Tiết 5 Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
B. Luyện tập trên lớp
II. Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
Chia HS làm 4 nhóm thảo luận, nhận xét đổi.
b. Tác giả chọn trật tự từ như vậy là để liên kết với câu trước, câu sau và để nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ.
c. Tác dụng của sự thay đổi trật tự từ.
Câu Nhấn mạnh sự hung hãn
LK chặt với câu đứng trước
LK chặt với câu đứng sau.
1 - + +
2 - + -
3 - - -
4 - - +
5 - - +
6 + - +
* Ghi nhớ 1: SGK trang 111
II. Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
1. Ví dụ 1
- Trật tự từ của câu: “Đùng đùng, cai lệ giật phắt… chỗ anh Dậu” => Thể hiện thứ tự trước sau của các hành động.
- Trật tự từ của câu: “Chị Dậu xám mặt… đỡ lấy tay hắn” => Thể hiện
chéo.
GV: nhận xét, bổ sung.
GV yêu cầu HS đọc ví dụ.
? So sánh tác dụng của những cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm?
HS: Thảo luận, trả lời.
? Trong 3 cách ấy, cách nào có hiệu quả diễn đạt cao hơn? Vì sao?
- Cách viết của nhà văn Thép Mới, vì nó có nhịp điệu hơn, đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm.
? Từ những điều đã phân tích ở các mục I, II trên, em hãy rút ra những nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
HS đọc SGK.
thứ tự trước sau của các hành động.
- Trật tự trong cụm từ: “cai lệ và nhà lí trưởng” => Thể hiện thứ bậc cao thấp và thứ tự xuất hiện của hai nhân vật.
- Trật tự từ trong cụm từ: “roi song, tay thước và dây thừng” => Các loại vũ khí và dụng cụ để đánh, trói anh Dậu.
2. Ví dụ 2
Câu Nhấn mạnh hình ảnh
Liên kết với câu khác
Hài hoà về ngữ âm
1 + + +
2 + + -
3 + + -
3. Nhận xét (Theo ghi nhớ 2)
* Ghi nhớ 2: SGK trang 112
Hoạt động 3: Luyện tập - Vận dụng
Mục tiêu: Học sinh biết vận dụng kiến thức đã học để làm bài tập thực hành Phương pháp: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, giải thích, thực hành Thời gian: 11 phút
GV yêu cầu học sinh đọc bài tập, nêu yêu cầu của bài tập và làm độc lập sau
II. Luyện tập
a. Cụm từ trong câu văn của Bác: Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị trong lịch sử.
đó mời 3 HS lên trình bày ý tưởng ứng với 3 phần; các HS nghe, nhận xét và bổ sung.
b. - Câu “Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!”:
Đặt cụm từ “đẹp vô cùng” trước hô ngữ
“Tổ quốc ta ơi” để nhấn mạnh cái đẹp của non sông đất nước mới được giải phóng.
- Cụm từ “hò ô tiếng hát”: Đảo “hò ô”
lên trước để hiệp vần với “sông Lô” (vần lưng), tạo cảm giác kéo dài, thể hiện sự mênh mông của sông nước, đồng thời cũng đảm bảo cho câu thơ bắt vần với câu trước (ngạt - hát) => Như vậy, trật tự từ đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm cho lời thơ.
c. Câu văn của Nguyễn Công Hoan: Lặp lại các từ và cụm từ: mật thám, đội con gái ở đầu hai vế câu là để liên kết chặt chẽ câu ấy với câu đứng trước.
4. Củng cố: 2 phút
- Thế nào là lựa chọn trật tự từ trong câu?
- Khả năng và tác dụng của cách sắp xếp trật tự từ trong câu?
5. Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 1 phút - Học kĩ lí thuyết
- Làm hoàn thiện các bài tập
- Chuẩn bị bài: Lựa chọn trật tự từ trong câu (Luyện tập) Rút kinh nghiệm
………..
………..……
………..…
Ngày soạn: 07/4/2021
Tiết 117
Lựa chọn trật tự từ trong câu (Luyện tập)
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức
- Vận dụng được kiến thức về trật tự từ trong câu để phân tích hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong một số câu trích từ tác phẩm văn học.
2. Kĩ năng
- Xác định và phân tích tác dụng của việc phân tích trật tự các từ trong câu.
- Lựa chọn trật tự từ phù hợp trong lời nói, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
3. Thái độ
- Có ý thức lựa chọn trật tự các từ trong câu cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
4. Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
- Giáo viên: Chuẩn bị giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Làm bài tập, chuẩn bị trước bài mới III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1. Ổn định tổ chức: 1 phút 2. Kiểm tra bài cũ: 3 phút
Việc sắp xếp trật tự từ trong câu có tác dụng gì? Cho ví dụ minh hoạ.
3. Bài mới
* Hoạt động 1: Mở đầu
Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình
Thời gian: 1 phút
Các bộ phận trong câu có thể được sắp xếp theo những trật tự khác nhau, đem lại hiệu quả diễn đạt riêng, phù hợp với yêu cầu của việc giao tiếp. Giờ học hôm nay, chúng ta sẽ luyện tập “Lựa chọn trật tự từ trong câu”.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Mục tiêu: Giúp học sinh nắm vững lí thuyết về lựa chọn trật tự từ trong câu.
Phương pháp: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, kĩ thuật khăn phủ bàn.
Thời gian: 7 phút
? Trong một chuỗi lời nói, trình tự xuất hiện các từ gọi là trật tự từ. Có thể sắp xếp trật tự từ trong câu như thế nào?
- Trong một câu, có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng.
? Tác dụng của việc lựa chọn trật tự từ trong câu? (phần ghi nhớ trang 112)