CHƯƠNG 3: GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT CỦA HÌNH TƯỢNG CON NGƯỜI
3.2. Bài học rút ra từ việc nghiên cứu đề tài hình tượng con người trong chạm khắc đình Hoành Sơn
Qua nghiên cứu đề tài hình tượng con người trong nghệ thuật chạm khắc đình Hoành Sơn bản thân tôi nhận thấy:
Nội dung hình tượng con người trong nghệ thuật chạm khắc ở đình Hoành Sơn thể hiện rất sinh động, phản ánh hiện thực cuộc sống của người dân địa phương một cách chân thật, sâu sắc mộc mạc đến giản dị. Từ hình dáng con người ở đây đến đời sống sinh hoạt hàng ngày, từ dụng cụ đặc trưng của người dân bản địa lao động địa phương đến trang phục của các nhân vật thể hiện qua các chủ đề. Cuộc sống chân thật ngoài đời như lao động hàng ngày, các lễ hội được tổ chức hàng năm của địa phương, các chủ đề sinh hoạt truyền thống của người dân yêu lao động, hiếu học… Tất cả được các nghệ nhân phản ánh rất chân thực, mộc mạc đến từng chi tiết thông qua hình tượng con người trong tác phẩm nghệ thuật.
Chính vì thế đây là bài học xây dựng hình tượng trong mỹ thuật (hội họa, điêu khắc, đồ họa) chúng ta phải có được cái nhìn cuộc sống phản ánh hiện thực chân thật, nhưng nó phải được thể hiện qua hình thức nghệ thuật đặc sắc. Nghệ thuật phải luôn bám sát hiện thực, phản ánh đúng hiện thực, những đối tượng khách quan thông qua nghệ thuật tạo hình, gắn kết với tâm tư tình cảm xúc động của người nghệ sỹ.
Qua hình tượng con người trong chạm khắc đình Hoành Sơn, ta thấy hình thức thể hiện tác phẩm rất thoải mái, không bị gò ép. Hình khối, đường nét chạm khắc các nghệ nhân sử dụng vào bức chạm rất phong phú với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các hình thức. Tỷ lệ của hình tượng con người mang tính ước lệ nhưng khi nhìn vào ta vẫn thấy thuận mắt.
Vì vậy ta thấy bản thân tạo hình của nghệ thuật điêu khắc nó hoàn toàn phóng khoáng, ước lệ thể hiện thoải mái, bố cục đa dạng, Nên trong nghệ thuật chúng ta phải luôn luôn đề cao thẩm mỹ. không câu nệ vào cấu trúc chỉ cần thuận mắt … khi chúng ta sáng tác chúng ta phải có xây dựng hình tượng nghệ thuật không bị gò bó vào tỷ lệ hay hiện thực, khuôn hình bố cục độc đáo, hoàn toàn có thể chủ động sử dụng không gian khác nhau, sử dụng thủ pháp khác nhau để đạt được mục tiêu trong sáng tác
Từ tình hình trên và từ những nghiên cứu về hình tượng con người trong nghệ thuật chạm khắc đình Hoành Sơn của mình, dưới góc độ của người giảng dạy mỹ thuật, tôi nhận thấy việc vận dụng những tài liệu thực tế về các mảng chạm khắc đình làng vào giảng dạy và học tập bộ môn mỹ thuật trong các trường văn hóa nghệ thuật là hết sức cần thiết. Bởi lẽ thông qua đó thế hệ trẻ nhận thức một cách sâu sắc khá toàn diện về giai đoạn lịch sử xã hội. Bằng các chương trình như: tổ chức đi xem bảo tàng về mảng chạm khắc đình làng tại Nam Đàn, đặc biệt cho sinh viên đi điền dã thực tế tại ngôi đình Hoành Sơn để chép vốn cổ, lấy tài liệu thực tế trực tiếp phục vụ cho việc học tập, sáng tạo của sinh viên. Với kiến thức và cảm nhận của mình, sinh viên có thể sáng tạo nên những tác phẩm vừa có sự kế thừa nhứng giá trị của nền mỹ thuật truyền thống vừa vận dụng trào lưu mới của mỹ thuật hiện đại trong trời kỹ hội nhập.
Ngôi đình Hoành Sơn cổ kính với những mảng chạm khắc tinh tế về hình tượng con người, ở đó có sự kế thừa về nét tinh hoa chạm khắc của thế kỷ trước và có sự mới lạ của nghệ thuật chạm khắc thế kỷ 18. Do vậy, việc bảo tồn ngôi đình nói chung, và những mảng chạm khắc của ngôi đình nói riêng cần được đặc biệt quan tâm. Đó chính là trân trọng lịch sử, quý trọng những sáng tạo văn hóa của người xưa.
Tiểu kết chương 3.
Chương 3 của đề tài là sự tổng kết đánh giá giá trị nghệ thuật của hình tượng con người trong nghệ thuật chạm khắc đình Hoành Sơn. Đầu tiên là sự
đánh giá về giá trị nội dung thể hiện qua nghệ thuật chạm khắc hình tượng con người, với nội dung đơn giản, chỉ là những mô tả về hoạt động lao động sản xuất và sinh hoạt trong cuộc sống đời thường của người dân như: cày ruộng. gánh mạ, cất vó, đi cày, cưỡi trâu, đánh cờ, đua thuyền, thi võ…những chủ đề ấy được những người thợ xưa thể hiện một cách đơn giản, mộc mạc, hồn nhiên với phương pháp thể hiện không theo một nguyên tắc nào.
Hiện thực cuộc sống được phản ánh rõ nét thông qua những thủ pháp và kỹ thuật thể hiện điêu luyện với cảm hứng sáng tạo dạt dào, đã làm nên giá trị nghệ thuật của hình tượng con người trong chạm khắc đình Hoành Sơn. Thông qua việc nghiên cứu đề tài hình tượng con người trong chạm khắc đình Hoành Sơn, tác giả cũng rút ra được bài học giá trị cho sự nghiệp sáng tác nghệ thuật của bản thân, cũng như cho công cuộc giảng dạy bộ môn mỹ thuật.