Bài giảng Tài chính quốc tế

TÀI CHÍNH QUỐC TẾPhanNgọc Bảo Anh KhoaKế tốn – Tài chính Ngân hàng Thị trường chứng khoán quốc tế Thị trường ngoại hối Các khách hàng Tài trợ dài hạn MNC MẸ hạn và tài trợ Tài trợ dài h

Trang 1

TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

PhanNgọc Bảo Anh

KhoaKế tốn – Tài chính Ngân hàng

Thị trường chứng khoán quốc tế

Thị trường ngoại hối Các khách hàng

Tài trợ dài hạn

MNC MẸ

hạn và tài trợ Tài trợ dài hạn

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 Tầm vĩ mơ

Hoạt động tài chính quốc tế, các chinh sách quản lý hoạtđộng TCQT của các QG; chính sách và hoạt động củamột số tổ chức TCQT như chính sách TGHĐ, cán cânthanh tốnquốc tế, các quan hệ cân bằng quốc tế, nợnước ngồi và các cuộc khủng hoảng…

 Tầm vi mơ

Cáchoạt động TCQT của các chủ thể kinh tế, gồm cácdoanhnghiệp, cơng ty đa quốc gia, các cá nhân; cácnghiệp vụ kinh doanh và phịng ngừa rủi ro trên thịtrường TCQT…

TẦM QUAN TRỌNG

 Xuthế mở cửa, hội nhập và tồn cầu hĩa

 Cáccuộc khủng hoảng tài chính, kinh tế

 Sự phát triển của cơng nghệ, kỹ thuật

 Sự liên kết của các thị trường tài chính

 Các quanhệ tài chính quốc tế trở nên phức tạp hơn

to International Finance

Trang 2

CHUẨN ĐẦU RA

Kiến thức:

-Nắm được các kiến thức tổng quan về thị trường ngoại hối,

cáchthức thực hiện các giao dịch hối đoái và kinh doanh ngoại

hối cơ bản trên thị trường

- Nắm được các kiến thức liên quan đến cán cân thanh toán

quốc tế của một quốc gia, các yếu tố tác động đến cán cân

thanh toánquốc tế

- Phân tíchđược mối quan hệ cung - cầu ngoại tệ trên thị

trường ngoại hối, các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

-Hiểu và phân tích được mối quan hệ giữa lạm phát, lãi suất

vàtỷ giá hối đoái thông qua lý thuyết ngang giá sức mua và lý

thuyết ngang giá lãi suất

- Nắm được các chế độ tỷ giá và vai trò của NHTW trong từng

chế độ tỷ giá

CHUẨN ĐẦU RA

Kỹ năng:

- Làmviệc nhóm và làm việc cá nhân;

-Tư duy logic, tư duy sáng tạo, tư duy phản biện

-Kỹ năng đánh giá, phân tích các vấn đề liên quan đến lĩnhvực tài chính quốc tế

-Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế

Thái độ:

- Rènluyện cho SV thái độ học tập tích cực, năng động;

- Pháttriển khả năng tự học, tự nghiên cứu của SV;

- Có cái nhìnđa chiều và toàn cầu liên quan đến các vấn đề tàichínhquốc tế

NỘI DUNG

CHƯƠNG 0 GIỚI THIỆUCHƯƠNG 1 THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI & KDNHCHƯƠNG 2 CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾCHƯƠNG 3 MÔ HÌNH CUNG CẦU NGOẠI TỆCHƯƠNG 4 MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ TGHĐCHƯƠNG 5 MỐI QUAN HỆ GIỮA LÃI SUẤT VÀ TGHĐCHƯƠNG 6 CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

1 Bàigiảng Tài Chính Quốc Tế, ĐH Tây Đô

2.Nguyễn Văn Tiến (2010), Giáo trình & Bài tập Tài chính quốc tế, NXB Thống kê.

3.Trần Ngọc Thơ & Nguyễn Ngọc Định (2013), Tài chính quốc tế NXB Trường ĐH KT TP Hồ Chí Minh.

4 LêKhương Ninh (2004), Bài giảng Tài chính quốc tế, Tủ

sáchĐHCT

5 Jeff Madura (2008), International Financial Management

9 th Edition, Thomson South-Western

6 Maurice D.Levi (2005), International Financial, 4th

Edition, Routledge

PhanNgọc Bảo AnhKhoaKế toán – Tài chính Ngân hàngEmail: pnbanh.tdu@gmail.com

Chương 1

THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI &

KINH DOANH NGOẠI HỐI

12

Trang 3

Tài Chính Quốc Tế Khoa Kế Toán – Tài Chính Ngân Hàng

Nắm được những vấn đề cơ bản liên quan đến

TGHĐ và TTNH

Nắm được cách thức thực hiện các giao dịch hối

đoái và kinh doanh ngoại hối cơ bản trên thị trường

 Bàitập vận dụng

Chương 1

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bàigiảng Tài chính quốc tế, ĐH Tây Đô

2.Nguyễn Văn Tiến (2010), Giáo trình & Bài tập Tài chính quốc tế, NXB Thống kê.

3.Nguyễn Văn Tiến (2012), Giáo trình Kinh doanh ngoại hối, NXB Thống kê.

4 Jeff Madura (2008), International Financial Management

9 th Edition, Thomson South-Western

5 Maurice D.Levi (2005), International Financial, 4th

Edition, Routledge

 PHẦN A TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

 PHẦN B THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

 PHẦN C NGHIỆP VỤ KINH DOANH NGOẠI HỐI

Chương 1

PHẦN A TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

1 Kháiniệm tỷ giá

2 Phương pháp yết tỷ giá

3 Cácloại tỷ giá hối đoái

4 Sự tăng và giảm giá của đồng tiền

5 Đo lường sức mạnh của đồng tiền

6 Tiền tệ đa thành phần

Chương 1

THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

& KINH DOANH NGOẠI HỐI

KHÁI NIỆM TỶ GIÁ

HÀNG HÓA

Khái niệm học thuật

Giácả của một đơn vị tiền tệnước này thể hiện bằng một sốđơn vị của tiền tệ nước kia

Khái niệm thị trường

AUD Australia Dollar (Aussie)

CAD Canadian Dollar (Loonie)

SWIFT Code Currency

SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications)

TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

Trang 4

 Đồng tiền yết giá(Commodity Currency– C): Là đồng

tiền biểu thị giá trị của nó thông qua đồng tiền khác,

thường có số đơn vị cố định và bằng 1

 Đồng tiền định giá(Terms Currency– T): Là đồng tiền

dùngđể xác định giá trị của đồng tiền khác, thường có

số đơn vị thay đổi

Phương pháp yết giá trực tiếp

Phương pháp yết giá gián tiếp

1 đồng tiền yết giá = X đồng tiền định giá

PHƯƠNG PHÁP YẾT TỶ GIÁ

Direct quotation (Trực tiếp)

1 ngoại tệ = X nội tệ

1 nội tệ = X ngoại tệ

USD/VND = 21.860 EUR/USD = 1,3615

QUY TẮC YẾT GIÁ CÁC ĐỒNG TIỀN

1 đồng tiền yết giá = X đồng tiền định giá

USD: Đồng tiền yết giáVND: Đồng tiền định giá

EUR: Đồng tiền yết giáUSD: Đồng tiền định giá

Chú ý: Cách ghitỷ giá trong các sách giáo trình:

VND21.860/USD tương tự như ghi VND150.000/áo sơ mi

 Các con số đằng sau dấu phẩy được đọc theo nhóm hai số

- Haisố thập phân đầu tiên được gọi là số (figure),

- Haisố kế tiếp đọc là điểm (point)

Vídụ: Tỷ giá giữa EUR/USD = 1,2815 – 18

=> “Euro – Dollar bằng một, hai mươi tám, mười lăm đến mười tám”

 Khiyết tỷ giá người ta thường yết tỷ giá mua đầy đủ, nhưng

tỷ giá bán chỉ yết 2 số cuối

 Tỷ giá thường được công bố đến 4 số lẻ (JPY lấy 2 số lẻ)

CÁCH ĐỌC TỶ GIÁ

Spread

Pips

TỶ GIÁ MUA – TỶ GIÁ BÁN

 Chênhlệch tỷ giá mua – bán (Bid – Ask Spread):

 Bid – Ask Spread = Ask – Bid

 Spread (%) = (Ask – Bid)/Bid

 Chênhlệch mua bán phụ thuộc vào nhân tố nào?

24

Làtỷ giá giữa hai đồng tiền được xác định dựa trênmối liên hệ của chúng với một đồng tiền thứ ba

Tại sao phải tính tỷ giá chéo?

Tại sao USD thường được dùng là đồng tiềnngang giá chung ?

TỶ GIÁ CHÉO (CROSS – RATE)

Trang 5

Trường hợp 1: Tỷ giá chéo của 2 đồng tiền ở vị trí định giá

USD/VND = 21.860– 22.150USD/JPY = 119,25– 119,80

 JPY/VND = 182,47– 185,74

Trường hợp 1: Tỷ giá chéo của 2 đồng tiền ở vị trí yết giá

USD/VND = 21.860– 22.150EUR/VND = 23250– 23830

Công tytrả cho NH bao nhiêu VND?

Chobiết tỷ giá trên thị trường như sau:

EUR/USD = 1,2860– 80USD/VND = 21.860– 21.880

Trang 6

BÀI TẬP

Công ty Axuất khẩu sang Pháp thu được 2.000.000 EUR

đồng thời cần phải thanh toán lô hàng nhập khẩu trị giá

900.000 GBP.Số EUR có đủ để mua 900.000 GBP không?

Công tycần thêm bao nhiêu VND hay sẽ còn lại bao nhiêu

VND sau khi thanh toán lô hàngnhập khẩu?

GBP/USD = 1,5810– 1,5820

EUR/USD = 1,2350– 1,2370

GBP/JPY = 170,70– 170,90

EUR/VND = 26.880– 27.000

TỶ GIÁ CHÉO (CROSS – RATE) CÁC LOẠI TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

 Tỷ giá mua vào - tỷ giá bán ra

 Tỷ giá giao ngay - tỷ giá phái sinh

 Tỷ giá chuyển khoản - tỷ giá tiền mặt

 Tỷ giá mở cửa - tỷ giá đóng cửa

 Tỷ giá chính thức - tỷ giá chợ đen

 Tỷ giá xuất khẩu - tỷ giá nhập khẩu

 Tỷ giá danh nghĩa - tỷ giá thực

 Tỷ giá song phương - tỷ giá đa phương

SỰ TĂNG VÀ GIẢM GIÁ CỦA ĐỒNG TIỀN

1/1/2014 1/4/2014 1/7/2014EUR/USD 1,3203 1,2816 1,3007GBP/USD 1,6186 1,5189 1,5008USD/VND 20.564,6 20.612,7 21.165,0

Sự tăng giá của VND vì số VND cần để mua 1 USD đã giảm đi VND tăng hay giảm

giá so với USD ???

35

 Khitỷ giá tăng:

- Đồng tiền yết giá sẽ đổi được nhiều đồng tiền định giáhơn, nên gọi là lên giá;

- Đồng tiền định giá trở nên đổi được ít đồng tiền yết giáhơn, nên gọi là giảm giá

 Khitỷ giá giảm:

- Đồng tiền yết giá sẽ đổi được ít đồng tiền định giá hơn, nêngọi là giảm giá;

- Đồng tiền định giá sẽ đổi được nhiều đồng tiền yết giáhơn, nên gọi là lên giá

ĐỒNG TIỀN LÊN GIÁ - GIẢM GIÁ

36

Giáở Mỹ Tỷ giá Giáở Việt Nam

$999/Iphone X 64GB

$999/Iphone X 64GB(home country)

21000VND/$

21500VND/S

20.979.000 VND21.478.500 VND

USD tăng giá so với VND  hàng hóa của Mỹ trở nên đắt hơn ở VNVND giảm giá so với USD  hàng hóa của VN trở nên rẻ hơn ở MỹKhiđồng tiền của một QG mất giá, hàng hóacủa QG đó ở nước ngoài trở nên rẻ hơn vàhàng hóanước ngoài ở QG đó đắt lên

Trang 7

% thayđổi giá trị của đồng tiền yết giá (C) từ t0đến t1

100EE(%)C

0 0 1

1001

11(%)T

 Nếu (%) T > 0, tức E 0 > E 1thìđồng tiền T lên giá so vớiđồng tiền C

 Nếu (%) T < 0, tức E 0 < E 1thìđồng tiền T giảm giá so vớiđồng tiền C

% thayđổi giá trị của đồng tiền định giá (T) từ t0đến t1

100(%)

(%)T

1 1

100(%)

0 0



E E E C

Dạng gần đúng: Nếu không có đột biến, tỷ giá chỉ biến động nhẹ

từ thời điểm này sang thời điểm khác, ta coi E0và E1bằng nhau:

Trong thực tế, ta chỉ tính %C, sau đó suy ra tỷ lệ (%)T = - (%)C

Tính tỷ lệ % thay đổi giá trị của các đồng tiền trên?

41

ĐO LƯỜNG SỨC MẠNH CỦA ĐỒNG TIỀN

Tỷ Giá Thời Điểm

6/11/2015 6/1/2016USD/CAD 1,3207 1,4205USD/JPY 123,45 119,89

USD tăng hay giảm giá so với CAD, JPY ?

TỶ GIÁ DANH NGHĨA ĐA PHƯƠNG (NEER)

42

XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ DANH NGHĨA ĐA PHƯƠNG (NEER)

 B1: Xác định rổ tiền tệ và năm gốc: tiền tệ các nước có quan hệ

TMchiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch TMQT của QG

 B2: Xác định tỷ trọng của các tiền tệ trong rổ, chính là tỷ

trọng TMQT

Trong đó, EXjIMjlà XK của nước đó sang nước bạn hàng, và

NK của nước đó từ nước bạn hàng

 B3: NEERđược xác định :

100)()(x

X E X E w NEER

IM EX IM EX w

Trang 8

 Nếu NEER > 100%, thì đồng tiền nước đó được xem là

tăng giá (được giá) so với các đồng tiền còn lại

 Nếu NEER < 100%, thì đồng tiền nước đó được xem là

giảm giá (mất giá) so với các đồng tiền còn lại

TỶ GIÁ DANH NGHĨA ĐA PHƯƠNG

TỶ GIÁ DANH NGHĨA ĐA PHƯƠNG (NEER)

Ví dụ: Dựa trên số liệu XNK của Hoa Kỳ năm 1998 với 2 đối tác

TM chính là Nhật và Canada, ta có tỷ trọng thương mại như sau:

 USD giảm giá so với các đồng tiền khác (CAD và JPY)

𝑁𝐸𝐸𝑅1998=1,40001,4000× 0,59 +130,16130,16× 0,41 = 100%

Tínhtỷ giá danh nghĩa đa phương cho đồng USD

Đo lường sức mạnh của đồng tiền

Đo lường giá trị bình quân của một đồng tiền nào đó so với một nhóm đồng tiền khác.

𝑁𝐸𝐸𝑅1999=1,36521,4000× 0,59 +134,195130,16 × 0,41 = 99,80%

46

1) Tiền tệ đa thành phần là gì? Có những loại phổ biến nào?

2) Nguyên nhân thànhlập Hệ thống tiền tệ Châu Âu?

3) Giátrị đồng EUR được quyết định bởi yếu tố nào?

4) SDR là gì? Vai tròcủa SDR? Cách tính SDR?

5) Tínhđến thời điểm tháng 12/2018, rổ tiền tệ dùng để tính

SDR baogồm những đồng tiền nào?

- Đồng tiền chung Châu Âu (EUR)

Giá trị của các loại tiền tệ đa thành phần được biểu thị trong mối quan hệ tương đối với USD hay/và GBP

TIỀN TỆ ĐA THÀNH PHẦN

A TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI

48

 Sự thất bại trong lộ trình thành lập liên minh (1980) và

sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods (1972)

 Ngăn chặn sự dao động quá mạnh của các đơn vị tiền tệcủa các quốc gia Châu Âu

Đơn vị tiền tệ Châu Âu (European Currency Unit) rađời, đây là tiền thân của đồng EUR

ĐƠN VỊ TIỀN TỆ CHÂU ÂU (ECU)

 28/2/2002, EUR chínhthức trở thànhđồng tiền hợp pháp duy nhất của EU

Trang 9

 Đồng EUR có hai loại hình thái: tiền giấy và tiền xu.

 Làtiền tệ chính thức trong 19 quốc gia thành viên của

EU (Áo,Bỉ, Bồ Đào Nha, Đức, Hà Lan, Hy Lạp, Ireland,

Luxembourg, Pháp, Phần Lan, Tây Ban Nha, Ý,

Slovenia, Malta, Cyprus, Estonia, Latvia, Litva) và trong

6nước và lãnh thổ không thuộc EU

ĐỒNG TIỀN CHUNG CHÂU ÂU (€; mã ISO: EUR)

 SDRđược đề nghị thành lập vàonăm 1969 và được phát hành vàonăm 1970

Được thiết lập và duy trì bởi Quỹtiền tệ quốc tế (IMF)

 SDR (Special Drawing Rights )là

đơn vị tiền tệ quy ước của một sốnước thành viên của Quỹ tiền tệquốc tế

QUYỀN RÚT VỐN ĐẶC BIỆT (SDR)

Sứ mệnh: thúc đẩy thanh khoản trên toàn cầu khi hệ

thống Bretton Woods về tỷ giá hối đoái cố định bị gỡ bỏ

 Giảm thiểu những hạn chế trong việc sử dụng USD

và vàng

 Hỗ trợ hoạt động thanh toán quốc tế được thông suốt

 Cải thiện cán cân thanh toán quốc tế lẫn nhau giữacácquốc gia thành viên IMF

 Tàisản dự trữ quốc tế của các QG thành viên

 Sử dụng như một tài khoản tại IMF

 Đơn vị tiền tệ quy ước (sử dụng để tính toán)

+ 1981đến 1998: rổ tiền tệ dùng để tính gồm 5 loại tiền

là USD, DEM, FR, GBP, JPY

+ 1999đến 9/2016: rổ tiền tệ gồm 4 loại tiền là USD,EUR, GBP, JPY

+ 10/2016đến nay: rổ tiền tệ gồm 5 loại tiền là USD,EUR, GBP, JPY, CNY

54

Xác định giá trị SDR

 IMF tính toán giátrị SDR giống cách tính tỷ giá danhnghĩa đa phương dựa trên một rổ tiền tệ có chọn lọc

- Có kimngạch thương mại lớn trên TG

- Khả năng tự do chuyển đổi của đồng tiền

 IMFsẽ xác định lại loại tiền được dùng để xác định giátrị SDR mỗi 05 năm một lần

http://www.imf.org/external/np/fin/data/rms_sdrv.aspx

Trang 10

Số tiền tính bằng USD

Giátrị SDR vào ngày 09/12/2016

Loại tiền Quyền số

Số tiền từng loại trong SDR

Tỷ giá so với USD

Số tiền tính bằng USD

CNY 10,86% 1,0174 6,93690 0,146665EUR 30,29% 0,38671 1,05755 0,408965JPY 7,67% 11,900 114,94500 0,103528GBP 8,02% 0,085946 1,25995 0,108288USD 43,15% 0,58252 1,00000 0,582520

THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

& KINH DOANH NGOẠI HỐI

58

KHÁI NIỆM NGOẠI HỐI

B THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Giấy tờ có giá ghi bằng ngoại tệ:

cổ phiếu, trái phiếu, hối phiếu,

kỳ phiếu, séc thương mại,

Đối với một quốc gia:

60

VÀNG TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ

Theoquyết định số 1165/2001/QĐ – NHNN thì vàng tiêuchuẩn quốc tế có các đặc điểm sau:

1 Hình dạng: dạng khối, thỏi.

2 Chất lượng: > 99,5%

3 Khối lượng: > 1 kg

4 Nguồn gốc: do nhà sản xuất vàng được Hiệp hội vàng,

Sở giao dịch vàng quốc tế công nhận

Thông tư 11 /2014/TT-NHNN Quy định việc mang vàng của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh

Trang 11

NỘI TỆ DO NGƯỜI KHÔNG CƯ TRÚ NẮM GIỮ

Người cư trú - Người không cư trú ???

Để trở thành người cư trú của một QG cần hội đủ đồng

thời hai tiêu chí:

-Thời hạn cư trú từ 12 tháng trở lên

- Cónguồn thu nhập từ quốc gia cư trú

Thamkhảo Pháp lệnh Ngoại hối số 28/2005/PL-UBTV ngày

13/12/ 2005 và Pháplệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của

Pháplệnh Ngoại hối số 06/2013/UBTVQH13 ngày 18/3/ 2013

Hãy chỉ ra đâu là ngoại hối đối với Việt Nam?TH1 Một Việt Kiều mở 2 tài khoản tại VCB như sau: một tài khoản 1.000 USD và một tài khoản 20.000.000 VND

TH2 Tại VCB có 1 tài khoản của Công dân Hoa Kỳ sang Việt Nam làm ăn đã được 2 năm, số dư tài khoản 100.000.000 VND

TH3 VCB nắm giữ tài khoản của một công ty XNK Việt Nam giá trị 20.000 USD

 Lànơi diễn ra việc mua, bán các đồng tiền khác nhau

 Giácả được xác định dựa trên cơ sở cung cầu

ĐẶC ĐIỂM CỦA THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Thị trường lớn nhất thế giới, khối lượng giao dịch trung

bình hàng ngàykhoảng 5 nghìn tỷ USD

Diễn ra ở bất kỳ đâu

Thị trường không ngủ, hoạt động 24h/ngày và 365

ngày/năm

Tập trung vào các đồng tiền mạnh, nhiều nhất là USD

Trung tâmcủa FX là thị trường liên ngân hàng

Rất nhạy cảm đối với các sự kiện kinh tế, chính trị, xã

hội, tâm lý… diễn ra trên thế giới

Nguồn: BIS https://www.bis.org/

Trang 12

GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Thương mại và đầu tư

(trade and investment):

giao dịch vật chất (physical trading)

Phòng ngừa rủi ro và đầu cơ

(hedging and speculation):

giao dịch vị thế (position trading)

15%

85%

Theo BIS

(Bank of International Settlement)

Có tínhchất toàn cầu, hoạt động liên tục 24/24

Thời gian giao dịch ở các trung tâm ngoại hối

B THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI B THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

CÁC TRUNG TÂM TÀI CHÍNH

Nguồn: BIS

72

 Đồng tiền được sử dụng nhiều nhất là USD

=> Có 87% giao dịch trên FOREX có mặt USD (2013)

Nguồn: BIS

Trang 13

Rất nhạy cảm đối với các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội,

tâm lý… diễn ra trên thế giới

 Trung tâmcủa Forex là thị trường liên NHvới các thành viên

chủ yếu là các NHTM, các nhà môi giới ngoại hối và các NHTW.

 Tại sao mỗi cuộc chạy đua vào Nhà Trắng lại tác độngmạnh tới đồng USD trên thị trường ngoại hối quốc tế?

 Vàonhững tháng cuối năm, USD thường có xu hướngtăng giá?

CHỨC NĂNG CỦA FOREX

Tạo sự thuận tiện cho các giao dịch TMQTGiúp luânchuyển các khoản vốn quốc tếXácđịnh giá trị của tiền tệ trên cơ sở cung cầuCungcấp các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giáNHTW tiến hành can thiệp để tỷ giá biến độngtheohướng có lợi cho nền kinh tế

76

Thành viên tham gia FOREX

B THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI ĐỐI TƯỢNG GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG

NHTW

Quỹ đầu tư

Doanh nghiệp

Các định chế khác

Nhà môi giới

NHTM

78

Phânloại theo mục đích tham gia thị trường

Phânloại theo hình thức tổ chức

CHỦ THỂ THAM GIA FOREX

Trang 14

Các nhà phòng ngừa rủi ro

ngoại hối (hedgers)

Các nhà kinh doanh chênh

lệch tỷ giá (arbitragers)

Các nhàđầu cơ (speculators)

THEO MỤC ĐÍCH

 Nhóm khách hàng mua bán lẻ (Retail Clients)

 Các Ngân hàng thương mại (Commercial Banks)

 Những nhà môi giới ngoại hối (Foreign Exchange Brokers)

 Các Ngân hàng Trung ương (Central Banks)

THEO HÌNH THỨC TỔ CHỨC

 Nhóm khách hàng mua bán lẻ (Retail Clients)

Baogồm các công ty nội địa và đa quốc gia, những nhàđầu tư quốc tế và tất cả những ai có nhu cầu mua bánngoại hối nhằm 2 mục đích: chuyển đổi tiền tệ và phòngngừa rủi ro tỷ giá

 Các ngân hàng thương mại (Commercial Banks)

- Cungcấp dịch vụ cho khách hàng, bằng cách mua hộ vàbánhộ cho nhóm KH mua bán lẻ

- Kinh doanh cho chính mình,tức mua bán ngoại hốinhằm kiếm lãi khi tỷ giá thay đổi

THEO HÌNH THỨC TỔ CHỨC

82

 Những nhà môi giới ngoại hối (Foreign Exchange

Brokers)

Làm trung gian giaodịch  hưởng hoa hồng và phí

 Các ngân hàng Trung ương (Central Banks)

- Canthiệp lên tỷ giá

- Mua bán,chuyển đổi tiền tệ nhằm bảo toàn và gia tăng

giátrị dự trữ ngoại hối quốc gia

- Đại lý trong việc mua bán hộ ngoại tệ cho Chính phủ

Trang 15

PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Dựa vào tính chất kinh doanh

- Thị trường bán buôn

- Thị trường bán lẻ Interbank  NHTW, NHTM,

các tổ chức tài chính.

Nhà đầu cơ và nhà đầu tư nhỏ (thông qua Brokers)

 C ác quỹ tín thác, các tập đoàn và các cá nhân.

PHÂN LOẠI THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Dựa vào tính chất nghiệp vụ

- Thị trường giao ngay

- Thị trường kỳ hạn

- Thị trường hoán đổi

- Thị trường tương lai

- Thị trường quyền chọn

 Dựa vào địa điểm giao dịch

- Thị trường tập trung (Exchange)

- Thị trường phi tập trung (OTC)

CÁC GIAO DỊCH TRÊN TTNH

FOREX

PRIMARY OPERATION (Nghiệp vụ sơ cấp)

SPOT (Trao ngay)

DERIVATIVE OPERATIONS (Nghiệp vụ phái sinh)

FORWARD (Kỳ hạn)

SWAP (Hoán đổi)

OPTION (Quyền chọn)

FUTURE (Tương lai)

The Over The Counter – OTC (Thực hiện phi tập trung)

The Exchange(Thực hiện trên

Sở giao dịch)

88

Quy môthị trường ngoại hối

Giátrị giao dịch bình quân ngày theo công cụ

ĐVT: tỷ USD

Nguồn: BIS https://www.bis.org/

89

PHẦN C

NGHIỆP VỤ GIAO DỊCH HỐI ĐOÁI VÀ KINH DOANH NGOẠI HỐI

1 Nghiệp vụ hối đoái trao ngay (Spot)

2 Nghiệp vụ hối đoái có kỳ hạn (Forward)

3 Nghiệp vụ hoán đổi tiền tệ (Swap)

4 Nghiệp vụ quyền chọn (Options)

5 Nghiệp vụ hối đoái tương lai (Future)

6 Đầu cơ tỷ giá (Speculation)

7 Kinh doanh chênhlệch tỷ giá (Arbitrage)

 Là giaodịch mua bán ngoại tệ, trong đó việc thanh toán

và giaonhận ngoại tệ được thực hiện ngay sau khi ký hợpđồng theo tỷ giá tại thời điểm ký kết (thông thường sau 02ngày làmviệc)

Nếu ngày thứ hai là ngày nghỉ  ngày giá trị giao dịchchuyển đến ngày làm việc gần nhất

Tại sao cần 2 ngày làm việc?

 Ngân hàngcần có thời gian để làm thủ tục ghi có tàikhoản ngân hàng đối tác số tiền thỏa thuận

1 Giao dịch hối đoái trao ngay (Spot)

Trang 16

 Ngày giaodịch: ngày ký hợp đồng, thỏa thuận về tỷ giá

vàsố lượng ngoại tệ mua bán

 Ngày giátrị (spot value date – SVD): ngày làm việc thứ

hai sau ngày giaodịch, không kể các ngày lễ và ngày

nghỉ cuối tuần

Ngày giao dịch và Ngày giá trị

14/02 16/02 18/02 22/02 24/02

Công ty AB thuđược 250.000 HKD tiền hàng xuất khẩu Hãyxácđịnh xem công ty có thể mua được bao nhiêu CAD từ sốHKD nói trên?

Ví dụ 1

Biết rằng tỷ giá trên thị trường như sau:

USD/HKD = 8,9225– 46USD/CAD = 1,3818– 35

Công ty Z thuđược 154.000 AUD, đồng thời lại đang cần120.000 SGDđể thanh toán tiền hàng NK

Ví dụ 2

Hãy xácđịnh số AUD còn lại sau khi dùng để mua số ngoại

tệ trên Biết rằng tỷ giá trên thị trường như sau:

AUD/USD = 1,0300– 58USD/SGD = 1,2357– 85

Công ty XYnhận được 195.000 CAD, nhưng đồng thời họ lại

cần 80.000 HKD và 60.000 SGD để thanh toán tiền hàng nhập

khẩu Hãy xác định số CAD còn lại sau khi công ty XY thanh

toán cáckhoản tiền nói trên

Công ty ABC thuđược 56.400 CHF nhưng đồng thời họ lại cần22.000 CAD và 45.000 AUDđể thanh toán tiền hàng NK

Ví dụ 4

Hãy xácđịnh số CHF còn lại (nếu có) sau khi dùng để muahailoại ngoại tệ trên Nếu không đủ, công ty cần chi thêmbao nhiêu AUDđể mua đủ

Biết rằng tỷ giá trên thị trường như sau:

USD/CHF = 1,0588– 12 ; USD/CAD = 1,2094– 24EUR/USD = 1,1245– 68 ; AUD/USD = 0,9895– 26

Mục đích giao dịch kỳ hạn

Vídụ:

- Công ty Xsẽ nhận được 100.000 USD sau 3 tháng kể từhôm nay.Vậy khi họ nhận được số USD này, tỷ giá tăng họ

sẽ có lợi, nhưng ngược lại, họ sẽ bị thiệt hại

- Công ty Ysẽ phải thanh toán 100.000 USD sau 3 tháng kể

từ hôm nay Vậy khi họ phải thanh toán số USD này, nếu tỷgiágiảm họ sẽ có lợi, ngược lại, tỷ giá tăng họ sẽ bị rủi ro

Để hạn chế rủi ro tỷ giá, ta có thể sử dụng hợp đồng M –

Bngoại tệ kỳ hạn

2 Giao dịch hối đoái có kỳ hạn (Forward)

Trang 17

Hợp đồng mua - bán ngoại tệ kỳ hạn

 Làloại hợp đồng trong đó các điều khoản mua bán ngoại

tệ được xác định ở thời điểm hiện tại nhưng việc giao nhận

ngoại tệ lại được thực hiện ở thời điểm tương lai

 Ápdụng tỷ giá có kỳ hạn (forward rate), tỷ giá này xác

định trên cơ sởtỷ giá trao ngay (spot), thời hạn giao dịch

và lãi suất của hai đồng tiền trên thị trường tiền tệ.

Phương pháp xác định tỷ giá có kỳ hạn

Trongđó:

- Tk : tỷ giá có kỳ hạn của đồng tiền 1 so với đồng tiền 2

- Tn : tỷ giá trao ngay của đồng tiền 1 so với đồng tiền 2

- I1 : lãisuất của đồng tiền 1 (đồng tiền yết giá)

- I2 : lãisuất của đồng tiền 2 (đồng tiền định giá)

- n : thời hạn của hợp đồng kỳ hạn

Tk = Tn ×1 + nI1 + nI2

1

Tk = Tn + Tn × n(I2− I1)Hoặc:

2 Giao dịch hối đoái có kỳ hạn (Forward) Phương pháp xác định tỷ giá có kỳ hạn

Lưu ý:

Theo thị trường Anh – Tính toán liên quan đến GBP

- 1năm tính 365 ngày

-Chuyển toàn bộ lãi suất các đồng tiền khác về 365 ngày

Theo thị trường thông thường

- 1năm tính 360 ngày

-Chuyển lãi suất đồng GBP về 360 ngày

Phải tính chính xác số ngày của kỳ hạn theo lịch, tháng 2tính 28 ngày

Trường hợp không có ngày cụ thể, tính trung bình 1 tháng

- Vay NH 1 CHF 90 ngày (phải trả lãi):

1CHF x 90 ngày x 6,5%/360 = 0,0163 CHF0,0163 x 0,9744 = 0,0159 CAD (2)

-Gửi NH số CAD do bán CHF 90 ngày (nhận lãi):

Lãi: 0,9744 x 90 x 5% / 360 = 0,0122 CAD (3)Kết hợp (1), (2) và (3) ta có tỷ giả kỳ hạn CHF/CAD:

0,9744 + (0,9744 x 5% x 90 / 360)– 0,9744 x 6,5% x 90 / 360)CHF/CAD + CHF/CAD (I2– I1) n / 360

Tk = Tn + Tn (I 2 – I 1 ) n / 360

Cáctrường hợp vận dụng công thức xác định tỷ giá có kỳ hạn:

a/ Khách hàng mua cókỳ hạn T1/T2 (NH bán có kỳ hạn)

 Tỷ giá trao ngay: chịu tỷ giá bán của NH

 I2: Lãisuất cho vay

 I1: Lãisuất tiền gửi Nếu I2 > I1thì Tk > Tn

Nếu I2 < I1thì Tk < TnĐiểm gia tăng khi I2 > I1

Điểm khấu trừ khi I2 < I1

Tk = Tn + Tn × n(I2− I1)

Trang 18

b/ Khách hàng bán cókỳ hạn T1/T2 (NH mua có kỳ hạn)

 Tỷ giá trao ngay: chịu tỷ giá mua của NH

 I2: Lãisuất tiền gửi

 I1: Lãisuất cho vay Nếu I2 > I1thì Tk > Tn

Nếu I2 < I1thì Tk < Tn

Tk = Tn khi nào ? Khi I2 = I1

Cáctrường hợp vận dụng công thức xác định tỷ giá có kỳ hạn:

Điểm gia tăng khi I2 > I1

Điểm khấu trừ khi I2 < I1

Tk = Tn + Tn × n(I2− I1) VD1 Công ty ACsẽ phải thanh toán 1.200 EUR tiền hàng

nhập khẩu, sau 90 ngày kể từ hôm nay Đề phòng rủi ro tỷgiá,họ ký hợp đồng mua có kỳ hạn số EUR này bằng VND

Hãy xácđịnh số VND công ty phải thanh toán cho NH khiđến thời hạn hợp đồng?

BT Công ty ABCsẽ phải thanh toán 250.000 EUR và120.000 CADtiền hàng nhập khẩu sau 120 ngày kể từhôm nay.Họ đã ký hợp đồng với NH Z để mua có kỳ hạn

số ngoại tệ này bằng AUD Hãy xác định số AUD công ty

sẽ phải thanh toán khi đến thời hạn hợp đồng?

Biết rằng:

-Tỷ giá trên thị trường như sau:

EUR/USD = 1,2890– 20 ; USD/CAD = 1,3487 – 86 ;AUD/USD = 0,8995 - 26

- Lãisuất áp dụng với khách hàng:

EUR = 5– 5 ; CAD = 4 – 51/2 ; AUD = 53/4– 61/2

A Đặt vấn đề

Công ty Avừa thu được 80.000 USD Hiện tại công ty cần

VNDđể chi tiêu, nhưng lại được biết 3 tháng sau sẽ phải

thanh toán 80.000 USD chomột hợp đồng nhập khẩu

Để đáp ứng nhu cầu VND hiện tại và USD tương lai, ở thời

điểm hiện tại công ty có thể thỏa thuận với NH X hai loại giao

dịch:

Bán 80.000 USD giao ngaylấy VND

Mua 80.000 USDkỳ hạn 3 tháng bằng VND

Hailoại giao dịch này kết hợp trong 1 hợp đồng được gọi là:

Hợp đồng hoán đổi tiền tệ

3 Giao dịch hoán đổi tiền tệ (Currency Swap)

Khái niệm

Sự thỏa thuận giữa hai đối tượng trong việc hoán đổi các dòngtiền tệ trong tương lai theo một cách thức đã được định trước

Hai loại nghiệp vụ Swap

- Spot– Forward swap: là một loại nghiệp vụ hối đoái baogồm một nghiệp vụ trao ngay (spot) và một nghiệp vụ có

kỳ hạn (forward)

- Forward– Forward swap: là một loại nghiệp vụ hối đoáibaogồm hai giao dịch kỳ hạn được ký kết tại cùng một thờiđiểm, nhưng có ngày giá trị khác nhau

B Thực hành giao dịch hoán đổi swap

 Thời hạn giao dịch

 Điều kiện giao dịch

 Ngày thanh toán

 Xácđịnh tỷ giá hoán đổi

Ngàyhiệu lực: TT giao dịch giao ngayNgàyđáo hạn: TT giao dịch kỳ hạn

Trang 19

Tại ngày hiệu lực, NH thông báo tỷ giá và lãi suất để chào

1.Tại ngày hiệu lực:

+ Cty bán, NH mua giao ngay,trả VND

80.000 x 21.800 = 1.744.000.000 VND

NH chàotỷ giá bán có kỳ hạn USD/VND cho công ty ATk(NH B) = 22.450 + 22.450× 9−0,5 ×90360×100 = 22.927(KH M)

2 Tại ngày đáo hạn HĐ Swaps+ NH giaolại cho công ty A 80.000 USD+ NH nhận lại số VND từ công ty A80.000 x 22.927 = 1.834.160.000 VND

C Lợi ích

1 Với khách hàng

KHthỏa mãn được nhu cầu ngoại tệ (hoặc nội tệ) của mình ởthời điểm hiện tại, đồng thời cũng thỏa mãn nhu cầu muahoặc bán ngoại tệ vào thời điểm đáo hạn Do vậy giúp bảohiểm rủi ro biến động tỷ giá

2 Với ngân hàng

-Đáp ứng nhu cầu dịch vụ cho KH

-Kiếm lợi nhuận chênh lệch tỷ giá mua - bán

VD: Công ty Avừa thu được 25.000 AUD Hiện tại cty cần

VNDđể chi tiêu, nhưng lại được biết 2 tháng sau sẽ phải

thanh toán 25.000 AUD chomột hợp đồng nhập khẩu

Vậy công ty cần xử lý ra sao để vừa đáp ứng nhu cầu chi

tiêutrước mắt, vừa hạn chế được rủi ro hối đoái?

Biết rằng tại ngày hiệu lực, NH thông báo tỷ giá và lãi suất

để chào cho khách hàng như sau:

AUD/VND : 21.774– 21.905

Lãisuất AUD : 4,0 – 5,5

Lãisuất VND : 9 – 12

1 Tại ngày hiệu lực của HĐ Swaps:

NH mua AUD của công ty (trả VND) theo tỷ giáAUD/VND = 21.774

25.000 x 21.774 = 544.350.000 VND

2 Tại ngày đáo hạn HĐ Swaps+ NH trao cho cty A 25.000 AUD+ Ctytrả lại cho NH số VND theo tỷ giá cty mua có kỳhạn AUD/VND

Tk(AUD/VND) = 21.905 + 21.905× 12−4 ×60

25.000 x 22.197,07 = 554.926.750 VND

BT: Công ty XYvừa thu được 76.000 CAD Hiện tại cty cầnVNDđể chi tiêu, nhưng lại được biết 3 tháng sau sẽ phảithanh toán 65.000 CAD chomột hợp đồng nhập khẩu

Vậy công ty cần xử lý ra sao để vừa đáp ứng nhu cầu chi tiêutrước mắt, vừa hạn chế được rủi ro hối đoái?

Biết rằng tại ngày hiệu lực, NH thông báo tỷ giá và lãi suất

để chào cho khách hàng như sau:

USD/CAD = 1,3246– 68 ; USD/VND = 21.156 – 21.178Lãisuất CAD : 3,0 – 4,5

Lãisuất VND : 6 – 8,5

Trang 20

Khái niệm

Quyền chọn tiền tệ là một nghiệp vụ hối đoái trong đó

người mua quyền chọn trả cho người bán quyền một

khoản tiền được gọi là phí quyền chọn để có quyền

(nhưng không bắt buộc) mua (hoặc bán) một số lượng

nhất định một loại tiền với một mức tỷ giá nhất định tại

một thời điểm xác định trong tương lai

4 Giao dịch quyền chọn tiền tệ

(Currency Option)

BÊN BÁN– BÊN MUA QUYỀN CHỌN

Bên bán quyền chọn (Option Seller) còn được gọi là bên

phát hành (Option Writer) làngười có nghĩa vụ thực hiệnquyền

Họ được hưởng khoản phí quyền chọn (Option Premium)

Bên mua quyền chọn (Option Buyer) còn được gọi là

người nắm giữ quyền chọn (Option Holder) là người phảitrả khoản phí quyền chọn để được hưởng quyền

QUYỀN CHỌN MUA – QUYỀN CHỌN BÁN

QUYỀN CHỌN

MUA

(Call Option)

- Cónghĩa vụ thực hiện MUA

-Được hưởng phí quyền chọn

Người mua quyền:

- Cónghĩa vụ trả phí quyền chọn

- Được quyền BÁN (số lượng, loại

tiền, tỷ giá, thời hạn xác định)Qui ước: QC mua/QC bán chỉ việc mua bánđồng tiền yết giá

Loại quyền Người mua quyền phát hành Công ty quyền

Quyền chọn mua --Được quyền MuaTrả phí - Có-Hưởng phínghĩa vụ Bán

Quyền chọn bán --Được quyền BánTrả phí - Có-Hưởng phínghĩa vụ Mua

4 Giao dịch quyền chọn tiền tệ NGÀY ĐÁO HẠN QUYỀN CHỌN

Ngày đáo hạn quyền chọn: ngày hợp đồng hết hiệu lực

và không còn giátrị

 Quyền chọn kiểu Mỹ: Người nắm quyền chọn có

thể thực hiện quyền bất kỳ khi nào trong thời hạnhiệu lực của hợp đồng

 Quyền chọn kiểu Châu Âu: Chỉ cho phép người

nắm giữ quyền chọn thực hiện quyền chọn vào ngàyđáo hạn

Trang 21

PHÍ QUYỀN CHỌN (Option Fee)

Làkhoản tiền mà người mua hợp đồng quyền chọn phải

trả cho người bán

Phíquyền chọn thường được biểu thị theo hai cách: tỷ lệ

phần trăm (%) hay điểm tỷ giá

TỶ GIÁ THỰC HIỆN QUYỀN CHỌN Với quyền chọn Mua

Tỷ giá thực hiện quyền chọn là tỷ giá tại đó người nắmgiữ quyền chọn có quyền MUA đồng tiền cơ sở từ ngườibánquyền

Với quyền chọn Bán

Tỷ giá thực hiện quyền chọn là tỷ giá tại đó người nắmgiữ quyền chọn có quyền BÁN đồng tiền cơ sở từ ngườibánquyền

Giá trị nội tại của hợp đồng QC (Intrinsic value) là chênh lệch giữa tỷ giá trao ngay tương lai và tỷ giá quyền chọn

Giá trị nội tại của QC Mua = TG trao ngay tương lai –

TG quyền chọn Giá trị nội tại của QC Bán = TG quyền chọn – TG trao ngay tương lai

Giátrị nội tại > 0 Quyền chọn được giá (Được tiền)

(In The Money – ITM)

Giátrị nội tại = 0 Quyền chọn ngang giá

(At The Money – ATM)

Giátrị nội tại < 0 Quyền chọn không được giá (Mất tiền)

(Out of The Money – OTM)

+Với QC bán, tỷ giá thực hiện càng cao, phí QC càng cao

 Thời gian đáo hạn

Thời gian kể từ khi mua quyền đến khi đáo hạn càng dài,phí QC càng cao vàngược lại

QUYỀN CHỌN

Phí QCđược xác định bởi các yếu tố sau (tt):

 Giá trị nội tại

Giátrị nội tại càng cao – tức QC càng được giá – thì phí

QC càng cao

 Kiểu quyền chọn

Với cùng tỷ giá quyền chọn, thời gian đáo hạn, giá trị nộitại,… thì một QC kiểu Mỹ sẽ có phí QC cao hơn so với

QCkiểu Châu Âu

Trang 22

CÁC YẾU TỐ CHỦ YẾU TÁC ĐỘNG ĐẾN PHÍ

QUYỀN CHỌN

Phí QCđược xác định bởi các yếu tố sau (tt):

 Lãi suất của đồng tiền thanh toán

Lãisuất của đồng tiền thanh toán tăng sẽ làm cho tỷ giá

QCtrở nên thấp hơn tương đối, do vậy phí QC mua tăng

và phí QC bángiảm

TG hòa vốn = TG theo hợp đồng + Phí mua QC mua

a Quyền chọn mua (Call Option)

 Mua quyền chọn mua (Buying a Call Option)

Dự báo TGHĐ tăng

Ví dụ: Công ty A mua QC mua USD và thanh toán bằng

VND,với số lượng giao dịch là 100.000 USD, kỳ hạn 3tháng,với tỷ giá theo hợp đồng Option là USD/VND =15.400, phíchọn mua 1 USD là 100 VND Tính lãi (lỗ)của cty A nếu tỷ giá trao ngay tại thời điểm sau 3 tháng là:

(a) 15.600; (b) 15.500 ; (c) 15.300

Đồ thị lãi (lỗ) của hợp đồng mua quyền chọn mua

a Quyền chọn mua (Call Option)

 Bán quyền chọn mua (Selling a Call Option)

Dự báo TGHĐ giảm

Ví dụ: Công ty A bán QC mua USD và thanh toán bằng

VND,với số lượng giao dịch là 100.000 USD, kỳ hạn 3

tháng,với tỷ giá theo hợp đồng Option là USD/VND =

15.400, phíchọn mua 1 USD là 100 VND Tính lãi (lỗ)

của cty A nếu tỷ giá trao ngay tại thời điểm sau 3 tháng là:

(a) 15.600; (b) 15.500 ; (c) 15.300

Đồ thị lãi (lỗ) của hợp đồng bán quyền chọn mua

TG hòa vốn = TG theo hợp đồng - Phí mua QC bán

b Quyền chọn bán (Put Option)

 Mua quyền chọn bán (Buying a Put Option)

Dự báo TGHĐ giảm

Ví dụ: Công ty X mua QC bán 100.000 EUR, kỳ hạn 3

tháng,với tỷ giá theo hợp đồng là EUR/VND = 16.500,phíchọn mua 1 EUR là 200 VND Tính lãi (lỗ) của cty Anếu tỷ giá trao ngay EUR/VND tại thời điểm sau 3 thánglà: (a) 16.000; (b) 16.300 ; (c) 16.500 ; (d) 17.000

Trang 23

Đồ thị lãi (lỗ) của hợp đồng mua quyền chọn bán XÁC ĐỊNH LÃI (LỖ) CỦA HĐ QUYỀN CHỌN

b Quyền chọn bán (Put Option)

 Bán quyền chọn bán (Selling a Put Option)

Dự báo TGHĐ tăng

Ví dụ: Công ty X bán QC bán 100.000 EUR, kỳ hạn 3

tháng,với tỷ giá theo hợp đồng là EUR/VND = 16.500,phíchọn mua 1 EUR là 200 VND Tính lãi (lỗ) của cty Anếu tỷ giá trao ngay EUR/VND tại thời điểm sau 3 thánglà: (a) 16.000; (b) 16.300 ; (c) 16.500 ; (d) 17.000

Đồ thị lãi (lỗ) của hợp đồng bán quyền chọn bán

QC mua QC bán Trạng thái tiền tệ

Điều kiện thực hiện S1> X S1< X

Điều kiện có lãi S1> X + P S1< X + P

Làloại giao dịch hối đoái được tiêu chuẩn hóa

5 Giao dịch hối đoái tương lai (Future) Đặc điểmĐược tiêu chuẩn hóa và được thực hiện trên Sàn giao dịch

của Sở giao dịch tiền tệ tương lai

Chỉ tồn tại 4 ngày giá trị trong năm, đó là: ngày thứ tư tuầnthứ ba trong các tháng ba, sáu, chín và mười hai

Số lượng ngoại tệ được mua bán trong mỗi HĐ là cố định

vàđã được quy định

Ngoại tệ được mua bán chỉ là những ngoại tệ mạnh như:

GBP, CAD, JPY, CHF và AUD Cácngoại tệ này được muabánvới USD

Người mua và người bán đều bắt buộc phải có một khoản

kýquỹ và phải trả các phí giao dịch

Cáckhoản lãi/lỗ tượng ghi nhận hàng ngày vào TK ký quỹcủa từng đối tượng được mở tại Phòng thanh toán bù trừ(Clearing House)

Có tính thanhkhoản cao

5 Giao dịch hối đoái tương lai (Future)

Trang 24

Chỉ tiêu Hợp đồng kỳ hạn Hợp đồng tương lai

nhucầu của từng cá nhân

Được tiêu chuẩn hóa (vào thứ

tư tuần thứ ba của các tháng3,6,9,12)

Các thành

viên tham

gia

Các NH, các nhà môi

giới và các công ty đa

quốc gia, những nhà đầu

tư phòng ngừa rủi ro

Các NH, các nhà môigiới vàcác công tyđa quốc gia, thíchhợp cho các nhà đầu cơ

Nhàbảo đảm Không Công ty thanh toán bùtrừNơi trao đổi Thông qua mạngđiện thoại toàn cầu Sàn giaohệ thống thông tin toàn cầudịch trung tâm vớiTính thanh

khoản

Hầu hết được quyếttoánbởi các giaonhận tiền tệ thực sự

Hầu hết được bù trừ vị thế, rất ít có giao nhận thực sựChi phí giao

dịch

Được xác định bởichênhlệch giá mua

và giá báncủa NH Phí môigiới thỏa thuậnThị trường

thứ cấp Phải thanh toán vớingân hàng Cóthể bán trên thị trường

Cácđồng tiềngiaodịch Tất cả các đồng tiền cóthể mua bán được Chỉ giới hạn cho một sốngoại tệTrị giá hợp

đồng

Khôngđược tiêu chuẩnhóa, số lượng giao dịchđược thỏa thuận giữangười bán và người mua

Được tiêu chuẩn hóa vàkhôngthương lượngđược

Địa điểm giaodịch

Phi tập trung, người mua

vàngười bán giao dịchvới nhau bằng cácphương tiện thông tin

Tập trung tại Sở giaodịch, các thành viên giaodịch với nhau theophương thức mặt đối mặtNgày giátrị

Bất cứ ngày làm việcnào tùythuộc vào thỏathuận của người mua vàngười bán

Ngày giátrị được tiêuchuẩn hóa, vào ngày thứ

tư, tuần thứ ba của cáctháng 3, 6, 9, 12

Thời hạn Khôngvàothỏa thuận của ngườigiới hạn tùy thuộc

mua vàngười bán Tối đa là 12 tháng

Rủi ro

Do không có thanh toán

hàng ngày nênrủi ro rất lớn

nếu như một bên tham gia

HĐ không thực hiện HĐ

Nhờ có thanh toán hàngngày nên ítrủi ro

Sự biến

động của

tỷ giá

hàng ngày

Không cógiới hạn, tùy

thuộc vào cung cầu trên thị

trường

Mức biến động tỷ giáhàng ngày cóthể đượcgiới hạn bởi Sở giao dịch

Sở Giao dịch

Lànơi các hợp đồng tương lai được mua bán

Vai trò:đảm bảo cho các giao dịch tương lai được diễn ra

cótrật tự, đảm bảo tính an toàn, hiệu quả của thị trường

và tính côngbằng cho các bên giao dịch

 Thiết lập nguyên tắc hoạt động và quy chế giao dịch

 Giám sát quá trìnhdiễn ra giao dịch

 Thuthập, tổng hợp và cung cấp những thông tindiễn biến trên sàn

Các tiêu chuẩn hóa của Hợp đồng tương lai

Quy môhợp đồng (Contract size/ Trading Unit)

Yết giá (Price Quotation)

Mức biến động giá tối thiểu (Minimum Price Fluctuation)

Biênđộ dao động giá (Daily Price Fluctuation Limit)

Giờ giao dịch (Trading Hours)

Tháng giao hàng (Delivery Months/ Contract Months)

Ngày giao hàng (Delivery Date/Settlement Date)

Ngày giaodịch cuối cùng (Last Day of Trading)

Trang 25

IMM EURO FUTURE

Contract size/ Trading Unit EUR 125,000

Price quote USD per EUR

Minimum Price Fluctuation

(tick size and value)

0.0001 (USD 12.5)

Daily Price Limit 200 points

Delivery Month Mar, Jun, Sep, Dec

Trading Hour (Chicago

Time) 7.20 am – 2.00 pm

Last day: 7.20 – 9.26 amLast day of trading Two business days before the third

Wednesday of the contract monthDelivery date Third Wednesday of the contract

month

Quy mô hợp đồng (Contract size/ Trading Unit)

IMMFuture against the USD Unit of trading

Pound Sterling GBP 62,500 Japanese Yen JPY 12,500,000

ĐẦU CƠ TỶ GIÁ (1)

 Thế nào là đầu cơ ???

 Cáchthức để tiến hành

hoạt động đầu cơ ???

 Rủi ro - Lợi nhuận từ

hoạt động đầu cơ ???

 Điều kiện để hoạt động

đầu cơ đạt hiệu quả ???

Đầu cơ tỷ giá

149

 Là hành vi mua và bánngoại tệdiễn ra tại hai thờiđiểm khác nhaunhằm ăn chênh lệch tỷ giá

Chịu rủi ro tỷ giá và phải bỏ vốn kinh doanh

150

BUFFETT VÀ SOROS: NHỮNG CHIẾN LƯỢC ĐẦU TƯ

Dựa trên biến động ngắn hạn

và các giao dịch mua bán

có hỗ trợ tài chính cao.

Warren Buffett - “Nhà tiên tri xứ Omaha" George Soros -NHTW Anh"“Người phá vỡTìmkiếm giá trị

nội tại của một công ty và chờ đợi thị trường để điều chỉnh cho phù hợp theo thời gian

Trang 26

George Soros & “Black Wednesday”

GBP

chuyển đổi

bántrả tiền vay

16/9/1992

bán

Trung bình 1988-1990 1991 1992

GDP thực tế 2,3 -2,2 -1,0 Tốc độ tăng trưởng KT - -1,8 -0,1 Tổng cầu thực tế 3,5 -3,2 0,1 Cán cân tài khoản vãng lai -3,6 -1,1 -2,1 Tỷ lệ lạm phát 9,5 5,9 3,8 Tỷ lệ thất nghiệp - 8,0 9,8 Thâm hụt ngân sách(/GDP) 1,3 2,8 6,6 Khối lượng xuất khẩu - 1,7 3,2 Khối lượng nhập khẩu - -2,8 6,7

Tỷ giá cố định

-Tỷ giá kỳ hạn thời hạn t: Ft(USD/VND) = Ft

-Tỷ giá giao ngay tại thờiđiểm HĐ kỳ hạn đáo hạn:

Chúng ta sẽ tiến hành đầu cơ như thế nào, nếu dựđốn rằng:

Mua USD theo Forward +1 - Ft

Bán USD Spot (tại t) -1 + Ste

Lãinhờ đầu cơ tỷ giá 0 (Ste- Ft) >0

Hành động USD VND

Bán USD theo Forward -1 + Ft

Mua USD Spot (tại t) +1 Ste

Lãinhờ đầu cơ tỷ giá 0 (Ft - Ste) >0

ĐẦU CƠ TỶ GIÁ

155

Hiệu ứng đầu cơ

• Bán ngoại tệđang giảm giá

• Mua ngoại tệđang lên giá

Đầu cơtạo bấtổn

• Bán ngoại tệđang lên giá

• Mua ngoại

tệ đanggiảm giá

Đầu cơtạobìnhổn

ĐẦU CƠ TỶ GIÁ

Giả sử tỷ giá $/ £ hiện tại là 1,6470$ = 1£

Giáhợp đồng futures GBP trên CBOT là 1,6410$/£

Mức ký quỹ yêu cầu ban đầu là 5.000$

Giámột quyền chọn mua với mức giá thực hiện 1,6410$/£

là 0,02$/£

Lãisuất tại UK là 7%

Lãisuất tại US là 4,8%

Trang 27

Future: Mua 4 hợpđồng giá 1,6410$/£Đầu tư ban đầu 411.750 20.000

Futuretạo cơ hội cho các nhà đầu tư với khoản đầu tưbanđầu nhỏ nhưng có thể đạt được vị thế đầu tư lớn: đạtđược leverage

SPECULATION BẰNG FUTURE

Future OptionĐầu tư ban đầu 20.000 5.000

KINH DOANH CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ

 Lànghiệp vụ hối đoái nhằm sử dụng chênh lệch tỷ

giágiữa các thị trườngtại cùng một thời điểmđể

thulợi nhuận

 Tức là mua ở nơi có giá thấp nhất và bán ở nơi có

Chỉ tồn tại trong chớp nhoáng, thoáng qua

 Có khuynhhướng làm quân bình tỷ giá giữa các thị trường

ARBITRAGE QUỐC TẾĐẶC ĐIỂM CỦA ARBITRAGE QUỐC TẾ

162

ARBITRAGE QUỐC TẾ

Arbitrage 2 điểm(Two points Arbitrage)

Arbitrage 3 điểm(Triangular Arbitrage)CÁC HÌNH THỨC PHỔ BIẾN

Trang 28

GBP/USD Thị trường A Thị trường B

Giá mua

Giá bán

1,601,61

1,611,62CHF/USD Thị trường C Thị trường D

Giá mua

Giá bán

0,4950,500

0,5050,510

ARBITRAGE 2 ĐIỂM

Ví dụ: Vào một thời điểm, trên thị trường có các thông số về tỷ

giá giao ngaycủa một số đồng tiền như sau:

Có tồn tại cơ hội kinh doanh chênh lệch tỷ giá không?

Nếu có, bạn sẽ kinh doanh như thế nào nếu bạn có 1.000.000 USD (giả sử không có chi phí giao dịch)

Lợi nhuận là bao nhiêu?

Tính toántỷ giá chéo thích hợp

So sánhtỷ giá chéo thích hợp và tỷ giá chéo niêm yếtNếu tỷ giá chéo thích hợp khác với tỷ giá chéo niêm yết thìarbitrage 3 bênkhả thi

Thực hiện vị thế mua đối với đồng tiền được định giá caoARBITRAGE QUỐC TẾ (ARBITRAGE 3 BÊN)

được định giá cao

- Tỷ giá niêm yết # Tỷ giá tính toán



AUD GBP/

 AUD đang được định giá cao hơn

 Mua AUD

6117,19839,16097,19809,

1975,31887,



- TG M tính toán > TG B niêm yết (3,1887 > 3,1670)

 Tồn tại cơ hội KDCL tỷ giá

TG M niêm yết < TG M tính toán (3,1650 < 3,1887)

CƠ HỘI KDCL TỶ GIÁ

Thị trường B

Thị trường C

Thị trường A

Bán 1.000.000 USD Nhận 1.609.700 AUD

Bán 1.609.700 AUD Nhận 508.272,81 GBP

Bán 508.272,81 GBP Nhận 1.006.837,61 USD

Bắt đầu với 1.000.000 USD

Lợi nhuận thu được là 6.837,61 USD

168

USD  AUDNhững người tham gia sửdụng USD để mua AUD Ngân hàngsovới USDtăng giá chào bán AUDAUD  GBP

Những người tham gia sửdụng AUD để mua GBP

Ngân hànggiảm giá hỏi mua AUDtính theo GBP,nghĩa là giảm sốlượng GBP để đổi lấy 1 AUDGBP  USD

Những người tham gia sửdụng GBP để mua USD Ngân hàngtính theo USDgiảm giá hỏi mua GBP

Chênh lệch giá sẽ giảm xuống, cơ hội KDCLG cũng chấm dứt

quân bình tỷ giá giữa các thị trường

ĐIỀU CHỈNH CỦA ARBITRAGE 3 ĐIỂM

Trang 29

Bước 1: Xem xét cơ hội kinh doanh chênh lệch tỷ giá

Tính toántỷ giá chéo giữa 2 thị trường

So sánhtỷ giá chéo giữa 2 thị trường và tỷ giá niêm yết thực

tế, thỏa điều kiện:

- TG chéo giữa 2 thị trường # TG yết tại thị trường thứ 3;

- TG M giữa 2 thị trường > TG B yết tại thị trường thứ 3,

hoặc TG M tại thị trường thứ 3 > TG B giữa 2 thị trường.

 Arbitrage 3 điểm khả thi

Thực hiện vị thế mua đối với đồng tiền được định giá cao

Bước 2: Xác định quy trình kinh doanh

Bước 3: Phân tích sự thay đổi của tỷ giá

Có tồn tại cơ hội kinh doanh chênh lệch tỷ giá hay không?

Nếu có, bạn sẽ kinh doanh như thế nào nếu bạn có 3.000.000 USD (giả sử không có chi phí giao dịch) Lợi nhuận là bao nhiêu? Tính tỷ suất sinh lời/vốn kinh doanh.

Ít có cơ hội thực hiện trong thực tế

ARBITRAGE 3 ĐIỂM

Được thực hiện trên ba thị trường

Khó nhận biết và được thực hiện khá phức tạp

Cơ hội thực hiện nhiều hơn so với Arbitrage 2 điểm

Mua, bán xảy ra đồng thời

Khôngchịu rủi ro tỷ giá

Có thể tại 1 thị trường hay nhiều hơn

Có thể kinh doanh bất cứ lúc

nàoKhông chắc chắn và không biết trước

TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

PhanNgọc Bảo AnhKhoaKế toán – Tài chính Ngân hàngEmail: pnbanh.tdu@gmail.com

Chương 2

CÁN CÂN THANH TOÁN

QUỐC TẾ (Balance of Payments)

Cán cân thanh toánquốc tế đo lường dòng chu chuyểnvốn quốc tế như thế nào?

Cấu trúc của cán cân thanh toán quốc tếCácyếu tố tác động đến cán cân thanh toán quốc tếThâmhụt – Thặng dư trong cán cân thanh toán quốc tế

Chương 2CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ

Trang 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Balance of Payments and International Investment Position

Manual– Sixth Edition, IMF

- Pháplệnh Ngoại hối số 28/2005/PL-UBTV ngày 13/12/2005

và Pháplệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại

hối số 06/2013/UBTVQH13 ngày 18/3/2013

-Nghị định 164/1999/NĐ-CP về quản lý cán cân thanh toán

quốc tế của Việt Nam

-Nghị định 16/2014/NĐ-CP về quản lý cán cân thanh toán quốc

tế của Việt Nam, thay thế Nghị định số 164/1999/NĐ-CP ngày

16/11/1999 và cóhiệu lực thi hành kể từ ngày 21/04/2014

Làmột báo cáo thống kê tổng hợp có hệ thống, ghi chép

lại giá trị tất cả cácgiaodịch kinh tếgiữangười cư trú

vớingười không cư trútrongmột thời kỳ nhất định,

thường là một năm

Vídụ:

- Xuất – nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ

- Đầu tư qua biên giới

-Chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, dịch vụ

-Chuyển giaotiền

-Chuyển giao quyền sử dụng các tài sản tài chính Giao dịch kinh tế:

Giaodịch kinh tế có thể được tiến hành bởi các cá nhân , các doanh nghiệp cư trú trong nước hay chính phủ của quốc gia đó.

giao dịch liên quan đến việcchuyển giao giá trị

Trang 31

NGƯỜI CƯ TRÚ

 Tùyluật từng nước nhưng thông thường:

- Thời hạn cư trú từ 12 tháng trở lên

- Cónguồn thu nhập từ quốc gia nơi cư trú

 Cáctổ chức quốc tế như IMF, WB, ADB, UN,… là người

khôngcư trú với mọi quốc gia, ngay cả với quốc gia mà tổ

chức đóng trụ sở

 Cácđại sứ quán, căn cứ quân sự nước ngoài, các lưu học

sinh, khách dulịch,… đều là người không cư trú đối với

nước đến và là người cư trú đối với nước đi

Đối với các cty đa quốc gia, chi nhánh tại quốc gia nào sẽ

làngười cư trú của quốc gia đó

-Xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ;

- Thu nhập của người lao động, thu nhập từ hoạt độngđầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp;

-Chuyển giao vãng lai một chiều;

-Chuyển giao vốn một chiều;

-Chuyển vốn vào trong nước và chuyển vốn ra nướcngoài tronglĩnh vực đầu tư trực tiếp, đầu tư vào cácgiấy tờ có giá; các hình thức đầu tư khác,…

Tiêu chí đưa một giao dịch kinh tế vào CCTTQT

Giao dịch phải được tiến hành giữa người cư trú và người không cư trú.

GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

Đồng tiền được sử dụng ghi chép trong CCTTQT

Lýthuyết: Ghi chép bằng bất cứ tiền tệ nào (quy đổi theo tỷgiá chéo)

dochuyển đổi đọc sử dụng nhiều nhất trong TTQT

-Thống kê Tài chính quốc tế của IMF: SDR

GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

KỲ LẬP BP

Kỳ lập BP có thể là 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng,

9 thánghoặc 1 năm Tuy nhiên bản báo cáo BOP

được lập theo năm thường là bản báo cáo chính thức

 CCTT cungcấp thông tin về cung và cầu đồng tiềnquốc gia/ngoại tệ

 Cóthể dùng để đánh giá năng lực cạnh tranh chungcủa một quốc gia

 Là côngcụ quan trọng giúp các nhà hoạch định chínhsách cóđịnh hướng đúng đắn

 Là côngcụ dùng để dự báo thị trường

Được xem là một thước đo tổng quát về sức khỏe củamột nền kinh tế

TẠI SAO NÊN NGHIÊN CỨU BoP

CCTTQT là một báo cáo chu chuyển tiền tệ

ĐẶC ĐIỂM CỦA CCTTQT

Thường bị hiểu sai là bảng cân đối kế toán, trong khi về

bản chất là một báo cáo dòng tiền.

Bằng cách ghi nhận tất cả các giao dịch kinh tế phát sinhtrongmột khoảng thời gian nhất định, CCTTQT cho phéptheo dõiđược dòng tiền lưu thông vào và ra khỏi một NKT

CCTTQT khôngcập nhật sự thay đổi trong tổng tài sản

vànợ của một QG vào một ngày cụ thể giống như bảng cânđối kế toán thực hiện đối với một công ty

Trang 32

Có ba loại giao dịch trong CCTTQT

ĐẶC ĐIỂM CỦA CCTTQT

1 Giaodịch phát sinh từ xuất khẩu hay nhập khẩu hàng

hóa vàdịch vụ  Tài khoản vãng lai của CCTTQT

2 Giaodịch phát sinh từ mua sắm tài sản tài chính  Tài

khoản tài chính của CCTTQT

3 Giaodịch về tài sản không sản sinh, phi tài chính và

vô hình  Tàikhoản vốn của CCTTQT

Goods Services Primary income Secondary income

Capital account Financial account

Direct investment Portfolio investment Other investment

Net errors and omissions Overall Balance Reserve assets and related items

Reserve assets IMF credit and loans Exceptional financing KẾT CẤU CỦA BP – BPM6

A Tài khoản vãng lai (Current Account)

1 XNK thuần về hàng hóa (cán cân thương mại)

2 XNK thuần về dịch vụ (cán cân dịch vụ)

3 Thu nhập thuần (cán cân thu nhập)

4 Chuyển giao vãng lai

B Tài khoản vốn (Capital Account)

C Tài khoản tài chính (Financial Account)

1 Đầu tư trực tiếp nước ngoài thuần

2 Đầu tư gián tiếp nước ngoài thuần

(Reserves and Related Items)

-Thay đổi dự trữ quốc gia

- Vay IMF và các NHTW khác

- Cácnguồn tài trợ khác

(1) Tài khoản vãng lai

o Cán cânthương mại

o Cán cândịch vụ

o Cán cân thunhập

o Chuyển giao vãng lai

(2) Tài khoản vốn (3) Tài khoản tài chính (4) Sai số thống kê (5) Dự trữ và các hạng mục liên quan

Tài khoản vãng lai: liên quan đến sự chuyển giao quyền

sở hữu tài sản Bao gồm bốn thành phần:

Cán cân thương mại (Trade Balance)

• Xuất khẩu hàng hóa

• Nhập khẩu hàng hóa

Cán cân dịch vụ (Service Balance)

• Xuất khẩu dịch vụ

• Nhập khẩu dịch vụ

Thu nhập yếu tố (Factor Income)

• Thu nhập trả cho người lao động

• Thu nhập từ vốn đầu tư: lợi tức, cổ tức, trái tức

Chuyển giao vãng lai (Transfer)

Trang 33

CÁN CÂN THƯƠNG MẠI (TB)

Cán cân thương mại phản ánh chênh lệch giữa giá trị

xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa của một quốc gia

CCTM cònđược gọi là Cán cân hữu hình

Lưu ý:

- Hàng hóa cóthể quan sát bằng mắt thường khi di chuyển

qua biêngiới

- Giá hàng hóaphải lấy làgiá FOB

-Luồng tiền vào

- Ghi“Có”, dấu “+”

-Luồng tiền ra

- Ghi“Nợ”, dấu “-”

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Kim ngạch, tốc độ tăng xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại giai đoạn 2011 - 2018

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu 10 nhóm hàng lớn nhất

năm 2015 so với năm 2014

Biểu đồ kim ngạch nhập khẩu 10 nhóm hàng lớn nhất

Trang 34

CÁN CÂN DỊCH VỤ - Service (SE)

Đo lường chênh lệch giữa giá trị xuất khẩu và nhập

khẩu dịch vụ của một quốc gia Các giao dịch về dịch vụ

quốc tế phổ biến: dịch vụ ngân hàng, du lịch vận tải, hàng

không, xâydựng,… và từ các hoạt động dịch vụ khácgiữa

người cư trú và người không cư trú.

Cáckhoản tiềnlương, tiền thưởng

và cáckhoản thunhập khác bằngtiền, hiện vật

Thu nhập đầu tư (lãi)

Cáckhoản thu từ hoạtđộng đầu tư đã đượcthực hiện trong nhữngthời kỳ trước, gồm lợinhuận từ đầu tư trựctiếp, lãi đầu tư vàogiấy tờ có giá,

TH1 Việt Nam phát hành trái phiếu cho

Mỹ trị giá 750 triệu USD, VN trả lãi 75 triệu USD

TH2 Việt Nam mua trái phiếu củaHồng Kông trị giá 100.000 USD, nhận cổ tức 8000 USD

Kiều hốiViện trợ hàng hóa

CÁN CÂN CHUYỂN GIAO VÃNG LAI

Trang 35

Viện trợ không hoàn lại, chuyển tiền tư nhân, quàtặng, khoản chuyển giaokhácbằng tiền, hiện vật

THU NHẬP

( INCOMES – I C )

- Thu, chi trả lương

- Thu nhập từ đầu tư (tiền lãi, cổ tức)

Chênh lệch giữa các khoản thu chi từ các hoạt động xuất nhập khẩu dịch vụ

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TÀI KHOẢN VÃNG LAI

Cáchoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa chiếm tỷ trọnglớn trong cán cân tài khoản vãng lai của một quốc gia

 Cácyếu tố tác động đến cán cân thương mại trongtàikhoản cán cân vãng lai

Dựa trên nguyên tắc cetaris paribus, nghĩa là, khi

nghiêncứu tác động của một yếu tố thì ta cố định cácyếu tố khác

Tácđộng của lạm phátTácđộng của thu nhập quốc giaTácđộng của tỷ giá hối đoái

• Trợ cấp cho các nhà sản xuất

• Các hạn chế đối với nhập khẩu: thuế quan, hạn ngạch,

• Thiếu các hạn chế lên việc vi phạm bản quyềnTácđộng của các chinh sách của Chính phủ

Tácđộng tương tác của các yếu tố

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÁN CÂN THƯƠNG MẠI

• Ví dụ: Lạm phát Việt Nam cao hơn lạm phát

ở Hoa Kỳ sẽ tác động như thế nào đến cán

cân thương mại của Việt Nam và Hoa Kỳ?

Tác động của lạm phát

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN

CÁN CÂN THƯƠNG MẠI Tác động của lạm phát đến cán cân thương mại

Nếu một quốc gia có tỷ lệ lạm phát tăng so với các quốc giakhác có quanhệ mậu dịch, thì cán cân thương mại của quốc gianàysẽ giảm nếu các yếu tố khác không đổi

Bởi vì người tiêu dùng và các doanh nghiệp trong nước hầu như

sẽ mua hàng nhiều hơn từ nước ngoài (do lạm phát trong nướccao), trong khixuất khẩu sang các nước khác sẽ sụt giảm

Tỷ lệ lạm phát thương mại Cán cân

• Ví dụ: Thu nhập quốc dân Việt Nam tăng nhanh hơn so với Hoa Kỳ sẽ tác động như thế nào đến cán cân thương mại của Việt Nam và

Tác động của thu nhập quốc dân

Trang 36

Tác động của thu nhập quốc dân

Cóphải khi thu nhập người ta tăng

lên thìhọ sẽ có xu hướng tiêu dùng

hàng hóacủa nước ngoài nhiều hơn ?

Nếu mức thu nhập của một quốc gia (thu nhập quốc dân)tăng theo một tỷ lệ cao hơn tỷ lệ tăng của các quốc gia khác,cán cânthương mại của quốc gia đó sẽ giảm nếu các yếu tốkhác khôngđổi Vì người dân sẽ có xu hướng tiêu dùng hàngnước ngoài nhiều hơn

Thu nhập quốc dân tăng cao hơn tỷ lệ tăng của các quốc gia khác

Cán cân thương mại của quốc gia

đó sẽ giảm

Tác động của thu nhập quốc dân đến

cán cân thương mại

• Ví dụ:

• Tỷ giá hiện tại USD/VND = 21.000

• Tỷ giá tăng lên 22.000 VND/USD

• Tỷ giá tăng như vậy có tác động như thế nào đến cán cân thương mại của Việt Nam và Hoa Kỳ?

Tác động của tỷ giá hối đoái

Nếu đồng tiền của một nước bắt đầu tăng giá so với đồng

tiền của các nước khác, cán cân thương mại của nước đó sẽ

giảm nếu các yếu tố khác không đổi

Bởi vì hàng hóa xuất khẩu từ nước này sẽ trở nên mắc hơn

đối với các nước nhập khẩu nếu đồng tiền của họ mạnh Kết

quả là nhu cầu các hàng hóa đó sẽ giảm

Tác động của tỷ giá hối đoái đến

cán cân thương mại Phản ứng của cán cân mậu dịch đối với một đồng tiền yếu

Thời gian

Đường cong J0

• Ví dụ 2: Nếu Chính phủ Trung Quốc áp dụng biện pháphạn chế thương mại như tăng thuế suất thuế nhập khẩu,giảm hạn ngạch nhập khẩu sẽ tác động như thế nào đếncán cânthương mại của TQ?

• Ví dụ 3: Chính phủ TQ thiếu hạn chế lên việc vi phạm bảnquyền về các hàng hóa nhập khẩu sẽ tác động như thế nàođến cán cân thương mại của TQ

Tác động của chính sách Chính phủ

Trang 37

Nếu Chính phủ của một quốc gia áp dụng các hàng rào mậu

dịch đối với hàng nhập khẩu, giá của hàng nước ngoài đối với

người tiêu dùng tăng trên thực tế Kết quả là nhập khẩu sẽ

giảm và do đó làm tăng cán cân thương mại

Chính phủ gia tăng

các biện pháp hạn chế

mậu dịch

Cán cân thương mại của quốc gia

đó sẽ tăng

Các biện pháp hạn chế mậu dịch của Chính phủ

Các hàng ràomậu dịch bao gồm:

 Hàng ràothuế quan

 Hàng rào phi thuế quan

Thuế quan được áp dụng nhằm:

-Tăng nguồn thu ngân sách

Các quyđịnh về kỹ thuật, vệ sinh, nhãn mác

Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ

Hàng rào phi thuế quan

Cácbiện pháp hạn chế mậu dịch của Chính phủ sẽ phải trả giá

Chínhphủ các nước đối tác thương mại sẽ trả đủa, hậu quả làdẫn đến các cuộc “chiến tranh mậu dịch” và kết quả là thươngmại của hai nước đều sụt giảm

Chínhphủ các nước hãy thực hiện tự

do hóathương mại, bãi bỏ các hàngràomậu dịch, hàng hóa sẽ được di chuyển tự do giữa các quốc gia, tăngtrưởng mậu dịch sẽ mang đến sự giàu

có cho cácquốc gia,…

Các biện pháp hạn chế mậu dịch của Chính phủ TÀI KHOẢN VỐN – TÀI CHÍNH

CAPITAL & FINANCIAL ACCOUNT

Đo lường tất cả các giao dịch kinh tế liên quan đến việcchuyển giao vốn và tài sản tài chính (chuyển giao quyền

(2) theomục đích phân tích kinh tế: cán cân vốn ngắn

hạn, cán cân vốn dài hạn và chuyển giao vốn một chiều.

Trang 38

Tài khoản vốn trình bày:

- Cáckhoản chuyển giao vốn;

- Các giaodịch phát sinh liên quan đến việc thay đổi

quyền sở hữu của những tài sản phi sản xuất và phi tài

chínhnhư bất động sản, bản quyền sáng chế, nhãn hiệu,…

- Cáckhoản chuyển nhượng vốn đơn phương, các khoản

nợ được xóa

Trong IMP6, tài khoản vốn đã được điều chỉnh và tách ra

khỏi tài khoản tài chính

(1) theo mục đích thống kê:

TÀI KHOẢN VỐN – TÀI CHÍNH

Tài khoản tài chính phản ánh các giao dịch liên quan

đến tài sản tài chính như mua bán cổ phiếu, trái phiếuxuyênquốc gia,

Dựa trên mức độ nhà đầu tư kiểm soát tài sản hay hoạt động đầu tư, TSTC được chia ra thành:

-Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

-Đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI)

- Các hìnhthức đầu tư khác (như tín dụng thương mại,khoản vay nước ngoài, tiền và tiền gửi tại nước ngoài,…)

(1) theo mục đích thống kê:

VỐN DÀI HẠN

VỐN MỘT CHIỀULuồng vốn ngắn

hạn chảy vào và

chảy ra khỏi mộtquốc giaBao gồm TDTMngắn hạn, hoạtđộng tiền gửi, muabán các GTCGngắn hạn, kinhdoanhngoại hối,

Luồng vốn dài hạn

chảy vào và chảy rakhỏi một quốc gia

-Đầu tư trực tiếp

-Đầu tư gián tiếp

- Tín dụng dài hạnthuộc KV nhà nước(ODA) vàthương mạithuộc KV tư nhân

-Đầu tư khác

Cáckhoản chuyểnnhượng vốn đơnphương, viện trợvốn không hoàn lạivới mục đích đầu

tư, các khoản nợđược xóa

(2) theo mục đích phân tích kinh tế

 FDI làmột hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm đạt

được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt

động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế

nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là giànhquyền

quản lýtronghoạt động quản trị của doanh nghiệp

 Phương diện quản lý là tiêu chí để phân biệt FDI với các

dòngvốn tài chính khác

FDI – Foreign Direct Investment

Đầu tư gián tiếp là hình thức đầu tư thông qua việc mua

cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác;

thông quaquỹ đầu tư chứng khoán và thông qua các địnhchế tài chính trung gian khác mànhà đầu tư không trực tiếp tham gia quản lý hoạt động đầu tư.

FPI – Foreign Portfolio Investment FII – Foreign Indirect Investment ODA có haidạng: dạng grant – không hoàn lại; dạng thứ

hai là lending– cho vay với lãi suất thấp và thời gian hoàntrả dài

ODA làcủa các chính phủ/tổ chức cho chính phủ

ODAđược phân bổ theo dự án Chính phủ nhận viện trợlên danh sách cáclĩnh vực kêu gọi vốn viện trợ phát triển,hàngnăm chính phủ họp với nhà tài trợ (hội nghị nhóm tưvấn các nhà tài trợ) để kêu gọi tài trợ, các nhà tài trợ sẽ xácđịnh lĩnh vực cần viện trợ, xây dựng dự án và tài trợ theo

dự án

ODA – Official Development Assistance

Trang 39

• Các biện pháp kiểm sốt vốn (capital control)

• Dân số

• Tỷ giá hối đối

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÀI KHOẢN VỐN

Các biện pháp kiểm soát vốn của chính phủ

… Sự tăng vọt phi thường của các luồng tài chính toàn cầu là đặc trưng nổi bật nhất của tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn cuối của thế kỷ XX Sự gia tăng luồng tài chính đã đi liền với gia tăng tính bất ổn của nền kinh tế.

Kết quả là dẫn đến hàng loạt các cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra ở châu Á, Nga, Châu Mỹ la tinh Do đó nổi lên yêu cầu là chính phủ các nước cần thiết phải kiểm soát các dòng vốn quốc tế vào và ra khỏi quốc gia mình…

(TS.Nguyễn Thị Ngọc Trang, “Kiểm soát dòng vốn quốc tế trong lộ trình hội

nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, 2006)

(1) Kiểm sốt vốn trực tiếp (kiểm sốt hành chính): là

việc hạn chế những giao dịch vốn bằng hình thức ngăn

cấm triệt để, hoặc những hạn chế mang tính chất số

lượng như cấm rút một tỷ lệ % vốn nào đĩ trong 1 thời

giannhất định

(2) Kiểm sốt vốn gián tiếp (k/s vốn dựa trên cơ sở thị

trường): là việc hạn chế những biến động của dịng vốn

vànhững giao dịch khác làm cho giao dịch tốn kém

nhiều chi phí hơn mới thực hiện được, như áp dụng hệ

thống đa tỷ giá, đánh thuế, yêu cầu tỷ lệ dự trữ bắt buộc

khơng sinh lãi,…

Các biện pháp kiểm sốt vốn Mục tiêu kiểm soát vốn và lý thuyết “Bộ 3 bất khả thi”

Kiểm sốt hồn tồn tàikhoản vốn

Dỡ bỏ hạn chế về tài chính

CS tiền tệ độc lập

Hiệu quả và cái giá phải trả

Hiệu quả của kiểm soát vốn được thể hiện trên tácđộng của chúng lên dòng vốn và lên những mục tiêuchính sách

Hạn chế những giao dịch trên tài khoản vãng laivà tài khoản vốn

Đòi hỏi chi phí hành chính cao

Làm chậm tiến trình hội nhập của một quốc gia

Làm tăng nhận thức xấu về thị trườngCái giá phải trả bao gồm:

Định dạng
Số trang	79
Dung lượng	3,54 MB