luật bảo vệ môi tr√ờng vào việc bảo vệ môi tr√ờng ở đ˚a ph√ơng
I - Mục tiêu
−Học sinh vận dụng đ√ợc những nội dung cơ bản của Luật Bảo vệ môi tr√ờng vào t˘nh h˘nh cụ thể của đ˚a ph√ơng.
−Nâng cao ˝ thức của học sinh trong việc bảo vệ môi tr√ờng ở đ˚a ph√ơng.
II - ChuÈn b˚
−Giấy trflng khổ lớn dùng khi thảo luận
−Bút d◊ nt đậm viết trên giấy khổ lớn
III - Cách tiến hành
Học sinh cần nflm vững các nội dung sau đây tr√ớc khi thảo luận :
− Luật Bảo vệ môi tr√ờng quy đ˚nh về phòng chống suy thoái môi tr√ờng, sự cố môi tr√ờng khi sử dụng các thành phần môi tr√ờng nh√ đất, n√ớc, không kh˙, sinh vật, các hệ sinh thái, đa d◊ng sinh học, cảnh quan.
−Luật Bảo vệ môi tr√ờng nghiêm cấm nhập khẩu các chất thải vào Việt Nam.
− Các tổ chức và cá nhân phải có trách nhiệm xử l˙ chất thải bằng công nghệ th˙ch hợp.
− Các tổ chức và cá nhân gây ra sự cố môi tr√ờng có trách nhiệm bồi th√ờng và khflc phục hậu quả về mặt môi tr√ờng.
tThảo luận nhóm
Các chủ đề cần thảo luận. V˙ dụ : Ngăn chặn hành vi phá rừng bất hợp pháp ; không đổ rác thải bừa bãi gây mất vệ sinh ; không lấn đất công ; không sử dụng ph√ơng tiện giao thông quá cũ nát gây ô nhiễm ; t˙ch cực trồng nhiều cây xanh...
Phân công mỗi nhóm thảo luận một chủ đề lựa chọn.
Cách tiến hành
−Chia lớp ra thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm thảo luận một chủ đề trong vòng 15 phút. Mỗi nhóm viết nội dung thảo luận của m˘nh lên giấy khổ lớn.
Sau 15 phút cử một ng√ời đ◊i diện cho nhóm tr˘nh bày nội dung thảo luận (đã viết trên giấy khổ lớn) tr√ớc cả lớp.
−Các nhóm khác lflng nghe ˝ kiến của nhóm b◊n và đặt câu hỏi, thảo luận.
tCâu hỏi thảo luận (vận dụng vào từng chủ đề)
− Những hành động nào hiện nay đang vi ph◊m Luật B ảo vệ môi tr√ờng ? Hiện nay, nhận thức của ng√ời dân đ˚a ph√ơng về vấn đề đó đã đúng nh√ Luật B ảo vệ môi tr√ờng quy đ˚nh ch√a ?
− Ch˙nh quyền đ˚a ph√ơng và nhân dân cần làm g˘ để thực hiện tốt Luật B ảo vệ môi tr√ờng ?
− Những khó khăn trong việc thực hiện Luật B ảo vệ môi tr√ờng là g˘ ? Có cách nào khflc phục ?
−Trách nhiệm của mỗi học sinh trong việc thực hiện tốt Luật B ảo vệ môi tr√ờng là g˘ ?
IV - Thu ho◊ch
Thu ho◊ch theo mÉu sau : Tên bài thực hành :
Họ và tên học sinh : Lớp :
1. Nội dung báo cáo :
−Báo cáo về những nội dung đã đ√ợc các nhóm thảo luận và nhất tr˙.
−Những điểm còn ch√a nhất tr˙ cần phải thảo luận thêm.
− Trách nhiệm của mỗi học sinh trong việc thực hiện tốt Luật Bảo vệ môi tr√ờng ? 2. Nêu cảm t√ởng của em sau khi học bài thực hành. Hãy s√u tầm thêm ảnh và thông tin trên sách, báo... rồi nhận xt về những vụ việc vi ph◊m Luật Bảo vệ môi tr√ờng và những g√ơng thực hiện luật tốt.
Bài 63. ôn tập phần Sinh vật và môi tr√ờng
I - Hệ thống hoá kiến thức
t1. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.1
Bảng 63.1. Môi tr√ờng và các nhân tố sinh thái
t2. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.2
Bảng 63.2. Sự phân chia các nhóm sinh vật dựa vào giới h◊n sinh thái
t3. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.3
Bảng 63.3. Quan hệ cùng loài và khác loài
Quan hệ Cùng loài Khác loài
Hỗ trợ
§èi ®˚ch
Nhân tố sinh thái Nhóm thực vật Nhóm động vật
ánh sáng Nhiệt độ
§é Èm
Môi tr√ờng Nhân tố sinh thái
(vô sinh và hữu sinh) V˙ dụ minh ho◊
t 4. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.4
Bảng 63.4. Hệ thống hoá các khái niệm
t5. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.5
Bảng 63.5. Các đặc tr√ng của quần thể
t6. Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 63.6
Bảng 63.6. Các dấu hiệu điển h˘nh của quần xã
Các dấu hiệu Các chỉ số Thể hiện
Số l√ợng các loài trong quần xã
Thành phần loài trong quần xã
Khái niệm Đ˚nh nghĩa V˙ dụ minh ho◊
QuÇn thÓ Quần xã
Cân bằng sinh học Hệ sinh thái Chuỗi thức ăn L√ới thức ăn
Các đặc tr√ng Nội dung cơ bản ˝ nghĩa sinh thái Tỉ lệ đực/cái
Thành phần nhóm tuổi Mật độ quần thể
II - Câu hỏi ôn tập
1. Có thể căn cứ vào đặc điểm h˘nh thái để phân biệt đ√ợc tác động của nhân tố sinh thái với sự th˙ch nghi của sinh vật không ?
2. Nêu những điểm khác biệt về các mối quan hệ cùng loài và khác loài.
3. Quần thể ng√ời khác với quần thể sinh vật khác ở những đặc điểm nào ? Nêu ˝ nghĩa của tháp dân số.
4. Quần xã và quần thể phân biệt với nhau về những mối quan hệ cơ bản nào ? 5. Hãy điền những cụm từ th˙ch hợp vào các ô màu vàng ở sơ đồ chuỗi thức ăn
d√ới đây và giải th˙ch.
6. Tr˘nh bày những ho◊t động t˙ch cực và tiêu cực của con ng√ời đối với môi tr√ờng.
7. V˘ sao nói ô nhiễm môi tr√ờng chủ yếu do ho◊t động của con ng√ời gây ra ? Nêu những biện pháp h◊n chế ô nhiễm.
8. Bằng cách nào con ng√ời có thể sử dụng tài nguyên thiên nhiên một cách tiết kiệm và hợp l˙ ?
9. V˘ sao cần bảo vệ các hệ sinh thái ? Nêu các biện pháp bảo vệ và duy tr˘ sự
đa d◊ng của các hệ sinh thái.
10. V˘ sao cần có Luật Bảo vệ môi tr√ờng ? Nêu một số nội dung cơ bản trong Luật Bảo vệ môi tr√ờng của Việt Nam.
Bài 64. Tổng kết ch√ơng tr˘nh toàn cấp
I - Đa d◊ng sinh học
1. Các nhóm sinh vật
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 64.1.
Bảng 64.1. Đặc điểm chung và vai trò của các nhóm sinh vật
2. Các nhóm thực vật
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 64.2.
Bảng 64.2. Đặc điểm của các nhóm thực vật
3. Ph©n lo◊i c©y H◊t k˙n
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 64.3.
Bảng 64.3. Đặc điểm của cây Một lá mầm và cây Hai lá mầm
Đặc điểm Cây Một lá mầm Cây Hai lá mầm
Các nhóm thực vật Đặc điểm
Tảo Rêu QuyÕt H◊t trÇn H◊t k˙n
Các nhóm sinh vật Đặc điểm chung Vai trò
Virut Vi khuÈn NÊm Thùc vËt
§éng vËt
4. Các nhóm động vật
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 64.4.
Bảng 64.4. Đặc điểm của các ngành động vật
5. Các lớp động vật có x√ơng sống
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 64.5.
Bảng 64.5. Đặc điểm của các lớp động vật có x√ơng sống
II - Tiến hoá của thực vật và động vật
1. Phát sinh và phát triển của thực vật
t Hãy điền các số t√ơng ứng với các nhóm thực vật vào đúng v˚ tr˙ của cây phát sinh ở h˘nh 64.1.
Lớp Đặc điểm
Cá
L√ìng c√
Bò sát Chim Thó
Ngành Đặc điểm
Động vật nguyên sinh Ruét khoang
Giun dẹp Giun tròn Giun đốt Th©n mÒm Ch©n khíp
Động vật có x√ơng sống
1. Tảo 2. D√ơng xỉ
3. Các cơ thể sống đầu tiên 4. D√ơng xỉ cổ
5. Các thực vật c◊n đầu tiên 6. H◊t k˙n
7. Tảo nguyên thuỷ 8. Rêu
9. H◊t trÇn
H˘nh 64.1. S ơ đồ cây phát sinh thực vật
2. Sự tiến hoá của giới Động vật
tHãy ghp các chữ a, b, c, d, e, g, h, i với các số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 theo trật tự tiến hoá của giới Động vật.
Bảng 64.6. Trật tự tiến hoá của giới Động vật
Các ngành động vật Trật tự tiến hoá
a) Giun dẹp b) Ruét khoang c) Giun đốt
d) Động vật nguyên sinh e) Giun tròn
g) Ch©n khíp
h) Động vật có x√ơng sống i) Th©n mÒm
1 2 3 4 5 6 7 8
Bài 65. Tổng kết ch√ơng tr˘nh toàn cấp (tiếp theo)
III - Sinh học cơ thể
1. C©y cã hoa
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 65.1.
Bảng 65.1. Chức năng của các cơ quan ở cây có hoa
2. Cơ thể ng√ời
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 65.2.
Bảng 65.2. Chức năng của các cơ quan và hệ cơ quan ở cơ thể ng√ời
Các cơ quan Chức năng
RÔ Th©n
Lá
Hoa Quả
H◊t
Các cơ quan và
hệ cơ quan Chức năng
Vận động Tuần hoàn Hô hấp Tiêu hoá
Bài tiết Da
Thần kinh và giác quan TuyÕn néi tiÕt Sinh sản
IV- Sinh học tế bào
1. Cấu trúc tế bào
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 65.3.
Bảng 65.3. Chức năng của các bộ phận ở tế bào
2. Ho◊t động sống của tế bào
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 65.4.
Bảng 65.4. Các ho◊t động sống của tế bào
3. Phân bào
tHãy điền vào bảng 65.5 về những điểm khác nhau cơ bản giữa nguyên phân và giảm phân.
Bảng 65.5. Những điểm khác nhau cơ bản giữa nguyên phân và giảm phân
Các bộ phận Chức năng
Thành tế bào Màng tế bào Chất tế bào Ti thÓ Lôc l◊p Ribôxôm Không bào Nh©n
Các quá tr˘nh Vai trò
Quang hợp Hô hấp
Tổng hợp prôtêin
Các k˘ Nguyên phân Giảm phân
K˘ gi÷a K˘ sau K˘ cuèi KÕt thóc
Bài 66. Tổng kết ch√ơng tr˘nh toàn cấp (tiếp theo)
V - Di truyền và biến d˚
1. Cơ sở vật chất và cơ chế của hiện t√ợng di truyền t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 66.1.
Bảng 66.1. Các cơ chế của hiện t√ợng di truyền
2. Các quy luật di truyền
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 66.2.
Bảng 66.2. Các quy luật di truyền
3. BiÕn d˚
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 66.3.
Bảng 66.3. Các lo◊i biến d˚
Quy luật di truyền Nội dung Giải th˙ch
Ph©n li
Phân li độc lập Di truyÒn giíi t˙nh Di truyền liên kết
Cơ sở vật chất Cơ chế Hiện t√ợng
Cấp phân tử : ADN Cấp tế bào :
NST
4. §ét biÕn
t Hãy điền nội dung phù hợp vào bảng 66.4.
Bảng 66.4. Các lo◊i đột biến (ĐB)
VI - Sinh vật và môi tr√ờng
1. Mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống và môi tr√ờng t Hãy giải th˙ch sơ đồ (h˘nh 66) theo chiều mũi tên :
H˘nh 66. S ơ đồ mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống và môi tr√ờng
2. Hệ sinh thái
tHãy điền nội dung phù hợp vào bảng 66.5.
Bảng 66.5. Đặc điểm của quần thể, quần xã và hệ sinh thái
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu. . . . .3
Di truyền và biến d˚ Ch√ơng I. Các th˙ nghiệm của Menđen Bài 1. Menđen và Di truyền học. . . . .5
Bài 2. Lai một cặp t˙nh tr◊ng. . . . .8
Bài 3. Lai một cặp t˙nh tr◊ng (tiếp theo). . . . .11
Bài 4. Lai hai cặp t˙nh tr◊ng. . . . .14
Bài 5. Lai hai cặp t˙nh tr◊ng (tiếp theo). . . . .17
Bài 6. Thực hành : T˙nh xác suất xuất hiện các mặt của đồng kim lo◊i. . . . .20
Bài 7. Bài tập ch√ơng I . . . .22
Ch√ơng II. Nhiễm sflc thể Bài 8. Nhiễm sflc thể. . . . .24
Bài 9. Nguyên phân. . . . .27
Bài 10. Giảm phân. . . . .31
Bài 11. Phát sinh giao tử và thụ tinh. . . . .34
Bài 12. Cơ chế xác đ˚nh giới t˙nh. . . . .38
Bài 13. Di truyền liên kết. . . . .42
Bài 14. Thực hành : Quan sát h˘nh thái nhiễm sflc thể. . . . .44
Ch√ơng III. ADN và gen Bài 15. ADN. . . . .45
Bài 16. ADN và bản chất của gen. . . . .48
Bài 17. Mối quan hệ giữa gen và ARN. . . . .51
Bài 18. Prôtêin. . . . .54
Bài 19. Mối quan hệ giữa gen và t˙nh tr◊ng. . . . .57
Bài 20. Thực hành : Quan sát và lflp mô h˘nh ADN . . . . .60
Ch√ơng IV.Biến d˚ Bài 21. Đột biến gen. . . .62
Bài 22. Đột biến cấu trúc nhiễm sflc thể. . . .65
Bài 23. Đột biến số l√ợng nhiễm sflc thể. . . . .67
Bài 24. Đột biến số l√ợng nhiễm sflc thể (tiếp theo). . . . .69
Bài 25. Th√ờng biến. . . .72
Bài 26. Thực hành : Nhận biết một vài d◊ng đột biến. . . . .74
Bài 27. Thực hành : Quan sát th√ờng biến. . . . .76
Ch√ơng V. Di truyền học ng√ời Bài 28. Ph√ơng pháp nghiên cứu di truyền ng√ời. . . . .78
Bài 29. Bệnh và tật di truyền ở ng√ời. . . . .82
Bài 30. Di truyền học với con ng√ời. . . . .86