Chương 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH ĐÊM TẠI
3.2. Một số giải pháp phát triển du lịch đêm tại Ninh Bình
3.2.2. Nhóm các giải pháp phát triển sản phẩm – dịch vụ
Sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng đặc biệt, sản phẩm dịch vụ có độc đáo, hấp dẫn góp phần thu hút du khách. Sản phẩm đóng vai trò cốt lõi, định hình trải nghiệm, thu hút du khách và tạo đà tăng trưởng kinh tế cho du lịch đêm.
Qua kết quả khảo sát về những ý kiến đề xuất phát triển sản phẩm và hoạt động du lịch đêm của du khách thì có sự phân hoá theo nhóm khách khác nhau.
Với khách nội địa cần đa dạng hóa loại hình du lịch đêm, kết hợp văn hóa – giải trí – ẩm thực, như: chợ đêm, biểu diễn nghệ thuật, tour đêm tại Cố đô Hoa Lư, Bái Đính, Tam Cốc, phố cổ Hoa Lư…; Đề xuất xây dựng tour trải nghiệm văn hóa đường phố, chiếu sáng nghệ thuật, du thuyền ngắm cảnh đêm, và tour tâm linh ban đêm. Với khách quốc tế mong muốn có các hoạt động truyền thống như biểu diễn nghệ thuật dân gian, chợ đêm, ẩm thực truyền thống. Trong đó một số khách quốc tế lớn tuổi hoặc thích du lịch thiên nhiên cho biết họ không quan tâm nhiều đến hoạt động ban đêm.
Vì vậy trong giải pháp xây dựng hệ thống sản phẩm đa dạng cần lưu ý đến sự phù hợp với đặc điểm tiêu dùng của mỗi đối tượng du khách. Sự đa dạng các sản phẩm dịch vụ du lịch đêm về loại hình, về quy mô, về các trải nghiệm có sự kết hợp các giá trị tài nguyên tự nhiên, tài nguyên văn hoá và những yếu tố
mang tính chất xu hướng để giúp du khách có nhiều sự lựa chọn trong các hoạt động du lịch đêm.
Dựa trên tiềm năng tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, lịch sử của từng địa phương. Xây dựng được những sản phẩm mang tính chất đặc trưng trở thành thương hiệu của Ninh Bình. Nghiên cứu chọn lọc các giá trị tài nguyên tự nhiên và văn hoá phù hợp để có thể triển khai phát triển sản phẩm. Đồng thời có sự kết hợp với các sự kiện đặc biệt, các sự kiện văn hoá nghệ thuật, thể thao… để tạo ra những trải nghiệm mới cho du khách. Cụ thể như sau:
Các tài nguyên du lịch tự nhiên:
Đối với tài nguyên rừng có thể phát triển các sản phẩm khám phá, trải nghiệm cuộc sống của động thực vật về đêm tại VQG Cúc Phương, khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long… tạo trải nghiệm đa dạng nhưng phù hợp với sự phát triển tự nhiên của các loài động thực vật, kết hợp giáo dục môi trường. Với mỗi thời gian, thời tiết cụ thể thì sẽ tổ chức những trải nghiệm phù hợp.
Với các tài nguyên sinh thái có thể nghiên cứu phát triển các tour ngắm Tràng An, Tam Cốc, động Thiên Hà… về đêm, chèo đò kết hợp trình diễn dân ca. Nghiên cứu, xây dựng các chương trình cắm trại sinh thái về đêm tại khu vực an toàn, gắn với văn hóa địa phương.
Các tài nguyên du lịch văn hoá:
Với các tài nguyên văn hoá có thể phát triển đa dạng các sản phẩm như các tour du lịch văn hóa – tâm linh ban đêm: thắp sáng di tích cố đô Hoa Lư, lễ hội ánh sáng ở chùa Bái Đính. Tái hiện không gian Phật giáo lung linh, tạo trải nghiệm tâm linh mới lạ. Tổ chức các tour tham quan di tích Hoa Lư về đêm, kết hợp ánh sáng nghệ thuật và thuyết minh đa ngữ. Kết hợp biểu diễn dân ca Xẩm, hát chèo trong không gian các di tích để du khách cảm nhận chiều sâu văn hóa.
Xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn liền với các điển tích lịch sử, tái hiện, phục dựng các hoạt động lao động sản xuất truyền thống về đêm của cư dân địa phương. Như tái hiện các hoạt động trong đêm tại Khu di tích lịch sử
Cố đô Hoa Lư, các trò chơi, nghi lễ sinh hoạt thời xưa… Từ đó chọn lọc xây dựng thành các tour du lịch trải nghiệm về đêm.
Phát triển ẩm thực đêm Ninh Bình như chợ ẩm thực đặc sản (cơm cháy, dê núi, miến lươn...), kết hợp ẩm thực với biểu diễn nghệ thuật đường phố để gia tăng trải nghiệm. Hình thành các tuyến phố ẩm thực đêm ở khu trung tâm Ninh Bình hoặc gần khu du lịch Tam Cốc – Bích Động.
Đẩy mạnh các sản phẩm trải nghiệm sáng tạo: Tổ chức lễ hội ánh sáng, sự kiện văn hóa – thể thao ban đêm định kỳ để thu hút khách, như xây dựng phố đêm nghệ thuật, không gian trình diễn dân ca xẩm – chèo, chiếu bóng ngoài trời.
Chú trọng đến các hoạt động nghệ thuật và giải trí. Xây dựng phố đêm nghệ thuật, nơi biểu diễn các loại hình nghệ thuật truyền thống và đương đại. Phát triển rạp chiếu phim ngoài trời, sân khấu âm nhạc dân gian tại các khu vực cộng đồng. Tổ chức sự kiện festival ánh sáng, trình diễn mapping 3D tại các danh thắng nổi tiếng.
Đầu tư phát triển các dịch vụ mua sắm và sản phẩm thủ công. Mở các chợ đêm thủ công mỹ nghệ, trưng bày và bán sản phẩm đặc sản Ninh Bình (thêu ren Văn Lâm, gốm Gia Thủy). Khuyến khích nghệ nhân, thợ lành nghề trình diễn kỹ năng chế tác tại chỗ để tăng tính hấp dẫn. Thiết kế các hoạt động cho du khách trực tiếp tham gia vào một phần hoặc toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm thủ công, tạo ra trải nghiệm mới cho du khách.
Sự liên kết:
Việc đa dạng các sản phẩm cần chú ý đến sự liên kết. Liên kết giữa các sản phẩm tự nhiên và văn hoá như các tour kết hợp Tràng An – Hoa Lư ban đêm trong đó du khách đi thuyền ngắm cảnh, sau đó tham gia xem biểu diễn nghệ thuật dân gian và thưởng thức ẩm thực địa phương. Hay tổ chức các sự kiện thường niên kết hợp diễu hành ánh sáng, ẩm thực, làng nghề, biểu diễn nghệ thuật.
Có thể liên kết giữa các sản phẩm du lịch đêm với nhau và sản phẩm đêm với ban ngày để tạo ra sự đa dạng về sản phẩm, về không gian, thời gian trải nghiệm của du khách để phát triển du lịch có chiều sâu. Hay liên kết giữa các
sản phẩm để tạo thành nhóm theo chuyên đề ví dụ chuyên đề mua sắm, vui chơi giải trí về đêm, chuyên đề khám phá thế giới tự nhiên về đêm… Các doanh nghiệp lữ hành cũng có thể lựa chọn liên kết những dịch vụ đơn lẻ tạo ra những sản phẩm phù hợp với từng đối tượng khách du lịch của mình. Đảm bảo tính khoa học về không gian, thời gian và tính hấp dẫn của sản phẩm đem lại sự trải nghiệm mới cho du khách. Đảm bảo tính bền vững như sử dụng năng lượng sạch, hạn chế rác thải, bảo tồn di sản, có sự tham gia trực tiếp của người dân địa phương trong việc cung ứng dịch vụ.
Các giải pháp trên hướng đến xây dựng hệ sinh thái sản phẩm du lịch đêm đa dạng, mang đậm bản sắc địa phương, đồng thời đảm bảo tính bền vững. Ninh Bình là địa phương có lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa, song cần chú trọng đến yếu tố môi trường và sự tham gia của cộng đồng. Nếu triển khai thành công, sản phẩm du lịch đêm sẽ góp phần định hình thương hiệu riêng cho Ninh Bình, khác biệt với các điểm đến lân cận.
Bên cạnh đó, công tác giới thiệu, quảng bá các sản phẩm du lịch đêm cũng cần được quan tâm và tiến hành đồng bộ. Nhiều du khách vẫn đánh giá gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin về các hoạt động dịch vụ đêm. Vì vậy, công tác quảng bá cần có sự phối hợp giữa các nhà quản lý với các doanh nghiệp du lịch để sử dụng nhiều hình thức giới thiệu, quảng bá khác nhau, lưu ý những hình thức có ảnh hưởng sâu rộng nhanh chóng VD như quảng bá qua các video âm nhạc, qua phim điện ảnh, video quảng bá trên TikTok, YouTube, mạng xã hội…
Phát triển sản phẩm du lịch đêm là giải pháp then chốt để Ninh Bình nâng cao sức cạnh tranh và gia tăng lợi ích kinh tế – xã hội. Đa dạng hoá sản phẩm dựa trên các giá trị tài nguyên tự nhiên, văn hoá và kết hợp với các festival sự kiện, các chương trình biểu diễn nghệ thuật, giải trí mang tính hiện đại để đáp ứng nhu cầu của từng nhóm du khách.
Có thể nói phát triển sản phẩm bằng cách đa dạng hóa hoạt động, kéo dài thời gian lưu trú, kéo dài các hoạt động trải nghiệm của du khách cả thời gian
ngày và đêm sẽ góp phần tăng doanh thu, tạo việc làm và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, bản địa theo hướng bền vững.