Bảng số 1
Năm Số vụ phạm pháp hình sự
Số trẻ em bị xâm hại
Số đối tượng phạm tội
2001 1.598 1.913 1.969
2002 1.741 1.922 2.089
2003 1.567 1.668 1.937
2004 1.486 1.592 1.869
2005 1.630 1.690 1.815
Tổng số 8.022 8. 785 9.679
(Nguồn: Bộ Công an – Ban chủ nhiệm đề án 4, Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm).
Qua thống kê cho thấy đối tượng bị tội phạm xâm hại là trẻ em nữ nhiều hơn so với trẻ em nam. Nếu tính trung bình mỗi năm, Cơ quan điều tra phát hiện, khởi tố và điều tra 1.624 vụ với 1.936 đối tượng, xâm hại 2.038 trẻ
em, trong đó có 37% là trẻ em nam và 63% là trẻ em nữ. Có thể tham khảo bảng thống kê dưới đây về số lượng người bị hại là trẻ em từ năm 2001 đến năm 2005 [12]:
Bảng số 2
Tổng số Giới tính 2001 2001 2002 2003 2004 2005 Tổng số
9.493 Nam 644 692 710 524 664 653 3.887
Nữ 1040 1171 1212 1143 828 912 6.306
(Nguồn: Bộ Công an – Ban chủ nhiệm đề án 4, Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm).
Tùy theo tính chất và đặc điểm của từng vùng miền khác nhau, tình hình tội phạm xâm hại đến trẻ em xảy ra ở từng địa bàn và vùng lãnh thổ cũng có những đặc điểm khác nhau cả về số lượng, loại tội, cũng như tính chất và hành vi phạm tội. Theo kết quả nghiên cứu cho thấy, tội phạm xâm hại trẻ em xảy ra không đều ở các địa phương. Đa số các tội phạm này xảy ra ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh đồng bằng như: Đồng bằng sông Cửu Long (An Giang, Kiên Giang, Cần Thơ...); đồng bằng sông Hồng; khu vực miền Đông Nam Bộ (Đồng Nai…). Tại các khu vực khác trong phạm vi cả nước như các vùng biển, vùng miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, số tội phạm xâm hại trẻ em có xảy ra, nhưng rất ít và không phổ biến, trong khi đó tại các thành phố lớn và các tỉnh đồng bằng, trình độ dân trí của người dân nói chung cao hơn nhiều lần so với các vùng khác trong cả nước. Điều này cũng đặt ra những thách thức trong đấu tranh phòng chống tội phạm này nói chung và công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án hình sự về những tội phạm này nói riêng đối với các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự là Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án tại các địa phương.
Phân tích về đối tượng phạm tội có hành vi xâm hại trẻ em đã được phát hiện (8.022 vụ với 8.785 người bị hại là trẻ em) cho thấy: Đối tượng phạm tội về tội hiếp dâm trẻ em, giao cấu với trẻ em và dâm ô với trẻ em chiếm tỷ lệ nhiều nhất trong tổng số vụ. Ví dụ: Tội hiếp dâm trẻ em phát hiện 3.470 vụ chiếm 39,4% trong tổng số các vụ phạm tội xâm hại trẻ em, với 3.915 đối tượng phạm tội, chiếm 36,2% trong tổng số đối tượng phạm tội. Tội giao cấu với trẻ em 775 vụ – chiếm 8,9% với số đối tượng phạm tội là 814 đối tượng, chiếm 7,5%. Tội cưỡng dâm trẻ em chiếm tỷ lệ ít nhất với 89 vụ, chiếm 1,1%, với 95 đối tượng phạm tội, chiếm 1%. Đặc biệt tội giết trẻ em phát hiện 486 vụ (chiếm 5,5%) với số đối tượng phạm tội là 560 (chiếm 5,1%). Đối tượng phạm tội chủ yếu và chiếm đa số là nam giới với 94% với độ tuổi dưới 30.
Trong thống kê tội phạm, ngoài những vụ phạm pháp hình sự về những tội phạm thuộc phạm trù nghiên cứu kể trên cho thấy, chưa phát hiện, khởi tố và điều tra vụ án hình sự nào về tội "Vi phạm các quy định về sử dụng lao động trẻ em" (Điều 228 Bộ luật tố tụng hình sự). Có một số tội phạm khác cũng xâm hại trẻ em, nhưng những tình tiết xâm hại này nằm trong phạm trù những tình tiết định khung tăng nặng như: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác (Điều 104); tội hành hạ người khác (Điều 110) v.v... Theo thống kê của Bộ Công an từ năm 2001 đến năm 2005 đã phát hiện và điều tra xử lý 3.464 vụ với 4.470 bị can đã xâm hại vào 3.921 trẻ em. Do phạm vi nghiên cứu của đề tài này chỉ tập trung vào các vụ án hình sự về 6 tội danh như đã nêu trên (tội giết con mới đẻ; tội hiếp dâm trẻ em; tội cưỡng dâm trẻ em; tội giao cấu với trẻ em; tội dâm ô đối với trẻ em; tội mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em), nên việc phân tích về số liệu tình hình
tội phạm trong các vụ án hình sự chỉ xoay quanh và tập trung vào những tội phạm này.
Trong tổng số các vụ phạm pháp hình sự về các tội phạm mà người bị hại là trẻ em, chiếm đa số là các tội phạm về tình dục. Chỉ tính riêng năm 2005, Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Tòa án đã điều tra, truy tố và đưa ra xét xử 13 bị cáo là người nước ngoài phạm các tội về tình dục xâm hại trẻ em [38]. Một số vụ án điển hình xảy ra như vụ Gary Gliter công dân Anh hiếp dâm trẻ em, dâm ô với nhiều trẻ em tại tỉnh Bà Rịa –Vũng Tàu. Nhiều vụ án đã xác định rõ có sự câu kết móc nối giữa tội phạm trong nước với các tổ chức và cá nhân tội phạm là người nước ngoài hình thành nên những đường dây tội phạm xuyên quốc gia mua bán trẻ em Việt Nam đưa ra nước ngoài nhằm mục đích mại dâm như đã từng xảy ra tại Malaixia, Singapore [3]. Để hiểu rõ hơn về các tội phạm xâm hại trẻ em trong phạm trù nghiên cứu có thể tham khảo bảng thống kê dưới đây [12]:
Bảng số 3
Tội
danh Phân tích Năm
2001
Năm 2002
Năm 2003
Năm 2004
Năm 2005
Tổng số
Giết trẻ
Số vụ phạm pháp hình sự 73 103 104 77 129 486
Số đối tượng phạm tội 92 109 122 89 148 560
Số trẻ em bị xâm hại 73 108 121 84 133 519
Hiếp dâm trẻ em
Số vụ phạm pháp hình sự 669 677 630 551 943 3470 Số đối tượng phạm tội 799 758 710 608 1040 3915 Số trẻ em bị xâm hại 671 697 633 559 950 3510 Cưỡng
dâm trẻ em
Số vụ phạm pháp hình sự 21 19 14 13 22 89
Số đối tượng phạm tội 22 18 15 15 25 95
Số trẻ em bị xâm hại 21 19 14 13 28 89
Giao cấu
Số vụ phạm pháp hình sự 132 154 135 161 193 775 Số đối tượng phạm tội 135 163 136 168 212 814
với trẻ Số trẻ em bị xâm hại 132 153 133 161 120 773 Dâm ô
với trẻ em
Số vụ phạm pháp hình sự 89 107 112 86 120 514 Số đối tượng phạm tội 91 104 118 93 121 528
Số trẻ em bị xâm hại 89 111 117 86 125 528
Mua bán, chiếm
đoạt trẻ em
Số vụ phạm pháp hình sự 42 42 46 26 62 218
Số đối tượng phạm tội 62 48 63 31 52 256
Số trẻ em bị xâm hại 42 42 66 32 46 228
(Nguồn: Bộ Công an – Ban chủ nhiệm đề án 4, Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm).
Các vùng xảy ra nhiều vụ án hình sự về tội phạm hiếp dâm trẻ em là vùng Đồng bằng sông Cửu Long 1.825 vụ; vùng Đông Nam Bộ 1.583 vụ;
vùng Bắc Trung Bộ 544 vụ; vùng Tây Nguyên 530 vụ; vùng Tây Bắc 254 vụ.
Riêng 6 tháng đầu năm 2005, số vụ án hình sự về tội hiếp dâm trẻ em xảy ra ở tỉnh Kiên Giang là 21 vụ; Cà Mau 20 vụ; Đắc Lắc 20 vụ; Sóc Trăng 13 vụ;
Bạc Liêu 11 vụ… Tội phạm cố ý gây thương tích trẻ em xảy ra 1.279 vụ với 1.689 đối tượng, xâm hại 1.387 trẻ em, thường nổi lên ở các vùng: Đồng bằng Sông Hồng 1.501 vụ; Bắc Trung Bộ 544 vụ. Tội phạm mua bán, bắt cóc trẻ em xảy ra nhiều ở các vùng Đông Bắc Bộ, đồng bằng Sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nam Bộ.