MỘT SỐ QUAN NIỆM VỀ “DẠY CÁCH HỌC”
3. Cách tiếp cận và quan niệm về dạy của giáo viên
a. Giáo uiên quan niệm uiệc dạy của họ như thế nào
€ó 5 quan niệm:
— Dạy là (ruyên đạt thông tin.
Việc đạy là hoạt động “lấy thầy làm trung tâm”, nhằm
truyền đạt thông tin hoặc kiến thức, coi nó là chất liệu của môn học theo một quá trình một chiều từ thầy đến trò.
Thầy mang lại cho trò càng nhiều thông tin càng tốt.
— Dạy là truyền đạt kiến thức uà thái độ đối uới kiến thức, trong khuôn khổ của môn học lý thuyết.
Việc dạy là hoạt động “lấy thầy làm trung tâm”, nhấn mạnh việc phát triển ở học sinh, sinh viên khả năng xử lý
tư liệu và áp dụng những quan niệm được nêu ra. Thầy mong muốn đem lại càng nhiều thông tin càng tốt, đồng
23
thời làm cho trò càng biết cách sử dụng thông tin đó một
cách hữu hiệu.
~ Dạy là giúp cho học sinh, sinh uiên học dễ dàng.
Việc dạy là hoạt động “lấy thầy làm trung tâm”, nhấn
mạnh việc giúp cho học sinh, sinh viên hiểu được thông tin
để học và có thể ứng dụng vào những vấn để mới ở cả bên
trong và bên ngoài môn học. Mục đích của thầy là làm cho
trò có thể ứng dụng kiến thức và hiểu biết của mình vào
những hoàn cảnh mới. Thầy giúp trò thông hiểu vấn để
bằng cách trình bày những giải thích nội dung ở mức độ
thích hợp.
— Dạy là một hoạt động nhằm ¿lay đổi quan niệm hoặc sự hiểu biết của học sinh, sinh vién vé thế giới.
Dạy được coi là “hoạt động hợp tác” với trò, coi trò là sinh viên cồn ít kinh nghiệm, làm cho trò trở thành một chuyên viên phù hợp hơn, trong khuôn khổ quan niệm của
môn học. .
— Day 1A su hé tro cho uiệc học của học sinh, sinh uiên.
Dạy được coi là hoạt động “lấy trò làm trung tâm”, trong đó học sinh, sinh viên chịu trách nhiệm về việc học và
nội dung học. Mục đích của thầy là động viên và duy trì những quyển lợi chính đáng của chính người học. Trách nhiệm của thầy là giúp trò trong việc làm kế hoạch; điều khiển và cung cấp những “mối liên hệ ngược” —- những
“phản hồi” về sinh viên cũng như đưa ra những hướng dẫn
về quan niệm, đặc biệt khi thầy dạy cho trình độ sau đại học.
Ba quan niệm đầu về dạy thiên về số /ượng. Trọng điểm
214
là thầy tăng kiến thức cho trò bằng cách truyền đạt thông tin lấy từ nguồn bên ngoài. Thầy được coi là trung tâm của quá trình học tập. kiểm tra cái mà trò đã học, xem trò học
lúc nào và học như thế nào.
Hai quan niệm cuối về dạy chủ yếu là về chất lượng.
Trọng điểm của việc day 1a thay đổi cách nhìn uà cách dùng biến thức mà sinh viên có được. Việc dạy nhằm làm cho việc học được đễ dàng bằng cách gắn kết cả thây lẫn trò uào hoạt động hợp tác, phat triển ở người học sự thông hiểu và các
cách giải thích về thế giới.
b. Giáo uiên tiếp cận uiệc dạy của họ thế nào
~ Truyện đạt một chiêu từ thầy đến trò.
Cách “tiếp cận truyền đạt” của việc dạy là dựa trên
nguyên tắc về sự truyền đạt kiến thức, kỹ năng và những
quy trình từ thầy đến trò. Lớp học nếu được tiến hành như một buổi thông báo thì ít có sự hoạt động của sinh viên.
Mục đích của buổi thông báo là dành cho thầy cơ hội trình bày nội dung môn học một cách sáng sủa và chính xác. Việc học các thông tin là trách nhiệm của trò được tiến hành trong thời gian riêng của mình. Việc đánh giá chủ yếu là để xem học sinh, sinh uiên nắm được thông tin bao nhiêu uà chính xác ở mức độ nào hơn là xem hoc sinh, sinh vién hiểu
như thế nào.
~ Dạy theo cách tiếp cận hợp tác hai chiêu
Cách tiếp cận này dựa trên nguyên tắc làm cho việc học
được đễ dàng thông qua việc giúp học sinh, sinh viên phát a kỹ năng "giải quyết uấn dé” va kha nang “tu duy sáng
o”. Thay st dung sự thông hiểu và kiến thức đang có ở Hs) sinh, sinh viên làm xuất phát điểm của quá trình dạy.
215
Thầy trình bày nội dung môn học theo cách giới thiệu những quan niệm và những quá trình. Thầy ít đóng vai là trung tâm trong quá trình dạy mà chú trọng lam cho ldp học định hướng được uào sự tương tác uà uào hoạt động nhóm. Hoạt động dạy được lựa chọn giữa nhiều phương
pháp nhằm dẫn đắt học sinh, sinh viên tự kiến tạo kiến thức của chính mình, hiểu thực tiễn theo cách của mình và chấp nhận một khung khái niệm ngang tâm với những
chuyên gia trong cùng lĩnh vực. Chấp nhận cách tiếp cận
này, giáo vién đã thể hiện một phần rất quan trọng của vai
trò của mình là huy động uà kích thích lợi ích của học sinh,
sinh uiên. Người học được đánh giá chủ yếu ở sự hiểu — hiểu đến dâu hơn là sự biết - biết đến đâu. Phương tiện đánh giá thường là những câu hỏi mở rộng, những tình huống có vấn
để và những nhiệm vụ giải quyết vấn để.
e. Thiết bế mô hình dạy ~ học hợp tác hai chiêu: dạy -
tự học
Có thể thiết kế quá trình dạy - học theo mô hình dạy học hợp tác 2 chiều: dạy — tu học.