Mỗi vật luôn tác dụng lực hấp dẫn lên các vật xung quanh. Ta nói xung quanh mỗi vật đều có một trđêng hÊp dÉn.
( )2
g GM
R h
= +
hd 2
( )
F G mM
R h
= +
11 2 2
6,67.10 N.m /kg
G = −
(*) Thật ra, ngoài lực hấp dẫn của Trái Đất, còn có lực thành phần khác tạo thành trọng lực của vật.
Trong bội nộy ta tỰm bá qua thộnh phẵn ệã. ẻcuèi chđểng sỳ xĐt ệẵy ệự hển.
Trđêng hÊp dÉn do Trịi ậÊt gẹy ra xung quanh nã gải lộ trđêng trảng lùc(hay trảng trđêng).
Từ (17.3) có thể thấy một đặc điểm của trọng trđêng : Nạu nhiÒu vẺt khịc nhau lẵn lđĩt ệẳt tỰi cỉng mét ệiÓm thừ trảng trđêng gẹy cho chóng cỉng một gia tốc rơi tự do gnhð nhau.
VẺy g lộ mét ệỰi lđĩng ệẳc trđng cho trảng trđêng tỰi mẫi ệiÓm. Nã cưn ệđĩc gải lộ gia tèc trảng trđêng.
H×nh 17.4
Vectể tỰi mẫi ệiÓm ệÒu hđắng vÒ tâm Trái Đất. Với hai điểm trên mặt
đất cách nhau 2 km, góc giữa các vectơ chỉ vào khoảng 1’. Mặt khịc, tõ (17.3) cã thÓ tÝnh ệđĩc, cụ lên cao hơn 30 km thì gmới giảm đi 1% giá trị của nó. Vì vậy, trong một vùng không gian hẹp (các điểm trong vùng cách nhau không quá
một vài kilômét) có thể coi nhð tại mẫi ệiÓm cã cỉng hđắng vộ ệé lắn nhđ nhau. Trảng trđêng nhđ vẺy gải lộ trảng trđêng ệÒu.
gG gG
gG
1. TỰi sao hỪng ngộy ta khềng cờm nhẺn ệđĩc lùc hÊp dÉn giọa ta vắi cịc vẺt xung quanh nhđ bàn, ghế, tủ... ?
2. Lùc hÊp dÉn giọa cịc vẺt cã phô thuéc vộo bờn chÊt cựa mềi trđêng xung quanh cịc vẺt khềng ? 3. Phđểng, chiÒu cựa trảng lùc lộ phđểng, chiÒu nộo ?
4. Trảng trđêng tăn tỰi ẻ ệẹu ? Trảng trđêng cã ệẳc ệiÓm gừ ?
1. Hãy chọn câu đúng.
Khi khèi lđĩng cựa hai vẺt vộ khoờng cịch giọa chóng ệÒu tẽng lến gÊp ệềi thừ lùc hÊp dÉn giọa chúng có độ lớn
A. tăng gấp đôi. B. giảm đi một nửa.
C. tăng gấp bốn. D. giữ nguyên nhð cũ.
bài tập c©u hái
2. Hãy chọn câu đúng.
Lực hấp dẫn do một hòn đá ở trên mặt đất tác dụng vào Trái Đất thì có độ lớn A. lắn hển trảng lđĩng cựa hưn ệị.
B. nhá hển trảng lđĩng cựa hưn ệị.
C. bỪng trảng lđĩng cựa hưn ệị.
D. bằng 0.
3. Câu nào sau đây là đúng khi nói về lực hấp dẫn do Trái Đất tác dụng lên Mặt Trăng và do Mặt Trăng tác dụng lên Trái Đất ?
A. Hai lùc nộy cỉng phđểng, cỉng chiÒu.
B. Hai lùc nộy cỉng phđểng, ngđĩc chiÒu nhau.
C. Hai lực này cùng chiều, cùng độ lớn.
D. Phđểng cựa hai lùc nộy luền thay ệữi vộ khềng trỉng nhau.
4. Hãy tra cứu Bảng Những số liệu chính về 8 hành tinh của hệ Mặt Trời(bài 40) để tính gia tốc rơi tự do trên bề mặt của Hoả tinh, Kim tinh và Mộc tinh. Biết gia tốc rơi tự do ở bề mặt Trái Đất là 9,81 m/s2.
5. Biạt khèi lđĩng cựa mét hưn ệị lộ m= 2,3 kg ; gia tèc rểi tù do lộ g= 9,81 m/s2. Hỏi hòn đá hút Trái Đất với một lực bằng bao nhiêu ?
6. TÝnh lùc hÊp dÉn giọa hai tộu thuũ ; mẫi tộu cã khèi lđĩng 100 000 tÊn khi chóng ẻ cịch nhau 0,5 km. Lực đó có làm cho chúng tiến lại gần nhau không ?
7. ởđộ cao nào so với mặt đất thì gia tốc rơi tự do bằng một nửa gia tốc rơi tự do ở mặt đất ? Cho bán kính Trái Đất là R= 6 400 km.
Lực hấp dẫn chính là loại lực chi phối chuyển động của các thiên thể trong hệ Mặt Trời cũng nhð trong toàn vũ trụ.
Trến Trịi ậÊt, lùc hÊp dÉn tỰo ra mét hiỷn tđĩng thiến nhiến hỉng vỵ, ệã lộ thuũ triÒu.
Nguyến nhẹn chÝnh gẹy ra hiỷn tđĩng nộy lộ : Lùc hÊp dÉn do Mẳt Trẽng tịc dông lến phẵn nđắc cựa cịc ệỰi dđểng vộ phẵn ệÊt cựa cịc lôc ệỡa ệở tỰo ra mét sù dỡch chuyÓn tđểng ệèi cựa phẵn nđắc so vắi phẵn ệÊt.
Trong lịch sử, nhờ nắm vững và vận dụng quy luật của thuỷ triều, cha ông ta đã có những trận thắng ngoại xâm oanh liệt trên sông Bạch Đằng vào thế kỷ X và thế kỉ XIII, góp phần giọ gừn ệÊt nđắc ệạn ngộy nay.
Em cã biÕt ?