ích kỉ của người chị, em trai không những không ghét mà còn nghĩ chị là một người tốt

Câu 4

Qua câu chuyện trên, em học được cách cư xử với những người thân trong gia đình như thế nào?

Từ câu chuyện của hai chị em, em nêu ra bài học cho bản thân mình

Qua câu chuyện trên, em rút ra được rằng chúng ta nên đối xử tốt, yêu thương những người thântrong gia đình Đặc biệt khi người thân của chúng ta có những thiệt thòi, khiếm khuyết về cơ thế haycuộc sống thì chúng ta càng phải dành sự yêu thương, quan tâm cho họ nhiều hơn nữa

Thực hành tiếng việt Câu 1

Trang 18

Đọc các câu sau:

- Sau trận mưa đêm rả rích

Cát càng mịn, biển càng trong.

- Trong lớp này, Lan là học sinh giỏi nhất.

a) Giải thích nghĩa của các từ "trong” ở hai ví dụ trên

b) Nghĩa của các từ “trong” ở hai ví dụ trên có liên quan với nhau không?

c) Từ “trong” ở hai ví dụ trên là hai từ đồng âm hay một tử đa nghĩa?

Nhớ lại kiến thức từ đồng âm và từ đa nghĩa

a

- Từ "trong" ở câu thơ thứ nhất mang nghĩa là trong veo, trong vắt có thể nhìn thấy vật ở khác

- Từ "trong" ở câu thơ thứ hai nghĩa là ở trong một tập thể, một cộng đồng

b) Nghĩa của các từ "trong" ở hai câu thơ trên không liên quan đến nhau

c) Từ "trong” ở hai câu thơ trên là từ đồng âm

Câu 2

Đọc các từ ngữ “cánh buồm”, “cánh chim”, “cánh cửa", “cánh tay” và thực hiện các yêu cầu:

a) Giải thích nghĩa của từ “cánh” trong các từ ngữ trên

b) Từ “cánh” trong các ví dụ trên là một từ đa nghữa hay các từ đông âm Dựa trên cơ sở nào đề xácđịnh như vậy?

a

- Cánh trong “cánh buồm” nghĩa là: bộ phận của con thuyền giúp nó có thể di chuyển được trên mặt

nước nhờ sức gió

- Cánh trong “cánh chim” là: bộ phận để bay của chim, dơi, côn trùng, có hình tấm, rộng bản, thành

đôi đối xứng nhau ở hai bên thân mình và có thể mở ra khép vào

- Cánh trong “cánh cửa” là: bộ phận hình tấm có thể khép vào mở ra được, ở một số vật

- Cánh trong “cánh tay” là: bộ phận của cơ thể người, từ vai đến cổ tay ở hai bên thân mình; thường

coi là biểu tượng của hoạt động đấu tranh của con người

b Từ "cánh" trong các ví dụ trên là từ đa nghĩa vì nó đều là một bộ phận của cái gì đó

Câu 3

Tìm hai từ chỉ bộ phân cơ thể người và kể ra một số trường hợp chuyển nghĩa của chúng

Em tìm các bộ phận trên cơ thể (tay, chân, mặt, mũi,…) và chỉ ra trường hợp sử dụng nghĩa chuyển

từ những từ đó, chủ yếu dùng cho các đồ vật trong cuộc sống

Hai từ chỉ bộ phân cơ thể người:

- Chân: chân bàn, chân tường, chân trời, chân ái, chân lý

+ Nghĩa gốc: là bộ phận nâng đỡ cơ thể con người và dùng để di chuyển

+ Nghĩa chuyển: là bộ phận nâng đỡ vật (chân bàn); phần cuối cùng của sự vật (chân mây, chântóc); điều đúng đắn và là lẽ phải (chân ái, chân lý)

- Tai: tai chén, tai ấm, tai tiếng

+ Nghĩa gốc: cơ quan ở hai bên đầu người hoặc động vật, dùng để nghe

+ Nghĩa chuyển: bộ phận ở một số vật, có hình dáng chìa ra giống như cái tai (tai chén, tai ấm); điềukhông may bất ngờ xảy tới, gây tổn thất lớn (tai tiếng)

Trang 19

Câu 4

Đọc câu đố và thực hiện các yêu cầu sau:

Trùng tục nhút con bò thui, Chín đầu, chín mắt, chín đuôi, chín mình.

a) Câu đó này đố về con gì?

b) Dựa vào hiểu biết về hiện tượng đa nghĩa và đông âm, chỉ ra điểm thủ vị trong câu đố trên

a Câu đố này đố về con bò

b Điểm thú vị trong câu trên là đã sự dụng từ đa nghĩa "chín" ý chỉ chín ở đây là đã được nấu chín

Câu 5

Tìm một số ví dụ về việc hiện tượng đồng âm được sử dụng để tạo ra những cách nói độc đáo

Bà già đi chợ cầu Đông

Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?

Thầy bói xem quẻ nói rằng,

Lợi thì có lợi, nhưng răng không còn.

- Ví dụ 2: Con ngựa đá con ngựa đá.

- Ví dụ 3: Con ruồi đậu mâm xôi đậu.

Câu 6

Đọc đoạn thơ sau:

Con bỗng lắc tay cha khẽ hỏi:

“Cha ơi

Sao xa kia chỉ thấy nước thấy trời

Không thấy nhà, không thấy cây, không thấy người ở đó?”

Cha mỉm cười xoa đầu con nhỏ:

“Theo cánh buồm đi mãi đến nơi xa,

Sẽ có cây, có cửa, có nhà,

Vẫn là đất nước của ta,

Ở nơi đó cha chưa hề đi đến "

(Hoàng Trung Thông, Những cánh buồm)

a Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng

b Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ấy trong việc thể hiện nội dung đoạn thơ

Nhớ lại kiến thức các biện pháp tu từ đã học

a Biện pháp tu từ được sử dụng là liệt kê và điệp từ (Không thấy nhà, không thấy cây, không thấyngười ở đó…/ Sẽ có cây, có cửa, có nhà)

b Tác dụng của biện pháp tu từ:

- Làm cho bài thơ có nhịp điệu, tăng giá trị gợi hình, gợi cảm cho lời thơ

- Nhấn mạnh tình cảm yêu mến thiên nhiên, quê hương và tình cảm cha con của nhân vật

Câu 7

Trang 20

Đọc lại bài thơ Những cánh buồm và thực hiện những yêu cầu sau:

a) Chỉ ra các từ láy

b) Chỉ ra tác dụng của việc sử dụng các từ láy đó

Nhớ lại kiến thức về từ láy

a Từ láy được sử dụng trong bài thơ Những cánh buồm : lênh khênh, rả rích, phơi phới, trầm ngâm.

b Tác dụng của từ láy:

- Làm cho câu thơ gợi hình, gợi cảm, giàu giá trị biểu đạt hơn

- Làm cho các chi tiết, sự vật hiện lên sống động, cụ thể hơn

Viết ngắn

Trong bài thơ Những cánh buồm, câu thơ “Cha mượn cho con buồm trắng nhé Để con đi” thể

hiện mong ước của người con Em hãy tưởng tượng mình là người con trong bài thơ này, viết mộtđoạn văn (khoảng 200 chữ) trong đó có sử dụng từ đa nghĩa để chia sẻ với mọi người về những “bếnbờ” mà “cánh buồm trắng” của em sẽ đến

Viết đoạn văn đáp ứng hình thức và tưởng tượng, nhập vai vào người con để hoàn thiện đoạn văn này

Ước mơ là gì mà nó lại có tầm quan trọng đặc biệt đối với mỗi con người đặc biệt là đối với tuổithơ của chúng ta? Nó là những điều tốt đẹp mà chúng ta mong muốn đạt được trong thực tại Tôicũng có những ước mơ như thế trong suốt chiều dài tuổi thơ của mình Tôi may mắn có một giađình hạnh phúc và được sống trong tình yêu thương vô bờ của mẹ cha Cha đã từng nói với tôi vềtrời cao, biển rộng, về những khát khao lớn lao của cuộc đời Và tôi đã từng xin cha một chiếc

“buồm trắng” để đi đến những chân trời, những bến bờ trong lời kể của cha Lúc này, đó chính là

ước mơ của tôi – ước mơ được chinh phục thiên nhiên, chinh phục những tầm cao mới Tôi muốnđược khám phá những cây, những cửa, những nhà trên khắp mọi miền đất nước yêu thương này.Cha từng nói với tôi về những mơ ước thuở bé thơ mà người chưa thực hiện được Tôi hi vọng rằngtôi sẽ làm được điều đó thay cha, và làm điều đó vì bản thân mình Mong rằng mai này đây tôi cóthể vươn đến những tầm cao, chinh phục những điều đẹp đẽ của cuộc đời để thỏa mãn ước mơ vàđem lại hạnh phúc cho cha, để người có thể mỉm cười tự hào về tôi

Chú thích:

Từ đa nghĩa là từ được in đậm

Đọc mở rộng theo thể loại: Con là…

Câu 1

Chỉ ra những đặc điểm của thơ qua văn bản trên

Nhớ lại các đặc điểm nhận diện một bài thơ (số chữ, vần, nhịp,…)

Những đặc điểm của thơ ta có thể thấy qua văn bản trên là: được chia thành 3 đoạn rõ ràng mỗiđoạn 3 câu, một câu có 4- 7 từ

Câu 2

Nêu ít nhất một nét độc đáo của bài thơ qua cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh hoặc biện pháp tu từ

Đọc bài thơ, tìm ý để trả lời các mục trên

Trang 21

Nét độc đáo của bài thơ được thể hiện qua:

- Từ ngữ: gần gũi, giản dị, thân quen

Câu 3

Nêu cảm nhận của em về tình cảm cha dành cho con được thể hiện trong văn bản

Bài thơ thể hiện rất rõ nét tình cảm thiêng liêng của người cha, em viết câu văn nêu cảm nhận về tình cảm đó

Tình cảm người cha dành cho con trong văn bản trên được thể hiện một cách rõ ràng và sinh động

Đó là tình yêu thương vô cùng lớn, con là vừa là nỗi buồn vừa là niềm vui vừa là hạnh phúc, đủ thấycha yêu con biết nhường nào

Ghi lại cảm xúc về một bài thơ

Phần I

Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản

Đọc văn bản trong SGK trang 38, sau đó trả lời những câu hỏi sau:

- Tìm những từ thể hiện cảm xúc của người viết về bài thơ

- Tác giả đoạn văn đã sử dụng ngôi thứ mấy để chia sẻ cảm xúc?

- Những câu nào thuộc về phần mở đoạn? Vì sao em biết?

- Những câu nào thuộc về phần thân đoạn? Phần này trình bày nội dung gì?

- Hãy chỉ ra câu kết của đoạn văn và cho biết nội dung của nó

- Tìm những từ ngữ được dùng theo kiểu lặp lại hoặc thay thế những từ ngữ tương đương ở nhữngcầu trước đó Nêu tác dụng của những từ ngữ đó

Đọc kĩ văn bản, tìm ý và lần lượt trả lời các câu hỏi trên

- Những từ thể hiện cảm xúc của người viết về bài thơ:

+ để lại cho tôi nhiều cảm xúc

+ làm cho tôi như thấy hình ảnh chính mình

+ khiến tôi nghĩ đến cha mình

- Tác giả đoạn văn đã sử dụng ngôi thứ nhất để chia sẻ cảm xúc

- Những câu thuộc về phần mở đoạn:

+ Những cánh buồm của Hoàng Trung Thắng là một trong những bài thơ để lại cho tôi nhiều cảmxúc

+ Tác phẩm viết về tình cho con thiêng liêng bằng giọng thơ giản dị, chân thành

=> Sở dĩ em biết đây là các câu mở đoạn vì những câu thơ này trình bày bao quát vấn đề của đoạnvăn

- Những câu thuộc về phần thân đoạn:

Hình ảnh cho dắt con đi" được lặp lại nhiều lần không chỉ thể hiện tình cảm đong đầy yêu thương, trìu mến của cha dành cho con mà còn gợi lên sự chở che, dẫn dắt của cha trên hành trình cùng con đi đến tương lai Cha như cánh buồm đưa con đến những chân trời mới Nếu hình ảnh người

Trang 22

cha đem đến cho người đọc cảm giác về sự ân cần, che chở thì hình ảnh đứa con lại cho thấy sự yêu thương, tin cậy của con đối với cha Lời đề nghị ngây thơ, đẩy tin yêu: "Cho mượn cho con buẩm trắng nhé / Để con đi" làm cho tôi như thấy hình ảnh chính mình với ước mơ khám phá những chân trời mới lạ.

=> Phần này trình bày giá trị nội dung, nghệ thuật và những cảm nhận của tác giả

- Câu kết của đoạn văn: Tôi tự nhắc nhở mình cần yêu thương cho nhiều hơn nữa vì tôi vẫn đang

may mắn được sống trong vòng tay cha.

=> Nội dung: Câu kết đoạn thể hiện cảm xúc và bài học của tác giả rút ra từ văn bản này

- Những từ ngữ được dùng theo kiểu:

+ Lặp lại: Từ “cha con” được lặp lại ở các câu trong đoạn văn

+ Thay thế: Từ “tác phẩm” ở câu (2) thay thế cho từ “Những cánh buồm” của câu (1)

=> Tác dụng: làm cho đoạn văn trở nên liền mạch và tạo thành khối thống nhất

Phần II

Hướng dẫn viết bài:

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm xúc về một bài thơ.

Lựa chọn bài thơ bất kì để ghi lại cảm xúc.

Bài thơ "Vọng nguyệt - Ngắm trăng" nằm trong tập "Nhật kí trong tù", được Người viết vào giaiđoạn 1942 - 1943, khi đang bị cầm tù trong nhà lao Tưởng Giới Thạch Tập thơ ấy không chỉ ghi lạinhững gian khổ Người trải qua mà còn ghi lại cả hình ảnh một thi nhân với tấm lòng yêu thiên nhiênđầy mãnh liệt nữa Và "Vọng nguyệt - Ngắm trăng" chính là một minh chứng rõ ràng nhất cho điều

đó Nó vừa là bức tranh hiện thực chốn lao tù, vừa là tình yêu thiên nhiên, vừa chứa đựng tinh thầnlạc quan, yêu đời của Bác ở trong đó Hồ Chí Minh qua "Vọng Nguyệt" đã cho chúng ta một bài học

về nhân sinh trong cuộc sống Đó là dù trong hoàn cảnh nào cũng luôn lạc quan, yêu đời, vượt lêntrên hoàn cảnh Ngay trong ngục tù, Người vẫn có thể ngắm trăng, thưởng trăng, tâm hồn ấy thật lạcquan biết mấy Đó là tâm hồn tràn ngập tự do, tràn ngập tình yêu đời, lạc quan về cuộc sống, vượtmọi hoàn cảnh để tìm đến với tự do, đúng như tinh thần mà tiêu để của tập thơ "Nhật kí trong tù" đềcập đến

Học thầy học bạn Phần I

Việc học hỏi từ thầy cô, bạn bè có ý nghĩa gì đối với chúng ta?

Em suy nghĩ xem trong cuộc sống, thầy cô và bạn bè đem đến cho em những điều gì

Việc học hỏi từ thầy cô, bạn bè giúp chúng ta có thêm nhiều kiến thức và kĩ năng sống Việc họckhông chỉ giới hạn trong sách vở, chương trình học mà việc học còn được vận dụng khi chúng tatiếp xúc, học hỏi những người có kinh nghiệm như thầy cô, có nhiều điều mới lạ, khác biệt như bạn

bè Điều đó còn giúp chúng ta nâng cao sự đoàn kết, gắn bó, gần gũi hơn với bạn bè, thầy cô

Phần II

Trong đoạn này, tác giả kể câu chuyện về thời tuổi trẻ của Lê-ô-na-rơ Đa Vin-chi nhằm mục đích gì?

Thử suy luận xem hàm ý của tác giả khi kể câu chuyện này là gì

Trong đoạn tác giả có kể về câu chuyện thuở nhỏ của danh họa nổi tiếng Lê-ô-na-rơ-đô Đa Vin-chinhằm chỉ ra rằng vai trò của người thầy rất quan trọng Dù ông có năng khiếu về tài năng hội họa,

Trang 23

nhưng không có sự dẫn dắt của người thầy thì ông không thể thành công trong sự nghiệp của mìnhnhư vậy Qua đó, tác giả muốn nhấn mạnh vai trò của người thầy trong cuộc sống của mỗi người.

Phần III

Xác định những câu văn thể hiện ý kiến của người viết về việc học thầy, học bạn

Đọc kĩ văn bản và tìm ý.

Những câu văn thể hiện ý kiến của người viết về việc học thầy, học bạn là:

- Trong cuộc đời mỗi người, học từ thầy là quan trọng nhất

- Ngoài tài năng thiên bẩm, không thể không nhắc đến sự dẫn dắt của người thầy

- Học hỏi từ bạn bè cũng rất cần thiết

- Việc học ở bạn thuận lợi ở chỗ với bạn bè cùng trang lứa, cùng hứng thú, cùng tâm lí thì việc họchỏi, truyền thụ cho nhau có phần thoải mái, dễ dàng hơn

Câu 2

Để thuyết phục người đọc về tầm quan trọng của việc học thầy, học bạn, tác giả đã sử dụng những lí

lẽ, bằng chứng nào?

Đọc kĩ văn bản và tìm ý.

Chú ý :

- Lí lẽ : những lập luận của người viết

- Bằng chứng : những chứng cứ cho bài văn thêm thuyết phục

- Để thuyết phục người đọc về tầm quan trọng của việc học thầy, tác giả đã đưa ra câu chuyện củadanh họa nổi tiếng người Ý Từ đó cho độc giả cảm nhận được dù có tài năng bẩm sinh nhưngkhông thể chối bỏ tầm quan trọng của người thầy trong sự thành công của sự nghiệp

- Để thuyết phục người đọc rằng việc học bạn cũng rất quan trọng, tác giả đưa ra các luận điểm, lí lẽrất cụ thể để thuyết phục người đọc như học cùng bạn sẽ dễ học hỏi, truyền đạt hơn vì cùng tranglứa, cùng hứng thú, cùng tâm lí hay học nhóm cũng là một giải pháp tốt

Câu 3

Các từ "mặt khác", "hơn nữa" trong văn bản có tác dụng gì?

Đọc lại văn bản, xác định tác dụng của các từ ngữ trên

Các từ "mặt khác", "hơn nữa" trong văn bản có tác dụng bổ sung thêm ý, thêm luận điểm, luận cứcho ý trước, đoạn văn trước và làm tăng sức gợi cho đoạn văn

Câu 4

Hình ảnh so sánh trong câu cuối của văn bản giúp em hiểu gì về mối quan hệ giữa học thầy và học bạn?

Đọc kĩ câu cuối, xác định hai hình ảnh so sánh và nêu cách hiểu của em

Hình ảnh so sánh trong câu cuối của văn bản giúp em hiểu rằng học thầy và học bạn không phải làmâu thuẫn mà nó luôn song hành với nhau Chúng ta không chỉ học từ thầy mà còn học từ bạn nữa.Học thầy, học bạn có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau, không thể thiếu một trong hai trên conđường thành công của mỗi người

Câu 5

Trang 24

Tóm tắt văn bản nghị luận là trình bày ngắn gọn nội dung của văn bản bằng ngôn ngữ của mình dựatrên việc nhận ra ý kiến của người viết, các lí lẽ, bằng chứng làm rõ cho ý kiến Hãy hoàn thành sơ

đồ sau và viết đọan văn tóm tắt văn bản Học thầy, học bạn

Kẻ sơ đồ vào vở, đọc lại văn bản và điền các thông tin

Câu 6

Làm thế nào để việc học thầy, học bạn được hiệu quả?

Từ bài học trên, em rút ra kết luận về việc học hiệu quả

Để học thầy, học bạn một cách hiệu quả chúng ta phải biết lắng nghe ý kiến từ người khác, phải hamhọc hỏi, không ngại khó ngại khổ, không dấu dốt mà không dám hỏi và quan trọng là tinh thần tựgiác cao

Bàn về nhân vật Thánh Gióng

Phần I

Em đã đọc truyện Thánh Gióng trong bài Lắng nghe lịch sử nước mình hãy chia sẻ với các bạn ấntượng về nhân vật Thánh Gióng

Nhớ lại bài học cũ và chia sẻ suy nghĩ của em về nhân vật bằng một đoạn văn ngắn

Trang 25

Thánh Gióng là một nhân vật trong truyền thuyết, em ấn tượng với nhân vật này vì sự ra đời kì lạ vànhững hành động kì lạ, trên hết là tinh thần bảo vệ đất nước, chống giặc ngoại xâm của Gióng Banđầu cậu nuôi mãi không lớn nhưng sau giặc Ân xâm lược, Thánh Gióng lớn nhanh như thổi xôngpha ra trận đánh giặc Sau khi chiến thắng, Thánh Gióng đã bay về trời và để lại câu chuyện truyềnthuyết cho tới tận bây giờ.

Phần II

Điều gì đã làm nên sự phi thường của nhân vật Thánh Gióng?

Nhớ lại các chi tiết kì lạ của nhân vật Gióng trong tác phẩm này

Điều đã làm nên sự phi thường của nhân vật Thánh Gióng:

- Sự ra đời khác thường (mẹ mang thai đến 12 tháng, Gióng lên ba vẫn không biết nói cười)

- Tiếng nói đầu tiên là tiếng nói xin đi đánh giặc, cho thấy ý thức và trách nhiệm của một công dântrước vận mệnh dân tộc

- Thánh Gióng dẹp tan giặc Ân, trả lại mũ áo và bay về trời

=> Qua sự phi thường của nhân vật Thánh Gióng, tác giả dân gian đồng thời gửi gắm tinh thần ýthức đánh giặc, cứu nước của dân tộc ta

Phần III

Tác giả đã nêu ý kiến gì về nhân vật Thánh Gióng?

Đọc kĩ văn bản trong SGK và tìm ý

Tác giả đã nêu ra ý kiến của mình về nhân vật Thánh Gióng được xây dựng rất đặc sắc, vừa là mộtanh hùng phi thường với vẻ đẹp lí tưởng, vừa là một con người trần thế với những vẻ đẹp giản dị,gần gũi

Câu 2

Hãy xác định lí lẽ, bằng chứng mà tác giả đưa ra để củng cố ý kiến của mình và điền vào bảng sau:

Đọc lại văn bản, tìm ý và điền vào bảng trên

Trang 26

Câu 3

Trong đoạn văn sau, câu nào thê hiện lí lẽ, câu nào thể hiện bằng chứng?

“Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đều gắn với những

người dân bình dị Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Giỏng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải “uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng Phù Đông (dù là cỡ rộng đến đâu) Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt, của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợ rèn tài giỏi ở trong nước đúc nên."

Đọc kĩ đoạn văn và tìm ý

- Câu thể hiện lí lẽ là: Quá trình ra đời, trưởng thành và chiến thắng giặc ngoại xâm của Gióng đềugắn với những người dân bình dị

- Câu thể hiện bằng chứng là:

+ Dù có siêu nhiên kì ảo đến đâu, Gióng vẫn phải “nằm trong bụng mẹ” (dù là mấy tháng), vẫn phải

“uống nước, ăn cơm với cà” (dù là mấy nong), vẫn phải mặc quần áo bằng vải của dân làng PhùĐổng (dù là cỡ rộng đến đâu)

+ Và ngay cả ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt, của Gióng cũng là do vua Hùng tập hợp những người thợrèn tài giỏi ở trong nước đúc nên

Câu 4

Hãy tóm tắt nội dung văn bản bằng một đoạn văn (khoảng 150 chữ)

Tóm tắt nội dung văn bản trên bằng đoạn văn đáp ứng hình thức và nội dung

Văn bản đã thể hiện góc nhìn của tác giả về nhân vật Thánh Gióng Đây là một tác phẩm văn họcdân gian lớn viết về đề tài giữ nước, chống giặc ngoại xâm Tác phẩm đã xây dựng được hình tượngngười anh hùng phi thường với vẻ đẹp lí tưởng và vẻ đẹp bình dị Thánh gióng hội tụ những đặcđiểm phi thường, thể hiện lí tưởng của nhân dân qua sự kiện ra đời, lớn lên và đi đánh giặc ThánhGióng đồng thời mang vẻ đẹp của con người trần thế qua thời đại, lai lịch, nguồn gốc xuất thân.Gióng chính là đại diện của những anh hùng, đồng thời thể hiện sức mạnh của nhân dân, lòng nồngnàn yêu nước trong công cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc Việt Nam ta

Câu 5

Có ý kiến cho rằng: Những góc nhìn, cách hiểu khác nhau của tác giả về nhân vật Thánh Gióng giúpchúng ta hiểu văn bản sâu hơn Em có đồng ý với ý kiến này không? Vì sao?

Suy nghĩ và trả lời ý kiến của em, nêu lí do của lựa chọn đó

Em đồng ý với ý liến của tác giả, vì ở mỗi góc nhìn khác nhau người đọc có thể cảm nhận, xem xétnhân vật dưới một góc độ khác nhau và hiểu về văn bản một cách sâu sắc hơn Chính vì vậy, khi tìmhiểu văn bản, chúng ta cần tìm hiểu đồng thời theo nhiều cách để hiểu sâu về văn bản

Đọc kết nối với chủ điểm: Góc nhìn chi tiết

Câu 1

Lời khuyên của người hầu trong câu chuyện đã mang đến ích lợi gì?

So sánh cách làm của người hầu và của vua từ đó trả lời câu hỏi trên

Trang 27

Lời khuyên của người hầu đã giúp nhà vua tiết kiệm được thời gian, công sức và của cải Nó đãgiúp ích cho đôi chân của vua không còn đau khi đi trên những con đường gập ghềnh nữa và tiếtkiệm được ngân khố cho đất nước

Câu 2

Trong câu chuyện trên, nhà vua và người hầu đã có những cách nhìn khác nhau về việc sử dụngmiếng da súc vật để giúp vua đỡ đau chân khi đi trên những con đường gập ghềnh Theo em,nguyên nhân của những cách nhìn khác nhau ấy là gì?

Suy nghĩ, xem xét về xuất thân, điều kiện của mỗi người để rút ra nguyên nhân

Theo em, nguyên nhân của những cái nhìn khác nhau ấy do địa vị xã hội

- Nhà vua là người đứng đầu một đất nước nên việc tiêu tốn nhiều tiền đề lót da trên khắp các conđường là điều dễ dàng vì vua có rất nhiều của cải và ông không bận tâm hay lo lắng về việc tốnkém

- Người hầu là người có địa vị thấp kém, không có quyền, không có tiền nên đưa ra ý kiến là lấy dabọc quanh chân vì họ hiểu những nỗi thiếu thốn, khó khăn và biết tiết kiệm

Câu 3

Thông điệp của câu chuyện trên là gì?

Từ truyện, rút ra thông điệp của văn bản trên

Thông điệp của câu chuyện trên là: Chúng ta nên nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau,xem xét và đưa ra quyết định phù hợp nhất đối với lợi ích của chúng ta

Câu 4

Có phải lúc nào chúng ta cũng nên thay đổi cách nhìn cua mình không? Vì sao?

Từ thông điệp của văn bản, em suy nghĩ và trả lời câu hỏi trên theo ý kiến của mình

Chúng ta nên nhìn nhận mọi việc một cách đa chiều, từ nhiều khía cạnh khác nhau để thấy sự việcmột cách khách quan và chọn cách nào tốt nhất Nhưng không có nghĩa lúc nào cũng thay đổi cáchnhìn mà phải biết cân nhắc và chọn lựa giải pháp tối ưu

Thực hành tiếng việt bài 8

Câu 1

Trong các từ sau, đâu là từ mượn tiếng Hán, đâu là từ mượn các ngôn ngữ khác?

Nhân loại, thế giới, video, nhận thức, cộng đồng, xích lô, cô đơn, nghịch lí, mê cung, a-xit, ba-zơ.

Nhớ lại kiến thức về từ mượn

- Từ mượn tiếng Hán là: nhân loại, thế giới, nhận thức, cộng đồng, cô đơn, nghịch lí, mê cung.

- Từ mượn các ngôn ngữ khác: video, xích lô, a-xit, ba-zơ.

Câu 2

Theo em, vì sao chúng ta mượn những từ như email, video, Internet?

Trang 28

Xét xem trong ngôn ngữ Tiếng Việt đã có những từ ngữ đó chưa, từ đó trả lời câu hỏi.

- Theo em, chúng ta mượn những từ như email, video, Internet vì tiếng Việt của ta khó tìm được từngữ tương đương để biểu thị những khái niệm này

- Mặt khác, chúng ta sử dung những từ mượn gốc Âu để làm phong phú thêm ngôn ngữ của chúng

ta nhưng phải được sử dung theo đúng nguyên tắc tránh bị xem là lạm dụng từ

Câu 3

Em hãy đọc đoạn văn sau vả trả lời câu hỏi:

Một cán bộ hưu trí ở phường Hàng Bồ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội bực bội kế lại: "Do có công

việc tại Thành phố Hồ Chí Minh một tuần nên tôi đã gọi điện tới một khách sạn trong đó để đặt phòng Trong khi tôi đang hỏi về giá cả, dịch vụ thì cô lễ tân nghe điện thoại tuôn ra một tràng:

“Anh book (đặt) phòng ạ? Anh chọn single hay double room (phòng đơn hay phòng đôi) “Anh sure (chắc chắn) rồi chứ? Anh có thể fix (cố định) lịch chính xác ngày đến được không? Trong trường hợp máy bay delay (hoãn chuyến) hoặc thay đổi kế hoạch anh phải confirm (xác nhận) lại cho em Tôi nghe mà không thể hiểu cô ta đang nói gì.”

(Bảo Linh, Sành điệu hay tự đánh mất mình? Báo An ninh thủ đó, số ra ngày 28-4-2012) Trong câu chuyện trên, vì sao người cán bộ hưu trí không hiểu được những điều nhân viên lễ tânnói? Từ đó, em rút ra bài học gì về việc sử đụng từ mượn trong giao tiếp?

Chú ý ngôn ngữ lễ tân trình bày và độ tuổi, hoàn cảnh của người hưu trí

- Trong câu chuyện trên, người cán bộ hưu trí không thể hiểu được những điều nhân viên lễ tân nói

vì nhân viên đã dùng quá nhiều từ mượn gốc Âu khiến cho người nghe khó hiểu Mặt khác, cán bộhưu trí là người lớn tuổi sẽ khó nghe và khó hiểu được từ mượn

- Qua đó, em rút ra rằng sử dụng từ mượn cần phải thích hợp trong từng hoàn cảnh, đối tượng nghephù hợp, không nên lạm dụng sử dụng quá nhiều từ mượn trong một câu sẽ làm mất đi giá trị củatiếng mẹ đẻ

Câu 4

Giải thích nghĩa của từ in đậm trong các câu sau:

a Thấy con mình có tài năng thiên bẩm vệ hội hoạ, người cha đã cho cậu theo học thầy

Ve-rốc-chi-ô, một họa sĩ nổi tiếng.

b Hai câu tục ngữ trên mới đọc qua có về mâu thuẫn, phủ định lẫn nhau, nhưng suy nghĩ kĩ thì thấy chúng bổ sung cho nhau, làm cho nhận thức về việc học thêm toàn diện.

c Lực lượng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tô quốc của dân tộc bình thường tiềm ẩn trong nhân dân, tương tự như chú bé làng Gióng nằm im không nói, không cười.

d Quá trình phát triển của nhân vật Thánh Gióng dồi dào ý nghĩa nhân sinh và nên thơ, nên hoa

biết bao!

Đọc kĩ các câu và giải nghĩa từng từ in đậm

a

- Tài năng: năng lực xuất sắc, khả năng làm giỏi và có sáng tạo trong công việc

- Hội họa: là từ mượn hán-việt, hội trong hội tụ, họa trong họa sĩ, mang nghĩa là một ngành nghệthuật trong đó con người sử dụng màu vẽ để tô lên một bề mặt như là giấy, hoặc vải, để thể hiện các

ý tưởng nghệ thuật

- Họa sĩ: người chuyên vẽ tranh nghệ thuật, có trình độ và đã được mọi người công nhận

b

- Phủ định: bác bỏ sự tồn tại, sự cần thiết của cái gì

- Bổ sung: thêm vào cho đủ

Trang 29

- Nhận thức: nhận ra và biết được, hiểu được.

Tìm những từ ghép có yếu tố Hán Việt trong bảng sau và giải thích nghĩa của những từ đó

Đặt ba câu sử dụng một số từ Hán Việt tìm được ở trên

Từ các từ ngữ đã tìm được ở bài tập trên, em chọn 3 từ và đặt câu

Đặt câu:

- Lời đối đáp của cậu bé đã thể hiện sự thông minh và tư duy nhanh nhạy của cậu.

- Lớp trưởng lớp em có tư chất của một nhà lãnh đạo.

- Nếu không bảo vệ loài vật quý hiếm, chúng sẽ dễ bị tuyệt chủng như loài khủng long khi xưa Câu 7

Phân biệt nghĩa của những yếu tố Hán Việt đồng âm sau đây:

a) Thiên trong thiên vị, thiên trong thiên văn, thiên trong thiên niên kỉ

b) Họa trong tai họa với họa trong hội họa, họa trong xướng họa

c) Đạo trong lãnh đạo, đạo trong đạo tặc, đạo trong địa đạo

Trong mỗi câu, em lọc ra và phân biệt từng từ ngữ đồng âm ở trong đó

a)

- Thiên trong thiên vị: nghiêng theo, nghe theo một bên này hơn bên kia.

- Thiên trong thiên văn: thiên nhiên.

Trang 30

- Thiên trong thiên niên kỉ: chỉ thời gian (năm).

b)

- Họa trong tai họa: chỉ điềm xấu xảy ra.

- Họa trong hội họa: vẽ.

- Họa trong xướng họa: đối đáp với nhau bằng những bài thơ cùng một thể, một vần.

c)

- Đạo trong lãnh đạo: chỉ đạo

- Đạo trong đạo tặc: trộm cướp

- Đạo trong địa đạo: đường hầm đào ngầm dưới đất.

Viết ngắn

Việc nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ sẽ mang đến cho chúng ta những ích lợi gì? Em hãy viếtđoạn văn khoảng 150 chữ trình bày ý kiến của mình về vấn đề trên, trong đoạn văn có sử dụng ítnhất hai từ Hán Việt

Viết đoạn văn nghị luận đáp ứng hình thức, sử dụng từ Hán Việt và trình bày ý kiến màđề bài đã nêu

Việc nhìn nhận một vấn đề từ nhiều góc độ sẽ mang đến cho chúng ta sự hiểu biết, cái nhìn bao quát và đi đến những hành động đúng đắn trong cuộc sống Con người có đôi mắt để nhìn đời phân

biệt đục-trong, phải-trái, đúng-sai… Tuy nhiên, nếu chỉ đánh giá mọi việc bằng đôi mắt của mình,

có khi chúng ta sẽ mắc phải những sai lầm Suy nghĩ khác, góc nhìn khác giúp ta có cái nhìn toàn diện về sự vật, hiện tượng Nó còn giúp ta tránh được lối suy nghĩ thiển cận, phiến diện và bồi dưỡng cho ta tri thức mới mẻ Biết suy nghĩ khác biệt tạo nên tính năng động trong tư duy Đó

chính là cơ sở và động lực để con người sáng tạo và thành công Steve Jobs đã không ngần ngại suynghĩ về một sản phẩm khác biệt trong nhiều năm Cuối cùng ông đã tạo ra được chiếc Iphone huyềnthoại Harland Sanders đến gần cuối cuộc đời mới nhận ra sự khác biệt của món gà rán do ông sángtạo và gặt hái thành công lớn sau bao năm tháng vất vả Tất cả là nhờ có điểm nhìn khác biệt, suynghĩ khác biệt Như vậy, để nhận định vấn đề một cách đúng đắn, chúng ta phải thay đổi góc nhìn,phải đặt mình vào vị trí của mọi người đến tìm hiểu mọi việc một cách toàn diện hơn “Không có gìtầm thường trên thế giới Tất cả đều phụ thuộc vào góc nhìn”

Chú thích:

- Từ Hán Việt là từ ngữ được in đậm trong đoạn văn

ĐỌC MỞ RỘNG THỂ LOẠI: PHẢI CHĂNG CHỈ CÓ NGỌT NGÀO

Đề bài

Dựa vào gợi ý trong sơ đồ sau, em hãy xác định ý kiến, các lí lẽ và bằng chứng của văn bản Phảichăng chỉ có ngọt ngào mới làm nên hạnh phúc?

Vấn đề cần bàn luận: phải chăng chỉ có ngọt ngào làm nên hạnh phúc?

+ Lí lẽ 1.2: Một cuộc sống giảu có, sung túc, đủ đây giúp cho con người có thể làm điều minh thích

mà không bị giới hạn bởi bát kì điều gì, điều ấy cũng làm cho cuộc sống thêm phần hạnh phúc, tươiđẹp

+ Bằng chứng 1.2: Tỉ phủ Bill Gates đã dành 45,68% tài sản của mình để thành lập quỹ từ thiện đểgiải quyết các vẫn đề về sức khoẻ và nghèo đói toàn câu Sự ngọt ngào ấy đã mang đến hạnh phúccho những mảnh đời đang gặp khó khăn, khốn khó ở khắp nơi trên thế giới

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	731 KB