1.3.1. Quy mô, cơ cấu nhân lực tại trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn
Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn,tỉnh Hòa Bình được thành lập theo Quyết định số 2922/QĐ-UBND ngày 16 tháng 11 năm 2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình, được sáp nhập từ Bệnh viện đa khoa và Trung tâm Y tế dự phòng huyện, có các trang thiết bị y tế cơ bản (như: máy siêu âm, máy chụp xquang, máy xét nghiệm, máy điện tim, máy châm cứu, máy điện từ
trường,…) với quy mô 70 giường bệnh. Cho đến nay Trung tâm đã từng bước nâng cấp, đầu tư mua sắm trang thiết bị mới phục vụ cho nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân trong huyện và các vùng lân cận.
Hiện nay, Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn là một trong những Bệnh viện đa khoa tuyến huyện hạng III, trực thuộc Sở Y tế tỉnh Hòa Bình với quy mô 105 giường bệnh, với 164 biên chế trong đó có 34 cán bộ có trình độ đại học và 07 cán bộ sau đại học, 04 trình độ cao đẳng và 119 cán bộ có trình độ trung cấp. Trung bình mỗi ngày đón tiếp khoảng 200-300 lượt khám chữa bệnh trong đó chủ yếu là điều trị ngoại trú. Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn có 08 khoa , 05 phòng, 02 tổ bao gồm: Khoa khám bệnh - Liên chuyên khoa; Khoa Y họccổ truyền - Phục hồi chức năng; Khoa xét nghiệm - chẩn đoán hình ảnh;
Khoa hồi sức cấp cứu - Nội - Nhi - Truyền nhiễm - Sơ sinh; Khoa Ngoại - Chăm sóc sức khỏe sinh sản; Khoa Y Tế công cộng - An toàn thực phẩm - Dinh dưỡng; Khoa Kiểm soát bệnh tật - HIV/AIDS; Khoa Dược - Vật tư trang thiết bị Y tế. Phòng Tổ chức - Hành chính; Phòng tài chính - Kế toán; Phòng kế hoạch - Nghiệp vụ; Phòng Điều dưỡng; Phòng Dân số - Kế hoạch hóa gia đình. Tổ công tác xã hội; Tổ kiểm soát nhiễm khuẩn.
1.3.2. Mô hình bệnh tật của Trung tâm năm 2018
Mô hình bệnh tật tại Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn là cơ sở quan trọng cho Hội đồng thuốc và điều trị xây dựng phác đồ điều trị, được sắp xếp phân loại quốc tế(ICD) lần thứ 10. Qua đó hỗ trợ khoa Dược trong việc xây dựng danh mục thuốc bệnh viện và đánh giá sự phù hợp của các thuốc sử dụng
Bảng 1.4. Cơ cấu bệnh tật của Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn năm 2018
STT Nhóm bệnh Số ca Tỷ lệ
(%)
1 Bệnh của hệ hô hấp 4.721 29,5
2 Bệnh của mắt và phần phụ 512 3,1
3 Bệnh của hệ tiêu hóa 1.667 10,4
4 Bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa 1.840 11,4
5 Bệnh của tai và xương chum 352 2,1
6 Bệnh của da và tổ chức dưới da 240 1,4
7 Bệnh của hệ thống cơ, xương và mô liên kết
1.257 7,8
8 Bệnh của tiết niệu, sinh dục 472 2,9
9 Bệnh của hệ thống tuần hoàn 2.594 16,2
10 Chấn thương 307 1,9
11 Chửa đẻ và sau đẻ 187 1,1
12 Bệnh khác 1.854 11,5
Tổng 16.003 100
1.3.3. Khoa Dược - Trung tâm y tế huyện Kỳ Sơn
Khoa Dược Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn là một khoa nằm trong khối cận lâm sàng do Giám đốc trung tâm trực tiếp quản lý, điều hành. Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc về toàn bộ công tác Dược trong trung tâm nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả.
Bảng 1.5. Cơ cấu nhân lực khoa Dược - Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn
Trình độ Số lượng Tỷ lệ (%)
Dược sĩ đại học 02 25
Dược sĩ cao đẳng 01 12,5
Dược sĩ trung học 05 62,5
Tổng 08 100
1.3.4. Một vài nét về thực trạng kê đơn thuốc tại Trung tâm y tế huyện Kỳ Sơn
Hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng với nền tảng công nghệ 4.0, Bộ Y tế đã cho triển khai ứng dụng công nghệ thông tin kết nối các cơ sở cung ứng thuốc góp phần hiện đại hóa các dịch vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, sử dụng các dịch vụ có hiệu quả cao nhất ở mọi lúc, mọi nơi. Vì vậy việc kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn được thực hiện bằng phần mềm quản lý, mẫu đơn, tên thuốc đã được cài đặt sẵn trong máy nên việc kê đơn có nhiều thuận lợi hơn, giúp làm giảm nhiều sai sót trong kê đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú. Tuy nhiên, tình hình kê đơn và sử dụng thuốc ở Việt Nam vẫn đang đối mặt với một số khó khăn chung với các nước trên thế giới: Tình trạng lạm dụng kháng sinh, kê nhiều thuốc chưa hợp lý cho một đơn thuốc, ghi không đầy đủ địa chỉ của người bệnh, thiếu hướng dẫn cách sử dụng thuốc cụ thể…làm ảnh hưởng tới công tác quản lý và điều trị cho người bệnh.
Việc kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm được căn cứ vào danh mục thuốc thiết yếu, danh mục thuốc bệnh viện đặc biệt là danh mục thuốc theo Thông tư 40/2014/TT- BYT ngày 17 tháng 11 năm 2014 về việc “Ban hành và hướng dẫn thực hiện danh mục thuốc tân dược thuộc phạm vi thanh toán
của Quỹ bảo hiểm y tế” đến nay được thay thế bởi Thông tư 30/2018/TT- BYT ngày 30 tháng 10 năm 2018 về việc “Ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT”. Tuy nhiên, hiện tượng kê đơn thuốc không phù hợp với chẩn đoán, lạm dụng kháng sinh, những bất cập về việc tuân thủ các thủ tục hành chính trong đơn, kê đơn không theo phác đồ vẫn đang diễn ra phổ biến, tương tác giữa các thuốc trong đơn hay tương tác thuốc với thức ăn, đồ uống vẫn chưa được chú ý đến. Việc kê quá nhiều thuốc trong 1 đơn, chi phí thuốc trong đơn tăng cao, đặc biệt là chi phí dành cho thuốc kháng sinh và vitamin lại khó kiểm soát…
1.3.5. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Để giúp cho người bệnh sử dụng thuốc an toàn, hợp lý hiệu quả thì việc kê đơn, sử dụng thuốc cần được thực hiện đầy đủ theo các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước ban hành. Tại Trung tâm Y tế huyện Kỳ Sơn từ trước đến nay chưa có một đề tài nghiên cứu nào được thực hiện về phân tích thực trạng kê đơn thuốc ngoại trú. Vì vậy, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài này nhằm đưa ra một số ý kiến, đề xuất để nâng cao chất lượng việc thực hiện quy chế kê đơn thuốc ngoại trú tại Trung tâm y tế huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình hướng tới sử dụng thuốc một cách an toàn, hợp lý và đạt hiệu quả cao trong điều trị.
CHƯƠNG 2