CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING DỊCH VỤ TRUYỀN HÌNH CÁP DO CÔNG TY SCTV CUNG CẤP TẠI TỈNH BẾN
2.4.2. Môi r ờng marketing bên ngoài
- Môi r ờng kinh ế
Về ăng r ởng kinh tế: Theo số liệu được Tổng cục Thống kê công bố ngày 28/12/2016 cho thấy, tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 2016 ước tính tăng 6,21% ( tham khảo Phụ lục 8 – Bảng phụ lục 8.3). Mức tăng này thấp hơn 6,68% của năm 2015 và không đạt mục tiêu đề ra là 6,7%. Tuy nhiên nếu xét trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới năm 2016 không thuận, giá cả và trong nước gặp nhiều khó khăn do thời tiết, môi trường biển diễn biến phức tạp, thì việc đạt được mức tăng trưởng như trên là cũng là một thành công (Nguồn: gso.gov.vn, 2016).
Về lạm phát : Theo Tổng cục Thống kê, lạm phát của năm 2016 tăng cao hơn năm 2015, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng ình uân của một số năm gần đây, đồng thời vẫn nằm trong giới hạn mục tiêu 5% mà Quốc hội đề ra.
Về lãi suất: Kết thúc năm 2014, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống ngân hàng ước khoảng 1 %, đạt mục tiêu đề ra. Trong năm 2015, chính sách tiền tệ được điều hành theo hướng nới lỏng thận trọng, lãi suất chính sách vẫn được duy trì ở mức thấp kể từ sau lần điều chỉnh vào tháng 3/2014. Kết thúc năm 2016, mặt bằng lãi suất trên thị trường tài chính cơ ản được giữ ổn định, đặc biệt, lãi suất cho vay có xu hướng giảm nhẹ với một số nhóm đối tượng khách hàng phù hợp với chủ trương của Chính phủ về giảm lãi suất cho vay, nhằm khuyến khích sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế (Nguồn: thoibaotaichinhvietnam.vn, 2017).
Về thu nhậ bình quân đầu ng ời: Dựa trên số liệu của Tổng cục Thống kê (GSO), Thu nhập bình quân đầu người năm 2016 đạt hơn 2.200 USD. GDP ình quân đầu người năm 2016 tăng 106 USD so với năm 2015. Dựa trên quy mô dân số 90,73 triệu người của năm 2014, GDP ình uân đầu người của Việt Nam năm 2014 đạt 2.028 USD, tương đương 169 USD/tháng ( Nguồn:gso.gov.vn, 2016).
Nhận xét: Thông qua những chỉ tiêu kinh tế trên, khi thu nhập của người dân ngày một cải thiện thì nhu cầu nâng cao đời sống văn hóa tinh thần, trong đó có nhu cầu sử dụng dịch vụ truyền hình trả tiền cũng tăng.
- Môi r ờng hính rị - pháp luậ
Tình hình chính trị ổn định của Việt Nam có ý nghĩa uyết định trong việc phát triển kinh tế, giải quyết việc làm tăng thu nhập cho người lao động, làm tăng nhu cầu tiêu dùng của xã hội.
Một trong những giải pháp đã được triển khai trong năm 2014 là: Bộ TT&TT đã triển khai cấp phép cung cấp dịch vụ truyền hình trả tiền theo hướng có chọn lọc cho các doanh nghiệp có khả năng truyền dẫn phát sóng, đã có hạ tầng mạng truyền dẫn có uy mô và năng lực đầu tư. Chính phủ đã phê duyệt chủ trương uy họach số hóa truyền dẫn, phát sóng truyền hình. Theo đó, từ ngày 1/1/2021, các hệ thống truyền hình tại Việt Nam sẽ chuyển sang công nghệ truyền hình số. Đây cũng chính là lợi thế của SCTV ở những thị trường đã triển khai phủ song.
Tuy nhiên, vấn đề cơ sở pháp lý, bảo vệ bản quyền phát sóng trong lĩnh vực phát thanh truyền hình và xử lý các tranh chấp xảy ra đối với việc vi phạm bản quyền vẫn chưa được uan tâm đúng mức gây tâm lý không an toàn cho cả doanh nghiệp đang kinh doanh và người dân đang sử dụng dịch vụ.
- Môi r ờng khoa họ v ông nghệ
Ngành Truyền hình Việt Nam đang từng ước hòa vào dòng chảy số hóa mạnh mẽ của công nghệ truyền hình trên thế giới. Xu hướng tất yếu của số hóa và nhu cầu thưởng thức mới của người xem buộc các đài truyền hình phải đổi mới để phục vụ khách hàng tốt hơn.
Xu hướng công nghệ đối với mạng HFC: Với khả năng truyền dẫn cao, cho phép các công ty truyền hình cáp có thể cung cấp nhiều loại hình dịch vụ truyền dẫn viễn thông, truyền hình và các dịch vụ giải trí. Công ty SCTV là doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm dịch vụ truyền thông và viễn thông nên có nhiều lợi thế trong việc áp dụng công nghệ thông tin giúp chuẩn hóa và cải thiện chất lượng phục vụ tạo sự tiện lợi, nhanh chóng an toàn, hiệu quả.
Tuy nhiên, phương tiện kỹ thuật và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, cơ sở hạ tầng viễn thông của Việt Nam cũng còn nhiều hạn chế, đặc biệt các tuyến cáp quang quốc tế xảy ra thường xuyên tình trạng gián đoạn hoặc quá tải. Điểm hạn chế này gây ra không ít khó khăn cho việc triển khai công tác truyền dẫn phát sóng và triển khai kinh doanh gói đa sản phẩm dịch vụ của công ty SCTV.
- Môi r ờng văn hóa - xã hội
Văn hóa không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực của sự phát triển kinh tế.
Trong thời đại ngày nay, nguồn gốc của sự giàu có không chỉ là tài nguyên thiên nhiên, vốn, kỹ thuật mà yếu tố ngày càng quan trọng và quyết định là nguồn lực con người, là tiềm năng sáng tạo của con người. Tiềm năng này nằm trong văn hóa, trong trí tuệ, đạo đức, tâm hồn, nhân cách, lối sống, ý chí, nghị lực, tài năng và sự thành thạo công việc của mỗi cá nhân và cả cộng đồng. Chung quy lại, tài nguyên quý nhất, cái vốn quý nhất là con người, là văn hóa, là nguồn lao động chất lượng cao, là nhân tài trong kinh tế tri thức.
- Môi r ờng dân s
Việt Nam là một nước đông dân, hơn 90 triệu dân, theo số liệu Sách Trắng CNTT- Bộ TT&TT năm 2014 có khoảng 6 triệu thuê bao truyền hình trả tiền trên hơn 22 triệu hộ gia đình, như vậy số hộ dân đang sử dụng dịch vụ truyền hình trả tiền mới chiếm gần 25% thị trường.
Với Bến Tre là tỉnh có dân số trung bình, quy mô dân số của tỉnh đứng sau các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long và có xu hướng tăng nhẹ trong các năm gần đây. Theo thông tin từ Chi cục Dân số - Kế Hoạch Hóa Gia Đình tỉnh Bến Tre thì, dân số của tỉnh năm 2016 là 1.448.772 người, hiện bình quân 1 hộ dân có 3,5 nhân khẩu (Nguồn:dansobentre.net, 2017). Điều này cho thấy đây là thị trường đầy tiềm năng cho ngành dịch vụ truyền hình trả tiền nói chung và công ty SCTV nói riêng.
- Môi r ờng tự nhiên
Bến Tre nằm trong miền khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhưng lại nằm ngoài ảnh hưởng của gió mùa cực đới, nên nhiệt độ cao, ít biến đổi trong năm, nhiệt độ trung bình hằng năm từ 26°C – 27°C. Bên cạnh đó, Bến tre nằm ở hạ lưu sông Mekong, giáp với biển Đông, với mạng lưới sông ngòi chằng chịt có tổng chiều dài xấp xỉ 6.000 km, trong đó có sông Cổ Chiên dài 82 km, sông Hàm Luông dài 71 km, sông Ba Lai dài 59 km, sông Mỹ Tho dài 83 km (Nguồn:
bentre.gov.vn, 2017). Hệ thống sông ngòi ở Bến Tre rất thuận lợi về giao thông đường thủy, nguồn thủy sản phong phú, nước tưới cho cây trồng ít gặp khó khăn, tuy nhiên cũng gây trở ngại đáng kể cho giao thông đường bộ và khó khăn
cho việc triển khai kéo cáp xây dựng hạ tầng mạng viễn thông, hệ thống CNTT.
2.4.2.2. Môi r ờng marketing vi mô - Khách hàng
Trước đây, doanh nghiệp tăng giá và cạnh tranh nhau bằng chương trình khuyến mại thì nay xu hướng dần thay đổi. Sự có mặt của các doanh nghiệp mới với lợi thế về tài chính vững mạnh và hệ thống hạ tầng tốt như VNPT, Viettel, FPT..có thể gây khó cho các công ty truyền hình cáp. Thay đổi khu vực kinh doanh thân thuộc, hạ giá dịch vụ và tích hợp nhiều tiện ích vào một đường truyền...đang là những cách được doanh nghiệp truyền hình áp dụng nhằm thu hút khách hàng về phía mình.
Khách hàng của công ty SCTV là các hộ gia đình có sử dụng thiết bị nghe nhìn, tivi và có nhu cầu sử dụng dịch vụ truyền hình trả tiền. Do có nhiều sản phẩm thay thế nên khả năng đàm phán của khách hàng là rất cao. Vì vậy, công ty SCTV phải có chiến lược phát triển hợp lý để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng.
- Nh ung ấp
Nhà cung cấp của công ty SCTV là các nhà cung thiết bị kỹ thuật số, các nhà cung ứng bản quyền truyền hình, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)...v.v.
Một thách thức lớn đó là vấn đề đàm phán với các nhà cung cấp bản quyền chương trình khi mà giá bản quyền các chương trình truyền hình ngày càng tăng trong những năm vừa qua. Ví dụ như giá ản quyền các chương trình Fox Sport, Cartoon Network, HBO, FashionTV, Discovery… Qua tìm hiểu, tiền bản quyền cho các kênh này rất lớn và mỗi năm lại tăng chóng mặt. Đơn cử 5 kênh truyền hình nước ngoài đang phát sóng trên SCTV: HBO, Cine ax, Disney, FashionTV, AXN - năm 2008 tăng 104, %, năm 2009 tăng 162%, năm 2010 tăng 164, % và năm 2011 là 150%. Riêng năm 2011, trải qua 3 lần thương thảo, trả giá: lần đầu đại lý cung cấp chào giá ở mức tăng 227%, lần 2 giảm xuống còn 181% và lần 3 mức tăng đang dừng ở 150% (Nguồn: sggp.org.vn, 2011). Trước khi các quy chế về truyền hình trả tiền và điều lệ của Hiệp hội Truyền hình trả tiền được triển khai áp dụng triệt để, câu chuyện và những tranh chấp về bản quyền truyền hình vẫn còn nhiều gai góc...
Trong bối cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp truyền thông và viễn thông cắt giảm chi phí để đảm bảo lợi nhuận thì Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ban
hành bảng giá cho thuê trụ điện mới, mức tăng giá uá lớn như vậy làm tăng đột biến chi phí sản xuất kinh doanh cho hầu hết các doanh nghiệp viễn thông và truyền thông.
Bảng 2.14: Bảng giá thuê cột điện mới của EVN
(Nguồn: vnexpress.net, 2009) Như vậy, có thể rút ra kết luận áp lực thương lượng từ nhà cung cấp đối với các công ty truyền hình cáp đang ở mức cao.
- Sản hẩ hay hế
Công nghệ OTT (Over The Top) - giải pháp cung cấp nội dung cho người sử dụng trên nền tảng Internet. Lĩnh vực ứng dụng nhiều nhất là cung cấp các nội dung truyền hình qua giao thức Internet (IPTV) và Video theo yêu cầu (VoD) tới người dùng cuối. Những tiềm năng và ứng dụng hấp dẫn của OTT là rất rõ ràng. Các công ty LG, Samsung, Sony.... đã tích hợp các tính năng truyền hình OTT vào phần mềm Tivi. Các công ty viễn thông như o ifone, Viettel, Vinaphone hiện đều đã cung cấp dịch vụ xem truyền hình trên thiết bị di động: smartphones, tablets, phablets, smart TV…dựa trên công nghệ 3G, 4G.
Trong dài hạn, Dịch vụ OTT đang được xem là xu hướng của truyền hình trả tiền trong tương lai. Tóm lại, áp lực cạnh tranh từ sản phẩm thay thế ở mức trung bình.
- Đ i hủ ạnh ranh
Khi nền kinh tế mở cửa và hội nhập với kinh tế thế giới các doanh nghiệp phải ước vào cuộc cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ trong nước cũng như ngoài nước. Với xu thế mở cửa thị trường thì sự tham gia của Công ty FPT, VCTV,VNPT, Viettel và một số công ty khác chính là những đối thủ cạnh tranh của
công ty SCTV.
Đối với lĩnh vực truyền hình trả tiền những rào cản lớn nhất để có thể gia nhập thị trường này đó là các yêu cầu bắt buộc về vốn do chi phí cố định là rất lớn đặc biệt là cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bản quyền nội dung chương trình truyền hình và điều kiện quy hoạch ngành của Chính phủ. Tóm lại, rào cản xâm nhập ngành đối với ngành truyền hình trả tiền Việt Nam đang được đánh giá là rất cao.