4 Chucrng 1 : LY THUYET VE KHUNG HOANG VA CHONG KHUNG HOANG 8
Chuong 1 LY THUY ET VE KHUNG HOANG VA CHONG KHUNG HOANG
1.6.3 The che kinh te ciia mo hinh nha nuoc phat trien
- Chirc nang chii yeu ciia nha nirac trong mo hinh na> la thiic da\ tang trucrng va phat trien kinh te dai han. Do do. nha nude phai chu dong thuc hien chinh saeh chuNcn dich ca cau kinh tl theo huang tiln bo tren ea sa nhinig thanh tuu ciia cong nghiep hoa va tai cong nghiep hoa
dua vao tri thirc, nhdm thich iirng vdi sir bicMi dgng nhanh chong cua nhu cau tiii irirdng dl luon tao ra dirge Igi thi so sanh mdi nhini nang cao sire canh tranh. khong thu dgng chdp nhan sir phan cong lao dgng qudc tl dua trcMi nhung Igi the so sanh cd san.
- Nha nude khdng chi quan tam din luat chai cua ncn kinh tc thi trirdng ma con di sau hirdng dan, chi dao. dieu tilt ca phuong hirdng. ngi dung ciia hoat dong kinh tc nham th^rc hivMi chirc nang phat trien ciia nha nude.
1.7 Vai tro cua nha nii&c trong khung hoang vd cdc phuong thiic giai t/uyC't khung hoang
Nha nude va thj trirdng la hai thuc thi gSn bd trong kinh tl thi trudng. Theo J.M.Keynes, viec can thiep cua nha nude vao thj trudng trong khung hoang la cdn th.ct va la giai phap di chong khiing hoang.
Mac dii, nha nude luon phai ton trgng co ehi hoat dgng eua thi trudng nhune Iv thuv It
"ban tay vd hinh" cua Adam Smith cung ehi ed the d^n dk thi truang hoat^done hieu qua khi van de thdng tin bat ddi xirng dugc xir ly tdt nhk. Khi khung hoang xav ra hau nhu a toan bg cac thi trudng dIu la thi trudng thdng tin khdng d4y du va su dilu tilt cua nha nude luc nay khdng dan thu4n la d cac ITnh vuc tu nhan chdi bo hay cac ITnh virc qua hap dan ma la tdng thi eac ITnh vuc tren pham vi toan dk nude.
Vay nha nude cd the lam nhirng gi dl giai quylt khung hoang?
Ro rang tuy theo tinh trang eua nen kinh tl. phan irng ciia cdng chung va bdi canh chinh tri eua mdi nude ma chinh phu cac nude cd nhiiTig lira chgn khac nhau trong dd the hien ro nhu-ng uu tien khae nhau eiia nude minh. Tu\ nhien. theo ly thuylt kich cdu ciia Keynes, cac nhdm giai phap bao gom ;
+ Thuc hien chinh saeh tra lirang cao nhiim ca ck\ lai nganh thco hudng chii trong den khu vuc dat nang suat cao nhat. cam hoac khdng khuyin khieh khu \ uc cd nang suat thap. ehi phi cao.
+ Tang chi tieu ciia Chinh phu (di ddi vdi cdng tac dieu tiet chinh saeh tien te: giam lai suat), qua dd tao dieu kien cho cac cdng tN tang cudng dau tu. time mudn thC-ni cdng nhan, tang san Iirgng, vdi phuang hudng md rong lhi trirdng. Chinh phu tang cirtmg tai tro eho cac du an md rong san xuat cac mat hang thiet yeu \ a mang tinh trong diem.
+ Trong thai ky suy thoai, cac doanh nghiep khdng mudn dau tu ma giu lai tien mat hoac mua ehirng khoim ngan han de kiem Idi. Do vay. mot mat Chinh phii bat dau danh thue vao thu nhap clura dugc dem di dau tu cua cac cdng t> \ a Nha nude diing sd tien dd dl md rong thi trirdng \ a buoc doanh nghiep phai cd hirdng giai qu\ et.
+ Bao hg mau djch: thdi ky nay. moi qudc gia deu dang cd gang da\ manh xuat khiiu hang hda cua minh de kich thich tang truang. \ i \ a> \ iec bao hg mau djch a muc nao dd se giiip cac cdng ty trong nude yen tam san xuat va khdng cat giam nhan cdng.
Cac giai phap nay sc dugc tiln hanh trong hai chinh saeh chinh : 1 la chinh saeh tien le ( diing d l dieu chinh cung tiln trong nIn kinh tc ) \a 2 la chinh saeh tai khda ( gdm chinh saeh thul, cac chinh saeh thiic day chi tieu chinh phu. kich cau...)
Tuy nhien. xet them nhfrng han chi cua .I.M. Keynes ma Kinh tl hgc cd dien hay trirdng phai Ao , tririrng phai Tan cd dicn ch. ra nlur : chinh saeh kich cdu cd thi Idm
hinh thanh cac nhdm Igi ieh cd lien quan din chinh phu, chinh saeh edn din qua nhilu sir lam dung quyen luc... thi eae ehinh phii cung dn cd nhirng luu y khi ap dung cac chinh saeh :
+ Trong lira chon cac bien phap kich eSu. phai uu lien cac bien phap lao ra dugc sd nhan (k) cao nhat - ed nghla la cac bien phap ^y phai thiic d^y dugc lieu dung tdi da.
-f Tien hanh trong ngSn han cho din khi nIn kinh tl da di vao quy dao dn djnh lhi su ean thiep cua chinh phu can cham dut, neu lilp tuc cd lhi trd thanh rao can cho su sang loc tu nhien ciia kinh le thi trudng.
+ Kich cau la dua nen kinh tl ve quy dao binh thudng, cd linh din nhung van de nang cao nang lire canh tranh eiia quoc gia, doanh nghiep. Nang lire canh tranh la van dl phai quan tam ke ca Irudc hay sau khiing hoang kinh tl. Kich cau phai vira di dung vdi quy dao vua phai tuan lhu va phu hgp vdi nang lire canh tranh. Quan dilm ddi mdi cdng nghe de nang cao nang lire canh tranh trong khung hoang la di sai vdi tinh than ciia Keynes vi may mdc nhap khau de thay ddi cdng nghe se lam lang nhap khau \a giam he sd nhan (k) trong nen kinh le .
Ngoai ra, Ihco quan dicMii cua nhieu nha kinh le hgc nhu Lawrence Summers '.phmrng thuc giai quycl khiing hoang thdng qua gdi kich can con pliai dam bao it nhat 3 tieu chi la : kjp thdi ( cac bien phap phai cd hieu ung kich thich nga\. him tang chi lieu ciia nen kinh le ngay), diing ddi tugng ( cac ddi tugng se chi lieu ngay va chi tieu hau het lugng kich cau danh cho hg) xa ngan han ( chi kicli cau trong ngan han de tang hieu qua goi kich cau, dong thdi khdng anh huang tdi ngan saeh trong dai han).
Theo phan lich ve cac giai phap xu ly khung hoang tai bdn qudc gia la My, Nhat Ban, Trung Qudc va Vict Nam, cd thi nhan thiiy tu ludng xu ly khung hoang ehu dao la theo ly thuylt ciia Keynes bilng sir can thiep cua nha nude thdng qua tang tdng eau ( thdng qua chi tieu chinh phii, kich thich lieu thu, dau tu...) ma cu the la cac gdi kich thich kinh te.
Mac du cd nhilu phuang tlure giai qu>lt khung hoang theo ly lhu\el cua Ke\nes va \ai trd ciia nha inrdc la khdng thi phu niian nhirng tren ihuc tc, khdng phai nha nude nao cung dong thuan hoan loan vdi phuang thuc giai ciu\ct cua Kc\ncs.
V^y, cd phai ban cluit nha nude se tac dgng den \ icc ihirc ihi cac phmmg thuc giai quylt khiing hoang thco Kc\ncs a mirc do khac nhau?
• Nguvcn Hoang Bao.el al. " L y thuyet Keynes, Cac tranh cai va ngSn chjn suy thoai kmh le a Vi^t Nam".
' Uwrence Summers : giao su kinh tC- ttmg la hi^u truong Harvard, va c6 v i n kinh te cho tong thong My Obama