2. Mối quan hệ giữa môi trường và con người
1.2.1.3. Những nội dung có thể sơ đồ hóa trong dạy học Khoa học lớp 5
Từ phân tích chương trình, chúng tôi xác định được các nội dung có thể sử dụng biện pháp sơ đồ hóa trong dạy học Khoa học 5 như sau:
Bảng 1.2. Những nội dung có thể sơ đồ hóa trong dạy học Khoa học lớp 5
Bài Tên bài Mục kiến thức
2-3 Nam hay nữ? Sự khác nhau giữa nam và nữ về đặc điểm sinh học
4 Cơ thể chúng ta được hình thành như thế nào?
Các giai đoạn phát triển của thai nhi 5 Cần làm gì để mẹ và em
bé đều khỏe?
Phụ nữ có thai nên và không nên làm gì?
6
Từ lúc mới sinh đến tuổi dậy thì
- Các giai đoạn phát triển từ lúc mới sinh đến tuổi dậy thì
- Đặc điểm và tầm quan trọng của tuổi dậy thì đối với cuộc đời mỗi người
8 Vệ sinh ở tuổi dậy thì Những việc nên làm và không nên làm để bảo vệ sức khỏe tuổi dậy thì
12 Phòng bệnh sốt rét - Triệu chứng, tác nhân gây bệnh, con đường lây truyền, mức độ nguy hiểm của bệnh sốt rét - Cách phòng bệnh sốt rét
- Củng cố 13 Phòng bệnh sốt xuất
- Tác nhân gây bệnh, con đường lây truyền, mức độ nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết
huyết - Cách phòng bệnh sốt xuất huyết - Củng cố
14 Phòng bệnh viêm não - Tác nhân gây bệnh, con đường lây truyền, mức độ nguy hiểm của bệnh viêm não
- Cách phòng bệnh viêm não - Củng cố
15 Phòng bệnh viêm gan A
- Tác nhân gây bệnh, con đường lây truyền của bệnh viêm gan A
- Cách phòng bệnh viêm gan A - Củng cố
16 Phòng tránh HIV/AIDS
- Tìm hiểu về HIV/AIDS và con đường lây truyền HIV
- Cách phòng tránh lây nhiễm HIV/AIDS qua đường máu
- Củng cố 20-21 Ôn tập: Con người và
sức khỏe
Ôn tập cách phòng tránh các bệnh sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não; cách phòng tránh nhiễm HIV/AIDS
22 Tre, mây, song Đặc điểm, công dụng của tre; mây, song 23 Sắt, gang, thép
- Đặc điểm của sắt, gang, thép - Công dụng của gang, thép
- Cách bảo quản đồ dùng làm từ gang, thép - Củng cố
24 Đồng và hợp kim của đồng
- Đặc điểm của đồng và hợp kim của đồng - Công dụng của đồng và hợp kim của đồng - Cách bảo quản đồ dùng làm từ đồng và hợp kim của đồng
- Củng cố
25 Nhôm
- Đặc điểm của nhôm và hợp kim của nhôm - Công dụng của nhôm và hợp kim của nhôm - Cách bảo quản đồ dùng làm từ nhôm và hợp kim của nhôm
- Củng cố
26 Đá vôi
- Đặc điểm của đá vôi - Công dụng của đá vôi
- Cách bảo quản đồ dùng làm từ đá vôi - Củng cố
Thuỷ tinh - Đặc điểm của thủy tinh
29 - Công dụng của thủy tinh
- Cách bảo quản đồ dùng làm từ thủy tinh - Củng cố
30 Cao su
- Đặc điểm của cao su - Công dụng của cao su
- Cách bảo quản đồ dùng làm từ cao su - Củng cố
31 Chất dẻo
- Đặc điểm của chất dẻo - Công dụng của chất dẻo
- Cách bảo quản đồ dùng làm từ chất dẻo - Củng cố
35 Sự chuyển thể của chất Sự chuyển thể của chất trong đời sống 41 Năng lượng mặt trời - Tác động của mặt trời đối với đời sống
- Sử dụng năng lượng mặt trời 51 Cơ quan sinh sản của
thực vật có hoa
- Phân loại một số loài hoa theo đặc điểm cấu tạo
- Củng cố 52 Sự sinh sản của thực vật
có hoa
Quá trình sinh sản của thực vật có hoa 53 Cây con mọc lên từ hạt Cấu tạo của hạt
54 Cây con có thể mọc lên từ một số bộ phận của
cây mẹ
Vị trí mọc chồi của một số loài cây
55 Sự sinh sản của động vật Khái quát đặc điểm sinh sản của động vật 56 Sự sinh sản của côn
trùng
Sự sinh sản của ruồi và gián 57 Sự sinh sản của ếch Củng cố
58 Sự sinh sản và nuôi con của chim
Củng cố
59 Sự sinh sản của thú - Quá trình sinh sản của thú - Củng cố
65 Tác động của con người đến môi trường rừng
- Nguyên nhân khiến rừng bị tàn phá - Hậu quả của việc phá rừng
- Củng cố 66
Tác động của con người đến môi trường đất
- Nguyên nhân làm cho môi trường đất trồng ngày càng bị thu hẹp và suy thoái
- Tác hại của việc ô nhiễm môi trường đất - Củng cố
67 Tác động của con người đến môi trường không
khí và nước
- Nguyên nhân làm ô nhiễm không khí và nước - Tác hại của việc ô nhiễm không khí và nước - Củng cố
68 Một số biện pháp bảo vệ
môi trường Một số biện pháp bảo vệ môi trường 70 Ôn tập và kiểm tra cuối
năm
Quá trình phát triển của một số loài động vật
Như vậy, chương trình Khoa học 5 có rất nhiều nội dung phù hợp để sử dụng biện pháp sơ đồ hóa trong dạy học.