LIÊN KẾT CÂU VÀ LIÊN KẾT ĐOẠN VĂN
Tuần 23 Tiết 112 Hướng dẫn đọc thêm: CON CÒ
II- Cách làm bài nghị luận về một vấn
1. Tìm hiểu đề, tìm ý.
Đề bài: Suy nghĩ về đạo lí: “Uống nước nhớ nguồn”.
- Kiểu bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí.
- Vấn đề: “Uống nước nhớ nguồn”.
- Nghĩa đen:
+ Nước là sự vật tự nhiên, thể lỏng, mềm, mát, cơ động trong mọi địa hình->
Có vai trò quan trọng trong đời sống.
+ Nguồn: Nơi bắt đầu của mọi dòng chảy của nước.
- Nghĩa bóng:
+ Nước là thành quả bao gồm cả giá trị vật chất và các giá trị tinh thần-> uống nước chính là hưởng thành quả đó.
+ Nguồn: tổ tiên, các vị tiền bối… có công tạo nên những thành quả đó ->
Nhớ nguồn: nhớ tới những người tạo ra
- Nhớ ơn là thể hiện lương tâm trách nhiệm của chúng ta hôm nay.
? Lương tâm trách nhiệm ấy chúng ta thể hiện ở những việc làm nào?
? Qua đây ta thấy ý nghĩa to lớn của bài học đạo lí này là gì?
? Muốn trình bày được các ý trên ta phải dựa vào đâu?
- Dựa vào vốn sống thực tế, những hiểu biết về phong tục tập quán Việt Nam.
? Qua phân tích bài trên, muốn tìm hiểu đề, tìm ý ta phải làm gì?
Hs trả lời - Gv kết luận.
thành quả đó.
- Bài học đạo lí: Những người hôm nay hưởng thành quả phải biết ơn những người làm ra thành quả đó.
- Phải biết trân trọng giữ gìn, bảo vệ phát huy những thành quả đó.
- Bên cạnh hưởng thụ phải có trách nhiệm nỗ lực tiếp tục sáng tạo ra những giá trị vật chất, tinh thần.
- Uống nước nhớ nguồn là một nhân tố tạo nên sức mạnh tinh thần của dân tộc.
- Nó là một nguyên tắc đối nhân xử thế mang vẻ đẹp văn hoá dân tộc.
-> Tìm hiểu đề xác định về kiểu bài và vấn đề cần làm.
->Tìm ý: Trình bày suy nghĩ về các khía cạnh của vấn đề.
? Gọi học sinh đọc lại đề?
Suy nghĩ về đạo lí “ Uống nước nhớ nguồn”.
? Phần mở bài ta làm như thế nào?
? Bước đầu tiên là phải làm gì?
? Muốn giải thích câu tục ngữ bằng cách trả lời những câu hỏi nào?
- Nước ở đây là gì? ý nghĩa của nước?
- Uống nước có nghĩa là gì?
- Nguồn ở đây là gì? cụ thể ý nghĩa của nguồn?
- Nhớ nguồn ở đây có ý nghĩa như thế nào?
? Sau khi giải thích tiếp theo chúng ta phải làm gì?
? Theo em câu tục ngữ nói lên điều gì?
? Đối với những người vô ơn, bạc nghĩa
2. Lập dàn ý.
*Mở bài.
Giới thiệu câu tục ngữ và tư tưởngcủa câu tục ngữ: đạo lí làm người.
*Thân bài:
- Giải thích câu tục ngữ.
- Nhận định đánh giá câu tục ngữ.
*Bình: +Câu tục ngữ nêu lên đạo lí làm
thì câu tục ngữ này thể hiện điều gì?
? Câu tục ngữ vừa tìm hiểu thể hiện điều gì của dân tộc ta?
GV: Gọi học sinh đọc phần mở bài trong sgk?
H? Đối với một bài văn nghị luận có mấy cách mở bài?
GV: Ngoài ra còn có thể dẫn dắt một câu danh ngôn khác nêu bằng cách phản đề.
? Dựa vào phần gợi ý sgk em viết một đoạn văn giải thích nội dung câu tục ngữ?
? Gọi học sinh trình bày, nhận xét, bổ sung.
GV: Tương tự hướng dẫn học sinh viết phần còn lại ở thân bài.
? Gọi học sinh đọc các phần kết bài trong sgk?
Em cho biết có mấy cách kết bài?
GV: Những cách thông dụng nhất- nhận thức về vấn đề và rút ra bài học.
? Qua tập viết đoạn văn nghị luận em thấy muốn làm tốt bài văn nghị luận ta phải sử dụng phương pháp lập luận nào?
? Dàn bài chung của bài nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lí là gì?
GV: Tuy nhiên bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để giải thích, đánh giá và đưa ra được ý kiến của người viết.
người.
+Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là nguyên tắc đối nhân xử thế .
+Nêu nên một nền tảng tự duy trì, phát triển của xã hội.
*Luận:
+Nhắc nhở đối với những ai vô ơn.
+Khích lệ mọi người cống hiến cho xã hội, dân tộc.
* Kết bài.
- Thể hiện một trong những vẻ đẹp văn hoá của dân tộc Việt Nam.
3.Viết bài.
- Có hai cách mở bài:
+ Đi từ chung đến riêng.
+ Đi từ thực tế đến đạo lí.
- Có hai cách kết bài:
+ Đi từ nhận thức đến hành động.
+ Kết bài bằng tổng kết.
- Sử dụng phép lập luận giải thích- chứng minh, phân tích, tổng hợp.
*Dàn bài:
+ Mở bài + Thân bài + Kết luận.
Tiết 114
Hoạt động 3: Luyện tập (25’)
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
Muốn làm bài này ta phải trải qua những bước nào?
- Tìm hiểu đề, tìm ý.
GV: Với đề bài này chỉ có một yêu cầu
Đề bài: Tinh thần tự học.
về nội dung.
?Em cho biết thêm phần mệnh lệnh vào đề bài trên?
? Phần mở bài em giới thiệu như thế nào?
? Bước đầu tiên phần thân bài ta phải làm gì?
- Giải thích vấn đề “Tinh thần tự học”.
? Trước tiên em hiểu “học” là gì?
? Vậy em hiểu tự học là gì?
? Theo em hình thức học này đã đòi hỏi về mặt thời gian như thế nào?
? Theo em tinh thần tự học là gì?
? Nêu một số tấm gương về tinh thần tự học?
? Theo em “Tinh thần tự học” là một đức tính như thế nào của mỗi con người?
? Những người có tinh thần tự học là những người như thế nào?
? Phần kết bài ta làm như thế nào?
-Bàn luận vấn đề tinh thần tự học.