Đức Phật ở tại Tỳ-xá-ly.596 Có một trú xứ ẩm thấp, một Tỳ-kheo nhận được phòng ẩm thấp, đem ngọa cụ597 ra trải chỗ đất trống598 để phơi. Đến giờ, đắp y mang bát vào thành khất thực. Sau đó, trời mưa lớn, nước ngập trôi mất. Khất thực xong trở về không thấy, liền vội vã đi tìm [42c01]hoặc
được chiếc giường lớn, giường nhỏ (ghế)*, chăn lông dê,599 hay cái mền. Các Tỳ-kheo thấy hỏi:
“Thầy được ngọa cụ và các vật này ở đâu?”
Tỳ-kheo kia đem sự việc trên thưa lại. Các Tỳ-kheo Trưởng lão quở trách:
“Những việc làm của thầy là phi pháp, vì Tăng sắm được ngọa cụ là điều khó, đã trải phơi, sau lại không thể thu cất. Lúc đi, tại sao không lấy cất để trôi mất! Nếu bây giờ dần dần mất hết thì trở thành một phòng trống không!”
(Các Tỳ-kheo)* quở trách rồi bạch lên Phật, nhân việc này đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi Tỳ-kheo kia:
“Ngươi có thật vậy không?”
Thưa: “Thật vậy, bạch Thế Tôn”.
Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, trải ngọa cụ của Tăng nơi đất trống, khi đi không cất, Ba-dật- đề”.
Lúc ấy, nhóm sáu Tỳ-kheo sai người giữ vườn, Sa-di, trải ngọa cụ của Tăng nơi đất trống, khi đi không bảo cất, bị chim mổ cắn, bị mưa lấm bùn mục hư.
Các Tỳ-kheo Trưởng lão thấy, hỏi:
“Thầy không nghe Phật cấm, không cho phép trải ngọa cụ của Tăng, nơi đất trống, khi đi không bảo cất hay sao?”
Trả lời: “Tôi sai người trải nên không trái lời Phật cấm”.
Các Tỳ-kheo nói:
“Tự trải với sai người trải có gì khác nhau đâu?”
Rồi do vậy bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi nhóm sáu Tỳ-kheo:
“Ngươi có thật vậy không?”
Thưa: “Thật vậy, bạch Thế Tôn”.
Bằng mọi cách quở trách rồi đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, tự trải ngọa cụ của Tăng nơi đất trống, hoặc sai người trải. Khi đi không tự cất, không bảo người cất, Ba-dật-đề”.
Có các Tỳ-kheo, trải ngọa cụ của Tăng nơi đất trống, nhóm sáu Tỳ- kheo đến sau, hoặc nằm hoặc ngồi trên ngọa cụ đó, khi đi không cất. Tỳ- kheo đến trước bảo là nhóm sáu Tỳ-kheo phải cất; nhóm sáu Tỳ-kheo bảo là Tỳ-kheo đến trước phải cất. Các Tỳ-kheo không biết thế nào, nên do vậy bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ- kheo:
“Tỳ-kheo trước nên dặn Tỳ-kheo sau, Tỳ-kheo sau nên cất. Từ nay giới này nên nói như vầy:
B. GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo nào, tự mình trải ngọa cụ600 của Tăng, hoặc sai người trải, hoặc người khác trải nơi đất trống, hoặc ngồi hay nằm. Khi đi không tự cất, không bảo người cất, không dặn người cất, Ba-dật-đề”.
Có các Tỳ-kheo thấy ngọa cụ của Tăng bụi nhơ không sạch, hoặc dùng tro, đất, hoặc phân bò bôi lên (giặt sạch)* rồi phơi, ở trong giới không dám lìa xa. Rồi do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Nếu trời mưa, nên lấy vào, cho phép ra đi”.
Có các Tỳ-kheo phơi ngọa cụ của Tăng, không dám [43a01] ra ngoài giới, rồi do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Nếu đón biết khi trở về không mưa thì cho phép ra ngoài giới”.
Lại có các Tỳ-kheo phơi ngọa cụ của Tăng bên người ngồi thiền hay người biểu hiện ngủ say. Các Tỳ-kheo do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Không cho phép phơi ngọa cụ bên người ngồi thiền hay ngủ say, ai phạm, Đột-kiết-la”.
Lại có các Tỳ-kheo phơi ngọa cụ của Tăng không đem cất, để đến chiều tối nên bị hư hoại. Các Tỳ-kheo do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Nếu thâu cất không đúng lúc, Đột-kiết-la”.
Lại có các Tỳ-kheo thấy ngọa cụ của Tăng trải nơi đất trống, vì không phải tự mình trải, không sai người trải, mình không nằm ngồi, nên không đem cất. Các Tỳ-kheo do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Nếu thấy ngọa cụ của Tăng trải nơi đất trống mà không cất, Ba-dật- đề”.
Có các cư sĩ đến trong Tăng phường mượn ngọa cụ của Tăng trải nơi đất trống, các Tỳ-kheo không cho, bèn nổi giận hiềm trách. (Các Tỳ-kheo)*
do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Được phép cho mượn”.
(Các Tỳ-kheo)* đã cho mượn, rồi muốn được trả sớm, bảo họ trả gấp.
Các cư sĩ lại nổi giận. (Tỳ-kheo)* do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Không nên bảo họ trả gấp, nên chờ họ đi rồi mới dọn cất. Nếu không dọn cất, Ba-dật-đề”.
Lại có cư sĩ thỉnh Tăng, mượn ngọa cụ của Tăng trải ở nhà, các Tỳ- kheo ngồi rồi đi không dọn cất, Phật dạy:
“Nên dọn cất, nếu không dọn cất, Ba-dật-đề. Nếu các Tỳ-kheo đến Tăng phường Tỳ-kheo-ni, trải ngọa cụ của Tăng Tỳ-kheo-ni nơi đất trống, bảo chẳng phải là ngọa cụ của Tăng, mà không dọn cất, cũng Ba-dật-đề”.
Lại có các Tỳ-kheo tự gánh giường chiếu, các cư sĩ cơ hiềm nói:
“Các Sa-môn này như con gánh hát, như đoàn ảo thuật”.
Các Tỳ-kheo do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Không cho phép tự gánh, ai phạm, Đột-kiết-la”.
Trường hợp khi đại hội trải ngọa cụ của Tăng nơi đất trống. Các Tỳ- kheo một lần ngồi, khi đứng dậy dọn cất liền, do đó mau bị hư. Rồi do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy: “Nếu không mưa thì cho phép mọi việc hoàn tất sau đó dọn cất”.
Đức Phật đã cho phép dặn Tỳ-kheo đến ngồi, nằm Ngọa cụ sau (dọn cất)*. (Tỳ-kheo)* lại dặn nhờ Hòa thượng, A-xà-lê, đồng Hòa thượng, A-xà- lê và các Đại đức cũng như Tỳ-kheo bệnh. Các Tỳ-kheo do vậy bạch lên Phật.
Đức Phật dạy:
“Không nên dặn nhờ Hòa thượng, A-xà-lê, đồng Hòa thượng, A-xà-lê và các Đại đức cũng như Tỳ-kheo bệnh, ai phạm, Đột-kiết-la”.
Các Tỳ-kheo dặn nhờ một Tỳ-kheo; một mình Tỳ-kheo dọn cất khốn đốn mệt mỏi, do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Tùy ngọa cụ nhiều hay ít, nếu ít thì dặn nhờ ít Tỳ-kheo, nếu nhiều thì dặn nhờ nhiều Tỳ-kheo”.
Các Tỳ-kheo không biết thế nào gọi là nhận dặn bảo, không nhận dặn bảo, [43b01] do vậy bạch lên Phật. Đức Phật dạy:
“Khiến cho người kia biết có nhận, nên gọi là nhận dặn bảo. Nếu không tự mình dọn cất, không bảo người dọn cất, không dặn người dọn cất, một chân bước ra ngoài giới, Đột-kiết-la, hai chân bước ra ngoài giới, Ba- dật-đề”.
Tỳ-kheo-ni cũng vậy. Ba chúng dưới, Đột-kiết-la.
---o0o---