CHƯƠNG 2. GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA HÀ NỘI VỚI PHÁT TRIỂN DU LỊCH
2.1. Các giá trị văn hóa vật thể
2.1.2. Các di tích cách mạng kháng chiến
Cùng với các di tích kiến trúc nghệ thuật, Hà Nội còn có các di tích lịch sử cách mạng kháng chiến. Những di tích này có tuổi đời thường ít hơn các di tích cổ, giá trị kiến trúc không nhiều nhưng giá trị lịch sử vô cùng to lớn. Đây là những minh chứng về lịch sử của thủ đô Hà Nội. Nhiều di tích lại có kiến trúc phương Tây xét về một góc độ nào đó lại có giá trị thẩm mỹ cao như: Nhà hát lớn Hà Nội... Các di tích cách mạng kháng chiến này thường gắn với các giai đoạn lịch sử khác nhau. Có những di tích gắn với thời kỳ thành lập Đảng như nhà 5D Hàm Long, nhà 91 Thợ Nhuộm... Có những di tích gắn với cách mạng tháng Tám như nhà 48 Hàng Ngang, Quảng trường Cách mạng tháng Tám, nhà khách Chính phủ... Có những di
tích gắn với ngày toàn quốc kháng chiến như Chợ Đồng Xuân... Có di tích lại gắn với thời kỳ kháng chiến chống Mỹ như Tượng đài chiến thắng B52...
Tiêu biểu hơn cả là các di tích như:
*Quảng trường Ba Đình là quảng trường lớn nhất Việt Nam, nằm trên đường Hùng Vương và trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Quảng trường này còn là nơi ghi nhận nhiều dấu ấn quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Đây là nơi diễn ra các cuộc diễu hành nhân dịp các ngày lễ lớn của Việt Nam, và cũng là một địa điểm tham quan, vui chơi, dạo mát của du khách và người dân Hà Nội. Trước đây, nơi đây là một gò đất cao được gọi là núi Khán.
Năm 1894, quân Pháp cho san bằng Núi Khán, tạo thành một quảng trường được đặt tên là Vườn hoa Pugininer, người dân Hà Nội gọi vườn hoa là Quảng trường Tròn. Năm 1945, Vườn hoa được đổi tên thành Vườn hoa Ba Đình để kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Ba Đình chống Pháp. Tại đây, ngày 02/09/1945, Chính phủ Cách mạng lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra mắt quốc dân và Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập. Với sự kiện này, Vườn hoa Ba Đình được gọi là Quảng trường Ba Đình. Tại khu vực quanh Quảng trường có nhiều di tích, cơ quan Trung ương như Phủ Chủ tịch, trụ sở Ban Chấp hành TW Đảng, Bộ Ngoại giao, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đài Liệt sỹ, khu lưu niệm Hồ Chí Minh, Viện bảo tàng Hồ Chí Minh.
*Phủ Chủ tịch là nơi làm việc của Chủ tịch nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam vốn là Phủ toàn quyền Đông Dương xây dựng trong những năm 1901-1906 với quy mô lớn. Giống nhiều kiến trúc thuộc địa Pháp, nó có phong cách kiến trúc châu Âu. Năm 1954, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về Hà Nội. Hồ Chí Minh không sống trong Phủ, ông chỉ tiếp khách tại đây và sống trong một nhà sàn gần đó. Hiện nay tòa nhà này là nơi diễn ra các hoạt động lễ nghi, đối ngoại trọng đại của Việt Nam. Phủ không mở tự do cho công chúng vào tham quan. Chỉ có một phần được tách riêng, đó là Khu di tích của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.
*Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch là nơi sống và làm việc lâu nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh (từ 19/
12/1954 đến 02/09/1969). Sau khi Hồ Chí Minh qua đời, khu Phủ Chủ tịch trở thành khu di tích lịch sử. Một số công trình có giá trị lớn trong khu di tích như:
Nhà sàn nơi Hồ Chí Minh đã ở từ ngày 18/05/1958 đến ngày 17/08/1969.
Nhà 54, nơi Hồ Chí Minh đã ở và làm việc từ ngày 19/12/1954 đến ngày 18/05/1958. Sau khi chuyển về sống ở Nhà sàn, hàng ngày ông vẫn đến đây ăn cơm và sử dụng các phương tiện vệ sinh cá nhân.
Nhà 67, nơi họp Bộ Chính trị, cũng là nơi Hồ Chí Minh dưỡng bệnh và qua đời. Ngoài ra khu di tích còn một số công trình khác như: Giàn hoa Phủ Chủ tịch nơi Hồ Chí Minh thường tiếp khách; Đường Xoài nơi Hồ Chí Minh thường đi bách bộ sau giờ làm việc và tập thể dục buổi sáng; Đường mòn nơi Hồ Chí Minh luyện tập với mong muốn có đủ sức vào thăm miền Nam Việt Nam; Ao cá Bác Hồ… [58,986]
* Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh hay còn gọi là Lăng Bác, là nơi đặt thi hài của chủ tịch Hồ Chí Minh. Lăng được chính thức khởi công xây dựng ngày 02/09/1973 và khánh thành ngày 29/08/1975. Lăng cao 21,6 mét được thiết kế để có độ bền vững cao, chống được bom đạn và động đất cường độ mạnh. Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh là một công trình văn hóa, nghệ thuật lớn. Lăng được xây dựng trên nền cũ của tòa lễ đài giữa Quảng trường Ba Đình, nơi Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập. Vật liệu xây dựng được mang về từ nhiều miền trên cả nước. Liên Xô cũng gửi hai vạn tấm đá hoa cương và cẩm thạch mài nhẵn để trang trí cho Lăng. Thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt trong hòm kính. Chiếc hòm kính đặt thi hài là một công trình kỹ thuật và nghệ thuật do những người thợ bậc thầy của hai nước Việt - Xô chế tác.
* Di tích Nhà tù Hỏa Lò tức nhà pha Hỏa Lò là một nhà tù tại trung tâm Hà Nội. Địa danh này được đặt theo con phố của Hà Nội. Nhà tù này được thực dân Pháp xây năm 1896 làm nơi giam giữ nhiều hạng người, trong
đó có những tù chính trị, những người ái quốc chống lại chính quyền thực dân Pháp. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đây là nơi giam giữ phi công Mỹ.
Các tù binh phi công Mỹ gọi ngục Hỏa Lò là "Hilton Hanoi". Ngày nay, Hỏa Lò chỉ còn lại một góc nhỏ làm nơi tham quan cho du khách; khu vực còn lại là cao ốc thương mại với tên Tháp Hà Nội. [58,853]