III. NHỮNG ĐIỀU NHÀ TUYỂN DỤNG MUỐN NGHE
3. Nói thật bằng lời và “không lời”
7.3 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN
Là hình thức đào tạo cách thực hiện công việc ngay trong quá trình làm việc, qua đó NV sẽ rút ra kinh nghiệm để thực hiện công việc tốt hơn.
Đây là phương pháp đào tạo phổ biến nhất, thuận tiện nhất cho NV và 90%
chương trình đào tạo được thực hiện tại nơi làm việc, chủ yếu dưới hai dạng sau:
a. Kèm cặp hướng dẫn tại chỗ: Trong quá trình thực hiện công việc, học viên sẽ quan sát, ghi nhớ, học tập và thực hiện công việc theo cách thức người hướng dẫn đã chỉ dẫn.
Quá trình đào tạo công nhân kỹ thuật diễn ra như sau:
* Giải thích cho công nhân mới về toàn bộ công việc
* Thao tác mẫu cách thức thực hiện công việc
* Công nhân tự làm thử từ tốc độ chậm đến nhanh dần
* Kiểm tra chất lượng sản phẩm, hướng dẫn giải thích cho công nhân cách thực hiện tốt hơn.
* Công nhân tự thực hiện công việc đến khi họ đạt được các tiêu chuẩn mẫu về số lượng và chất lượng của công việc.
Hình thức đào tạo nầy thường áp dụng đối với nghề thủ công hoặc nghề đòi hỏi khéo léo vì có những ưu điểm là đơn giản ít tốn kém, dễ tổ chức, không cần phòng học, đội ngũ giảng dạy, có thể đào tạo nhiều người một lúc; học viên nắm được ngay cách thức giải quyết vấn đề thực tế và có kết quả phản hồi ngay về kết quả đào tạo; và trong quá trình đào tạo, học viên tạo ra được sản phẩm.
Tuy nhiên cũng có những khuyết điểm là người hướng dẫn thường ít có kinh nghiệm sư phạm, nên học viên có thể khó tiếp thu, thậm chí học cả thói quen xấu của người hướng dẫn sau nầy sẽ khó sửa đổi; người hướng dẫn có thể cảm thấy học viên là mối nguy hiểm đối với công việc của họ nên không tận tình hướng dẫn.
b. Luân phiên thay đổi công việc
Học viên được luân chuyển từ bộ phận nầy sang bộ phận khác, phân xưởng nầy sang phân xưởng khác, được học cách thực hiện nhiều công việc khác nhau về nội dung và phương pháp, do đó hiểu được cách thức phối hợp thực hiện công việc giữa các bộ phận khác nhau trong tổ chức.
Ưu điểm của phương pháp nầy là giúp NV dễ dàng thích ứng với các công việc khác nhau, tránh được tình trạng trì trệ, dễ dàng thích ứng với các công việc khác nhau. Họ có thể tự kiểm tra phát hiện điểm mạnh điểm yếu của mình để có kế hoạch đầu tư phát triển nghề nghiệp phù hợp, cũng như có khả năng thăng tiến cao hơn. DN có thể sắp xếp bố trí NV linh hoạt hơn, đồng thời sự phối hợp hoạt động giữa các phòng ban có hiệu quả hơn.
7.3.2 Đào tạo ngoài nơi làm việc:
Học viên được huấn luyện kết hợp giữa lớp học lý thuyết và thực hành như hình thức đào tạo tại chỗ. Học viên được tập trung trên lớp có thời hạn và được hướng dẫn bởi những chuyên gia trong và ngoài DN có tay nghề cao, có nhiều kinh nghiệm.
Ưu điểm của phương pháp nầy là cùng một lúc có thể đào tạo cho nhiều học viên; NV có thể chuyên tâm vào việc học tập dưới sự chỉ dẫn của chuyên gia có kiến thức chuyên môn cao và người học viên có tâm lý cạnh tranh lẫn nhau trong quá trình đào tạo từ đó có thể nâng cao hiệu quả đào tạo.
Nhược điểm của phương pháp nầy là vì phải có giáo viên, thiết bị, giáo trình nên giá thành đào tạo tương đối cao; có thể làm giảm thời gian công tác của học viên và nếu nội dung đào tạo xa rời công việc thì thành quả đào tạo không thể ứng dụng ngay vào công việc của học viên.
Các phương pháp đào tạo ngoài nơi làm việc phổ biến là:
a. Phương pháp nghiên cứu tình huống:
Áp dụng để đào tạo các quản trị gia, theo đó các tình huống cần phải giải quyết về các vấn đề tổ chức quản lý đã xãy ra trong DN (hoặc các DN tương tự) được cung cấp cho học viên. Học viên sẽ tự phân tích các tình huống, trình bày suy nghĩ và cách thức giải quyết vấn đề với các học viên khác trong lớp.
Ưu điểm của phương pháp nầy là:
+ Tạo điều kiện để thu hút mọi người tham gia phát biểu các quan điểm khác nhau và đề ra quyết định
+ Giúp học viên làm quen cách phân tích và giải quyết các vấn đề thực tiễn b. Phương pháp Trò chơi quản trị:
Áp dụng các chương trình lắp sẵn trên máy vi tính để đào tạo nâng cao năng lực quản trị của học viên. Học viên đóng vai các nhà quản lý của DN, đưa ra các quyết định liên quan đến tình hình hoạt động kinh doanh của DN. Máy tính sẽ xử lý và đưa ra ngay kết quả cho thấy các quyết định ảnh hưởng đến các nhóm khác như thế nào
Ưu điểm của trò chơi quản trị là:
+ Trò chơi sinh động, hấp dẫn
+ Học viên có cơ hội phát triển khả năng giải quyết vấn đề, đề ra chiến lược và chính sách kinh doanh phù hợp.
+ Học viên có cơ hội phát triển khả năng thủ lĩnh và khuyến khích khả năng hợp tác, làm việc tập thể
Tuy nhiên phương pháp nầy cũng có nhược điểm là tốn kém chi phí và học viên chỉ được quyền lựa chọn các phương án có sẵn, trong khi thực tế có nhiều giải pháp khác nhau và đa dạng hơn rất nhiều.
c. Phương pháp Hội thảo:
Nhằm nâng cao khả năng thủ lĩnh, khả năng ra quyết định, khả năng giao tiếp, xếp đặt mục tiêu, khả năng kích thích động viên NV…
Thành viên tham gia có chung một mục đích là thảo luận về nhiều đề tài khác nhau để giải quyết vấn đề.
Ưu điểm là các thành viên tham gia không cảm thấy mình đang được huấn luyện, đồng thời lại được đóng góp ý kiến để giải quyết các khó khăn trong hoạt động hàng ngày của họ hoặc của DN.
d. Phương pháp nhập vai
Những tình huống giống như thật trong sản xuất kinh doanh được đưa ra và học viên được yêu cầu đóng vai một nhân vật nào đó trong tình huống.
Phương pháp nầy thường rất thú vị, ít tốn kém và rất hữu ích để phát triển những kỹ năng mới và giúp học viên nhạy cảm với tình cảm của người khác.
Phương pháp này thường được áp dụng để nâng cao khả năng thủ lĩnh, kỹ năng phỏng vấn, bán hàng và một số kỹ năng khác
e. Phương pháp mô phỏng (huấn luyện theo mô hình):
Sử dụng các dụng cụ mô phỏng giống hệt như trong thực tế, học viên được thực tập như môi trường sẽ làm việc sau nầy. Phương pháp nầy bao gồm các bước như sau:
Bước 1: Trình bày cho học viên về mô hình mẫu hay cách đúng đắn nhất để thực hiện một công việc gì đó.
Bước 2: Học viên thực hành theo mẫu vừa hướng dẫn.
Bước 3: Nhận xét, đánh giá về việc thực hiện công việc của từng học viên.
Phương pháp nầy được áp dụng để huấn luyện:
+ Quản trị gia cấp dưới về cách thức điều khiển quản lý NV
+ Quản trị gia cấp trung về cách thức giao tiếp, sửa đổi các thói quen xấu trong công việc
+ Cho NV về cách thức trình bày những khó khăn, thiết lập các mốí quan hệ trong công việc…