Thực tiễn thực hiện chức năng, thẩm quyền giám sát việc thực hiện pháp luật của cơ quan hành chính nhà nớc của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ở tỉnh Vĩnh Phúc thời gian qua đã đi vào nề nếp và hiệu quả. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã ban hành Quy chế về hoạt động của Đảng - Đoàn, của Thờng trực, các ban, tổ đại biểu và Văn phòng Hội đồng nhân dân. Cơ sở để Hội đồng nhân dân ban hành Quy chế này căn cứ vào Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003 và Quy chế hoạt động của Hội
đồng nhân dân đợc ủy ban thờng vụ Quốc hội ban hành năm 2005. Những văn bản này đợc Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc xác định "vừa là cơ sở pháp lý vừa là định hớng cho hoạt động của Hội đồng nhân dân" [47, tr. 4]. Việc ban hành Quy chế về hoạt động của Đảng - Đoàn, của Thờng
trực, các ban và tổ đại biểu, Văn phòng của Hội đồng nhân dân đã tạo cơ sở pháp lý giúp cho Hội đồng nhân dân khắc phục tình trạng hoạt động thiếu đồng bộ, mỗi nơi làm một cách nh trớc đây. Đặc biệt, cùng với các luật tổ chức và các văn bản pháp luật có liên quan, quy chế đã tạo điều kiện thống nhất các hoạt động giám sát của ba cấp Hội đồng nhân dân, làm cho hệ thống cơ quan dân cử ở Vĩnh Phúc
đi vào nền nếp. Qua đó, hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đối với ủy ban nhân dân và các cán bộ, công chức trong ủy ban nhân dân trở nên rõ ràng hơn, trách nhiệm hơn. "Luật và quy chế đã giúp hoạt động của giám sát trở lên sinh động, hiệu quả và thiết thực, nhận đợc sự quan tâm và ủng hộ của d luận và đông đảo cử tri. Hoạt động giám sát đang là điểm nhấn quan trọng trong hoạt động của Hội đồng nhân dân" [47, tr. 4]. Thực tiễn hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng do Hội đồng nhân dân các cấp ở tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện thời gian qua đã có nhiều tiến bộ. Điều này thể hiện trong việc triển khai thực hiện chức năng giám sát đối với cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng, Hội
đồng nhân dân luôn xác định rằng hoạt động giám sát hoạt
động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở
địa phơng đóng vai trò quan trọng tác động sâu sắc đến không chỉ hoạt động của Hội đồng nhân dân mà còn đối
với ủy ban nhân dân và chất lợng hiệu quả hoạt động của cả
tỉnh Vĩnh Phúc. Hội đồng nhân dân các cấp của tỉnh Vĩnh Phúc luôn bám sát Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân, Thờng trực Hội đồng nhân dân, các ban Hội
đồng nhân dân chủ dộng xây dựng chơng trình, kế hoạch giám sát cho từng năm. Sau khi xây dựng chơng trình, kế hoạch giám sát, Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã
giành thời gian xứng đáng cho việc chuẩn bị giám sát và coi
đây là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến kết quả giám sát. Việc triển khai hoạt động giám sát hoạt
động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở
địa phơng luôn đợc chú trọng tới việc mở rộng thành phần giám sát đối với các cơ quan hữu quan. Việc mở rộng thành phần giám sát giúp cho hoạt động giám sát đối với cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng có chiều sâu, kết quả
giám sát cũng khách quan hơn và quá trình thực hiện kiến nghị sau giám sát cũng đồng bộ hơn. Bên cạnh đó, để các kết luận giám sát đợc thực hiện nghiêm túc, tinh thần của các
Đoàn giám sát là "theo đến cùng", nếu các đối tợng chịu sự giám sát không thực hiện hoặc thực hiện không đến nơi đến chốn thì ngoài việc đôn đốc, Hội đồng nhân dân còn báo cáo kết quả giám sát đó trớc Hội đồng nhân dân.
Việc thực hiện hoạt động giám sát đối với cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng đợc Hội đồng nhân dân
các cấp tỉnh Vĩnh Phúc nhận thức rằng giám sát không phải là "bới lông tìm vết" mà giám sát nhằm phát hiện cả những cái sai, cái bất hợp lý trong các văn bản quy phạm pháp luật của ủy ban nhân dân để kịp thời sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với điều kiện thực tế, đáp ứng yêu cầu của đời sống và phù hợp với tình hình của địa phơng. Kết quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện trong năm 2005 và 6 tháng đầu năm năm 2006 đã cho thấy hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng đã thu đợc nhiều kết quả
tốt. Kết quả thực hiện hoạt động giám sát năm 2005 cho thấy Thờng trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh đã cơ bản hòan thành chơng trình giám sát năm 2005.
Các cuộc giám sát đảm bảo đúng theo quy
định. Thông qua hoạt động giám sát đã giúp các cơ
quan chịu sự giám sát phát huy những thành tích, khắc phục những vấn đề còn tồn tại. Việc thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh từ đầu nhiệm kỳ 2004 - 2009 tới nay đã đợc ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức triển khai tích cực, nhiều nghị quyết đã đi vào cuộc sống phát huy hiệu quả [17, tr.
1-2].
Đánh giá chung về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc 6 tháng đầu năm 2006 cho thấy:
Hoạt động giám sát đã có những cải tiến về quy trình, hình thức giám sát, tăng cờng hoạt động giám sát hớng về cơ sở, giám sát trực tiếp tại cơ sở, những nơi làm tốt, làm cha tốt, gắn trách nhiệm đại biểu Hội đồng nhân dân với hoạt động giám sát của Thờng trực Hội đồng nhân dân, các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh. Thông qua giám sát, các cơ quan chịu sự giám sát phát huy đợc những thành tích, khắc phục đợc những vấn đề còn tồn tại; mặt khác còn giúp các ban của Hội đồng nhân dân tỉnh có thêm thông tin làm cơ sở nâng cao chất lợng báo cáo thẩm tra, đại biểu Hội đồng nhân dân có thêm cơ
sở trong việc thảo luận và giám sát tại kỳ họp [18, tr.
1-2].
Bên cạnh những kết quả đạt đợc, Báo cáo hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc năm 2005
đã khẳng định hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở tỉnh Vĩnh Phúc vẫn còn những tồn tại nh sau:
- Việc thực hiện Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân còn lúng túng, vớng mắc khi thực hiện hoạt động giám sát theo quy định. Kết quả giám sát trên một số lĩnh vực cha đáp ứng đợc yêu cầu, nhiệm vụ thực tế đang đặt ra nhng lĩnh vực tài chính, ngân sách, xây dựng cơ bản, quản lý đất đai... Hoạt động giám sát ít nhiều vẫn mang
tính hình thức, hiệu quả cha cao, cha đi sâu giám sát vào từng lĩnh vực cụ thể.
- Việc tổ chức triển khai giám sát tập trung chủ yếu ở Thờng trực, Trởng, Phó các Ban Hội đồng nhân dân và một số thành viên hoạt động tích cực. Hoạt động giám sát của các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh còn ít; khi tiến hành giám sát, một số đại biểu có biểu hiện né tránh, nể nang. Việc thu thập thông tin để chuẩn bị nội dung giám sát cha sâu nên hiệu quả giám sát cha cao, chất lợng các kiến nghị, đề xuất, yêu cầu sau giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng còn chung chung. Việc đôn đốc, theo dõi kết quả thực hiện kết luận sau giám sát của Thờng trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh cha thờng xuyên, thiếu sâu sát.
- Phạm vi và yêu cầu giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh rất rộng nhng lực lợng triển khai còn mỏng, thời gian tham gia đoàn giám sát cha đợc các địa biểu bố trí một cách thỏa đáng. Địa bàn giám sát chủ yếu lựa chọn một số cơ quan, đơn vị trọng điểm, cha tổ chức đợc nhiều hình thức giám sát về một nội dung trên địa bàn toàn tỉnh. Một số nội dung trong chơng trình giám sát cha đợc triển khai thực hiện đầy đủ, do điều kiện thời gian, lực lợng giám sát, có nội dung cần đợc điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực hiện ở địa phơng.
- Các sở, ngành đợc mời tham gia đoàn giám sát nhng bố trí ngời tham gia không đúng thành phần. Có đơn vị chịu sự giám sát việc chuẩn bị báo cáo cha đầy đủ, hoặc nội dung báo cáo không phản ánh đúng theo yêu cầu của
đoàn giám sát. Việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát còn chậm.
Về hoạt động của các ban của Hội đồng nhân dân trong việc thực hiện hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở tỉnh Vĩnh Phúc
đã nhiều kết quả đáng ghi nhận. Năm 2005, hoạt động giám sát của Ban Pháp chế Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc
đã thực hiện đúng chơng trình, kết hoạch đã đặt ra và có nhiều đổi mới. Nội dung giám sát có sự lựa chọn, cân nhắc.
Trớc khi xây dựng chơng trình giám sát, Ban đã tiến hành thu thập tài liệu, nghiên cứu các văn bản liên quan đến đối t- ợng giám sát. Chơng trình và kế hoạch giám sát đều đợc gửi trớc cho các đối tợng chịu sự giám sát và các thành viên trong
đoàn giám sát. Các cuộc giám sát Ban thờng xuyên phối hợp với Thờng trực và các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, các đoàn thể nhân dân và các cơ quan hữu quan. Kết thúc cuộc giám sát, các Ban đều có báo cáo kết quả đến th- ờng trực Hội đồng nhân dân tỉnh và thông báo kết quả đến cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát về việc chấp hành chính sách, pháp luật, nêu rõ những việc đã làm đợc và cha làm đợc,
những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, đa ra các giải pháp kiến nghị với cơ quan đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ, sau giám sát các Ban phân công thành viên và chuyên viên giúp việc theo dõi, đôn đốc kết quả giải quyết kiến nghị và sau giám sát của các cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát. Ngoài chơng trình giám sát của Ban, Trởng, Phó Ban Pháp chế còn tham dự các chơng trình giám sát của Thờng trực và các Ban Hội đồng nhân dân tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh [17, tr. 3-4].
Với thực tế nêu trên, hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng tỉnh Vĩnh Phúc đã có sự vận dụng đúng các quy định của pháp luật về giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở tỉnh. Ngay kể cả những vấn đề luật và Quy chế cha có quy định song Hội đồng nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc và các Ban, Thờng trực Hội đồng nhân dân tỉnh đã có sự vận dụng linh hoạt và sáng tạo đảm bảo cho hoạt động giám sát tiến hành có hiệu quả nh việc phối hợp giám sát với các cơ
quan hữu quan, giữa các Ban và với đại biểu Quốc hội. Bên cạnh
đó, hoạt động sau giám sát mặc dù không đợc quy định cụ thể về trình tự, thủ tục thực hiện và quyền hạn cụ thể trong Luật và quy chế song Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban và Thờng trực Hội đồng nhân dân ở Vĩnh Phúc vẫn triển khai thực hiện một cách có hiệu quả trên thực tế, đảm bảo cho các
đối tợng giám sát phải thực hiện các kết luận và kiến nghị giám sát. Sự vận dụng này mặc dù đã có cố gắng song vì cha có quy định cụ thể trong Luật và Quy chế nên tiềm ẩn trong nó là nguy cơ tùy tiện trong cách vận dụng dẫn đến hoạt động giám sát thiếu thống nhất trong thực tế. Điều này cho thấy, trong thời gian tới, việc tăng cờng hoạt động giám sát của Hội
đồng nhân dân các cấp của tỉnh Vĩnh Phúc cần phải đợc gắn với việc hoàn thiện pháp luật về giám sát hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng. Đây thực sự là một yêu cầu mang tính thực tiễn cấp bách.