Sau phong trào "Đồng khởi" (1959 _ 1960), nhân dân ta ở miền Nam tiếp tục nổi dậy, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang chống Mĩ và chính quyền Sài Gòn.
Trong khi đó, trên thế giới, phong trào giải phóng dân tộc dâng lên mạnh mẽ, trực tiếp đe doạ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc. Để đối phó lại, G. Kennểệi, võa lến lộm Tững thèng nđắc Mỵ (ệẵu nẽm 1961), ệ ệÒ ra chiạn lđĩc toộn cẵu "Phờn ụng linh hoỰt" vộ tiạn hộnh chiạn tranh xẹm lđĩc miÒn Nam Viỷt Nam vắi chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt".
"Chiạn tranh ệẳc biỷt" lộ mét hừnh thục chiạn tranh xẹm lđĩc thùc dẹn mắi,
ệđĩc tiạn hộnh bỪng quẹn ệéi tay sai, dđắi sù chử huy cựa hỷ thèng "cè vÊn"
Mỵ, dùa vộo vò khÝ, trang bỡ kỵ thuẺt, phđểng tiỷn chiạn tranh cựa Mỵ, nhỪm chèng lỰi cịc lùc lđĩng cịch mỰng vộ nhẹn dẹn ta. ằm mđu cể bờn cựa Mỵ trong chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt" lộ "dỉng ngđêi Viỷt ệịnh ngđêi Viỷt".
Mĩ đề ra "Kế hoạch Xtalây _ Taylo" với nội dung chủ yếu là bình định miền Nam trong vưng 18 thịng. Thùc hiỷn kạ hoỰch, Mỵ tẽng cđêng viỷn trĩ quẹn sù cho chÝnh quyÒn Ngề ậừnh Diỷm, tẽng nhanh lùc lđĩng quẹn ệéi Sội Gưn, tiạn hộnh dăn dẹn lẺp "Êp chiạn lđĩc", sỏ dông phữ biạn cịc chiạn thuẺt mắi "trùc thăng vận", "thiết xa vận". Viện trợ quân sự của Mĩ tăng gấp đôi. Bộ Chỉ huy quẹn sù Mỵ (MACV) ệđĩc thộnh lẺp tỰi Sội Gưn ngộy 8 _ 2 _ 1962 thay cho
Đoàn cố vấn viện trợ quân sự Mĩ (MAAG) thành lập năm 1950 để trực tiếp chỉ huy cuộc chiến tranh ở Việt Nam.
?
"Êp chiạn lđĩc" (sau ệã gải lộ "Êp tẹn sinh") ệđĩc Mỵ vộ chÝnh quyÒn Sội Gưn coi nhđ "xđểng sèng" cựa "Chiạn tranh ệẳc biỷt" vộ nẹng lến thộnh "quèc sịch". Chóng coi viỷc lẺp "Êp chiạn lđĩc" nhđ mét cuéc chiạn tranh tững lùc nhỪm ệÈy lùc lđĩng cịch mỰng ra khái cịc xở Êp, tịch dẹn khái cịch mỰng, tiạn tắi nớm dẹn, thùc hiỷn chđểng trừnh "bừnh ệỡnh" miÒn Nam. Chóng dự định dồn 10 triệu nông dân vào 16 000 ấp trong tổng số 17 000 ấp toàn miÒn Nam.
ậđĩc Mỵ hẫ trĩ chiạn ệÊu vộ chử huy bỪng hỷ thèng cè vÊn, quẹn ệéi Sội Gưn liến tiạp mẻ cịc cuéc hộnh quẹn cộn quĐt nhỪm tiếu diỷt lùc lđĩng cịch mỰng, tiến hành những hoạt động phá hoại miền Bắc, phong toả biên giới, vùng biển nhỪm ngẽn chẳn chi viỷn cựa hẺu phđểng miÒn Bớc cho chiạn trđêng miÒn Nam.
2. MiÒn Nam chiạn ệÊu chèng chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt" cựa Mỵ
Đáp ứng yêu cầu của cách mạng từ khởi nghĩa từng phần phát triển lên chiến tranh cách mạng, chống "Chiến tranh đặc biệt" của Mĩ và chính quyền Sài Gòn, Trung đểng Côc miÒnNamệđĩcthộnhlẺp(1_1961)thaychoXụuũNamBécòvộcịc lùc lđĩng vò trang cịch mỰng thèng nhÊt thộnh Quẹn giời phãng miÒn Nam (15 _ 2 _ 1961).
Hình 75.Đoàn Chủ tịch UBTƯMTDTGP miền Nam Việt Nam ra mắt tại Đại hội lần thứ nhất (2 _ 1962)
Dđắi ngản cê ệoộn kạt cụu nđắc cựa Mẳt trẺn Dẹn téc giời phãng do ậờng lnh đạo, Quân giải phóng miền Nam cùng với nhân dân đẩy mạnh đấu tranh
chống Mĩ và chính quyền Sài Gòn, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, nữi dẺy vắi tiạn cềng trến cờ ba vỉng chiạn lđĩc (rõng nói, nềng thền
đồng bằng, đô thị), tiến công địch bằng cả ba mũi chính trị, quân sự, binh vận.
Trong những năm 1961 _ 1962, Quân giải phóng đ đẩy lùi nhiều cuộc càn quét, đồng thời với tiến công tiêu diệt nhiều đồn bốt lẻ của địch. Năm 1962, quân dân ta đ đánh nhiều cuộc càn quét lớn của địch vào chiến khu D, căn cứ U Minh, Tây Ninh, phía Bắc và Tây Bắc Sài Gòn.
Cuéc ệÊu tranh chèng vộ phị "Êp chiạn lđĩc" diÔn ra gay go, quyạt liỷt giọa ta vộ ệỡch, cã hộng chôc triỷu lđĩt ngđêi tham gia phị "Êp chiạn lđĩc" ệi ệềi vắi xây dựng làng chiến đấu. Với quyết tâm "một tấc không đi, một li không rời", nhân dân miền Nam kiên quyết bám đất, giữ làng, phá thế kìm kẹp của địch.
Mỵ vộ chÝnh quyÒn Sội Gưn dỉ tẺp trung sục vộo dăn dẹn lẺp "Êp chiạn lđĩc"
nhđng còng chử thùc hiỷn ệđĩc mét phẵn kạ hoỰch (gẵn mét nỏa trong tững sè 16 000 ấp). Đến cuối năm 1962, cách mạng kiểm soát trên một nửa tổng số ấp, với gần 70% nông dân.
Ngộy 2_1_1963, hển 2 000 quẹn Sội Gưn (ệđĩc cè vÊn Mỵ chử huy, cã cờ lÝnh dù cùng với xe tăng, xe bọc thép, tàu chiến, máy bay lên thẳng) tiến công vàoấp Bắc (xã Tân Phú_Cai Lậy_Mĩ Tho). Bám sát trận địa, chờ khi địch tiến sịt, Quẹn giời phãng mắi nữ sóng. Suèt mét ngộy chiạn ệÊu, tuy lùc lđĩng cựa Quẹn giời phãng bỪng 1/10 lùc lđĩng cựa ệỡch, nhđng cịc mòi tiạn cềng cựa ệỡch tõ nhiÒu hđắng vộoÊp Bớc ệÒu bỡ bĨ gởy. Ta loỰi khái vưng chiạn
đấu hơn 450 địch (có 19 cố vấn Mĩ), bắn rơi 8 máy bay, bắn cháy 13 xe bọc thÐp M.113.
Chiạn thớngÊp Bớc ệịnh dÊu bđắc trđẻng thộnh cựa lùc lđĩng vò trang cịch mỰng miÒn Nam, ệ bđắc ệẵu ệịnh bỰi cịc chiạn thuẺt "trùc thẽng vẺn", "thiạt xa vận" của địch, đánh sụp lòng tin của quân đội Sài Gòn vào trang bị vũ khí hiện đại của Mĩ. Chiến thắng này cũng chứng minh quân dân miền Nam hoàn toàn có khả năng đánh bại "Chiến tranh đặc biệt" của Mĩ và chính quyền Sài Gòn. Sau trậnấp Bắc, phong trào "Thi đuaấp Bắc, giết giặc lập công" dấy lên khắp miền Nam.
Phong trào đấu tranh chính trị của các tầng lớp nhân dân trong các đô thị, cả
ẻ nhọng thộnh phè lắn nhđ Sội Gưn, Huạ, ậộ Nơng, cã bđắc phịt triÓn mỰnh mỳ, nổi bật là đấu tranh của các tín đồ Phật giáo, của "đội quân tóc dài" chống lại sự
đàn áp của chính quyền Diệm.
Hình 77."Đội quân tóc dài" đấu tranh đòi đế quốc Mĩ rút khỏi miền Nam Việt Nam Ngày 8 _ 5_ 1963, hai vạn tăng ni, Phật tử ở Huế biểu tình phản đối chính quyền Sài Gòn cấm treo cờ Phật. Một làn sóng ủng hộ phong trào Phật tử ở Huạ lan réng trong cờ nđắc, nhÊt lộ ẻ Sội Gưn, ậộ Nơng. Sù kiỷn Hoộ thđĩng Thích Quảng Đức tự thiêu tại Sài Gòn để phản đối chính quyền Ngô Đình Diệm đã gây xúc động mạnh trong nhân dân. Ngày 16 _ 6_ 1963, 70 vạn quẵn chóng Sội Gưn xuèng ệđêng biÓu từnh chèng Mỵ _ Diỷm, lộm rung chuyển cả thành phố.
Phong trào đấu tranh chính trị ở đô thị cùng với phong trào phá "ấp chiến lđĩc" ẻ nềng thền vộ nhọng ệưn tiạn cềng liến tiạp cựa cịc lùc lđĩng vò trang cách mạng đ đẩy nhanh quá trình suy sụp của chính quyền Ngô Đình Diệm.
Ngộy 1 _11_ 1963, Mỵ giẺt dẹy cịc tđắng lỵnh trong quẹn ệéi Sội Gưn, do Dđểng Vẽn Minh cẵm ệẵu, lộm cuéc ệờo chÝnh giạt anh em Diỷm_Nhu, vắi hi vảng ữn ệỡnh từnh hừnh ệÓ ệÈy mỰnh chiạn tranh xẹm lđĩc. Nhđng cuéc
đảo chính đã làm cho chính quyền Sài Gòn lâm vào khủng hoảng triền miên.
Chỉ trong vòng 18 tháng sau đó, liên tục diễn ra trên 10 cuộc đảo chính.
Sau khi lên làm Tổng thống (thay G. Kennơđi bị ám sát ngày 22 _ 11 _ 1963), L. Giônxơn quyết định đẩy mạnh hơn nữa "Chiến tranh đặc biệt". Kế hoạch Giềnxển _ Mịc Namara thay thạ kạ hoỰch Xtalẹy _ Taylo ệđĩc vỰch ra nhỪm tẽng cđêng viỷn trĩ quẹn sù, ữn ệỡnh chÝnh quyÒn Sội Gưn, bừnh ệỡnh miÒn Nam có trọng điểm trong 2 năm (1964 _ 1965).
Mẳc dỉ vẺy, tõng mờng lắn "Êp chiạn lđĩc" cựa ệỡch ệở bỡ phị vì. Cuèi nẽm 1964, ệỡch chử cưn kiÓm soịt ệđĩc 3 300 Êp (khoờng 1/5 sè Êp dù kiạn), tắi tháng 6 _ 1965, giảm xuống mức thấp nhất, chỉ còn kiểm soát 2 200 ấp.
"Êp chiạn lđĩc"_xđểng sèng cựa chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt"_ệở bỡ phá sản về cơ bản. Vùng giải phóng ngày càng mở rộng, trở thành hậu phđểng trùc tiạp cựa cịch mỰng. TỰi vỉng giời phãng, chÝnh quyÒn cịch mỰng cịc cÊp ệđĩc thộnh lẺp, ruéng ệÊt cựa Viỷt gian bỡ tỡch thu ệđĩc chia cho dân cày nghèo.
Hừnh 78.Phị "Êp chiạn lđĩc", khiếng nhộ vÒ nểi ẻ cò
Sau chiạn thớngÊp Bớc, Quẹn giời phãng nhanh chãng trđẻng thộnh vộ tiạn lên đánh những trận có quy mô lớn. Cuối năm 1964, quân và dân Đông Nam Bộ mở chiến dịch tiến công đông _ xuân 1964 _ 1965 với trận mở màn đánh vào Êp B×nh Gi.
Ngày 2 _ 12 _ 1964, Quân giải phóng mở trận tiến công vào ấp Bình Giã
(Bà Rịa). Trong hơn 1 tháng, Quân giải phóng đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 1 700 ệỡch (trong ệã cã 60 cè vÊn Mỵ), tỡch thu vộ phị huũ nhiÒu phđểng tiỷn chiến tranh của chúng.
Thừa thắng sau chiến thắng Bình Gi, Quân giải phóng và nhân dân miền Nam đẩy mạnh tiến công xuân _ hè 1965 và giành nhiều thắng lợi trong các chiạn dỡch An Lo (Bừnh ậỡnh), Ba Gia (Quờng Ngi), ậăng Xoội (Bừnh Phđắc).
Từng đơn vị lớn của địch bị tiêu diệt gọn hoặc thiệt hại nặng. Quân đội Sài Gòn, lùc lđĩng nưng cèt cựa "Chiạn tranh ệẳc biỷt", khềng cưn ệự sục ệđểng ệẵu vắi cịc cuéc tiạn cềng lắn cựa Quẹn giời phãng vộ ệụng trđắc nguy cể tan r. Chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt" thÊt bỰi hoộn toộn.
_Trình bày âm mðu và thủ đoạn của Mĩ khi tiến hành "Chiến tranh
đặc biệt" (1961 _1965) ở miền Nam.
_ Quân dân miền Nam đj chiến đấu chống "Chiến tranh đặc biệt"
(1961_1965) và giành thắng lợi nhð thế nào ?
1.Bằng những sự kiện lịch sử, hãy chứng minh câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hội nghị Chính trị đặc biệt (3 _ 1964) : "Trong 10 năm qua, miÒn Bớc nđắc ta ệở tiạn nhọng bđắc dội chđa tõng thÊy trong lỡch sỏ dẹn téc. ậÊt nđắc, xở héi vộ con ngđêi ệÒu ệữi mắi".
2.Âm mðu và thủ đoạn của Mĩ ở miền Nam có gì khác nhau giữa hai giai đoạn 1954 _ 1960 và 1961 _ 1965 ?
Câu hỏi Và BàI TậP
?
Sau thÊt bỰi cựa chiạn lđĩc "Chiạn tranh ệẳc biỷt", Mỵ tiạn hộnh chiạn lđĩc "Chiạn tranh côc bé" ẻ miÒn Nam vộ mẻ réng chiạn tranh khềng quân, hải quân phá hoại miền Bắc (lần thứ nhất). Giai đoạn này, cả
nđắc cã chiạn tranh, nhẹn dẹn hai miÒn trùc tiạp ệịnh Mỵ : miÒn Nam chiạn ệÊu chèng chiạn lđĩc "Chiạn tranh côc bé" ; miÒn Bớc chèng chiến tranh phá hoại, tiếp tục sản xuất, xây dựng trong chiến tranh và lộm nghỵa vô hẺu phđểng khịng chiạn chèng Mỵ, cụu nđắc cựa dẹn téc.
I_Chiạn ệÊu chèng chiạn lđĩc "Chiạn tranh côc bé"
của đế quốc Mĩ ở miền Nam (1965 _1968)