Từ khái niệm về hợp đồng, các đặc điểm của hợp
đồng cũng nh vai trò của hợp đồng đã trình bày ở phần một của chơng một cho ta thấy các quan hệ về hợp đồng tồn tại trong nhiều lĩnh vực khác nhau: từ lĩnh vực kinh doanh, linh
vực dân sự, lao động, tín dụng và khoa học công nghệ. Điều này cho thấy quan hệ hợp đồng có phạm vi rất rộng. Quan hệ hợp đồng có thể chỉ là các quan hệ rất đơn giản nh việc mua bán hàng hoá đơn gian của đời sống dân sự hàng ngày(trong những trờng hợp này, các hợp đồng thờng chỉ là hợp đồng bằng lời nói) tới các hợp đồng có nội dung rất phức tạp bao gồm nhiều chủ thể tham gia, nội dung lớn với nhiều bộ phận khác nhau đẻ thực hiện các nội dung công việc đã thoả
thuận trong hợp đồng (trong trờng hợp này, các hợp đồng th- ờng là hợp đồng thơng mại, hợp đồng xây dựng BTO, BOT, BT, hay các hợp đồng mua bán hàng hoá xuất nhập khẩu). Để bảo đảm các quan hệ hợp đợc phát triển đúng mục đích và yêu cầu của nhà nớc cũng nh quan hệ hợp đồng đợc ký kết và thực hiện trên nguyên tắc bình đẳng và tự nguyện của các bên, bảo đảm lợi ích cũng nh nghĩa vụ cho các bên tham gia ký kết thì quan hệ hợp đồng cần thiết phải có sự điều chỉnh của pháp luật. Do tính chất đa dạng của hợp đồng là tồn tại trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội chính dẫn tới các quy định pháp luật do nhà nớc ban hành
để điều chỉnh các quan hệ hợp đồng cũng tồn tại trong nhiều ngành luật khác nhau, trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau. Bộ luật Dân sự là văn bản pháp luật chứa dựng nhiều quy định nhất về hợp đồng, đây cũng là văn bản quy định luật chung về hợp đồng. Bên cạnh Bộ luật Dân sự, luật Thơng mại, Luật Điện lực, Bộ luật Lao động…
cũng quy định về vấn đề hợp đồng và chúng đợc áp dụng cho các hợp đồng chuyên ngành. Nh vậy, đối với nhiều nhóm quan hệ có tính độc lập sẽ hình thành một ngành luật riêng:
ví dụ, quan hệ lao động sẽ đợc điều chỉnh bởi Bộ luật Lao
động, các quan hệ dân sự sẽ đợc điều chỉnh bởi Bộ luật Dân sự… Đối với các quan hệ hợp đồng xuất hiện trong nhiều lĩnh vực khác nhau và thể hiện ở nhiều dạng quan hệ khác nhau (quan hệ dân sự, quan hệ thơng mại…) dẫn tới pháp luật về hợp đồng cũng rất đa dạng và tồn tại trong nhiều văn bản pháp luật khác nhau(Bộ luật Dân sự, luật Thơng mại, Luật bảo hiểm, luật Điện lực…). Từ những nội dung đã phân tích nh trên, ta có bớc đầu hình dung pháp luật về hợp đồng là hệ thống các quy định do Nhà nớc ban hành để điều chỉnh các quan hệ về hợp đồng. ở Việt Nam, do tính chất riêng biệt của quan hệ hợp đồng tồn tại trong nhiều nhành nghề khác nhau, nhièu lĩnh vực khác nhau mà Quốc hội của nớc Việt Nam sẽ không ban hành văn bản pháp luật quy định riêng biệt về hợp đồng. Các quy định pháp luật về hợp đồng của nớc ta tồn tại trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau. Ngoài các quy định chung về hợp đồng trong Bộ luật Dân sự có thể tìm thấynhững quy định về từng hợp
đồng cụ thể trong các văn bản khác nhau nh: Luật Thơng mại, Luật Kinh doanh bảo hiểm... Các hợp đồng trong những lĩnh vực khác nhau sẽ do pháp luật chung về hợp đồng kết hợp với pháp luật chuyên ngành điều chỉnh. Chẳng hạn, hợp đồng th-
ơng mại sẽ do Bộ luật Dân sự và Luật Thơng mại điều chỉnh;
hợp đồng lao động sẽ do Bộ luật Lao động điều chỉnh... Khi nói tới pháp luật về hợp đồng, nhiều ngời có quan điểm rằng phải tách riêng từng loại hợp đồng riêng biệt. Chẳng hạn, hợp
đồng dân sự sẽ có những nội dung và đặc điểm khác với hợp đồng trong kinh doanh, hợp đồng thơng mại khác với hợp
đồng lao động…
Tuy nhiên, để cho hợp đồng đợc ký kết giữa các chủ thể đợc thực hiện có hiệu quả và bảo đảm đợc sự quản lý của nhà nớc thì nhà nớc ban hành nhiều quy phạm pháp luật
để áp dụng trong việc cụ thể hóa các vấn đề của hợp đồng.
Nh vậy, pháp luật về hợp đồng bao gồm một hệ thống các văn bản pháp luật khác nhau, trong mỗi văn bản pháp luật đó sẽ bao gồm nhiều điều luật quy định cụ thể hóa các nội dung của hợp đồng, định hình các quy tắc xử sự của các bên tham gia quan hệ hợp đồng. Từ đó ta có thể kết luận pháp luật về hợp đồng nh sau: Pháp luật về hợp đồng là một hệ thống các quy tắc xử sự, do các cơ quan nhà nớc có thẩm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện nhằm bảo vệ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan trong hợp đồng.