Trên cơ sở lí luận về đánh giá trong giáo dục, kết hợp hình thức tự luận và trắc nghiệm khách quan được đề cập trong bài viết này, tôi tiến hành thực nghiệm nhằm mục đích:
- Kiểm tra tính khả thi của đề kiểm tra bằng cách phối hợp hai hình thức TL và TNKQ về các mặt:
+ Đề kiểm tra có cho phép đánh giá được mức độ thực hiện mục tiêu dạy và học của phần Vẽ kĩ thuật - Công nghệ 11 hay không?
+ Những thuận lợi, khó khăn trong khi tổ chức đánh giá.
2. Tiến hành thực nghiệm sư phạm 2.1. Lớp thực nghiệm
Lớp 11A1 (gồm 45 HS) trường THPT nơi tôi đang trực tiếp giảng dạy.
2.2. Nội dung thực nghiệm
Cho 45 học sinh làm bài kiểm tra viết 45 phút ĐỀ SỐ 01 ở mục II.2.7.
Sau đó giáo viên thu bài, tiến hành chấm và đánh giá kết quả.
2.3. Đánh giá kết quả thực nghiệm
Sau khi thu về 45 bài kiểm tra và tiến hành chấm bài. Tôi thu được kết quả như sau:
Câu 1 2 3 4 5
Số HS làm được (45 HS) 45 32 42 34 26
Phân tích kết quả thu được:
- Về thời gian để HS làm bài: Nhìn chung đa số HS có trả lời hoặc đưa ra câu trả lời cho tất cả các câu hỏi và bài tập vẽ hình chiếu trục đo. Tuy nhiên, rất ít HS trả lời đúng tất cả các câu hỏi, lý do chủ yếu là do kiến thức và khả năng tư
duy kĩ thuật. Do vậy, với số lượng câu hỏi và bài tập vẽ hình chiếu trục đo đề bài đưa ra trong 45 phút học sinh hoàn toàn có khả năng trả lời được tất cả các câu hỏi và vẽ được hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản.
- Về tổ chức kiểm tra: Bài kiểm tra được tiến hành trong một lớp có 45 HS, đa số các em đều làm bài nghiêm túc. Tuy nhiên, không tránh khỏi còn một vài em HS trao đổi trong quá trình làm bài.
- Về mức độ đạt được mục tiêu dạy học: Sau khi chấm bài, tôi thu được kết quả:
+ Tất cả các em HS đều làm được câu 1.
+ Câu 2 là câu hỏi kiểm tra tư duy về hình chiếu vuông góc của khối hình học cơ bản. Với câu hỏi này chỉ có 32 em HS trả lời đúng.
+ Câu 3 kiểm tra kiến thức nội dung bài hình cắt, mặt cắt, mà cụ thể là khái niệm về hình cắt, mặt cắt. Đây là một câu hỏi ở mức độ trung bình, vì vậy có khá nhiều HS trả lời đúng câu hỏi này.
+ Câu 4 là câu hỏi kiểm tra mức độ tư duy về khả năng quan sát vật thể theo hướng nhìn để thu được các hình chiếu tương ứng. Đây là câu hỏi mà học sinh dễ mắc sai lầm trong khi quan sát vật thể theo các hướng nhìn cho trước.
Những học sinh chưa trả lời đúng được câu hỏi này đa phần là mắc lỗi khi quan sát vật thể chọn nhầm hướng nhìn từ trước tới là hướng B nên chọn hình chiếu vuông góc sẽ không tương ứng.
+ Câu 5 là bài tập vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản từ hai hoặc ba hình chiếu vuông góc. Để làm được bài tập này HS phải nắm chắc các kiến thức cơ bản: Hình chiếu vuông góc của các khối hình học cơ bản, hình chiếu trục đo (Khái niệm hình chiếu trục đo; Các bước tiến hành vẽ hình chiếu trục đo). Đây là một câu hỏi tương đối khó, vì thế có khá nhiều HS hoàn thiện được câu hỏi này, mặc dù vẫn có những HS chưa hoàn thiện được bài tập này do không nắm vững kiến thức cơ bản và khả năng tư duy kĩ thuật còn hạn chế.
Nhận xét chung: Cả 5 câu hỏi trong đề kiểm tra đều là những câu hỏi có câu trả lời ngắn, vì thế trong thời gian 45 phút HS hoàn toàn có thể trả lời hoàn thiện tất cả các câu hỏi đó. Trong đề kiểm tra, có những câu hỏi ở mức độ cơ
bản, có những câu ở mức độ khó đã phân loại được HS, HS muốn trả lời hết được tất cả các câu hỏi cần phải có kiến thức và kỹ năng vững vàng.
Qua những phân tích trên và đối chiếu với mục tiêu đã nêu cho thấy đề kiểm tra đã cho phép đánh giá được những kiến thức, kỹ năng mà HS cần đạt được sau khi học xong phần Vẽ kĩ thuật cơ sở - Công nghệ 11.
Sau khi tiến hành thực nghiệm và phân tích kết quả tôi thấy rằng:
- Việc áp dụng kiểu phối hợp sử dụng đề tự luận kết hợp trắc nghiệm khách quan do tôi đề xuất được vận dụng vào kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS trong dạy và học phần Vẽ kĩ thuật cơ sở theo chuẩn kiến thức, kĩ năng cho thấy tính khả thi, mang lại hiệu quả nhất định trong việc đánh giá kết quả học tập của HS.
- Đề kiểm tra với số lượng câu hỏi có thể bao phủ được phạm vi rộng kiến thức và kỹ năng, phù hợp với đối tượng HS, bước đầu đánh giá được khả năng của HS cũng như việc thực hiện những mục tiêu dạy học đề ra.