Trong những năm 1957 _ 1959, cách mạng miền Nam gặp muôn vàn khó khăn. Ngô Đình Diệm ban hành đạo luật đặt cộng sản ngoài vòng pháp luật.
LuẺt 10/59 (ệÒ ra thịng 5 _ 1959) cho phĐp thỬng tay giạt hỰi bÊt cụ ngđêi yếu nđắc nộo, bÊt cụ ai cã biÓu hiỷn chèng lỰi chóng, lộm cho hộng vỰn cịn bé, ệờng viến bỡ giạt hỰi, hộng chôc vỰn ệăng bộo yếu nđắc bỡ tỉ ệộy. Cuéc ệÊu tranh cựa nhân dân ta ở miền Nam đòi hỏi có một biện pháp quyết liệt để đða cách mạng vđĩt qua khã khẽn thỏ thịch.
Hừnh 70.Héi nghỡ lẵn thụ 15 Ban ChÊp hộnh Trung đểng ậờng (nẽm 1959)
Thịng 1 _ 1959, Héi nghỡ lẵn thụ 15 Ban ChÊp hộnh Trung đểng ậờng quyạt
định để nhân dân miền Nam sử dụng bạo lực cách mạng đánh đổ chính quyền Mỵ _ Diỷm vộ nhÊn mỰnh : ngoội con ệđêng dỉng bỰo lùc cịch mỰng, nhẹn dẹn miÒn Nam khềng cã con ệđêng nộo khịc. Phđểng hđắng cể bờn cựa cịch mỰng miÒn Nam lộ "dùa vộo lùc lđĩng chÝnh trỡ cựa quẵn chóng lộ chự yạu kạt hĩp vắi lùc lđĩng vò trang ệÓ ệịnh ệữ ịch thèng trỡ cựa ệạ quèc vộ phong kiạn, thiạt lập chính quyền cách mạng của nhân dân"(1).
Phong trộo nữi dẺy tõ chẫ lĨ tĨ ẻ tõng ệỡa phđểng, nhđ cuéc nữi dẺy ẻ Vĩnh Thạnh (Bình Định), Bác ái (Ninh Thuận) tháng 2 _ 1959, ở Trà Bồng (Quảng Ngi) tháng 8 _ 1959, lan ra khắp miền Nam thành cao trào cách mạng, tiêu biểu với cuộc "Đồng khởi" ở Bến Tre.
Tại Bến Tre, ngày 17 _ 1 _ 1960, cuộc "Đồng khởi" nổ ra ở ba x điểm là
ậỡnh Thuũ, Bừnh Khịnh vộ Phđắc Hiỷp thuéc huyỷn Má Cộy, răi nhanh chãng lan ra toàn huyện và các huyện Giồng Trôm, Thạnh Phú, Ba Tri, Châu Thành, Bình Đại.
Hộng vỰn nhẹn dẹn xuèng ệđêng, vò trang bỪng giịo mịc, nữi trèng mâ, lùng bắt bọn tề điệp ác ôn, truy quét các tổ chức kìm kẹp của địch. Quần chúng diệt đồn, giải tán các trụ sở hội đồng xã, các tổ chức tay sai của địch.
Chỉ trong tuần lễ đầu "Đồng khởi", nhân dân 47 xã đã đồng loạt nổi dậy đập tan bộ máy kìm kẹp của địch, giải phóng 150 ấp, bức rút 47 đồn bốt, diệt hơn 300 tến. Cịc thền xở ệđĩc giời phãng mẻ ệỰi héi nhẹn dẹn, lẺp toộ ịn trõng trị những tên nợ máu, tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày nghÌo. Thanh niến nề nục gia nhẺp lùc lđĩng vò trang.
Hoà nhịp với cuộc "Đồng khởi" ở Bến Tre, nhân dân các tỉnh Tây Ninh, Mĩ Tho, Trà Vinh, Bạc Liêu, Rạch Giá, Cà Mau, Châu Đốc, Sóc Trăng, Kiến Phong, Kiạn Tđêng... ệăng loỰt nữi dẺy, lộm chự 2/3 x Êp.
Tính đến cuối năm 1960, tại các tỉnh Nam Bộ, cách mạng đã làm chủ hơn 600 xã trong tổng số 1 298 xã, trong đó có 116 xã hoàn toàn giải phóng.ởvùng núi cịc tửnh Trung Trung Bé, cã 904 thền trong tững sè 3 829 thền ệđĩc giời phãng.
ẻTẹy Nguyến cã tắi 3 200 thền trong tững sè 5 721 thền ệđĩc giời phãng.
(1)Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, H., 2004, tr. 214.
Hừnh 71.Lđĩc ệă phong trộo "ậăng khẻi" ẻ miÒn Nam
Thắng lợi của phong trào "Đồng khởi" mở ra vùng giải phóng rộng lớn, liên hoàn, dẫn đến sự ra đời của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ngày 20 _ 12 _ 1960 do Luật sð Nguyễn Hữu Thọ làm Chủ tịch. Mặt trận chủ trđểng ệoộn kạt tÊt cờ cịc tẵng lắp nhẹn dẹn, cịc giai cÊp, cịc dẹn téc, cịc tền giịo vộ nhẹn sỵ yếu nđắc ệÊu tranh ệịnh ệữ ịch thèng trỡ cựa ệạ quèc Mỵ vộ tẺp
đoàn Ngô Đình Diệm.
Hình 72.Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ duyệt một đơn vị vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam
Phong trộo "ậăng khẻi" thớng lĩi ệịnh dÊu bđắc ngoẳt cựa cịch mỰng miÒn Nam, chuyÓn cịch mỰng tõ thạ giọ gừn lùc lđĩng sang thạ tiạn cềng, chÊm dụt thời kì ổn định tạm thời của chế độ thực dân mới của Mĩ ở miền Nam, mở ra thời kì khủng hoảng của chế độ Sài Gòn.
_Phong trào đấu tranh chống chế độ Mĩ_Diệm của nhân dân ta ở miền Nam đj diễn ra nhð thế nào trong những năm đầu sau Hiệp định Giơnevơ ? _Phong trào "Đồng khởi" (1959_1960) ở miền Nam đj nổ ra trong hoàn cảnh nào ? Nêu diễn biến, kết quả và ý nghĩa.
1. Trình bày những chuyển biến của xã hội miền Bắc từ năm 1954 đến n¨m 1960.
2.TỰi sao phong trộo "ậăng khẻi" (1959 _ 1960) ệđĩc coi lộ mèc ệịnh dÊu bđắc phịt triÓn nhờy vảt cựa cịch mỰng miÒn Nam ?
Câu hỏi Và BàI TậP
?
MiÒn Bớc thùc hiỷn kạ hoỰch Nhộ nđắc 5 nẽm lẵn thụ nhÊt, bđắc ệẵu xây dựng cơ sở vật chất_ kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội.ởmiền Nam, nhân dân ta phát triển cuộc khởi nghĩa quần chúng lên chiến tranh cách mỰng, chèng chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt" cựa ệạ quèc Mỵ.
I_MiÒn bớc xẹy dùng bđắc ệẵu cể sẻ vẺt chÊt _ kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội (1961_1965)