Chương III. THỰC TRẠNG BIỂU HIỆN TÌNH CẢM ĐỐI VỚI GIA ĐÌNH CỦA TRẺ 6 TUỔI TRONG HOẠT ĐỘNG VẼ TRANH
3.5. Một số biện pháp tác động giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình
3.5.2. Các biện pháp tác động giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đinh của trẻ trong hoạt động vẽ tranh
Chúng tôi khảo sát một số các biện pháp tác động nhằm giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình của trẻ trong hoạt động vẽ tranh. Kết quả khảo sát được thể hiện ở bảng dưới đây.
80 Các biện pháp
Tổng thể Mức độ (%)
ĐTB ĐLC Không hiệu quả
Ảnh hưởng
Rất ảnh hưởng
Tạo tình huống cho trẻ trải nghiệm và bộc lộ, biểu hiện tình cảm đối với gia đình
2,61 0,55 2,8 33,3 63,9
Chấp nhận mọi biểu hiện của trẻ và hạn chế đánh giá, trách phạt trẻ khi trẻ có những biểu hiện chưa đúng mực.
2,32 0,59 5,9 55,9 38,2
Thân thiện và tình cảm với trẻ, tạo lòng tin nơi trẻ.
Không áp đặt chủ quan; biết lắng nghe và chia sẻ với trẻ
2,57 0,5 0 42,9 57,1
Khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm gia đình trong hoạt động vẽ tranh
2,68 0,53 2,9 26,5 70,6
Nhận xét và đánh giá, khích lệ, khen ngợi của giáo viên
2,69 0,47 0 31,4 68,6
Bảng 3.3. Những biện pháp tác động giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh
Về tổng thể, khi xét đến những biện pháp tác động giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh cha mẹ của trẻ đánh giá biện pháp mang lại hiệu quả cao nhất là nhận xét và đánh giá, khích lệ, khen ngợi của giáo viên (ĐTB = 2,69, ĐLC = 0,47). Điều này cho thấy, cha mẹ học
81
sinh đánh giá cao vai trò của giáo viên trong quá trình tác động giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh.
Biện pháp được đánh giá mang lại hiệu quả thấp nhất là chấp nhận mọi biểu hiện của trẻ và hạn chế đánh giá, trách phạt trẻ khi trẻ có những biểu hiện chưa đúng mực. ( ĐTB = 2,32, ĐLC = 0,59).
Trừ biện pháp mang lại hiệu quả thấp nhất, cha mẹ trẻ đánh giá 4 biện pháp mang lại hiệu quả cao hơn có sự chênh lệch không đáng kể.
Xét từng biện pháp cụ thể biện pháp cao nhất là nhận xét và đánh giá, khích lệ, khen ngợi của giáo viên. Bởi giáo viên là người tiếp xúc, trực tiếp hướng dẫn nhiều nhất khi trẻ vẽ tranh vì vậy giáo viên là người quan trọng trong việc tác động đến trẻ trong quá trình vẽ tranh.
Biện pháp cha mẹ đánh giá cao thứ 2 là khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm gia đình trong hoạt động vẽ tranh (ĐTB = 2,68, ĐLC = 0,53). Qua phỏng vấn sâu cô T (giáo viên chủ nhiệm lớp) chúng tôi nhận được phản hồi: cô cho rằng nếu trong quá trình trẻ vẽ tranh được khích lệ thể hiện tình cảm gia đình như là tạo cho trẻ những rung động cảm xúc sâu sắc, mạnh mẽ thích hợp trước khi trẻ vẽ tranh, tạo tâm lý thoải mái, không gò bó, đánh giá khi trẻ vẽ tranh thì chắc chắn rằng bức tranh của trẻ sẽ có giá trị biểu hiện tình cảm hơn, rõ ràng hơn.” Thực vậy, trong quá trình vẽ tranh khi có sự động viên khích lệ trẻ về việc vẽ tranh gia đình chúng tôi nhận thấy rằng, trẻ đã vẽ gia đình rõ ràng hơn, thể hiện tình cảm nhiều hơn. Đặc biệt, đối với một số trẻ chưa chấp nhận vẽ tranh về gia đình, nhưng sau khi được khích lệ, động viên trẻ đã chấp nhận vẽ tranh và đã thể hiện những biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong tranh vẽ.
Biện pháp được cha mẹ đánh giá mang lại hiệu quả thứ 3 là tạo tình huống cho trẻ trải nghiệm và bộc lộ, biểu hiện tình cảm đối với gia đình. Việc tạo tình huống cho trẻ trải nghiệm và bộc lộ biểu hiện tình cảm đối với gia
82
đình như là: hoạt động đóng kịch gia đình, đọc thơ về gia đình, trò chuyện cùng trẻ về gia đình, tình cảm gia đình v.v… sẽ mang lại cho trẻ nhiều tình cảm tích cực và khuyến khích trẻ vẽ tranh theo tình huống nhằm nâng cao tính tích cực, chủ động trong vẽ tranh của trẻ. Từ đó giúp trẻ nâng cao khả năng biểu hiện tình cảm gia đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh của trẻ.
Biện pháp được cha mẹ trẻ đánh giá mang lại hiệu quả tiếp theo là thân thiện và tình cảm với trẻ, tạo lòng tin nơi trẻ. Không áp đặt chủ quan;
biết lắng nghe và chia sẻ với trẻ. Cơ sở lý luận cho thấy, yếu tố hành vi, cử chỉ, thái độ, tình cảm của giáo viên đối với trẻ có tác động ảnh hưởng đến việc biểu hiện tình cảm đối với gia đình của trẻ trong hoạt động vẽ tranh.
Vì vậy, nếu giáo viên có những hành vi, cử chỉ, thái độ, tình cảm tích cực đối với trẻ như là thận thiện, tạo lòng tin ở trẻ sẽ giúp trẻ tự tin, thoải mái bộc lộ tình cảm thực của mình qua tranh mà không có sự lo lắng, gò bó, sợ hãi đúng sai trong tranh vẽ của mình.
Đứng thấp nhất là biện pháp chấp nhận mọi biểu hiện của trẻ và hạn chế đánh giá, trách phạt trẻ khi trẻ có những biểu hiện chưa đúng mực.
Điều này cũng phù hợp với thực tế, vì giáo viện hiện này chưa được đào tạo bài bản về tâm lý nói chung và tâm lý trẻ nói riêng vì vậy nên các cô vẫn chỉ dừng lại ở mức đánh giá chủ quan, vẫn còn hơi hướng ép buộc trẻ vẽ tranh theo khuôn mẫu. Vì vậy nên trẻ chưa có được sự chủ động trong tranh vẽ của cá nhân. Đây là điều mà cha mẹ băn khoăn và không đánh giá cao biện pháp tác động này.
83
Tiểu kết chương 3
Kết quả nghiên cứu thực trạng biểu hiện tình cảm đối với gia đình của trẻ 6 tuổi trong hoạt dộng vẽ tranh cho thấy, 100% trẻ có biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh.. Trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình trong hoạt động vẽ tranh như nét mặt, cử chỉ, điệu bộ và qua sản phẩm là tranh vẽ của trẻ.
Trong các yếu tố ảnh hưởng đến biểu hiện tình cảm đối với gia đình của trẻ 6 tuổi trong hoạt động vẽ tranh thì yếu tố cao nhất là đặc điểm cá nhân trẻ. Ngoài ra yếu tố gia đình, giáo viên cũng ảnh hưởng đến biểu hiện tình cảm đối với gia đình qua hoạt động vẽ tranh nhưng ở mức độ thấp hơn.
Sau khi nghiên cứu 3 trường hợp điển hình, chúng tôi nhận thấy, đặc điểm về giới tính là yếu tố có ảnh hưởng lớn tới sự biểu hiện tình cảm đối với gia đình của trẻ trong hoạt động vẽ tranh. Qua phân tích tranh, ta có thể thấy những khó khăn, rối nhiễu tâm lý của trẻ ẩn chứa trong đó.
Kết quả nghiên cứu thực trạng nói trên cho thấy cần phải quan tâm hơn nữa đến việc biểu hiện tình cảm của trẻ trong hoạt động vẽ tranh. Để giúp trẻ biểu hiện tình cảm đối với gia đình cho trẻ 6 tuổi chúng tôi đề xuất một số nhóm biện pháp sau đây: Tạo tình huống cho trẻ trải nghiệm và bộc lộ; chấp nhận mọi biểu hiện của trẻ và hạn chế đánh giá, trách phạt trẻ khi trẻ có những biểu hiện chưa đúng mực; thân thiện và tình cảm với trẻ, tạo lòng tin nơi trẻ; không áp đặt chủ quan; biết lắng nghe và chia sẻ với trẻ; khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm gia đình trong hoạt động vẽ tranh.
84