Khi lái xe trên đường trung du và miền núi, việc phải lái xe dừng và khởi hành xe trên dốc phải thường xuyên thực hiện. Để trang bị cho người lái xe những kỹ năng cơ bản để dừng và khởi hành xe trên dốc, cần thực hiện các trình tự sau:
- Khi đi lên dốc cao, cần phải về số thấp (số 1 hoặc số 2)
102 | P a g e - Khi đến điểm cần đỗ, giảm ga, sau đó chuyển chân từ bàn đạp chân ga sang bàn đạp phanh đồng thời đạp hết hành trình bàn đạp ly hợp để từ từ dừng xe.
- Giữ bàn đạp chân ly hợp và chân phanh, kéo phanh tay
- Để khởi hành xe trên dốc ta thực hiện:
+ Nhả 2/3 hành trình bàn đạp ly hợp để đĩa ly hợp tiếp xúc với bánh đà, đồng thời tăng ga nhẹ.
103 | P a g e - Đến khi lực kéo của động cơ cân bằng với lực kéo xe xuống do đang dừng ở giữa dốc, nhả phanh tay, nhả hết hành trình bàn đạp ly hợp, đạp mạnh ga để vƣợt dốc.
3.3.7 - Lái xe trên đường cong
Khi lái xe trên đường cong, do lực ly tâm (Flt) tác dụng lên ô tô, có xu hướng kéo ô tô ra khỏi quỹ đạo chuyển động (người ngồi trên ô tô có cảm giác người nghiêng ra ngoài đường cong). Tốc độ chuyển động của ô tô càng lớn, lực ly tâm càng lớn. Khi lực ly tâm lớn hơn lực bám (Fms) của lốp sẽ gây trƣợt bánh xe; khi lực ly tâm lớn hơn lực (Pcl) tạo ra mô men chống lật, ô tô sẽ lật.
Hình 3-13: Ô tô đi vào đường cong Flt: Lực ly tâm
Fms: Lực ma sát (lực bám) Pcl: Trọng lực chống lật của ô tô
Do vậy khi đi vào đường cong người lái xe phải giảm tốc độ để đảm bảo an toàn.
Trình tự thực hiện khi đi vào đường cong như sau:
104 | P a g e 1. Giảm ga
2. Đối với xe số điều khiển cơ khí (số sàn) về số thấp.
3. Bắt đầu đoạn đường cong, đánh lái đều, nhẹ nhàng để từ từ chuyển hướng ô tô theo đường cong
4.Khi xe đã ra khỏi đường cong, trả nhẹ lái để xe đi thẳng, tăng ga, tăng số để tăng tốc độ trở lại.
105 | P a g e Hình 3-14: Lái xe trên đường cong
3.4. - LÁI XE ÔTÔ TRÊN NHỮNG LOẠI ĐƯỜNG XẤU 3.4.1- Đường nhiều ổ gà
- Khi lái xe ôtô qua mặt đường có nhiều ổ gà phải giảm tốc độ, về số thấp và giữ đều ga.
- Khi vượt qua rãnh nhỏ cắt ngang đường, phải giảm tốc độ, về số thấp và từ từ cho xe ô tô vượt qua rãnh rồi mới tăng tốc độ và chạy bình thường.
- Khi vượt qua rãnh lớn cắt ngang mặt đường, phải gài số 1 và từ từ cho 2 bánh trước xuống rãnh, tăng ga cho 2 bánh trước vượt lên khỏi rãnh, tiếp tục để bánh sau từ từ xuống rãnh rồi tăng ga dần cho xe ô tô lên khỏi rãnh.
3.4.2- Lái xe trên đường trơn trượt, băng tuyết
- Đường trơn trượt, có băng, tuyết là loại đường có hệ số bám đường thấp, có những đoạn hệ số bám đường bằng 0, do vậy lái xe trên những đoạn đường này thường dễ mất lái, chệch hướng quỹ đạo chuyển động, nhất là khi đi vào đường cong.
Để đảm bảo an toàn ngoài việc tuân thủ khoảng cách an toàn với xe phía trước (thông
106 | P a g e thường là từ 4 đến 10 giây tùy thuộc vào độ bám đường của lốp xe và tốc độ của xe) và phải thực hiện các bước sau:
1. Giảm ga
2. Đối với xe số điều khiển cơ khí (số sàn) về số thấp.
3. Giữ ga đi đều, không tăng ga đột ngột
4. Hạn chế sử dụng phanh, khi bắt buộc phải dùng phanh thì không phanh gấp;
phối hợp sử dụng bàn đạp ly hợp và bàn đạp ga để giảm tốc độ của xe (sử dụng phanh bằng động cơ).
107 | P a g e 5. Đánh lái nhẹ nhàng để đƣa ô tô về đúng quỹ đạo chuyển động trên nguyên tắc: nếu đuôi xe bị trƣợt về phía nào thì đánh lái về phía đó để xe chuyển động thẳng.
6. Khi xe chuyển động trên đường cong trơn trƣợt, xe rất dễ bị mất kiểm soát do có tác động thêm của lực ly tâm, trong khi lực bám của lốp xe bị giảm nhiều (có khi bằng 0). Do vậy trên đoạn đường này không đƣợc sử dụng phanh, sử dụng số thấp, đi chậm, tăng giảm ga nhẹ nhàng, phối hợp với bàn đạp ly hợp