THIẾT KẾ NÚT GIAO THÔNG
2.18. NÚT GIAO CÙNG MỨC
2.18.1. Phân tích tình hình giao thông ở nút:
Trong nút giao thông thường xảy ra các trường hợp xung đột (tách, nhập, cắt) của các dòng xe. Mỗi nút giao thông lại có các điểm xung đột khác nhau. Người ta dùng khái niệm “mức độ phức tạp” để đánh giá các nút. Mức độ phức tạp (M) được xác định theo công thức sau :
M = nt + 3. nn + 5.nc
nt , nn , nc – số điểm tách, nhập và cắt trong nút
- Điểm tách : là điểm các xe đang chạy trên cùng một hướng tách ra các hướng khác nhau. Tại vị trí tách, các xe có thể phải giảm vận tốc do thay đổi quỹ đạo chuyển động và chờ các cơ hội thuận tiện (do các dòng xe khác) để có thể tách. So với nhập và cắt thì điểm tách ít nguy hiểm nhất.
- Điểm nhập : là điểm tại đó xe đang chạy từ hai hướng nhập thành một hướng.
Tại vị trí nhập các xe phải giảm tốc độ để tìm cơ hội nhập, có khi phải dừng hẳn để chờ nhập. Nếu không cẩn thận khi nhập các xe có thể gây nguy hiểm cho nhau.
132 - Điểm cắt : là điểm giao nhau của các dòng xe. Điểm cắt là điểm có ảnh hưởng nhiều nhất, nó là nguyên nhân chính gây ra tai nạn, ùn tắc và giảm vận tốc xe chạy.
Trong các điểm cắt thì cắt do rẽ trái gây ra nguy hiểm nhất, trong giải pháp thiết kế nút giao thông phải chú ý đúng mức trường hợp này.
Số điểm cắt (N) tăng lên tỷ lệ với số đường giao nhau và có thể xác định tính theo công thức sau :
6
) 2 n ( ) 1 n ( N n
2
Trong đó : n là số đường giao đi vào nút; n = 3 với ngã ba; n = 4 với ngã tư …
Đánh giá mức độ phức tạp của nút như sau : Khi M < 10 : nút rất đơn giản
M = 10 25 : nút đơn giản M = 25 55 : nút phức tạp vừa M > 55 : nút phức tạp
Nhận xét : việc đánh giá nút giao thông theo mức độ phức tạp chưa xét đến cường độ dòng xe (số làn xe), vận tốc xe, thành phần, kích thước dòng xe, khoảng cách các điểm xung đột, quỹ đạo chuyển động của các dòng xe (góc giao nhau giữa các dòng xe) … Tuy nhiên trong thực tế việc điều chỉnh mức độ phức tạp là một giải pháp ít tốn kém và nhiều khi rất hiệu quả, xem hình sau :
133 Để giảm mức độ phức tạp thì có thể dùng các biện pháp sau :
- Đặt đèn tín hiệu (hoặc có cảnh sát giao thông) để điều khiển xe chạy, làm cho tại mỗi thời điểm chỉ cho phép xe chạy theo một số hướng nào đó, như hình trên.
- Bố trí hợp lý các đảo giao thông, biến điểm cắt thành tách hoặc nhập (kiểu nút giao thông hình xuyến).
- Tổ chức giao thông một chiều trên đường phố.
- Dùng nút giao thông khác mức.
2.18.2. Yêu cầu, nội dung và nguyên tắc thiết kế nút giao thông cùng mức:
Yêu cầu cơ bản khi thiết kế nút giao thông cùng mức là : đảm bảo người và xe cộ đi lại an toàn và thông suốt, bảo đảm thoát nước mặt nhanh chóng.
Khả năng thông xe và độ an toàn tại nút phần lớn quyết định ở hình thức nút và cách tổ chức giao thông. Cho nên khi thiết kế nút, việc trước tiên là chọn hình thức nút và biện pháp tổ chức giao thông.
Nội dung chủ yếu thiết kế nút giao thông là :
- Chọn hình thức nút giao thông, xác định kích thước các bộ phận của nút (chiều rộng phần xe chạy, đảo giao thông, dải trồng cây, bán kính bó vỉa …);
- Bố trí hợp lý thiết bị giao thông : đèn tín hiệu, dấu hiệu giao thông, đèn chiếu sáng, điểm đỗ xe công cộng, chỗ người qua đường, …
- Thiết kế chiều đứng nút giao thông, bố trí giếng thu nước, cống thoát nước.
Nguyên tắc thiết kế :
134 - Đảm bảo người lái xe phát hiện kịp thời nút và có chuẩn bị tư tưởng trước khi vào nút, không nhận sai phương hướng. Bố trí đảo ở nút, trên đó trồng cây thấp hoặc tượng đài, dùng dấu hiệu giao thông mặt đường, ban đêm chiếu sáng nhiều hơn…
- Đảm bảo tầm nhìn : tầm nhìn là nhân tố cơ bản an toàn ở nút. Trong phạm vi 0,6 – 2,0 m theo chiều đứng các chướng ngại vật cần được phát quang. Không được để xe đỗ gần nút, không để biển quảng cáo, dấu hiệu giao thông, cây trồng che khuất tầm nhìn.
- Đảm bảo cho các dòng xe cắt nhau theo một góc 90O hay gần 90O giúp người lái xe có thể nhìn tốt hơn, ước lượng tốc độ xe trên đường ngang chính xác hơn. Với góc giao như vậy, có thể giảm được chiều dài qua đường.
- Cần làm rõ vị trí các điểm xung đột để người lái xe hay người qua đường biết mà chú ý.
- Giảm nhỏ diện tích mặt đường ở nút để giảm thời gian xe chạy qua nút, bảo đảm an toàn cho người qua đường. Để khắc phục tình trạng này, có thể chia nút giao thông phức tạp thành một số nút đơn giản hơn như hình sau :
135 - Đơn giản hóa các đường xe chạy, giảm thiểu các điểm xung đột bằng nhiều biện pháp như : cho xe chạy 1 chiều, cấm rẽ trái, bịt đường nhánh, tách nút giao thông phức tạp thành một số nút đơn giản …
- Bố trí hợp lý các đảo giao thông. Không nên lạm dụng bố trí nhiều dễ làm lái xe mất phương hướng đồng thời mất mỹ quan.
- Đảm bảo chiếu sáng ở nút ban đêm : có tác dụng an toàn, tăng mỹ quan. Mức độ nguy hiểm của xe chạy ban đêm gấp 2 – 3 lần xe chạy ban ngày.