Mục tiêu:HS trình bày được hoàn cảnh thành lập nhà Trần, trình bày, vẽ được bộ máy nhà nước thời Trần đồng thời biết so sánh với bộ máy nhà nước thời Lý
Nhiệm vụ: Đọc thông tin, quan sát tranh ảnh giáo viên cung cấp và trả lời các câu hỏi trong tài liệu .
1. Hoạt động khởi động
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài học cần đạt được đó là nhận xét được tình hình kinh tế cuối thời Lý, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
- Phương pháp: Trực quan, phát vấn.
- Thời gian: 2 phút.
- Tổ chức hoạt động: GV cho học sinh xem hình. Yêu cầu HS phát biểu suy nghĩa trả lời.
- Dự kiến sản phẩm: HS trả lời.
Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Cuối thế kỷ XII- đầu XIII nhà Lý ngày càng suy yếu:
Chính trị Vua quan ăn chơi, triều chính lục đục, Kinh tế suy sụp, mất mùa đói kém xảy ra liên miên, Xã hội rối loạn, nhân dân nổi dậy ở nhiều nơi.
- Đầu 1226 nhà Lý sụp đổ, nhà Trần thành lập vua quan rất chăm lo đến phát triển đất nước. Vì vậy ở thời Trần đã đạt nhiều thành tựu rực rõ trên các lĩnh vực. vậy hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc SGK mục 1,2 mục I vài 13 và trả lời câu hỏi sau.
• Cho biết nhà Trần được thành lập trong hoàn cảnh nào
• Trình bày và nêu nhận xét về bộ máy nhà nước được thành lập trong hoàn cảnh nào?
• Trình bày và nêu nhận xét về bộ máy nhà nước thời Trần so với thời Lí
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
*Hoàn cảnh nhà Trần thành lập:
Cuối thế kỉ XII nhà Lý suy yếu -Quan lại ăn chơi sa đọa, không chăm lo đến đời sống nhân dân.
-Hạn hán, lũ lụt xảy ra liên miên, nhân dân khổ cực, các thế lực phong kiến nổi dậy quấy phá.
-Đầu năm 1226 Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh -> nhà Trần thành lập.
*Bộ máy nhà nước:
-Tổ chức theo chế độ quân chủ trung
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ HS làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi mở:
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS trình bày.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh.
ương tập quyền được phân hóa làm ba cấp.
-Triều đình: đứng đầu là vua (cạnh vua có Thái Thượng Hoàng) giúp việc cho vua có các quan.
-Các đơn vị hành chính trung gian: lộ, phủ, huyện (Châu).
-Cấp hành chính cơ sở: xã
-Đặt thêm một số chức quan: Quốc sử viện, thái y viện, khuyến nông sứ, hà đê sứ, đồn điền sứ…
3. Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức là sự thành lập của nhà Trần.
- Thời gian: 3 phút
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, nhóm, Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Nhóm 1,2: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần?
Nhóm 3,4: Em có nhận xét gì về bộ máy chính quyền trung ương thời Trần so với thời Lý?
Dự kiến sản phẩm
* Sơ đồ bộ máy nhà nước: * Sơ đồ chính bộ máy hành
Vua ( Thái thượng hoàng ) Đại thần văn Đại thần võ
Quốc sử viện - Thái y viện - Tôn nhân phủ - Hà đê sứ - Khuyến nông
sứ - Đồn điền sứ 12 lộ ( Chánh,phó an phủ sứ )
Phủ ( Tri phủ )
Phủ ( Tri phủ )
Châu-Huyện ( TC-TH)
Châu-Huyện
( TC-TH )
Xã (Xã quan)
Xã ( Xã quan )
So với thời Lí:
Giống nhau Khác nhau
- Nhà nước được tổ chức theo chế độ quân chủ tập quyền (mọi quyền hành nằm trong tay vua).
- Giúp việc cho vua có các quan đại thần, quan văn, quan võ.
- Thời Trần:
+ Thực hiện chế độ Thái Thượng Hoàng.
+ Đặt thêm một số cơ quan như: Quốc sử viện, Thái y viện, Tôn nhân phủ.
+ Cả nước chia thành 12 lộ.
- Thời Lý không có các cơ quan đó.
3.4. Hoạt động tìm tòi mở rộng, vận dụng
- Mục tiêu: Rút ra được bài học kinh nghiệm qua sự suy yếu về mọi mặt cuối thời Lý và quá trình thành lập của nhà Trần
- Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? So sánh bộ máy nhà nước thời Lý, bộ máy nhà nước thời Trần có điểm gì khác?
- Thời gian: 5 phút.
- Dự kiến sản phẩm
Vua Trần thường nhường ngôi sớm cho con, tự mình xưng là thái thượng hoàng & cùng con quản lí đất nước. Các chức đại thần do người trong họ nắm giữ. Đặt thêm một số cơ quan, một số chức quan, cả nước chia làm 12 lộ.
- GV giao nhiệm vụ cho HS
+ Tìm hiểu về quân đội thời Trần so sánh quân đội thời Lý.
+ Chuẩn bị bài mới