Chương 1. HÀNH TRÌNH VĂN HỌC CỦA TRẦN KIM TRẮC
1.3. Các sáng tác của Trần Kim Trắc
1.3.3. Những tập truyện đã xuất bản và các giải thưởng văn học đã đạt được
Trần Kim Trắc bắt đầu sáng tác từ năm 1953 rồi gián đoạn năm 1958, để rồi ngót 30 năm sau ông mới cầm bút viết lại. Sức viết của nhà văn càng về sau càng dẻo dai và cho ra đời nhiều tác phẩm có giá trị. Bằng tất cả sự trải nghiệm của một con người thấu hiểu lẽ đời, với nghệ thuật kể chuyện lý lắc, hài hước, dí dỏm nhưng vô cùng sâu sắc của mình, Trần Kim Trắc đã khẳng định được mình trong dòng chảy văn học Nam Bộ nói riêng và văn học dân tộc nói chung.
1.3.3.1. Các tác phẩm đã xuất bản
Dẫu biết rằng, văn chương không phải là “nghề” chính của Trần Kim Trắc nhưng ông đã thành công ngay từ tác phẩm đầu tay. Tính đến nay, ông
có một tài sản văn chương rất đáng tự hào. Các sáng tác của nhà văn Trần Kim Trắc bên cạnh thể loại tản văn chủ yếu là truyện ngắn, hiện có tới gần 200 truyện. Trong đó, những tác phẩm đã xuất bản bao gồm:
Cái lu (truyện ngắn, 1954);
Cái bót (truyện ngắn, in chung, 1989);
Con cá bặt tăm (truyện ngắn, in chung, 1990);
Ông Thiềm Thừ (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh 1994);
Hoàng đế ướt long bào (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh 1996);
Học trò già (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 1997);
Trăng đẹp mình trăng (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 1997);
Con trai ông tướng (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 1998);
Chuyện nàng Mimô (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 1999);
Văn hóa đám giỗ (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh 1999);
Trần Kim Trắc truyện ngắn và tạp văn (Nxb Trẻ 2000);
Áo dài ảo (truyện ngắn và tạp văn, Nxb Trẻ 2001);
Cái lu (tập truyện ngắn, Nxb Kim Đồng 2002);
Kẻ ma làm (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh 2003);
Đôi bạn (tập truyện chọn lọc dành cho nhi đồng, Nxb Kim Đồng 2005);
Tự cười (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ 2006).
Nụ cười 307 (tập truyện ngắn, Nxb Văn Nghệ 2006).
Vào tháng 11 năm 2015, Nhà xuất bản Trẻ đã ký kết tác quyền trọn đời với nhà văn Trần Kim Trắc. Các tác phẩm của ông dự kiến sẽ được in thành 19 tập. Nhân dịp này, Nxb Trẻ phát hành 5 tập sách được làm mới từ diện mạo đến nội dung rất được bạn đọc yêu thích, đón nhận nồng nhiệt, đó là:
Khúc hát trái tim gà (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 2015);
Chuyện riêng tư chốn sơn tràng (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 2015);
Kẻ ma làm (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 2015);
Ông thối, bà thiu (tập truyện ngắn, Nxb Trẻ 2015);
Lý lắc Nam Bộ (tập tản văn, Nxb Trẻ 2015);
Bên cạnh những tác phẩm đã được biên tập thành tập truyện và xuất bản, Trần Kim Trắc còn là một người viết báo. Ông thường xuyên cộng tác với các báo Văn nghệ, Tuổi trẻ, Tuổi trẻ cười, Phụ nữ, Sài Gòn giải phóng và nhiều tờ báo khác. Giờ đây, sức khỏe của nhà văn lão thành đã giảm sút nhưng người đọc vẫn tìm thấy ở ông niềm đam mê và khao khát đem đến bạn đọc hơi ấm của tình người, tình đời qua từng trang viết đầy tâm huyết.
1.3.3.2. Những giải thưởng văn học đã đạt được
Phải nói rằng, Trần Kim Trắc rất “có duyên” với văn chương khi nhận về giải thưởng Hội Nhà văn 1945 - 1954 với truyện ngắn đầu tay Cái lu. Giải thưởng danh giá đầu tiên này mở ra nhiều hứa hẹn cho con đường văn chương phía trước của Trần Kim Trắc.
Thế nhưng, biến cố cuộc đời ập đến, ông phải rời xa văn đàn để phiêu bạt mưu sinh. Vậy mà, sau thời gian dài tưởng chừng như “bỏ quên” ấy, Trần Kim Trắc lại được vinh dự “rinh về” cho mình tặng thưởng của Hội đồng văn xuôi Hội Nhà văn Việt Nam 1995 với tập truyện ngắn Ông Thiềm Thừ. Bắt đầu từ đây, ngòi bút của ông đã tìm lại được nguồn cảm hứng mà bấy lâu nay phải dồn nén, chưa thể viết ra giấy được. Trần Kim Trắc trở lại bằng niềm đam mê, tâm huyết và sự chín chắn của một nhà văn lão thành. Ông viết một cách cần mẫn và đều đặn. Dường như ông mong muốn được sẻ chia những gì thật đẹp, thật đáng sống của cuộc đời này bằng những trang viết lấp lánh tình đời với bạn đọc. Hai năm sau đó, ông tiếp tục nhận giải nhất báo Tuổi trẻ năm 1997 với truyện ngắn Học trò già. Thêm một lần nữa, Trần Kim Trắc lại khiến cho đồng nghiệp giật mình, độc giả lắm phen thích thú tìm đến các tác phẩm của ông.
Năm 2012, ở tuổi 83, ông vẫn tham gia cuộc thi viết truyện ngắn chủ đề
"Con người và cuộc sống hôm nay" do Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh và báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức và đã đạt giải nhì đồng hạng (không có giải nhất) với truyện ngắn Sài Gòn đắc địa. Thành công này tiếp tục khẳng định sức bút đáng nể của một nhà văn - người chiến sĩ - nghệ sĩ thực thụ.
Có thể thấy, giải thưởng mà Trần Kim Trắc đạt được tuy không nhiều nhưng đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Những giải thưởng trân quý ấy cũng đủ nói lên sự thành công của người cầm bút. Song có lẽ, cũng như bao nhà văn khác, thành công lớn nhất Trần Kim Trắc nhận được không phải là ở giải thưởng văn học mà chính là sự đón nhận nồng nhiệt của bạn đọc với từng tác phẩm của ông.
Nhìn chung, sự nghiệp sáng tác văn học của Trần Kim Trắc không phải là quá xuất sắc trong vùng văn xuôi Nam Bộ và văn xuôi Việt Nam hiện đại.
Thế nhưng, chúng ta có thể thấy văn ông có những nét riêng biệt, mang dấu ấn Trần Kim Trắc - một văn phong “rặt Nam Bộ”. Điểm nổi bật trong truyện ngắn của Trần Kim Trắc là giọng điệu không lẫn vào đâu được, vừa dí dỏm, hài hước; vừa chân thật, sinh động; đồng thời ông có cái nhìn lạc quan, tươi sáng về cuộc sống và tình người… Trong sáng tác của ông, con người lúc nào cũng mang vẻ đẹp lí tưởng, yêu nước và trọng nghĩa tình. Nhà văn đã có đóng góp không nhỏ cho thành tựu của nền văn xuôi Nam Bộ nói riêng và nền văn học Việt Nam hiện đại nói chung.
Chương 2