3.2. Thực trạng công tác chống buôn bán hàng giả tại Cục Quản lý thị trường tỉnh Phú Thọ
3.2.1. Công tác lãnh đạo,chỉ đạo và xây dựng kế hoạch
Quán triệt theo tinh thần chỉ đạo tại Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ số 31/CT- TTg ngày 27/10/1999 về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả; số 28/2008/CT-TTg ngày 08/9/2008 về một số biện pháp cấp bách chống hàng giả, hàng kém chất lượng. Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09/6/2015 của Chính phủ về đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trong tình hình mới.
Trong những năm qua, trước tình hình phát triển nhanh của nền kinh tế, kèm theo đó là hoạt động buôn bán hàng giả ngày càng có những diễn biến phức tạp, thủ đoạn ngày càng tinh vi đã ảnh hưởng xấu đến tâm lý của người tiêu dùng cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của các tổ chức, cá nhân kinh doanh chân chính. Trước tình hình đó, Cục QLTT tỉnh Phú Thọ xác định hàng giả không những là nguy cơ ảnh hưởng đến quyền lợi, sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng; xâm hại lợi ích hợp pháp của nhà sản xuất, kinh doanh, mà còn tác động xấu đến sự phát triển lâu dài và bền vững của toàn xã hội. Nhận thức rõ sự nguy hại của hàng giả lưu thông trên thị trường, Cục QLTT tỉnh Phú Thọ xác định công tác phòng chống, ngăn chặn đối với hoạt động buôn bán hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, được quan tâm chỉ đạo hàng đầu trong hoạt động kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm.
Phát huy vai trò trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và quản lý.
Trong những năm qua Cục QLTT tỉnh Phú Thọ thường xuyênban hành các văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch kiểm tra, kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật đối với hoạt động buôn bán hàng giả theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, cũng như chỉ đạo kiểm tra, xử lý các vấn đề nóng, nội cộm trên thị trường như: chỉ đạo xác minh, kiểm tra gạch men xâm phạm nhãn hiệu “Royal” đang lưu thông trên thị trường;
Chỉ đạo và xây dựng kế hoạch kiểm tra một số mặt hàng nổi cộm như sản phẩm thuốc tân dược của VINACA, thuốc Zinnat 500mg giả về công dụng, chất lượng...
Xây dựng kế hoạch là nội dung quan trọng đầu tiên của cơ quan chức năng trong hoạt động quản lý nhà nước đối với công tác chống buôn bán hàng giả. Đây là quá trình đề ra các mục tiêu và xác định các nguồn lực, đưa ra quyết định tối ưu nhất để thực hiện các mục tiêu trong hoạt động chống buôn bán hàng giả. Xây dựng kế
41
hoạch thực hiện công tác chống buôn bán hàng giả gồm: Xây dựng kế hoạch phòng chống, ngăn chặn, kiểm tra và xử lý vi phạm về chống buôn bán hàng giả; xây dựng kế hoạch huy động các nguồn lực phục vụ công tác chống buôn bán hàng giả; xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật về chống buôn bán hàng giả; kế hoạch hành động về chống buôn bán hàng giả...
Ngoài ra, thông qua các cuộc họp giao ban hàng tháng, Cục QLTT tỉnh Phú Thọ luôn đôn đốc các đơn vị trong lực lượng tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch kiểm tra định kỳ và kế hoạch kiểm tra chuyên đề đã được Lãnh đạo Cục QLTT phê duyệt.
Công tác phòng chống, ngăn chặn đối với hoạt động buôn bán hàng giả đã được Cục QLTT tỉnh Phú Thọ chỉ đạo, triển khai và xây dựng ban hành các văn bản, kế hoạch kiểm tra theo từng lĩnh vực, mặt hàng đến các Đội QLTT trực thuộc. Qua đó yêu cầu các Đội chủ động, tích cực thực hiện công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, quản lý nắm bắt địa bàn, thu thập và xử lý thông tin; chủ động phối hợp với các doanh nghiệp, nhà sản xuất có hàng hóa bị làm giả đang lưu thông trên thị trường và những thông tin phản ánh của người tiêu dùng đối những sản phẩm, hàng hóa có dấu hiệu vi phạm để kịp thời xây dựng kế hoạch tổ chức kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái nhằm hạn chế tác hại cũng như nâng cao tính răn đe, uốn nắn kịp thời đối với các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả, đồng thời duy trì kỷ cương pháp luật nhất là trong dịp cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán hàng năm.
Để nâng cao hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo chống buôn bán hàng giả, phát huy tính chủ động, sự nỗ lực, cố gắng của các đơn vị. Hằng năm căn cứ vào điều kiện về nguồn nhân lực, biến động của thị trường, kết quả thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xử lý vi phạm của năm trước và mức độ phát triển thương mại trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Cục QLTT tiến hành phân bổ chỉ tiêu kế hoạch kiểm tra và xử lý vi phạm đối với lĩnh vực hàng giả nói riêng và trong hoạt động thương mại nói chung cho các Đội QLTT, qua đó đưa ra các tiêu chí chấm điểm thi đua và làm cơ sở cho việc đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức hàng năm trong toàn lực lượng.
42
Bảng 3.1: Chỉ tiêu kế hoạch và kết quả thực hiện kiểm tra, xử lý vi phạm về hàng giả giai đoạn 2014 - 2018
STT Tên đơn vị
Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Năm 2018
Chỉ tiêu (Vụ
)
Thực hiện (Vụ)
Tỷ lệ
%
Chỉ tiêu (Vụ)
Thực hiện (Vụ)
Tỷ lệ
%
Chỉ tiêu (Vụ)
Thực hiện (Vụ)
Tỷ lệ
%
Chỉ tiêu (Vụ)
Thực hiện (Vụ)
Tỷ lệ
%
Chỉ tiêu (Vụ
)
Thực hiện (Vụ)
Tỷ lệ
%
1 Đội Chống SX, BB hàng giả 10 11 110 15 15 100 15 12 80 20 20 100 20 11 55
2 Đội QLTT số 1 3 3 100 5 3 60 5 2 40 5 2 40 5 2 40
3 Đội QLTT số 2 3 2 67 5 5 100 5 1 20 5 0 0 5 2 40
4 Đội QLTT số 3 3 2 67 5 2 40 5 0 0 5 2 40 5 1 20
5 Đội QLTT số 4 3 0 0 5 1 20 5 0 0 5 0 0 5 1 20
6 Đội QLTT số 5 3 1 33 5 3 60 5 1 20 5 2 40 5 0 0
7 Đội QLTT số 6 3 2 67 5 1 20 5 0 0 5 0 0 5 1 20
8 Đội QLTT số 7 3 0 0 5 1 20 5 0 0 5 1 20 5 2 40
9 Đội QLTT số 8 3 1 33 5 1 20 5 1 20 5 2 40 5 2 40
10 Đội QLTT số 9 3 1 33 5 0 0 5 0 0 5 1 20 5 0 0
11 Đội QLTT số 10 3 0 0 5 1 20 5 0 0 5 1 20 5 2 40
12 Đội QLTT số 11 3 1 33 5 0 0 5 1 20 5 0 0 5 0 0
13 Đội QLTT số 12 3 2 67 5 0 0 5 0 0 5 2 40 5 1 20
14 Đội QLTT số 13 3 0 0 5 1 20 5 1 20 5 4 80 5 0 0
Tổng 54 26 48 80 34 43 80 19 24 85 37 44 85 25 29
( Nguồn: Phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp)
47
Từ số liệu tại biểu trên thấy rằng 80% các Đội QLTT đều chưa hoàn thành theo chỉ tiêu của Cục QLTT tỉnh Phú Thọ giao trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018.
Điều này đã thể hiện hàng giả đã phần nào được kiểm soát và ngăn chặn, hoạt động buôn bán hàng giả có xuất hiện nhưng với hình thức nhỏ lẻ, số lượng ít. Do đó, có những năm trên một số địa bàn hầu như không có hàng giả xuất hiện và với số lượng ít nên được các đơn vị nhắc nhở, tuyên truyền là chính. Qua biểu trên có thể thấy chỉ riêng Đội QLTT chống sản xuất, buôn bán hàng giả có số chỉ tiêu giao cao hơn, còn các đơn vị còn lại được giao chỉ tiêu có sự chênh lệch không cao.
Theo kết quả thực hiện chỉ tiêu xử lý về hàng giả cho thấy công tác phân bổ đã có những tác động tích cực, mang lại hiệu quả nhất định đối với hoạt động phòng chống, ngăn chặn, kiểm tra và xử lý vi phạm về buôn bán hàng giả tại các đơn vị. Tuy vậy vẫn còn những tồn tại hạn chế nhất định cần được khắc phục để mang lại hiệu quả cao hơn. Cụ thể như sau:
- Việc phân bổ chỉ tiêu giao kế hoạch kiểm tra và xử lý vi phạm về hàng giả cho các Đội còn chưa sát với thực tế, bởi số vụ kiểm tra năm sau không có biến động nhiều hơn so với năm trước, ở mức thấp nhưng kế hoạch giao chỉ tiêu vẫn không đổi và có phần tăng thêm.
- Trong quá trình thực hiện kế hoạch đã xảy ra tình trạng một số đơn vị được phân bổ chỉ tiêu về hàng giả khi tổ chức kiểm tra, xử lý chủ yếu tập trung vào hoàn hoàn thành số vụ được giao, tỷ lệ vượt chỉ tiêu không cao, bởi còn có biểu hiện sợ áp lực giao chỉ tiêu của năm sau mà không chủ động, quan tâm đến yếu tố chất lượng vụ việc; nhiều vụ việc chỉ xử lý ở mức xử phạt thấp với số lượng tang vật vi phạm ít, giá trị không lớn. Vậy nên khi nhìn vào kết quả thực hiện chỉ tiêu giao xử lý về hàng giả tuy có Đội đã hoàn thành kế hoạch nhưng hiệu quả không cao, chưa phản ánh đúng thực tế.
- Công tác phân bổ chỉ tiêu còn mang tính chủ quan, chưa đảm bảo các yết tố khách quan; chưa tạo ra tính chủ động trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm; sự nỗ lực, cố gắng và tìm tòi sáng tạo của đội ngũ cán bộ, công chức QLTT trong công tác đấu tranh chống buôn bán hàng giả trong những năm qua chưa được tận dụng và phát huy triệt để.
48