Giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất

2.3.2.3.1. Giao đất, cho thuê đất

Từ năm 2000 đến nay, tốc độ Đô thị hoá trên địa bàn quận Cầu Giấy diễn ra rất nhanh. Các dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, cơ sở văn hoá, kinh tế, xã hội diễn ra sôi động, việc sử dụng đất cho các mục đích ngày một tăng nhanh. Do đó UBND quận dã thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, xây dựng phương án trình UBND Thành phố giao đất cho các cơ sở sản xuất kinh doanh, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng… để tạo điều kiện sử dụng tối đa nguồn đất của quận.

Theo quy định, thẩm quyền giao đất thuộc thẩm quyền UBND Thành phố. UBND quận Cầu Giấy chỉ thực hiện quyết định giao đất của UBND Thành phố Hà Nội. Trong quá trình phát triển, công tác giao đất ở quận Cầu Giấy được tiến hành cho từng loại đất, từng đối tượng sử dụng và dựa vào thực tế quản lý đất của Nhà nước trong thời gian đó.

Việc phân loại các đối tượng sử dụng đất là một điều hết sức quan trọng, nó tiện cho việc theo dõi các đối tượng sử dụng đất, công tác quản lý Nhà nước về đất đai được tiến hành nhanh và hiệu quả hơn. Đối tượng sử dụng đất ở trên quận Cầu Giấy được chia thành 5 loại: hộ gia đình cá nhân, các tổ chức kinh tế, các tổ chức nước ngoài và liên doanh với nước ngoài, UBND Quận, các tổ chức khác. Bảng sau đây khảo sát với 5 đối tượng sử dụng đất trên và tiến hành trên 743.56 ha đất chiếm 66% tổng diện tích đất của toàn Quận.

Các loại đất

Đất chưa được giao

Đất đã giao, cho thuê phân theo đối tượng sử dụng

Tổng số Hộ gia đình cá nhân Các tổ chức kinh tế NN và liên doanh với NN UBND quản lý sử dụng Các tổ chức khác

I.Đất nông nghiệp 67.54 11.02 40.18 16.34

1.Đất trồng cây hàng năm 66.27 11.02 40.18 15.07 -Đất ruộng lúa hoa màu 21.52 3.82 10.7 7 -Đất trồnng cây hàng năm khác 44.75 7.2 29.48 8.07

2.Đất trồng cây lâu năm 1.27 1.27

II. Đất phi nông nghiệp 544 2.4 91.89 60.12 207.78 181.81

1.Đất chuyên dùng 127.7 24.79 7.76 19.79 75.36 - Đất trụ sở cơ quan, công trình sự

nghiệp 70.92 15.63 7.76 17.08 30.45

- Đất quốc phòng 46.4 6.18 2.21 38.01

- Đất an ninh 2.62 0.5 0.14 1.98

- Đất khu công nghiệp 7.76 2.34 0.5 4.92 2. Đất phát triển hạ tầng 396.02 2.32 67.1 52.36 175.68 98.56 3. Đất di tích danh lam thắng cảnh 2.34 0.08 1.45 0.81

4. Đất tôn giáo, tín ngưỡng 5.57 5.57

5. Đất nghĩa trang, nghĩađịa 12.37 10.86 1.51 III. Đất chưa sử dụng 5.36 4.32 0.73 3.59

Tổng diện tích 5.36 743.56 14.15 156.72 67.88 247.64 257.17 % so với tổng diện tích 66 1.26 13.91 6.22 21.98 22.82

(Nguồn: Phòng Tài nguyên Môi trường Quận Cầu Giấy)

* Hộ gia đình cá nhân

- Đất nông nghiệp: Hộ gia đình cá nhân sử dụng 11,02 ha chiếm 16.02% diện tích đất nông nghiệp đã giao. Trong đó chỉ có đất trồng cây hàng năm, bao gồm:

+ Đất ruộng lúa hoa màu 3.82 ha chiếm 5.66% diện tích đất nông nghiệp đã giao.

+ Đất trồng cây hàng năm khác 7.2 ha chiếm 10.66% diện tích đất nông nghiệp đã giao

- Đất phi nông nghiệp: Hộ gia đình cá nhân sử dụng 2.4 ha chiếm 0.44% diện tích đất phi nông nghiệp đã giao. Trong đó đất phát triển hạ tầng 2.32 ha chiếm 0.43%, đất di tích danh lam thắng cảnh 0.08 ha chiếm 0.015% diện tích đất phi nông nghiệp đã giao.

- Đất chưa sử dụng: Hộ gia đình cá nhân được giao 0.57 ha chiếm 13.2% diện tích đất chưa sử dụng đã được giao và cho thuê sử dụng .

* Các tổ chức kinh tế

- Đất nông nghiệp: Các tổ chức kinh tế sử dụng 40.18 ha chiếm 59.5% diện tích đất nông nghiệp được giao. Trong đó chỉ có đất trồng cây hàng năm bao gồm:

+ Đất ruộng lúa hoa màu 10.7 ha chiếm 15.8% diện tích đất nông nghiệp được giao.

+ Đất trồng cây hàng năm khác 29.48 ha chiếm 43.65% diện tích đất nông nghiệp được giao.

- Đất phi nông nghiệp: Các tổ chức kinh tế sử dụng 91.89 ha chiếm 16.89% diện tích đất phi nông nghiệp được giao. Trong đó:

+ Đất chuyên dùng 24.79 ha chiếm 4.56 % bao gồm: đất trụ sở cơ quan công trình sự nghiệp 15.63 ha, đất an ninh quốc phòng 6.68 ha, đất khu công nghiệp 2.34 ha

+ Đất phát triển hạ tầng 67.1 ha chiếm 12.33% diện tích đất phi nông nghiệp được giao.

* Tổ chức nước ngoài và liên doanh với nước ngoài:

- Đất phi nông nghiệp: Các tổ chức nước ngoài và liên doanh với nước ngoài sử dụng 60.12 ha chiếm 11.05% diện tícg đất phi nông nghiệp được giao. Trong đó bao gồm:

+ Đất chuyên dùng 7.76 ha chiếm 1.43% ( chỉ gồm có đất trụ sở cơ quan công trình sự nghiệp)

+ Đất phát triển hạ tầng 52.36 ha chiếm 9.63%

* UBND Quận Cầu Giấy

- Đất nông nghiệp: UBND Quận Cầu Giấy sử dụng 16.34 ha chiếm 24.2% diện tích đất nông nghiệp đã giao. Trong đó:

+ Đất trồng cây hàng năm 15.07 ha chiếm 22.3% diện tích đất nông nghiệp đã giao, bao gồm đất ruộng lúa hoa màu 7 ha (10.36%) và đất nông nghiệp khác (8.07%).

+ Đất trồng cây lâu năm 1.27ha chiếm 1.88% diện tích đất nông nghiệp đã giao. - Đất phi nông nghiêp: UBND Quận Cầu Giấy sử dụng 207.78 ha chiếm 38.19% diện tích đất phi nông nghiệp đã giao. Trong đó:

+ Đất chuyên dùng 7.79 ha chiếm 1.43% , bao gồm: đất trụ sở cơ quan công trình sự nghiệp 17.08 ha (3.14%), đất an ninh quốc phòng 2.35 ha(0.43%), đất khu công nghiệp 0.5 ha (0.09%).

+ Đất phát triển hạ tầng 175.68 ha chiếm 32.29% diện tích đất nông nghiệp được giao.

+ Đất di tích danh lam thắng cảnh 1.45 ha chiếm 0.27% diện tích đất phi nông nghiệp được giao.

+ Đất nghĩa trang nghĩa địa 10.86 ha chiếm 2% diện tích đất phi nông nghiệp được giao.

- Đất chưa sử dụng: UBND Quận Cầu Giấy nắm giữ 3.59 ha chiếm 83.1% diện tích đất chưa sử dụng đã được giao.

* Các tổ chức khác

- Đất phi nông nghiệp: Các tổ chức khác sử dụng 181.81 ha chiếm 33.42% diện tích đất phi nông nghiệp được giao, trong đó:

+ Đất chuyên dùng 75.36 ha chiếm 13.85%, bao gồm đất trụ sở cơ quan công trình sự nghiệp 30.45 ha (5.6%), đất an ninh quốc phòng 39.99 ha (7.35%), đất khu công nghiệp 4.92 ha (0.9%).

+ Đất phát triển hạ tầng 98.56 ha chiếm 18.12%.

+ Đất di tích danh lam thắng cảnh 0.81 ha chiếm 0.15%. + Đất tôn giáo tín ngưỡng 5.57 ha chiếm 1.02%.

+ Đất nghĩa trang nghĩa địa 1.51 ha chiếm 0.21%.

Như vậy, trong số 748.92 ha đất được khảo sát chiếm 62% tổng diện tích đất của toàn Quận, đã giao được 99.3%, còn lại 0.7% đang được tiến hành lập kế hoạch để bàn giao và đưa vào khai thác sử dụng.

2.3.2.3.2. Thu hồi đất đai

Đây là công tác thực hiện các chính sách về đất đai của Nhà nước. Trên địa bàn quận trong những năm qua công tác này được tiến hành trên hai lĩnh vực lớn: Một là thu hồi đất của chủ sử dụng hợp pháp để xây dựng công trình công cộng phục vụ đất nước theo Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ và tiến hành đền bù giải phóng mặt bằng cho các chủ sử dụng đất bị thu hồi. Hai là thu hồi đất của đơn vị, cá nhân được giao đất, cho thuê đất nhưng sử dụng sai mục đích, vi phạm các pháp luật về đất đai. Thực hiện công tác này quận đã tiến hành kiểm kê, đánh giá tình hình sử dụng đất của các đơn vị trên địa bàn theo Chỉ thị số 09/2007/CT-TTg và Quyết định số 391/QĐ-TTg ngày 18 tháng 4 năm 2008 của thủ tướng chính phủ. Kết quả đến cuối năm 2001 đã phát hiện 15 tổ chức với diện tích 1420.489 m2 đã vi phạm và UBND quận đã đề nghị UBND Thành phố tiến hành thu hồi đất các đơn vị đó, cụ thể được biểu hiện qua biểu sau:

Bảng 2.6: Tổng hợp các tổ chức đề nghị Thành phố thu hồi đất năm 2008 TT Tổ chức Địa điểm DT đề nghị thu hồi(m2) Lý do thu hồi

1 Trụ sở Viện nghiên cứu cơ khí Mai Dịch 534 SDĐ sai mục đích 2 Trường Trung học nghĩa vụ tại

chức Trung Hoà 279 Làm nhà ở

3 Công ty công trình giao thông 4 HN Yên Hoà 200 Bỏ hoang hoá 4 Trung tâm KT Điện ảnh Nghĩa Đô 1.550 SDĐ sai mục đích 6 Công ty sản xuất thức ăn gia cầm Trung Hoà 2.400 SDĐ sai mục đích 7 Công ty bê tông xây dựng Hà Nội Dịch Vọng 1.854 Chưa sử dụng, bỏ

hoang 9 Công ty kinh doanh chế biến XNK

lương thực HN. Nghĩa Đô 175 SDĐ sai mục đích

10 Công ty nước giải khát Trường

Xuân Nghĩa Đô 341,8 SDĐ sai mục đích

12 Công ty XNK và XD lâm nghiệp Nghĩa Đô 225 SDĐ sai mục đích 13 Công ty in tài chính Nghĩa Tân 1.547,5 Lấn chiếm

14 Công ty XNK hàng tiêu dùng Nghĩa Đô 1.685 SDĐ sai mục đích 15 Công ty lương thực Từ Liêm Quan Hoa 847,2 SDĐ sai mục đích

Tổng cộng 1420.48

(Nguồn: Phòng Tài nguyên Môi trường Quận Cầu Giấy)

*Công tác quản lý thu hồi đất kẹt, đất hoang hoá

Diện tích đất kẹt, đất chưa sử dụng năm 2009 có khoảng 10 ha. Diện tích đất kẹt, đất chưa sử dụng ngày càng giảm là do quận đang được Đô thị hoá, nhu cầu về đời sống văn hoá xã hội của người dân dần dần đổi mới phù hợp với nếp sống của người dân Đô thị nên đã chuyển dần diện tích đất kẹt đất chưa sử dụng sang đất

chuyên dùng như: sân chơi , chợ tạm vườn hoa, cây xanh...Diện tích thu hồi cụ thể như sau:

- Phường Trung Hoà: 1,53 ha. - Phường Dịch Vọng: 1,36 ha. - Phường Nghĩa Đô: 1,12 ha. - Phường Yên Hoà: 0,27 ha. - Phường Quan Hoa: 0,17 ha.

* Về công tác giải phóng mặt bằng

Trong năm 2010, quận đã tập trung GPMB 76 dự án với tổng diện tích thu hồi đất là 140,89ha, trong đó có 46 dự án chuyển tiếp. Theo đó, đến nay, quận đã cơ bản hoàn thành 13 dự án với diện tích GPMB 13,938 ha.

Thực tế, công tác GPMB luôn là lĩnh vực khó khăn, phức tạp nhưng các cơ quan chức năng của quận đã tập trung giải thích, vận động với nhân dân và kịp thời có những giải pháp tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ từng dự án. Do đó, công tác GPMB, đền bù, tái định cư năm qua đạt nhiều kết quả như dự án đường Vành đai 3, dự án mở rộng Quốc lộ 32 (dải Bắc đường Hồ Tùng Mậu), dự án đường nối từ đường 32 đến đường Hoàng Quốc Việt kéo dài…

Đặc biệt, trong tháng 9/2010, UBND quận, các đoàn thể phường Mai Dịch đã kiên trì vận động, thuyết phục, kết quả 45 hộ dân thuộc Dự án mở rộng đường 32 và 9 cửa hàng thuộc Dự án nút giao thông Mai Dịch trong danh sách cưỡng chế GPMB đã đồng ý bàn giao đất, không phải tiến hành cưỡng chế.

Trong năm 2011, quận đã lên kế hoạch triển khai quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội, khớp nối các dự án trên địa bàn; ưu tiên đầu tư xây dựng các khu trung tâm chức năng để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Bên cạnh đó, quận cũng định hướng việc chủ động, quyết liệt tập trung chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong GPMB; đẩy nhanh tiến độ, thi công dứt điểm các công trình hạ tầng đã được phê duyệt. Đó là các dự án trọng điểm của quận và thành phố như: đường Vành đai 2,5, đường bờ sông Tô Lịch và phần còn lại của Khu đô thị mới Cầu Giấy, phố Trần Quốc Hoàn…

Lãnh đạo quận Cầu Giấy cũng sẽ tăng cường công tác quản lý quy hoạch đô thị, xử lý kiên quyết và ngăn chặn kịp thời các trường hợp vi phạm; Tăng cường công tác giám sát, nâng cao chất lượng quả lý đầu tư gắn với chống thất thoát, lãng phí; Thực hiện nghiêm Luật Đất đai, kiên quyết thu hồi và đề xuất thành phố thu hồi đất sử dụng kém hiệu quả hoặc sai mục đích…

2.3.2.4. Công tác thực hiện các văn bản pháp luật

Công tác này được thực hiện trên cơ sở các văn bản pháp luật của Nhà nước, kế hoạch UBND Thành phố giao cho quận ở các năm. Từ đó UBND quận có các công văn, chỉ thị hướng dẫn thi hành từng công việc cụ thể.

Theo Nghị Quyết 74 CP ngày 21/11/1996 quận Cầu Giấy được thành lập Từ đó đến nay dưới sự chỉ đạo của UBND quận Cầu Giấy và Sở Tài nguyên môi trường, phòng Tài nguyên môi trường kết hợp với phòng Quản lý đô thị quận Cầu Giấy đã thực hiện tốt các văn bản được đưa ra.

- Thực hiện Quyết Định 23/QĐUB và Thông Báo số 97/TB-UB của UBND Thành phố , phòng Tài nguyên môi trường quận đã tham mưu cho UBND quận Cầu Giấy thu hồi được 16.297 m2 đất ao, đất hoang hoá đang có nguy cơ bị lấn chiếm, giao cho UBND các phường quản lý và sử dụng vào mục đích công cộng.

- Nghiêm túc thực hiện Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và đã tổng hợp báo cáo UBND Thành phố để xử lý.

- Thực hiện Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11/11/2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

- Thực hiện tốt Chỉ thị số 09/2007/CT-TTg ngày 06 tháng 4 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý sử dụng đất của các quy hoạch và dự án đầu tư, các quy định của pháp luật đất đai về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và Chỉ thị số 01/2010/CT-BTNMT ngày 17 tháng 3 năm 2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về tăng cường công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; trong đó tiếp tục nhấn mạnh về công tác lập, thẩm định và xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải chú ý tính hợp lý về sử dụng các loại đất, hạn chế tối đa việc chuyển đất trồng lúa nước sang sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp, không xét duyệt quy hoạch chuyển đất chuyên trồng lúa nước sang làm mặt bằng sản xuất, dịch vụ phi nông nghiệp ở những nơi có điều kiện sử dụng các loại đất khác.

- Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 391/QĐ-TTg ngày 18 tháng 4 năm 2008 về rà soát, kiểm tra thực trạng việc quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 5 năm 2006-2010 trên địa bàn cả nước, trong đó rà soát, kiểm tra thực trạng công tác quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nông nghiệp 5 năm 2006-2010 nói chung và đất trồng lúa nước nói riêng. Chỉ đạo hoàn thành và nâng cao chất lượng của việc lập và xét duyệt quy hoạch sử dụng đất đến

năm 2010 theo đúng nội dung quy định tại Nghị định số 69/2009/NĐ-CP. Rà soát lại toàn bộ quỹ đất đô thị hiện hữu và đô thị quy hoạch mở mới bảo đảm sử dụng có hiệu quả quỹ đất.

- Tăng cường việc kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật về đất đai tại địa phương; phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật đất đai; triển khai và thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai theo quy định của Nghị định số 105/2009/NĐ-CP.

- Triển khai Chỉ thị số 134/CT-TTg ngày 20 tháng 01 năm 2010 của Thủ tướng

Tồn tại và nguyên nhân