HÀNH VI VĂN MINH ĐÔ THỊ CỦA THANH NIÊN
3.4. Một số trường hợp điển hình
3.4.1. Nguyễn Minh N., sinh viên Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
Nguyễn Minh N. sinh ngày 22 tháng 2 năm 1992, quê quán xã Xuân Thới Thƣợng, huyện Củ Chi, TPHCM. N. sinh ra trong một gia đình nông dân, đƣợc gia đình cho đi học từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông tại Củ Chi. Học cấp 3 tại trường THPT Củ Chi, N. là một học sinh khá nhút nhát vì tính tình ít nói nhƣng học giỏi, được các bạn thương quý. Khi là học sinh trung học phổ thông, N. làm lớp phó học tập nhƣng lại rất siêng năng trong việc giúp đỡ bạn trong các lần trực nhật, hay quét lớp và lau bảng giúp cô giáo. Nhiều lần N. mang theo cả chiếc chổi vào lớp học để
quét lớp, nhiều bạn gái chọc ghẹo nhưng N. vẫn tươi cười và tiếp tục mang chổi đến lớp. Là lớp phó, N. thường nhắc nhở bạn “truy bài” đầu giờ nên N. thường xuyên đi học sớm. Thời gian học trung học phổ thông đã làm N. trở nên siêng năng và thực hiện các hành vi văn minh ngay trong lớp của mình. N. tâm sự rằng: “Nhà em chỉ có hai chị em, nhưng cha mẹ em không muốn em được quá nuông chiều nên thường tạo “việc làm” cho em. Việc em được ba mẹ yêu cầu làm là chăm sóc vườn cây nho nhỏ trong vườn, cho cá ăn mỗi ngày và lau rửa sân mỗi ngày chủ nhật. N. thực hiện những công việc ấy một cách một cách thong thả và xem đó nhƣ là một niềm vui.
N. cho rằng, sở dĩ em làm đƣợc nhƣ vậy vì ba mẹ đã có ý thức giáo dục cho em biết tự lập và phải thực hiện những hành vi tốt. Em thực hiện những công việc, những hành vi tốt ấy bây giờ nhƣ một thói quen, nhƣ tập thể dục hàng ngày vậy. N. cũng cho biết, trước đây bản tính rất nhút nhát nhưng khi được “đẩy xuống hồ bơi” (theo lời N.) thì N. trở nên mạnh mẽ hơn, mạnh dạn hơn và thích đƣợc có dịp thiết lập mối quan hệ với người khác.
N. trúng tuyển vào Học viện Hành chính thuộc Học viện Chính trị - Hành chính Quốc Gia Hồ Chí Minh. Theo N, đây cũng là một dấu ấn để N. trở nên năng động hơn và khẳng định giá trị của mình trước mọi người. Trong môi trường học tập ở bậc đại học, nếu không chịu khó thì mỗi người sẽ đánh mất những cơ hội hiếm có.
N.
ý rất nghiêm ngặt. Việc điểm danh ở đây đƣợc thực hiện rất chặt chẽ (quy định chung của các trường thuộc hệ thống Học viện chính trị - hành chính) nên N.
cần cố gắng hơn nữa. N. thực hiện rất tốt các qui định của trường, của lớp, đặc biệt trong việc xây dựng và bảo vệ sự an toàn, sự sạch sẽ của lớp, của trường. Lúc đầu nhiều người cho rằng N. có vẻ “hâm” nhưng thời gian sinh hoạt, học tập cùng N., mọi người mới “ngộ” rằng: N. là một thanh niên có những ứng xử rất văn minh, xứng đáng với tên thân mật các bạn đặt cho: Thanh niên văn minh đô thị. Sau 3 năm học tập ở học viện, N. đã đƣợc thầy cô và bè bạn đánh giá cao và thừa nhận là một sinh viên tốt, có những hành vi văn minh trong môi trường sinh hoạt, học tập. N. kết luận rằng: Bản thân mình phải cố gắng, nhưng nếu môi trường chung quanh không thuận tiện, nếu nhà trường, xã hội thiếu các trang thiết bị cần thiết, thiếu sự quản lý
chặt chẽ và đặc biệt là thiếu kiểm tra thì các bạn sinh viên sẽ có thể hời hợt, các hành vi lành mạnh, các hành vi văn minh sẽ khó đƣợc thực hiện.
Hiện nay N. vừa mới đƣợc ban tổ chức Thành ủy TPHCM tuyển vào danh sách nguồn để đào tạo trở thành cán bộ cốt cán của thành phố sau này.
3.4.2. Hoàng Ngọc Ph., sinh viên Đại học Luật TPHCM.
Hoàng Ngọc Ph. sinh năm 1991 tại quận 6 TPHCM, hiện đang là sinh viên năm cuối của trường đại học Luật TPHCM. Gia đình lớn của Ph. có nguồn gốc xuất thân từ miền Trung, cha mẹ Ph. vào Sài Gòn – TPHCM từ năm 1965 nhƣng hiện nay, Ph. vẫn không nghĩ rằng mình là người ngoại tỉnh. Theo Ph., gia đình vào thành phố đã lâu, Ph. đƣợc sinh ra trong thành phố, cha mẹ Ph. sinh hoạt, làm việc tại thành phố từ 47 năm nay nên sẽ rất khó để xác định sự khác biệt trong Ph. về nguồn gốc của mình, nhƣng Ph. vẫn ý thức đƣợc rằng, đã là công dân TPHCM thì mình phải cố gắng để xứng đáng với tầm vóc của một thành phố năng động nhƣ thế này.
Theo tâm sự của Ph., chính từ tƣ duy và tình cảm đó Ph. đã có quyết tâm học tập và trở thành một thanh niên tiêu biểu. Trước đây, Ph. không chịu thực hiện những qui định của địa phương (phường) về đời sống văn hóa ở khu dân cư vì Ph. cho rằng, đó là chuyện của công dân khu phố, không phải là chuyện của sinh viên. Ph. than phiền với cha mẹ về những đợt sinh hoạt hè khi còn là học sinh trường trung học cơ sở Hậu Giang. Vì cho rằng mình là dân thành phố có nguồn gốc trước 1975 nên Ph. có cảm giác không thân thiện với các bạn từ xa đến Sài Gòn, do vậy Ph. không tích cực tham gia các sinh hoạt ở cộng đồng dân cƣ. Tuy vậy, trong lớp, với tác phong nhanh nhẹn cùng đặc điểm ưa thích thể thao, Ph. đã dần dần hòa nhập hơn với mọi người và cảm thấy dễ chịu hơn khi tham gia các sinh hoạt cộng đồng. Trong các chương trình “Mùa hè xanh” của Thành Đoàn TNCS TPHCM, Ph. bắt đầu tham gia tích cực khi vào cấp 3, đến cuối năm lớp 11, Ph. hoàn toàn khác hẳn với chính mình trước đó 3, 4 năm... Linh lợi hơn, sẵn sàng dấn thân hơn, đặc biệt là rất tế nhị trong quan hệ với bạn bè cùng lớp và bạn bè trong khu phố. Ph. tham gia đội xung kích của phường từ cuối năm lớp 11, mỗi cuối tuần đều thực hiện việc thu gom kim tiêm trong khu phố, cùng tham gia với các em thiếu niên lao động dọn sạch khu phố... Từ đó Ph. có ý thức rõ hơn về việc bảo vệ môi trường, thực hiện các sinh hoạt vui chơi lành mạnh và biểu hiện nét đẹp của thanh niên thành phố. Ph. đƣợc chọn tham gia
các chương trình đón tiếp du khách nước ngoài trong các dịp lễ để quảng bá cho ngành du lịch thành phố.
Ph. học đại học tại ĐH Luật TPHCM và với ý thức ngành nghề, Ph. cho rằng sau này khi ra trường Ph. sẽ hết sức cố gắng để thực hiện tốt việc xây dựng hình ảnh thật đẹp của sinh viên, thanh niên Sài Gòn – TPHCM. Thế nhƣng Ph. đã có chút hụt hẫng vì khi vào trường đại học, Ph. đối diện với một vấn đề khá khó khăn: hình như ngày nay mọi người luôn cảnh giác với nhau, bạn bè chơi với nhau chỉ ở mức độ xã giao, ít có những sinh hoạt đằm thắm tình bè bạn... Ph. phải thích ứng với suy nghĩ và thực trạng này. Nhiệt huyết trong Ph. tưởng như bắt đầu suy giảm. Nhưng khi sinh hoạt tại địa phương vẫn được nhiều bạn trẻ quan tâm, các bạn không để Ph.
đơn độc. Nhiều bạn hiện đã đi làm sau khi không trúng tuyển đại học nhƣng vẫn thích không khí sinh hoạt của cộng đồng dân cƣ. Thế là Ph. quay trở lại tham gia các hoạt động thanh niên ở khu dân cư ngoài thời gian học tập ở giảng đường đại học. Địa bàn nơi Ph. cƣ trú là một trong số rất ít khu phố duy trì đƣợc hoạt động thanh niên có mục đích và có nội dung. Đây cũng là kết quả của việc điều hành tích cực và tâm huyết của anh Bí thư Đoàn phường, người có “máu” văn nghệ và giấc mơ trinh thám... Ph. thường thức dậy sớm và cùng tập thể dục với các ông bà lớn tuổi, sau đó xây dựng đƣợc phong trào cả khu phố tập thể dục, trong đó lực lƣợng thanh niên thực hiện phong trào này khá tốt. Nhà Ph. nằm trong hẻm dài ít bị ai “để ý” nhƣng Ph. thiết kế một thùng rác chắc chắn và vận động mọi thành viên trong gia đình bỏ rác đúng nơi qui định. Từng ngày thuyết phục, cả gia đình đã có thói quen bỏ rác vào thùng, sau đó nhiều hộ gia đình khác cũng bắt chước làm theo. Đặc biệt, ở khu dân cư thường có tình trạng ăn nhậu quá giờ, nhiều lúc đến 24h vẫn còn tiếng ồn ào, Ph. có kế hoạch thuyết phục các bạn trong khu phố bằng cách cùng chơi và cùng trò chuyện với các bạn. Với bản tính vui vẻ, khiêm tốn và có duyên trong các cuộc chơi, kể chuyện vui... Ph. đã vận động đƣợc các bạn thực hiện qui định “không gây ồn ào trong đêm khuya”, trước mắt là đến 23h sau đó là 22h. Chính tâm huyết và sự gương mẫu của Ph. đã làm mọi người ủng hộ. Sống và sinh hoạt trong một tổ chức có qui củ, có mục đích và quan trọng hơn là những nội dung sinh hoạt phù hợp với tâm lý, cách thức tổ chức sinh hoạt chuyên nghiệp... là những yếu tố góp phần làm phong phú hơn các lần sinh hoạt thanh niên ở khu dân cƣ. Ph. cho rằng, muốn
thanh niên thực hiện những HVVMĐT, tổ chức của thanh niên phải vui, sinh hoạt có ý nghĩa và tổ chức phải đƣợc quản lý một cách chặt chẽ nhƣng với một tinh thần
“thanh niên”: trẻ trung, thoải mái và sẵn sàng...
Hiện Ph. đang chuẩn bị ra trường và Ph. được bình chọn là thanh niên tiêu biểu của quận.
Như vậy, qua hai trường hợp điển hình này, người nghiên cứu nhận thấy rằng, một khi các bạn thanh niên được sinh hoạt trong một môi trường tích cực, lành mạnh, đƣợc tổ chức sinh hoạt đa dạng và có mục đích thì thanh niên sẽ dễ dàng thích ứng và việc hình thành các HVVMĐT cho họ sẽ thuận lợi hơn.