Đ Ể T À I: " VÂN Đ Ể C Ô N G NHẬN T R O N G LU ẬT Q U Ố C T Ế H IỆ N Đ,
Chuyên n g à n h : Luật quốc tế - Mã số: 50512
Của nghiên cứu sinh : V a n n P h a i - Công dân Cămpuchia H h ậ n xẽt c ủ a p h ả n biện 1: B ù i X u â n N h ự - T i ế n sỹ k h o a h ọ c
l u ậ t , p . c h ủ n h i ệ m k h o a l u ậ t q u ố c t ế - Đ ạ i h ọ c L u ậ t H à n ộ i
Q u ố c g i a - c h ủ t h ể c ơ b ả n v à p h ổ b i ế n c ủ a L u ậ t q u ố c tế , s o n g q u á t r ì n h h ì n h t h à n h , p h á t t r i ể n v à h o à n t h i ệ n n ó v ớ i t ư c á c h là m ộ t c h ủ t h ể c ó d ầ y đ ủ q u y ề n n ă n g t r o n g q u a n h ệ q u ố c t ế lại l à m ộ t v ấ n đ ề p h á p lý v ô c ù n g p h ứ c t ạ p t r o n g lý l u ậ n c ũ n g n h ư t r o n g t h ự c t i ễ n . N g h i ê n c ứ u v ấ n đ ề c ô n g n h ậ n t r o n g l u ậ t q u ố c t ế h i ệ n đ ạ i là m ộ t k h â u " đ ộ t p h á "
t r o n g v ấ n d ề k h ẳ n g đ ị n h q u y ề n n ă n g c h ủ t h ể c ủ a m ộ t q u ố c g i a v à m ặ c d ù v ấ n đ ề c ô n g n h ậ n d ã s ớ m h ì n h t h à n h t r o n g l u ậ t q u ố c t ế n h ư m ộ t c h ế đ ị n h p h á p l u ậ t , t r u y ề n t h ố n g , s o n g t u ỳ t h u ộ c v à o t ừ n g t h ờ i k ỳ l ị c h s ử p h á t t r i ể n c ủ a m ỗ i q u ố c g i a , m ỗ i c h ế đ ộ ở k h u v ự c n à y h o ặ c k h u v ự c k h á c h a y là ở b ì n h d i ệ n t r ê n t o à n c ầ u t h ì c h ế đ ị n h c ô n g n h ậ n t r o n g l u ậ t q u ố c t ế v ẫ n l u ô n p h á t t r i ể n đ ể đ á p ứ n g v ớ i s ự t h a y đ ổ i , b i ế n đ ổ i c ủ a t h ế g i ớ i h i ệ n đ ạ i .
Việc nghiên cứu sinh Vann Phai chọn đề tài nghiên cihi " Vấn
đ ề c ô n g n h ậ n t r o n g l u ậ t q u ố c t ế " l à r ấ t t h i ế t t h ự c v à c ó ý n g h ĩ a k h o a h ọ c l ớ n t r o n g b ố i c ả n h t h ự c t i ễ n c á c h m ạ n g c ủ a b a n ư ớ c Đ ô n g d ư ơ n g
ị
v à n h ấ t là v ậ n d ụ n g v à o q u á t r ì n h c ô n g n h ậ n C ã m p u c h i a là r ấ t t h ự c t ế . Đ à y là m ộ t l i n h v ự c c ó t h ể n ó i l à c h ư a c ó ai n g h i ê n c ứ u m ộ t c á c h
nghiêm túc và hệ thống. Ngoài ra, hơn bao giờ hết việc tìm kiếm một con đường để nâng cao vị thế của Cămpuchia trên trường quốc tế cũng nói lên tính cấp thiết và quan trọng của đề tài mà tác giả luận án đã nhận thấy là rất cần thiết trong những năm tham gia công tác ngoại giao của minh.
Tác giả luận án đã sử cỉụng các phương pháp nghiên cứu khoa học một cách hợp lý , vận dụng sáng tạo các quan niệm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để đánh giá khách quan các quá trình vận động của các quan hệ quốc tế ở khu vực và trên thế giới nhằm làm sáng tỏ các quan điểm về độc lập chủ quyền và bình đẳng cũng như không can thiệp nội bộ giữa các quốc gia của Cămpuchia với các nước Đông dương. Hơn nữa các phương pháp lịch sử, so sánh , thống kê, hệ thống và suy diễn được tác giả sử dụng nhuần nhuyễn trong các chương, các mục, tạo nên độ uyển chuyển giữa các phần một cách mạch lạc, lôgíc.
Với sự làm việc nhiệt thành và nghiên cứu nghiêm túc, tác giả luận án đã có những thành công nhất định và đóng góp tích cực vào kho tàng lý luận và thực tiễn pháp luật quốc tế ở Việt nam và khu vực bởi lẽ đây có thể nói là công trinh chuyên khảo đầu tiên về vấn đề công nhận trong luật quốc tế ở Việt nam cũng như ở Cămpuchia trên cơ sở phát triển các quan điểm về công nhận truyền thống trước đây ở các nước tư bản phát triển và các nước xã hội chủ nghĩa ( cũ) vào
h o à n c ả n h c ụ t h ể t r ê n t i n h t h ầ n d ổ i m ớ i tư d u y . H ơ n n ữ a s ự p h á t t r i ể n c á c q u a n đ i ể m t r ê n t á c g i ả đ ã c ó n h ữ n g p h ê p h á n v à c á c h t â n m ộ t c á c h h ọ p lý s á n g t ạ o p h ù h ợ p vớ i s ự p h á t t r i ể n c ủ a x u h ư ớ n g h i ệ n n a y t r o n g v i ệ c c ơ c ấ u h ọ p t á c q u ố c t ế t r o n g q u á - t r ì n h h ộ i n h ậ p v à p h â n b ố t ư ơ n g q u a n l ự c l ư ợ n g m ớ i h o à n t o à n t r ê n t i n h t h ầ n đ a p h ư ơ n g h o á v à đ a d i ệ n h o á q u a n h ệ q u ố c t ế . T r ê n c ơ s ở đ ó n g ư ờ i v i ế t đ ã r ú t r a đ ư ợ c n h ữ n g k i n h n g h i ệ m q u ý b á u t ừ t h ự c t i ễ n c ô n g n h ậ n q u ố c g i a v à c h í n h p h ủ m ớ i t r o n g t h ự c t i ễ n c ủ a C ã m p u c h i a , đ ư a r a c á c k i ế n n g h ị , c á c g i ả i p h á p t ì n h h u ố n g h ợ p lý v à h ữ u í c h t r o n g v i ệ c n â n g c a o vị t h ế c ủ a C ă m p u c h i a t r ê n t r ư ờ n g q u ố c t ế . Đ â y l à k ế t q u ả c ó ý n g h ĩ a q u a n t r ọ n g v à l à đ ó n g g ó p k h ô n g n h ỏ c ủ a l u ậ n á n t h e o h ư ớ n g đ ổ i m ớ i v ề q u a n n i ệ m c ô n g n h ậ n q u ố c t ế v à c ầ n c ó c h í n h s á c h đ ố i n g o ạ i t h í c h ứ n g t r o n g c á c đ i ề u k i ệ n m ớ i h i ệ n n a y
L u ậ n á n đ ã g ó p p h ầ n v à o v i ệ c n à n g c a o n h ậ n t h ứ c v ề p h á p l u ậ t q u ố c t ế c ũ n g n h ư vai t r ò t í c h c ự c c ủ a n ó t r o n g v i ệ c h o ạ c h đ ị n h c h í n h s á c h d ố i n g o ạ i c ủ a q u ố c c i a n h ấ t là đ ố i với C ă m p u c h i a ; t ạ o n ề n t á n g k h o a h ọ c c h o v i ệ c k i ế n g i ả i c ũ n g n h ư đ ề x u ấ t c á c g i ả i p h á p c h o đ ư ờ n g lố i đ ố i n g o ạ i c ủ a q u ố c g i a t r ê n t r ư ờ n g q u ố c t ế ; n â n g c a o n h ậ n t h ứ c c ủ a c á n b ộ n g o ạ i g i a o . N g o à i ra l u ậ n á n c ò n là m ộ t n g u ồ n tài l i ệ u q u í g i á c h o v i ệ c t h a m k h á o , b i ê n s o ạ n c á c b à i g i ả n g ở b ậ c đ ạ i h ọ c c ũ n g n h ư c á c c h ư ơ n g t r ì n h t ậ p h u ấ n c á n b ộ n g o ạ i g i a o v ề v ấ n đ ề c ô n g n h ậ n
t r o n g luật q u ố c t ế .
L u ậ n á n đ ư ợ c c ơ c ấ u b ở i 3 c h ư ơ n g vơi 1 7 5 t r a n g đ á n h m á y t r ì n h b à y s ạ c h đ ẹ p . V ớ i m ộ t n ộ i d u n g p h o n ơ p h ú , c á c k h á i n i ệ m , s ự d i ễ n
g i ả i , p h â n t í c h v à k ế t l u ậ n r õ r à n g s o n g c ò n m ộ t đ ô i c h ỗ c ó t í n h ch;
k ế l ể v ề l ị c h s ử h ơ i d à i , s a đ à n ê n l à m g i ả m t í n h p h á p lý c ủ a n ó n h ư ti<
1.2 gồm 45 trang song tiết 1.3 chỉ có 2 trang. Hiện tại, luận án. chứn minh rằng chế định công nhận trong luật quốc tế là tập hợp các qu phạm tập quán quốc tế nhưng việc lý giải cặn kẽ tại sao giữa các quố gia lại chưa thể ký kết các điều ước về vấn đề này ? hoặc việc phá điển hoá vấn đề này cho tới nay vẫn chưa được quan tâm đúng mức Nếu tác giả làm sáng tỏ vấn đề này thì luận án có tính thuyết phục V
tính khoa học cao hơn nữa.
Tác giả luận án đã có 2 bài viết đăng trên tạp chí quốc gi Cãmpuchia có nội dung liên quan chặt chẽ tới dề tài này, mỗi bài_đề phán ánh những phần của luận án và độc lập với nhau.
Tóm lại, luận án đã đáp ứng đáy đủ các yêu cầu của một luận ár tiến sỹ. Các thiếu sót nhỏ nêu trên không làm ảnh hưởng lớn tới kế quả nghiên cứu . Bản tóm tát luận án đã phản ánh trung thành như mộ
luận án thu nhỏ, xúc tích và gọn gẽ
Hà nội, ngày 09 tháng 06 năm 200\
Người viết nhận xét
TS. Bùi Xuân Nhự
4
I
Ha Nội. iiiỊUY 17 -.'-2000
NHÂN XÉT LUẬN ÁN TIÊN s ĩ LUẬT HỌC' CỦA NGHIÊN cúu SÍNH VANN PHAL.
CỒNCÌ DÂN CAMPƯCHIA v ề đ ề t à i
VẨN ĐỂ C Ô N G NHẬN TRO N G LUẬT QUỐC T Ể H IỆN ĐAI C l i u y è n n g à n h L u ậ t q u ố c tế. m ã s ố 5 . 0 5 . 1 2
TS. Nguyễn Vãn Luật
\ (UI p ììò n v C h in h I>hu C H X H C N \ iệt N a m
(Phàn biện 2)
Á
Tinh cấp thiết, thòi sự; ý nghĩa khoa học và thực tiéìi cùa đè tài
Đè tái luận án [lèn sì cua nghiên cứu sinh Vann Phai có ý nghĩa lớn về mặt l\ luận và thực tiẻn pháp luãr quốc tế. đặc biệt (như chính [ác 2Ìa nhận
\ é n rrontí diêu kiện phát triển quan hệ hợp rác qnóc tẽ. tiên hành các hoạt dộiìiĩ liọi lìhập khu \'ƯC và toàn cáu. Qua thực, ý nghía cua vấn đề CÓI12 nhặn được đặt ra nea\ ca trong tnrờna hợp Tru na Quốc. Hổim CỎ112. Đài Loan đéu là thành N lén chinh thức cua Diễn đàn Hợp tác Kinh tẽ Cháu A - Thái Bình cịựơní ịAPEC); huv ca Trung CỊUOC và Đài Loan dếu tiên hành đàm phán 2ĨLÌ nhập To -hức Thương mại Thè 2ÌỚÌ |W T0).
Còn thời sư hơn hơn thè. ván đề cóng nhận đana phát binh sán liên với các XLI hơớim đỏi lặp - liên kẽt và phàn rà cua nhiều quốc iíia trẽn thè giói, nhu' các lự kiện đối với Liên x ỏ . các nước Liên minh Cháu Au. Liên bang Nga - Belaiutsia. Đ ỏns Timo. Nam Tư và Coxovo. vấn dề xây cỉựna Nhà nước Pnlextin độc lập...
Đỏi với Campuchia. Việt Nam. ván để còng nhận quòc tè [rong toàn bộ
l ị c h SU' c u a m ỗ i n ư ớ c c à n a rất đ ặ c b i ệ t , p h o n s p h ú . v ừ a rãt h ; ụ vẽ n g h i ê n c ứ u l\ luận. Mía rát thời sự vế thực tiền.
Vé bo c u c lu ậ n án
ĐỎI _’hièu với phạm vi được tác ưiá aiới hạn (2Ìái LỊiiyét nhimg vãn đé cơ han cua dế rãi vé mật lv luận pháp luãt quoc tè - ĩr.4) (hi bo cuc luân án là
Iii/I> /v.
Vé p h ư m ig pháp Iig h ié n cint
Uu diêm nòi bàf về phưcms pháp nshiẻn cứu của luận án là tác gia nơhièn cứu những vấn'để lý luận cơ ban về cõng nhận trong pháp luật quóc tẻ luòn ưỡn liên với ỉhực nén. lập luạii một cách có phé phán trẽn C(T sớ một lạp
n ư ờ n x c h in h rri c ó rinh c h iê n đ â u cua. niộr nhún s i n h (/Him r õ r à n “ . (ÍÚH“
tỉủn. Khăns định rằns cách’tiếp cận những vấn đề cơ bản của chê định còng nhãn rrons trang thái động (trong SƯ vẠn độns. phát triển khòng ngừns cua các quan hệ quòc rè. trons sư xuất hiện và thay đối của các chiều hướng mới.
các đậc thù cua tìms ăiai đoạn cua luật qiiòc rê và chẽ định còng nhận - tr.65)
là l i t n m t o à n ĩ h n x ế t Ị ì h u c .
Vỏ n o i d u n g lu a n án
Nội dung luận án đé cập và siai quỵết tập nung vào nhữnơ vấn để 1Ý luận
cơ ban c u a chẽ đị n h CÒI12 nhận t r o n 2 pháp luật q u ốc rè (khái n iệ m , đối tượng,
các rhẽ loai, các hình thức, các phirơnơ thức còns nhận - Chươns II: vấn đề hiệu qua cua chè định CÒH2 nhận - Chương III). Để siái quyết các vấn đề này.
tác 2Ía đã tòng hợp. khái quát một cách có hệ ỉliõnu. với rư hẹn pìiottu phú. có sứi ỉhnxer pììục vé tình hình 1Ý luận và thực tiễn Cỏn2 nhận từ năm 1997 đẽn na\ - Chircms I).
ĐÓ11S 2Óp mới cua luận án đươc thể hiện chú yếu ớ mộr số nội duna sau d á \ :
♦ Phát hiện, dặt ván dé. và bước đáu giai quyết vấn dề còns nhận irontí điêu kiện mới cua tình hình quan hệ quốc rè và pháp luật quốc rế. tro na
\u lurớns toàn càu hoa. khu vực hoá (kinh tế), với sự phò cặp của các nguyên tãc hợp tác và khỏiiiĩ phân biệt đối xứ trong quan hệ quốc tế (tr.66).
♦ Trình bàv. lập luận đá\ diu lv 2Íái dưới ánh sáns của pháp luật
CỊLIỎC tẻ một cá c h có hệ t h ỏ n s vé vấn đề CỎI12 nh ận đối với C a m p u c h i a . Tác
iiia chịu anh hướng. riếp thu và chia sè rinh thán khoa học vé một sò vấn đề nội bó cua Campuchia với nsài Hun Sen trona Luận án tiên s"í cun Ong " Tính dặc thù cua quá trình Cách mans Campuchia".
♦ Lan đâu tiên clnt vấn đề về mối liên hệ mật thièt 2Ììra chè định CỎI12 nhận tron2 luật quốc tế với nsành Luật Nhà nước và pháp luât. với chẻ định hình thức tỏ chức Nhà nước ưr.65): Tuv rã 112 rác 2Ìá chưn phân tích cu
ihé mối quan hệ nhv.
Vé hình thức cua lỉian án
Tòi xin bàv to sư khâm phục và kính trọns cua mình đói với tác gia. một người nước ngoài, giói tiếnsi Việt, năm rất vững ngừ pháp tiêng Việt, đươc thể hiện băng luân án.
Luận án dirợc trình bày đẹp. lịch sự. nghiêm túc.
Trong một sỏ ít trang, có một sò lỏi đánh máy.
íVíòi so vấn (ỉé cấn dươc tác gici gidi đáp
1. Tác 2Ĩa kẽr luận ràng: " Sư còng nhận nong Luật quốc tế hiện nay được hièn như là hành vi pháp IÝ chính trị cua quốc gia còns nhận dưa trên nén rang các dỏng cơ nhất đinh (mà chu yếu là độnơ cơ chính trị. kinh tế.
quốc phòng... ) nhàm xác nhân sư rón tại cua một thành viên mới trong cộno đổna quốc tẻ. khắna dịnh lai quan hệ cua quòc 2Ía CÒH2 nhận đòi với chính sách, chẻ độ chính tri. kinh tẽ.. . cua thành viên mới này. và đổns thời thòng qua hành vi pháp K-chính trị dó mà quõc gia còna nhận thê hiện ý định hoặc
sự 1710112 m u ô n được rhiẻt lập q uan hệ bình thirỡns và ỏn định với thành viên
mới cua 0Ộ112 (.10112 quòc tẻ 110112 nhiều lình vực khác nhan cua cuộc Sống”
(Két luận chươns 2. n . 1 29).
X in lưu V rân2 đề tài luận án cua tác 2ia là "V ãn để CÒI12 nhân tronơ luật (.ỊL1ỎC té hiện đại". \ ụy \'(ii trò. “ iii rrị n ia lu ạ ỉ I/IIÕC re lỉói với vãn (1ê r ó n “
nhạn <./U('n ỊỊÍii. i'ó)iịỊ nhọn chinh Ịilm lìhư rht' nủo?
Theo eluine toi. nhất thiẽt phai dặt van đế CỎI12 nhân tréiì cơ sò pháp
htat (ỊUOC tư.
2. Tác £Ía chãp thuận quan ctièm cua mộr số nhà khoa học và kháns định rã 11 tí " ò’(/// choỉ lỉn h ỉhựi I //(/ I'//(' ilịnii I'õnii Iilnì/I i/iKH re nsàv na\ là CÒ1Ì2
nhãn chu thẻ cua luật quốc tẽ" (tr. 66). Nhims tai trang 64 luận án. Vann Phai định nshìa: " ché tỉinh fõiii> nhận Í/IIÒI té dược liiéii lờ rõ)i“ ílie Iiliữiiy 1/iii
Ịtliụni plìúp huìr i/iiot té khá đặc biệt điếu chinh nhữns quan hệ xã hội liên quan đèn sự xuất hiện mọt thực thê mới. chú yếu là quốc 2Ía và chính phu mới được thành lập. hoặc đai diện cua các chính phu mới cán thiêr đèn sự cỏns nhận quốc té đó".
V ậ \ vé lõ iiic. theo quan diêm cua tác sin thì liệu có rhé hoán vị thành một khăng định rã 112 Bii/I chới tìich rhực cua ỈÓIIỊÌ rliL' Iiliữii" 1/111 phạm pììãp liu it t/iiõi rớ khá dặc biệt điéu chinh những quan hệ \ã hội .. .\ủ côiiiỉ nhạn ch u ỉln ' rim lin iỉ i/u ò i ft' °
3. Tác sin viét "Sự xuất hiện cua một chu thè cua pháp luật quóc tè nói chung và sự thành lập quốc 2Ìa nói riêng được xem như một sư kiện tư nhiên, khòna phu thuộc vào pháp luật quóc tẻ và khóns bị pháp luật quóc tế chi phối" (tr.83). \ ợy HỊịii\ẽn ĩủc lỊiixẽn ilim rộc íự (Ịiiyếỉ nonỵ liiụt I/IIÓC ré mù rác
“1(1 ( l ã íỉé r ạ p ỉ r o i i “ ỉ a ạ i i Ú II c ó V i i i t r ò . Ị ị i á rrị n h ư t ì ì é Iìủ (> d ố i v ớ i v i ệ c ỉ h à i i h
/ ( / / > m ó t I/ I H H ư / ( / 1)101, n i ộ ỉ c h i n h p h ũ m ớ i ?
4. Liên quan đèn hiệu qua cua sự còng nhận, có vấn đề ìiạit i/uci cua v i ệ c
khón“ ('ÒDiỊ Iihíĩìi. Xin rác 2Ĩa cho biêt quan điểm cua mình: một chinh phu
mới dược ỉlià n li lập. Iilnru“ i lnía tlưựi ikhõnỵ được) CÓII“ nliạn thì có phcii
( I i ị i i t r á c h n h iệ m />//<//> l u ậ t i / i i õ i ' “ i a l ờ t r á c h I/IIO C ré vẽ h o ạ t (1ỘIIX l ú a m ì n h
I m x k l u u i^ ° w S(/ÍJ°
Ban Tóm tãt luân án cua Vann Phai phan ánh trung thành nội dung cơ ban luận án cua tác 2Ía. Luân án đáp IÌT12 yêu cáu của một Luận án Tiến sĩ./.
Kel luaiì
VÀN PHUNG CHĨ NH PHU
\l'h i iIi ụ i i i h ữ L \ ' I i i i i TS .\:Ịịiixen \ (ÌII Luật.
\ II riinni" \ ụ C i h ró chí(\ Kinh /V íỊiiot ỉ t j \ H C H
K/T Bọ mrơne Chu nhiệm VPCP phó Chu nhiệm
Nguyên Vãn Luạt
T râ n Quòc Toán