ơng do Hội đồng nhân dân thực hiện
Một trong những vấn đề quan trọng mang tính cấp bách hiện nay cần phải giải quyết đối với việc nâng cao chất lợng hoạt động giám sát cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng do Hội đồng nhân dân thực hiện là phải hoàn thiện cơ sở pháp lý của hoạt động giám sát. Trên thực tế, hiệu quả
hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân không thể nâng cao nếu chỉ cố gắng tăng cờng các điều kiện vật chất, năng lực đại biểu Hội đồng nhân dân mà không chú trọng tới việc hoàn thiện những quy định pháp luật về giám sát hành chính. Hơn thế nữa, trong thực tế hoạt động giám sát hiện nay, Hội đồng nhân dân đang thực hiện chức năng giám sát hành chính đối với cơ quan hành chính nhà nớc ở
địa phơng trong một môi trờng pháp lý thiếu sự quy định
đầy đủ và đồng bộ hay nói cách khác là cơ sở pháp lý về hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân đối với cơ quan
hành chính nhà nớc ở địa phơng còn nhiều hạn chế. Chính
điều này đang là nguyên nhân dẫn đến việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật, nghị quyết của Hội đồng nhân dân của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng cha đợc nghiêm chỉnh chấp hành. Việc kiểm tra, giám sát của Hội
đồng nhân dân vì thế cũng gặp nhiều khó khăn, trở ngại.
Chính vì lẽ đó, việc hoàn thiện những quy định pháp luật về hoạt động giám sát hoạt động hành chính của các cơ
quan hành chính nhà nớc ở địa phơng do Hội đồng nhân dân thực hiện cần tập trung vào những vấn đề sau:
Thứ nhất, bổ sung các quy định về giám sát của Hội
đồng nhân dân trong Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân theo quan điểm "các đạo luật ngày càng giữ vị trí trung tâm, trực tiếp điều chỉnh các quan hệ xã
hội" nh Nghị quyết 48/NQ-TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị (khóa IX) về chiến lợc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hớng đến năm 2020
đã xác định. Đây là một biện pháp có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lợng của hoạt động giám sát, cũng nh hoàn thiện hệ thống pháp luật. Từ đây cần bổ sung vào Luật những vấn đề sau:
+ Quy định rõ thẩm quyền giám sát của Hội đồng nhân dân; chức năng, nhiệm vụ giám sát, đối tợng giám sát của Hội đồng nhân dân, Thờng trực Hội đồng nhân dân, các Ban của Hội đồng nhân dân và đại biểu Hội đồng nhân
dân. Sự phân định chức năng này nhằm mục đích khắc phục sự chồng chéo về thẩm quyền và đối tợng giám sát giữa các cơ quan có chức năng giám sát đối với cơ quan hành chính nhà nớc nh chức năng thanh tra, giải quyết khiếu nại tố cáo của ủy ban nhân dân, Thanh tra Chính phủ, Giám sát của Tòa án.
+ Phân định rõ thẩm quyền giám sát của các Ban của Hội đồng nhân dân các cấp, nhất là thẩm quyền của các Ban có lĩnh vực giao thoa để khắc phục tình trạng chồng chéo trong giám sát vì các đối tợng giám sát rất có thể vừa là
đối tợng của nhiều Ban. Việc phân định này sẽ bảo đảm đ- ợc minh bạch trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các Ban trong hoạt động giám sát. Luật càng quy định càng rõ về phạm vi, thẩm quyền giám sát thì việc thực hiện giám sát càng trở nên khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan và tránh đợc sự phân công, điều phối mang tính chất chủ quan giữa các cơ quan cùng chung một vấn đề, một lĩnh vực giám sát.
+ Trình tự giám sát cũng nh hậu quả pháp lý của hoạt
động giám sát do Hội đồng nhân dân thực hiện cũng phải
đợc quy định một cách cụ thể và rõ ràng, trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng trong hoạt động giám sát phải đợc xác định dới hình thức các quy định pháp luật để sau khi có kết quả giám sát, trách nhiệm của đối t- ợng giám sát đợc xác định một cách khách quan và chính xác
theo luật. Việc quy định cụ thể này sẽ tránh đợc tình trạng kỷ luật và trách nhiệm của đối tợng bị giám sát không đợc
đặt ra sau khi có kết luận giám sát.
+ Luật phải quy định tất cả các cuộc kiểm tra, giám sát do Hội đồng nhân dân thực hiện phải đợc báo cáo bằng văn bản trong đó có các kiến nghị cụ thể trình lên Hội đồng nhân dân trong các phiên họp toàn thể đồng thời gửi các cơ
quan hành chính nhà nớc ở địa phơng là đối tợng của cuộc giám sát. Bên cạnh đó, thời hiệu, thời hạn và trách nhiệm xem xét, xử lý các báo cáo của các ban Hội của đồng nhân dân nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.
+ Luật cần quy định hình thức giám sát của Hội đồng nhân dân, Thờng trực Hội đồng nhân dân và sự phân công theo dõi, đôn đốc việc chấp hành các quyết định xử lý sau các cuộc giám sát, nhất là đối với các lời hứa của đối t- ợng chịu sự chất vấn của Hội đồng nhân dân. Quy định này sẽ khắc phục đợc tính hình thức trong các hoạt động giám sát, tạo cơ chế kiểm tra việc chấp hành các nghị quyết của Hội đồng nhân dân về hoạt động hành chính của các cơ quan hành chính nhà nớc ở địa phơng.
Thứ hai, cần bổ sung Quy chế hoạt động của Hội
đồng nhân dân những quy định cụ thể về hoạt động phối hợp, kết hợp giữa hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng, với
Ban Thanh tra nhân dân và với ủy ban Kiểm tra của Đảng.
Đồng thời, Quy chế cũng nên có những quy định cụ thể về việc đánh giá, khen thởng đói với các đại biểu, các Ban và Thờng trực Hội đồng nhân dân thực hiện tốt hoạt động chất vấn. Tiêu chí khen thởng cần căn cứ vào độ tín nhiệm của nhân dân đối với đại biểu dân cử, căn cứ vào d luận nhân dân, sự đánh giá của đại biểu Hội đồng nhân dân và từ chính đại biểu Hội đồng nhân dân đó.
Thứ ba, cần bổ sung quy định của Luật Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, những quy định về tiêu chuẩn
đại biểu Hội đồng nhân dân, lợng hóa những tiêu chuẩn cụ thể khẳng định những kỹ năng cần thiết của Hội đồng nhân dân đảm bảo thực hiện tốt chức năng giám sát nh: có kinh nghiệm làm việc từ năm năm trở lên, có trình độ pháp luật tơng đơng với bằng trung cấp luật học, sử dụng đợc tin học, ngoại ngữ trình độ B. Riêng đối với đại biểu Hội đồng nhân dân ở các vùng có nhiều ngời dân tộc thì tiêu chuẩn tối thiểu là phải biết tiếng dân tộc của vùng đó v.v...
Thứ t, cần bổ sung quy định pháp luật về cơ quan kiểm toán ở địa phơng với t cách là cơ quan chuyên môn của Hội đồng nhân dân vào Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003. Quy định về cơ quan kiểm toán này sẽ là cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát của Hội
đồng nhân dân thực hiện có hiệu quả khi thẩm tra báo cáo về tình hình thực hiện ngân sách nhà nớc ở địa phơng do
ủy ban nhân dân báo cáo. Thẩm tra của cơ quan kiểm toán mang tính chuyên môn cao nên đảm bảo độ chính xác, khách quan của kết quả của hoạt động giám sát sẽ là cơ sở
đảm bảo cho hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân
đối với hoạt động của cơ quan hành chính nhà nớc ở địa ph-
ơng đạt hiệu quả cao.
Thứ năm, trong thời gian tới, cần giảm bớt các hình thức pháp lệnh, quy chế ban hành điều chỉnh hoạt động của Hội
đồng nhân dân nói chung và hoạt động giám sát nói riêng.
Về lâu dài, cần tiến hành pháp điển hóa để ban hành một
đạo luật về giám sát chính quyền địa phơng, trong đó đối tợng áp dụng không chỉ có các cơ quan hành chính, mà cả
các cơ quan dân cử, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và các cơ quan Trung ơng đóng trên lãnh thổ địa ph-
ơng quản lý.