- Giúp học sinh hiểu nhu cầu nghị luận là vô cùng cần thiết trong cuộc sống - Giúp học sinh hiểu thế nào là văn nghị luận .
b) Nội dung: Thảo luận các câu hỏi
- Cho HS nghiên cứu chuẩn bị từ tiết trước (chuẩn bị ở nhà) c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
1. Chuyển giao nhiệm vụ
?Trong đời sống em có thường gặp các vấn đề và câu hỏi kiểu như dưới đây không: Vì sao em đi
2. Thực hiện nhiệm vụ:
- Học sinh tiếp nhận: Lắng nghe rõ yêu cầu và thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh: suy nghĩ, trình bày 3. Báo cáo kết quả, thảo luận:
I. I-Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
1-Nhu cầu nghị luận:
-Trong đời sống ta vẫn thường gặp những vấn đề trên
học ? Vì sao con người cần phải có bạn ? Theo em như thế nào là sống đẹp ? Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu, lợi hay hại ?...
? Hãy nêu thêm các câu hỏi về những vấn đề tương tự ?
-> Những câu hỏi trên chính là những vấn đề phát sinh trong c/s hàng ngày khiến ta phải bận tâm giải quyết
?Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó, em có thể trả lời bằng các kiểu văn bản đã học như kể chuyện, miêu tả, biểu cảm hay không ? Hãy giải thích vì sao ? VD: Vì sao trong c/s con người không thể thiếu bạn bè? (Nếu thiếu bạn bè thì cuộc sống sẽ ra sao. Nếu có nhiều bạn mà là những người bạn tốt thì c/s sẽ ra sao?Cần phải phân tích đưa những dẫn chứng cụ thể thì mới có thể thuyết phục người ta hiểu và tin theo
?Để trả lời những câu hỏi như thế, hàng ngày trên báo chí, qua đài phát thanh, truyền hình, em thường gặp những kiểu văn bản nào ? Hãy kể tên 1 vài kiểu văn bản mà em biết ?
VD: ?Tại sao học phải đi đôi với hành ?
?Tại sao nói lao động là quí nhất trong cuộc sống ? ?Tại sao nói thiên nhiên là bạn tốt của con người ?
? Con người cần yêu mến và bảo vệ thiên nhiên ntn?
- Không- Vì bản thân câu hỏi phải trả lời bằng lí lẽ, phải sử dụng khái niệm để phân tích, giải thích cho người đọc hiểu được nội dung, có thể lấy dẫn chứng minh hoạ để chứng minh cho lời nói của mình là đúng hoặc phản bác ý kiến sai
- Kiểu văn bản nghị luận, các bài xã luận, bình luận, phát biểu ý kiến như:
+Những gương sáng trong học tập và LĐ.
+Những sự kiện xảy ra có liên quan đến đời sống.
+Tình trạng vi phạm luật trong xây dựng, sd đất, nhà.
=>Trong đời sống, ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí,...
2-Thế nào là văn nghị luận:
*Văn bản: Chống nạn thất học.
- Đối tượng: Toàn thể ND VN->Đối tượng rất đông đảo, rộng rãi
?Như vậy,trong đời sống ta thường gặp văn nghị luận dưới những dạng nào ?
Hs đọc văn bản: Chống nạn thất học.
?VB này hướng tới ai ? Nói với ai?(
đối tượng)
?Bác viết bài này để nhằm mục đích gì ?
?Để thực hiện mục đích ấy, bài viết nêu ra những ý kiến nào ? Những ý kiến ấy được diễn đạt thành những luận điểm nào ? -> Các câu văn trên chính là các luận điểm vì nó mang quan điểm, tư tưởng của tác giả, nó k/đ 1 ý kiến, 1 tư tưởng nào đó-> Với các luận điểm này tác giả đã đề ra nv cho mọi người là : phải học, phải nâng cao dân trí
?Để ý kiến có sức thuyết phục, bài viết đã nêu lên những lí lẽ nào
? Hãy liệt kê những lí lẽ ấy ?
?Tg’ có thể thực hiện mục đích của mình bằng văn tự sự, mtả,
- Mục đích: tuyên truyền, kêu gọi mọi người dân gắng sức học để có kiến thức tham gia vào công cuộc xây dựng đất nước-> Kêu gọi ND đi học
- Bài viết nêu ra 2 luận điểm:
+Mọi người VN phải hiểu biết quyền lợi và bổn phận của mình.
+Có kiến thức mới có thể tham gia vào công việc xây dựng nước nhà.
- Lí lẽ:
+Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM/T8 do Đế quốc gây nên.
+Điều kiện trước hết cần phải có để người dân có thể tham gia xây dựng đất nướclà: nhân dân phải biết đọc, biết viết mới thanh toán được nạn dốt nát, lạc hậu.
+ Những khả năng thực tế trong việc
“chống nạn thất học”.
-V.đề này không thể thực hiện bằng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm. Vì những kiểu VB này không thể diễn đạt được mđích của người viết.
->Phải dùng văn nghị luận.
=>Văn nghị luận: là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe 1 tư tưởng, quan điểm nào đó.
Muốn thế văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, dấn chứng thuyết phục..
biểu cảm không ? Vì sao ?
?Vậy vấn đề này cần phải thực hiện bằng kiểu văn bản nào ? ->VB trên là 1 VB nghị luận
?Vậy, em hiểu thế nào là văn nghị luận ?
? Trong giai đoạn sau CMT8, bài nghị luận của HCM có ý nghĩa thực tế đối với c/s ntn?
4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung
- Giáo viên nhận xét, đánh giá chốt nội dung ghi nhớ.
* Chuyển giao nhiệm vụ: Tìm một số tình huống trong đời sống cần vận dụng văn nghị luận?
HS chuẩn bị để tiết sau tìm hiểu tiếp
********Hết tiết*********
GV kiểm tra nhiệm vụ HS thực hiện để chuyển giao nhiệm vụ vào nội dung tiết học
*KL: Ghi nhớ 2 : sgk (T9 ).
-> Những tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận phải hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đ.s thì mới có ý nghĩa.
Ghi nhớ 3(SGKT9) -Hs đọc ghi nhớ.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu: HS vận dụng được những kiến thức đã học để làm các bài tập luyện tâp.
b) Nội dung: HS hoạt động để thực hiện yêu cầu của Gv c) Sản phẩm: Phần trình bày của học sinh
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe và trả lời câu hỏi
- HS chuẩn bị theo nhóm theo phần chia nhiệm vụ của GV
Bước 3: báo cáo kết quả và thảo luận II-Luyện tập:
-Hs đọc bài văn.
Gv chia nhóm và yêu cầu hs nghiên cứu các bài tập trong sgk tr 9, 10 và làm các bài tập đó:
+ Đây có phải là bài văn nghị luận không? Vì sao?
+ Tác giả đã đề xuất ý kiến gì? Những dòng, câu văn nào thể hiện ý kiến đó?
Để thuyết phục người đọc, tác giả nêu ra những lí lẽ và dẫn chứng nào?
+ Bài nghị luận này có nhằm giải
1-Bài văn: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.
a -Đây là bài văn nghị luận.
- Ngay nhan đề của bài đã có tính chất nghị luận.
-Vấn đề nêu ra để bàn luận và giải quyết là 1 vấn đề xã hội-1 vấn đề thuộc về đạo đức, lối sống: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.
-Để giải quyết vấn đề trên, tác giả đã sử dụng khá nhiều lí lẽ, lập luận và dẫn chứng để trình bày và bảo vệ quan điểm của mình b-Tác giả đề xuất ý kiến: Cần phân biệt thói quen tốt và thói quen xấu; cần tạo nên thói quen tốt (như dậy sớm, luôn đúng hẹn, luôn đọc sách,... ) bỏ thói quen xấu (như hay cáu giận, mất trật tự, vứt rác bừa bãi,...)
- Lí lẽ: Có thói quen tốt và thói quen xấu.
Thói quen xấu dễ nhiễm, tạo thói quen tốt rất khó. Có người biết phân biệt tốt – xấu nhưng vì đã thành thói quen nên rất khó bỏ.Thói quen thành tệ nạn. Mỗi người, mỗi gia đình hãy tự xem xét lại mình để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh cho XH.
- Dẫn chứng:
+Thói quen tốt: Luôn dậy sớm, luôn đúng hẹn, giữ lời hứa, luôn đọc sách
+ thói quen xấu: hút thuốc lá, hay cáu giận, gạt tàn bừa bãi ra nhà, thói quen vứt rác bừa bãi...
c-Bài văn nghị luận này đã nêu lên vấn đề đang rất phổ biến trong khắp cả nước ta( lối sống tuỳ tiện thiếu ý thức). Nhiều thói quen tốt mất đi, nhiều thói quen xấu nảy sinh
2-Bố cục: 3 phần.
quyết vấn đề có trong thực tế hay không? Em có tán thành ý kiến của bài viết không? Vì sao?
? Hãy tìm hiểu bố cục của bài văn
“cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội”
? HS đọc văn bản “hai biển hồ” và trả lời câu hỏi: văn bản đó là văn bản tự sự hay nghị luận? Vì sao?
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Yc hs nhận xét lẫn nhau, nhận xét ý thức làm việc của HS
Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh nghiệm, chốt kiến thức toàn bài.
-MB( 2 câu đầu):Tác giả nêu thói quen tốt và xấu, nói qua vài nét về thói quen tốt.
-TB: Tác giả kể ra một số những biểu hiện của thói quen xấu cần loại bỏ.
-KB(Đoạn cuối): Nói về việc tạo thói quen tốt rất khó, nhiễm thói quen xấu thì dễ, mỗi người cần làm gì để tạo nếp sống văn minh.
3-Văn bản: Hai biển hồ.
- Là văn bản tự sự để nghị luận( nghị luận là phương thức chủ yếu).
- 2 đoạn đầu là tự sự: Kể về 2 biển hồ
- 2 đoạn cuối là nghị luận: Hai cái hồ có ý nghĩa tượng trưng, từ đó mà nghĩ đến 2 cách sống của con người( cách sống cá nhân và cách sống sẻ chia hoà nhập)
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu: Học sinh bước đầu viết được những đoạn văn nghị luận ngắn gần gũi với cuộc sống
b) Nội dung: Học sinh hoạt động cá nhân thực hiện yêu cầu GV giao c) Sản phẩm: Phần trình bày của HS
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:
Viết một đoạn văn nghị luận kêu gọi bạn bè giữ vệ sinh trường, lớp?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập -HS lắng nghe tiếp nhận yêu cầu
- Thực hiện nhiệm vụ - HS suy nghĩ, thực hiện
- GV lắng nghe, sửa chữa góp ý cho học sinh.
VD:HS có thể viết đoạn văn dựa vào những gợi ý sau
- Nêu thực trạng việc giữ gìn vệ sinh trường lớp hiện nay
- Vai trò , ý nghĩa của việc giữ gìn vệ sinh
- Những giải pháp để nâng cao hiệu quả việc giữ gìn vệ sinh.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Yc hs nhận xét lẫn nhau, nhận xét ý thức làm việc cá nhân, làm việc nhóm Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh
nghiệm, chốt kiến thức.
1.GV chuyển giao nhiệm vụ
-GV nêu yêu cầu:Em hãy sưu tầm một số đoạn văn nghị luận?(Nội dung bài tập 3)
-HS về nhà học bài, sưu tầm
- Chuẩn bị bài tục ngữ về con người và xã hội
Bước 3: báo cáo kết quả và thảo luận - HS trình bày sản phẩm