Nhóm 2: Tại sao lá cây có màu xanh lục
B. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
II. Hướng dẫn đọc-hiểu văn bản
3. Hướng dẫn phân tích 1. Nhan đề của bài thơ
3.2. Hiện trạng đất nước trong cảnh đau thương tang tóc
* Tâm sự yêu nước của tác giả
- Thể hiện qua nỗi lòng của người cha qua nỗi lòng của người cha trong cảnh nước mất nhà tan
- Người cha nhắc nhở đến lịch sử hào hùng của dân tộc -> Niềm tự hào về dân tộc
- Kể tội ác của giặc gây ra cảnh nước mất nhà tan
=> Giọng thơ thống thiết, nghệ thuật nhân hoá
=> Nỗi đau mất nước thấm đến cả trời đất núi sông. đó cũng là tình cảm của tác giả trước tình cảnh đất nước đầu thế kỉ XX.
cha được thể hiện như thế nào qua hai câu thơ:
Con ơi ! Càng nói càng đau Lấy ai tế độ đàn sau đó mà
? Nhận xét về NT của đoạn thơ ? Tác dụng?
? Những lời lẽ nói về thảm vong quốc đã bộc lộ cảm xúc sâu sắc nào trong lòng người cha?
? Qua đó em hiểu gì về tình cảm của tác giả?
Bước 2:
Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá.
* GV: Thể hiện qua nỗi lòng của người cha
trước cảnh nước mất, nhà tan. Hoá thân vào nhân vật Nguyễn Phi Khanh- một nạn nhân vong quốc ( mất nước) đang đi đến chỗ chết để miêu tả hiện tình đát nước và kể tội quân xâm lược.
* GV : Nhắc đến lịch sử dân tộc hào hùng
Giống Lạc Hồng hoàng thiên đã định
Giống Lạc Hồng xua nay kém gì
-> Khích lệ con
* Niềm tự
hào về
truyền thống dân tộc, về những tấm gương cao đẹp hiệp nữ đã xả thân vì Tổ quốc
* Than vận nước... dễ còn thương đâuqua các hình ảnh:
Bốn phương
khói lửa bừng bừng, xương rừng máu sông, thành tung quách vỡ, bỏ vợ lìa con -> Gợi hình ảnh một đất nước đang bị giặc ngoại xâm giày xéo thương tâm.
Tất cả tạo nên một lời tố cáo đanh thép trong nỗi căm giận không cùng
* Đau xót : Thảm quốc vong kể sao xiết kể, xé tâm can, ngậm ngùi đất khóc giời than. Thương tâm dòng giống lầm than nỗi này.
GV: Tác giả sử dụng một loạt hình ảnh , từ ngữ diễn tả cảm xúc mạnh , sâu
sắc của
người cha trước cảnh nước mất
nhà tan.
Giọng thơ trở nên lâm li thống thiết xen lẫn nỗi phẫn uất,
hờn căm.
Mỗi dòng thơ là một tiếng than, một tiếng nấc xót xa cay đắng.
* HS : Người cha đau đớn thốt lên một nỗi niềm lo lắng ( Tế độ : Cứu vớt chúng sỉnha khỏi bể khổ).
Lo cho tương lai của dân tộc-> Đó là một nỗi đau thiêng liêng, cao cả vượt lên trên số phận cá nhân mà trở thành nỗi đau non nước kinh đông cả trời đất khiến cho đất khóc giời than
* - Niềm xót thương vô hạn trước tình cảnh đất nước
- Lòng căm phẫn vô hạn trước tội ác của giặc
* Cảm xúc của người cha chính là cảm xúc của
tác giả
Nguyễn Tuấn Khải. Từ tình
cảnh đất nước thời giặc Minh xâm lược.
Trần Tuấn
Khải đã
mượn để diễn tả cảnh đất nước đầu thế kỉ XX và gửi gắm cảm xúc , tấm lòng yêu nước của mình vào đó một cách thầm kín.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
- GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của HS, chuẩn đáp án.
NV5
Bước 1:
Chuyển giao nhiệm vụ:
? Đọc phần cuối văn bản ? Nêu nội dung của đoạn?
? Người cha nơi đến sự bất lực của mình như thế nào? Nói vậy nhằm mục đích gì?
Bước 2:
Thực hiện nhiệm vụ:
-Học sinh
3. 3. Thế bất lực của ngươì cha và lời trao gửi cho con.
- Thế bất lực của người cha: tuôỉ già, sức yếu, bị bắt, không làm được gì cho đất nước.
- Khích lệ con, trao gửi trọng trách gánh vác non sông
suy nghĩ tìm ra câu trả lời Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
-HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá.
GV: Trao gửi nhiệm vụ trọng trách cho con.
Người cha đã đặt vào đó chữ “cậy”
với bao niềm hi vọng tin tưởng
- Ẩn sau lời nói của cha với con là những lời tâm sự thiết tha sâu kín, là lời nhắn nhủ chân thành của Á Nam - Trần Tuấn Khải
với mọi
người đương thời.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
-GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của HS, chuẩn đáp án.
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
a) Mục tiêu: HS tổng kết vè nội dung-ý nghĩa và nghệ thuật trong tác phẩm.
b) Nội dung: Vận dụng sgk, kiến thức GV cung cấp để thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Nắm rõ bài học d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Sản phẩm dự kiến NV1
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
? Hãy khái quát giá trị nội dung và ý nghĩa nổi bật của bài thơ?
? Hãy khái quát giá trị nghệ thuật ?
? Qua đó mang lại cho em những hiểu biết mới mẻ nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
-Học sinh suy nghĩ tìm ra câu trả lời
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
-HS trình bày miệng, HS khác nhận xét đánh giá.
* - Thể thơ song thất lục bát - Giọng điệu trữ tình thống thiết - Hình ảnh nhân hoá
- Từ ngữ, hình ảnh ước lệ có sức truyền cảm mạnh mẽ
* GV: Tác giả mượn một câu chuyện lịch sử để bộc lộ cảm xúc yêu nước của mình và khích lệ lòng yêu nước ý chí chiến đấu của đồng bào.
H đọc ghi nhớ.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
-GV nhận xét thái độ và kết quả làm việc của HS, chuẩn đáp án.
4.1. Nội dung- ý nghĩa:
* Ý nghĩa: Mượn lời của Nguyễn Phi Khanh nói với con là Nguyễn Trãi, tác giả bày tỏ và khơi gợi nhiệt huyết yêu nước của người Việt Nam trong hoàn cảnh nước mất nhà tan.
4.2. Nghệ thuật
- Kết hợp tự sự với biểu cảm.
- Thể thơ truyền thông, phong phú về nhịp điệu.
- Giọng điệu trữ tình thống thiết.