ĐỊA LÍ KINH TẾ
Bài 6 SỰ PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
II. Nền kinh tế nước ta trong thời kì đổi mới
1. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
- Chuyển dịch cơ cấu ngành:
Giảm tỉ trọng nông-lâm-ngư, tăng tỉ trọng công nghiệp-xây dựng và dịch vụ.
- Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ:
Hình thành các vùng chuyên canh trong nông nghiệp, các lãnh thổ tập trung công nghiệp và dịch vụ.
- GV chuẩn kiến thức và chuyển ý: sau khi đổi mới, các thành phần kinh tế có gì thay đổi.
GV yêu cầu HS đọc bảng số liệu 6.1
H6: Hãy nhận xét xu hướng chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế ở nước ta?
H7: Tại sao nói việc phát triển kinh tế nhiều thành phần lại thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế?
(Vì kinh tế nhiều thành phần đóng góp tích cực vào sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Nhờ đó mà huy động được tốt hơn các nguồn lực trong và ngoài nước để đẩy mạnh tăng trưởng và phát triển kinh tế.)
Bước 2. HS quan sát, đọc thông tin để tìm câu trả lời.
Bước 3. HS trả lời, HS khác nhận xét.
Bước 4. GV chuẩn kiến thức
- Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế: Từ nền kinh tế chủ yếu là nhà nước và tập thể chuyển sang nền kinh tế nhiều thành phần.
HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu những thuận lợi và thách thức của nền kinh tế nước ta 1.Mục tiêu: Nêu được những thuận lợi và thách thức của nền kinh tế nước ta.
2.Phương pháp/Kĩ thuật: Sử dụng hình ảnh, bảng số liệu. Hình thức: cá nhân, cả lớp.
3.Phương tiện: Bảng 2.1 4.Tiến trình hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Bước 1. GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 2 trang 22 sgk, trả lời câu hỏi:
H1: Trong quá trình phát triển kinh tế, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn nào?
*Tích hợp giáo dục môi trường
H2: Bên cạnh những thuận lợi, nước ta cần vượt qua những khó khăn gì?
Tài nguyên khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường.
Vì vậy, trong quá trình phát triển kinh tế cần đi đôi với bảo vệ môi trường.
- GV liên hệ địa phương.
- GV giới thiệu một số tranh ảnh phản ảnh thành tựu của nền kinh tế.
H3: Trước tình hình đó nhân dân ta cần phải làm gì?
(Nổ lực đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả kinh doanh, tận dụng cơ hội.) Bước 2. HS đọc thông tin để tìm câu trả lời.
Bước 3. HS trình bày, HS khác nhận xét.
Bước 4.Gv chuẩn kiến thức
2. Những thành tựu và thách thức:
a. Thành tựu:
- Tăng trưởng kinh tế nhanh, tương đối vững chắc.
- Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng CNH.
- Hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu.
b. Thách thức:
- Sự phân hóa giàu nghèo.
- Tài nguyên khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường.
- Chưa đáp ứng được yêu cầu về việc làm, phát triển giáo dục, văn hóa, y tế, xóa đói giảm nghèo…
C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Để củng cố kiến thức vừa học,GV yêu cầu HS thực hiện một số câu hỏi:
- Dựa trên bản đồ hành chính Việt Nam hãy xác định các vùng kinh tế trọng điểm.
- Vẽ biểu đồ hình tròn qua số liệu bảng 6.1 ở SGK, qua biểu đồ nhận xét cơ cấu thành phần kinh tế.
- Nêu một số thành tựu và thách thức trong quá trình phát triển kinh tế của nước ta.
D.HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
- GV hướng dẫn HS tóm tắt bài học theo sơ đồ tư duy.
- Học bài giảng và ôn tập lại kiến thức của các bài trước, trả lời câu hỏi cuối bài.
- Tìm hiểu bài 7: “ Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp”.
+ Những nhân tố tự nhiên nào ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp?
Liên hệ đ. phương.
+ Những nhân tố kinh tế-xã hội nào ả. hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp? Liên hệ địa phương.
IV-RÚT KINH NGHIỆM SAU BÀI HỌC:
...
...
...
Ngày soạn: 20/09/2020 Tuần 4 - Tiết 7
Bài 7 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ NÔNG NGHIỆP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:
- HS phải nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta.
- Những nhân tố này đã ảnh hưởng đến sự hình thành nền nông nghiệp nước ta là nền nông nghiệp nhiệt đới, đang phát triển theo hướng thâm canh và chuyên môn hoá.
2. Kĩ năng:
- Kĩ năng đánh giá kinh tế các tài nguyên thiên nhiên
- Sơ đồ hoá các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp.
- Liên hệ với thực tế địa phương 3. Thái độ
- Có ý thức, tinh thần lao động
- Không ủng hộ những hoạt động làm ô nhiễm, suy thoái và suy giảm đất, nước, khí hậu, sinh vật.
4. Định hướng năng lực được hình thành:
- Năng lực chung: tự học; hợp tác; giải quyết vấn đề...
- Năng lực riêng: sử dụng bản đồ; sử dụng hình vẽ, tranh ảnh, thu thập thông tin từ bảng số liệu...
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
- Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam - Bản đồ khí hậu Việt Nam.
- Hình ảnh minh họa 2. Học sinh:
- Soạn bài theo hướng dẫn cảu Gv
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC A.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1. Mục tiêu:
- Nhằm huy động kiến thức vốn có của HS về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển nông nghiệp
- Tìm ra những nội dung HS chưa biết, để từ đó bổ sung và khắc sâu những kiến thức của bài học cho HS.
2. Phương pháp - kĩ thuật: Vấn đáp. Hình thức: cả lớp.
3.Phương tiện:
4.Tiến trình hoạt động:
Bước 1. Giao nhiệm vụ:
Dựa vào vốn hiểu biết hãy liệt kê các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển nông nghiệp?
Bước 2. HS dựa vào hiểu biết để tìm kết quả.
Bước 3. HS trả lời, HS khác nhận xét Bước 4. GV nhận xét, dẫn dắt vào bài.
B.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
HOẠT ĐỘNG 1.Tìm hiểu các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển nông nghiệp
1.Mục tiêu: Trình bày được vai trò của các nhân tố tự nhiên đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta.
2.Phương pháp/Kĩ thuât: Phương pháp sử dụng tranh ảnh, bản đồ…Hình thức: cặp đôi 3.Phương tiện: Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam, Bản đồ khí hậu Việt Nam.
4.Tiến trình hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Bước 1. Giao nhiệm vụ
Dựa vào vốn hiểu biết, HS trả lời những câu hỏi sau:
- Hãy nêu những nhân tố tự nhiên gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất nông nghiệp ở nước ta?
- Vì sao nói nông nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào đất đai và khí hậu?
Thảo luận cặp đôi – Thời gian: 4 phút Tổ 1: Tìm hiểu tài nguyên đất
- Nêu vai trò của đất đối với nền sản xuất nông nghiệp?
- Nước ta có những nhóm đất chính nào? Phân bố ở đâu?. Chiếm diện tích bao nhiêu? Phù hợp với những loại cây trồng nào?.
Tổ 2: Tìm hiểu tài nguyên khí hậu
- Dựa vào kiến thức đã học, trình bày đặc điểm khí hậu ở nước ta? Khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghiệp?
Tổ 3: Tìm hiểu tài nguyên nước
- Tài nguyên nước của Việt Nam có đặc điểm gì? Ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghịêp và đời sống của người dân?
- Tại sao thủy lợi là biện pháp hàng đầu trong thâm canh nông nghiệp ở nước ta?
H: Tài nguyên sinh vật ở nước ta có đặc điểm gì? Tạo ra cơ sở gì cho việc phát triển và phân bố nông
nghiệp? Cho ví dụ.
Bước 2. Hs trao đổi với bạn cùng bàn để hoàn thành nhiệm vụ.
Bước 3. Đại diện nhóm trình bày, HS nhận xét Bước 4. Gv chuẩn xác kiến thức.
I. Các nhân tố tự nhiên: đất, khí hậu, nước và sinh vật.
1. Tài nguyên đất
- Đất là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không thể thay thế được của ngành nông nghiệp.
- Tài nguyên đất ở nước ta khá đa dạng, có nhóm 2 nhóm chiếm diện tích lớn nhất là: Đất phù sa và đất feralit.
+ Các loại đất khác: đất phèn, đất mặn, đất xám bạc màu phù sa cổ
- Hiện nay diện tích đất nông nghiệp là hơn 9 triệu ha.
2. Tài nguyên khí hậu
- Khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm;
phân hoá đa dạng:
- Thuận lợi: cây cối xanh tốt, sinh trưởng nhanh quanh năm.
- Khó khăn: lũ lụt, hạn hán,....
3. Tài nguyên nước
- Có nguồn nước trên mặt và nguồn nước ngầm dồi dào.
- Phân bố không đều trong năm - Thủy lợi là biện phát hàng đầu trong thâm canh nông nghiệp.
4. Tài nguyên sinh vật
- Là cơ sở để thuần dưỡng, lai tạo các loại cây trồng, vật nuôi.
- GV giới thiệu thêm một số loại đất khác.
*Tích hợp giáo dục môi trường
- Trong quá trình sử dụng đất, cần cải tạo đất, hạn chế làm thoái hóa đất.
- Tài nguyên đất hạn chế, diện tích đất bình quân đầu người giảm→ cần sử dụng hợp lí hơn.
- GV liên hệ đến khí hậu ở địa phương.
HOẠT ĐỘNG 2. Tìm hiểu các nhân tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự phân bố và phát triển nông nghiệp
1.Mục tiêu: Trình bày được vai trò của các kinh tế - xã hội đối với sự phát triển và phân bố nông nghiệp ở nước ta.
2.Phương pháp/Kĩ thuât: Phương pháp sử dụng tranh ảnh, sơ đồ,…Hình thức: Cá nhân, cả lớp
3.Phương tiện: Hình 7.2, hình ảnh minh họa 4.Tiến trình hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG
Bước 1. GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục II trang 25 sgk:
H1: Dân cư và lao động ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp? Cho ví dụ.
H2: Đọc sơ đồ hình 7.2 Hãy kể tên một số cơ sở vật chất kỹ thuật trong nông nghiệp để minh họa rõ hơn sơ đồ trên?
H3: Sự phát triển của công nghiệp chế biến ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp?
H4: Chính sách của Đảng và Nhà nước ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp?. Cho ví dụ.
H5: Thị trường ảnh hưởng như thế nào đến trồng trọt và chăn nuôi? Cho ví dụ liên hệ thực tế.
Bước 2.Hs làm việc cá nhân.
Bước 3. Hs lên trình bày, HS khác nhận xét Bước 4. Gv chuẩn xác kiến thức.