MỤC TIÊU BÀI HỌCCảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của bức tượng đài nông dân nghĩa sĩ có một không hai trong lịch sử văn học trung đại và tiếng khóc đau thương cho một thời ký “khổ nhục nhưn
Trang 1VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC
Nguyễn Đình Chiểu
Trang 2MỤC TIÊU BÀI HỌC
Cảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của bức tượng đài nông dân nghĩa
sĩ có một không hai trong lịch sử văn học trung đại và tiếng khóc đau thương cho một thời ký “khổ nhục nhưng vĩ đại” của dân tộc
Cảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của bức tượng đài nông dân nghĩa
sĩ có một không hai trong lịch sử văn học trung đại và tiếng khóc đau thương cho một thời ký “khổ nhục nhưng vĩ đại” của dân tộc
Hiểu được những nét cơ bản về thể văn tế và thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài văn tế
Hiểu được những nét cơ bản về thể văn tế và thấy được giá trị nghệ thuật đặc sắc của bài văn tế
Trang 3I TÌM HIỂU CHUNG
Hoàn cảnh ra đời
11
- Đêm 16.12.1861 những người nông dân Cần Giuộc đã tập kích đồn Pháp
ở Cần Giuộc, giết được tên quan hai người Pháp và một số lính thuộc địa
- Sau đó 2 ngày, họ bị phản công, bị thất bại và có khoảng 20 người hy sinh
- Theo yêu cầu của tuần phủ Gia Định, Nguyễn Đình Chiểu đã viết bài văn tế bày tỏ sự cảm phục trước công đức của những người nông dân – nghĩa sĩ
22 Về thể loại văn tế
Mục đích Giọng điệu Bố cục
Trang 4II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Đọc, xác định bố cục
a Đọc
b Bố cục Hình tượng người nông dân – nghĩa sĩ
Cần Giuộc
Hình tượng người nông dân – nghĩa sĩ
Cần Giuộc
Tiếng khóc đau thương của Nguyễn Đình
Chiểu Tiếng khóc đau thương của Nguyễn Đình
Chiểu
Trang 52 Đọc – hiểu chi tiết
a Hình tượng người nông dân – nghĩa sĩ Cần Giuộc
a.1 Hoàn cảnh xuất thân
Cui cút làm ăn; toan lo nghèo khó
bơ vơ âm thầm, lặng lẽ
sự vất vả, cực khổ của người nông dân
cung ngựa chưa quen
trường nhung chưa tới
tập khiên, tập súng, tập
mác, tập cờ chưa từng ngó
ruộng trâu chỉ biết
quen với việc cuốc, việc cày, việc
bừa, việc cấy
Họ là những người nông dân bình thường, chân chất, lam lũ
Trang 6a.2 Thái độ khi giặc đến
Trông
tin quan
Trông
tin quan
trời hạn
trông
mưa
trời hạn
trông
mưa
mỏi
mòn,
vô
vọng
Ghét thói mọi
Ghét thói mọi
nhà nông ghét cỏ
nhà nông ghét cỏ
thẳng thắn, bộc trực
thấy bòng bong trắng lốp
thấy bòng bong trắng lốp
muốn tới
ăn gan
muốn tới
ăn gan
xem ống khói đen sì
xem ống khói đen sì
muốn ra cắn cổ
muốn ra cắn cổ
rạch ròi, quyết
liệt
Bộc lộ thái độ căm thù giặc rõ ràng, thẳng thắn, quyết liệt
Trang 7với thái độ căm thù giặc sâu sắc
nào đợi ai
đòi ai bắt
nào đợi ai
đòi ai bắt đoạn kìnhđoạn kìnhra sức ra sức
chẳng thèm trốn
ngược,
trốn xuôi
chẳng thèm trốn
ngược,
trốn xuôi
dốc tay
bộ hổ
dốc tay
bộ hổ
ý chí đánh giặc mạnh mẽ
Trang 8a.3 Vũ khí và thái độ đánh giặc
Vũ khí
đánh
giặc
Vũ khí
đánh
giặc
manh áo vải ngọn tầm vông rơm con cúi lưỡi dao phay
vũ khí thô sơ, đơn giản, là những
dụng cụ làm nông hằng ngày
Thái
độ đánh giặc
Thái
độ đánh giặc
đạp rào lướt tới
xô cửa xông vào
kẻ đâm ngang, người
chém ngược bọn hò trước, lũ ó sau
thái độ đánh giặc kiên cường, mạnh mẽ
Trang 9Mặc dù thất bại, hy sinh nhưng họ nêu cao tinh thần
Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh; hơn còn mà chịu chữ đầu Tây ở với man di rất khổ
Sống làm chi theo quân tả đạo, quăng vừa hương, xô bàn độc, thấy lại thêm buồn; sống làm chi ở lính mã tà, chia rượu lạt, gặm bánh mì, nghe càng thêm
hổ
Thà chết vinh còn hơn
sống nhục
Thà chết vinh còn hơn
sống nhục
Người
nông dân
– nghĩa sĩ
Cần Giuộc
Người
nông dân
– nghĩa sĩ
Cần Giuộc
Hoàn cảnh xuất thân
Thái độ khi giặc đến
Thái độ khi giặc đến
Lần đầu tiên có một tượng đài nghệ thuật sừng sững về người nông dân xuất hiện trong văn học
Trang 10b Tiếng khóc đau thương của Nguyễn Đình Chiểu
Hỡi ôi! thương Khá
thay
Khá thương
Ôi thôi thôi!
Ôi thôi
Một loạt từ cảm thán, trải đều khắp văn tế
Một tiếng khóc dài cảm thương cho sự hy sinh anh dũng của những
người nông dân – nghĩa sĩ
bi tráng chứ không hề bi lụy
Trang 11III TỔNG KẾT
-Nghệ thuật xây dựng hình tượng;
- Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình và tính hiện thực;
- Ngôn ngữ bình dị, trong sáng, sinh động
-Nghệ thuật xây dựng hình tượng;
- Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất trữ tình và tính hiện thực;
- Ngôn ngữ bình dị, trong sáng, sinh động
1 Nghệ thuật
2 Nội dung -Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là tiếng khóc bi tráng cho một thời
kì lịch sử đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc, là bức tượng đài bất tử về những người nông dân Cần Giuộc
-Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là tiếng khóc bi tráng cho một thời
kì lịch sử đau thương nhưng vĩ đại của dân tộc, là bức tượng đài bất tử về những người nông dân Cần Giuộc
Trang 12BÀI TẬP VẬN DỤNG
Phát biểu cảm nghĩ của
em về người nông dân – nghĩa sĩ Cần Giuộc
Phát biểu cảm nghĩ của
em về người nông dân – nghĩa sĩ Cần Giuộc