2. Sau khi xoa ấn nên uống 500ml nước sôi (để nguội) trở lên. Những người bị bệnh thận nặng không nên uống quá
150ml.
3. Khi trị liệu nên tránh những gò xương nổi lên, để tránh
tổn thương màng xương. Những người già xương trở nên xốp
giòn, khớp xương khô cứng, trẻ em da thịt non mỏng, cho nên
khi xoa ấn không được dùng lực quá mạnh.
4. Khu phản xạ tuyến Lympho, cột sống, mé ngoài xương cùng, phải xoa ấn thuận theo hướng về tim, để có lợi cho tuyến Lympho và huyết dịch tuần hoàn.
ð. Sau khi xoa ấn huyệt xong, người làm xoa ấn huyệt không được dùng nước lạnh rửa tay, phải dùng nước ấm để rửa. Người được xoa ấn phải chú ý giữ cho hai chân được ấm.
6. Phụ nữ đang thời kỳ kinh nguyệt và mang thai không nên
xoa ấn ở khu phản xạ vùng chân.
7. Bệnh nhân bị các loại xuất huyết nghiêm trọng như tiểu
ra máu, nôn ra máu, đại tiện ra máu, khạc ra máu không nên xoa ấn huyệt bàn chân.
8. Đối với những người bị bệnh kết hạch, bệnh giang mai và bệnh mạch máu não đến thời kỳ hôn mê, những người dùng kích thích tố thời gian dài và những người lao nhọc quá độ không nên tiến hành xoa ấn huyệt bàn chân.
9. Trong thời gian uống thuốc dùng phương pháp xoa ấn huyệt bàn chân để trị liệu, nếu là thuốc an thần thường nên ngưng uống, còn những loại thuốc khác thì nên tuân theo lời dặn của thầy thuốc.
hutp:/sachviet.edu.va
Bấm Huyệt Bàn Chân 37 Hoang Duy Tin
Thực hành bấm phản xạ
Nguyên tắc chung: Bấm phản xạ không chỉ trị được các triệu chứng gây bệnh, nhưng còn loại bỏ được nguyên nhân của rối loạn tận gốc. Do đó ta hãy quan tâm đến nguyên nhân gây bệnh nhiều nhất. Trong cơ thể con người không bao giờ có một cơ quan thụ bệnh, các cơ quan đều tuỳ thuộc lẫn nhau, một rối
loạn của cơ quan này kéo theo sự suy yếu của nhiều cơ quan
khác.
Muốn trị liệu tốt cần nắm vững hai yếu tố:
1- Chẩn Đoán xác định đúng bệnh.
9- Thao tác (bấm, day ấn..) đúng phương pháp, đúng vùng bệnh.
Chẩn đoán là công việc bắt buộc phải làm trước khi bắt đâu chữa bệnh và kết quả chẩn đoán là cơ sở để có phương
hướng chữa trị cho phù hợp. Cũng như các phương pháp chữa
bệnh Đông y cổ truyền, xoa bóp chân cũng ứng dụng tứ chẩn trong chẩn đoán bao gồm:
. Vọng chẩn:
Là quan sát hình dáng bên ngoài của người bệnh như
thần sắc, động thái và các cơ quan, bộ phận bên ngoài cơ thể.
Vọng chẩn của phương pháp xoa bóp chân chủ yếu là phép quan sát ngón chân tức là thông qua quan sát hình dáng bên ngoài
của chân để chẩn đoán tình trạng bệnh lý của người bệnh.
. Người đi mà lê gót chân, phần lớn đầu óc không minh mẫn, hoặc mắc chứng xơ cứng động mạch não.
. Chân bẹt gây ảnh hưởng tác động đến đầu, cổ vai, xương bả vai, xương đòn gánh, cột sống và hệ thống tuần hoàn.
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 38 Hoang Duy Tan
Nếu chân trái bẹt ảnh hưởng tim còn nếu chân phải bẹt có ảnh hưởng đến gan, mật.
. Các ngón chân biến dạng thì khu phản xạ đầu và răng
có vấn đề.
. Hình đáng móng chân biến dạng: vùng đầu có vấn đề.
.- Ngón chân cái cong lên, chứng tỏ gan hoặc túi mật người bệnh có dấu hiệu khác thường.
. Ngón cái bên trái to hơn ngón cái bên phải là đấu hiệu ăn uống kém, đái đường, kinh nguyệt quá nhiều, mụn cơm.
. Ngón cái bên phải to hơn ngón cái bên trái, biểu thị tư duy trí tuệ và thể lực của những người này hơn hẳn bình thường nhưng vì quá tự tin vào bản thân nên hay bị sốc nặng,
suy nhược cơ thể khi thất bại.
. Ngón chân cái sưng phù : dé bị cao huyết áp, tiểu đường.
. Ngón chân cái lật ra ngoài, sẽ ảnh hưởng đến khu phản xạ đốt sống cổ và tuyến giáp trạng.
. Ngén chan thứ 2, 3 nhô lên: thường có khuynh hướng ăn uống quá nhiều và có nhiều chất chua trong dạ dày.
. Ngón chân thứ 4 vểnh lên thường có triệu chứng táo bón, đau thần kinh, bệnh phong thấp và cảm cúm.
. Ngón chân út có quan hệ rất mật thiết với cơ quan sinh dục, nhưng lại thường bị biến dạng do đi giầy dép... cho nên việc đoán bệnh sẽ rất khó.
. Ngón thứ ð chân phải, khớp xương ngón - bàn chân
xuất hiện mụn cơm chứng tổ mắt phải có vấn đề và bộ vị tương
ứng với khu phan xạ này đang có trở ngại.
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 39 Hoang Duy Tan
. Dưới lòng ban chân nếu có xuất hiện nốt ruôi hoặc các nốt màu là biểu hiện triệu chứng xuất huyết dưới da, gan có vấn đề, thành mạch yếu dễ vỡ gây xuất huyết, tiểu cầu giảm, thiếu sinh tố.
. Xương mắt cá bị tổn thương có liên hệ đến xương chậu và khớp hông. Chung quanh mắt cá chân bị sưng phù thường là biểu hiện của bệnh thận hoặc hệ thống tuân hoàn gây nên.
Khi vọng chẩn, nếu thấy rõ các trạng thái khác thường
của da như: nứt, lở, ngoại thương, mụn nước, bỏng, u tĩnh mạch,
sắc tố chìm, da đỏ tấy, đổ mồ hôi, bong da, nhọt mủ, sưng nang
nhỏ, loét, á sừng, lõm phù, lang ben, biến đổi về cấu tạo xương... cân kết hợp với chuyên khoa để trị có kết quả hơn.
. Văn chẩn:
Từ tiếng bước chân có thể phán đoán được tình hình sức khoẻ của một người. Nhìn chung tiếng chân đi lại có thể chia
thành 4 loại sau đây:
. Loại A (nhanh nhẹ đều) tiếng bước chân nhanh nhẹ đều mà hơi trầm là biểu hiện của người khoẻ mạnh, tính cách thoải mái, thoáng đãng, thông minh đối với mọi công việc đều có thể
thực hiện và hoàn thành một cách nhanh nhẹn. Đối với nữ giới
những người này đa số là vợ hiển, mẹ thảo.
Loại B (chậm chạp, nặng nề) là biểu hiện của người tâm trí
bất an, có phiền não, công tác không như ý hoặc thất tình, vướng mắc về tnh cảm hoặc giảm sút về sức khoẻ.
Loại C (có hơi không có sức): người bước đi phát ra tiếng
kéo lê, đa số có rối loạn bệnh lý ở tay chân và thắt lưng, đầu gối hoặc đau mỏi lưng, yếu tim, bi quan, chán đời, hay quên.
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 40 Hoang Duy Tin
Loại D (không đều, có tạp âm): tiếng bước chân không đều có nhiều âm tạp, biểu thị một bộ phận hoặc cơ quan nào đó đang có vấn để. Đối với những người có tiếng bước chân loại này phải đặc biệt lưu ý, tốt nhất là nên cho bệnh nhân đến bệnh viện kiểm tra sức khoẻ. Trên thực tế đối với một số người
thường xuyên thức đêm, sinh hoạt không có giờ giấc qui củ cũng
có khuynh hướng phát ra tiếng bước đi này.
Vấn chẩn:
Vấn chẩn là thông qua quá trình hỏi đáp để chẩn đoán
bệnh tình của người bệnh. Trước khi trị liệu xoa bóp chân, cần
dùng hình thức vấn chẩn để tìm hiểu rõ tiền sử bệnh, nguyên nhân thời gian mắc bệnh và quá trình điều trị cũng như bệnh
tình, ăn uống, cảm xúc...
Thiết chẩn:
Thiết chẩn, chủ yếu là 'xúc chẩn', hoặc 'sờ ấn thăm dò khu phan xa’ dua trên căn cứ lý luận là “Khi cơ quan, tạng phủ bị rối loạn (có bệnh) hoặc chức năng của tạng phủ bị ngăn trở thì khu phản xạ tương ứng với các cơ quan, tạng phủ đó sẽ có cảm giác đau'. Khi dùng phương pháp chẩn đoán này cần theo thứ tự
sau:
. Sờ thăm dò khu phản xạ bệnh chứng để so sánh, đối chiếu tình trạng bệnh lý với lời khai của người bệnh.
. Sờ thăm dò khu phản xạ có liên quan xem người bệnh có cảm giác đau không.
. Sờ thăm dò các bộ phận có liên quan đến tình trạng
bệnh lý.
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 41 Hoang Duy Tin
Trong quá trình chẩn đoán cần kết hợp ca 4 hình thức chẩn đoán trên để có thể đưa ra một kết luận tối ưu và định ra phương án trị liệu hợp lý.
Nếu người bệnh cùng đồng thời mắc nhiều chứng bệnh thì cân phải chẩn đoán kỹ để đưa ra phác đô trị liệu hợp lý nhằm nhanh chóng củng cố và khôi phục sức khoẻ cho người
bệnh.
Trong suốt quá trình chẩn đoán không nên nghiêm trọng hoá vấn để khiến người bệnh lo lắng, bất an. Trong khi thực hiện nếu người bệnh có cảm giác đau ở khu phản xạ cần giải
thích cặn kẽ để người bệnh hiểu rõ và an tâm chữa trị.
Quá trình xoa bóp có thể được chia ra làm 3 giai đoạn :
Giai đoạn 1: Đặt đầu ngón tay cái trên khu phản xạ rồi từ từ truyền năng lượng từ giữa lòng bàn tay tới đầu ngón cái và các ngón khác. Điểm tập trung lực khi ấn ngón tay cái không nằm ở đầu trước, mà hơi thiên sang hai bên trái phải.
Giai đoạn 2: Gập ngón thứ 1 ngón tay cái (có thể tới mức
tối đa là 90o), đồng thời ấn ép theo một lực nhất định, lúc này
vùng da cơ của người bệnh sẽ bị kích thích bởi áp lực do truyền phóng năng lượng của ngón tay cái.
Thời gian ấn ép và phát lực mạnh nhất, tuỳ thuộc vào
tình trạng bệnh lý của người bệnh, thường khoảng 5 - 6 giây.
Giai đoạn 3: Sau khi kết thúc giai đoạn 2 người xoa bóp
thả lỏng ngón tay cái để đưa các tổ chức, tế bo bị kích thích của người bệnh trở lại trạng thái ba đầu.
Việc truyền, phóng lực từ ngón cái có thể được thực hiện trên một điểm bất kỳ của khu phản xạ và để tăng thêm lực tác động, khi cân có thể gập sâu đốt thứ 1 của ngón tay cái để ngón
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 42 Hoang Duy Tin
tay nghiêng về phía trước điểm tác động ở trên da. Nguyên tắc thao tác chủ yếu của xoa bóp bằng lực tay là ngón cái phải dịch chuyển theo một nhịp điệu nhất định trên khu phản xạ và tuyệt
đối không được rời khỏi da người bệnh. Trong khi thực hiện ngón cái và các ngón khác phải tách nhau ra để không làm ảnh
hưởng đến hành động của ngón cái.
Khi ấn ép ngón cái phải dịch chuyển dần lên hoặc day tại chỗ xoay vòng theo một nhịp điệu nhất định để truyền, phóng năng lượng đều khắp trên khu phản xạ. Hướng dịch chuyển của ngón cái phải cùng chiều với dòng chảy của máu
tĩnh mạch và dch Lim phô.
Khi truyền, phóng, người xoa bóp cần hết sức tập trung chú ý, tránh gây đau cho người bệnh và làm hao tổn năng lượng của bản thân.
e Nhịp điệu thực hiện uà cường độ lực tác động:
Để thú pháp xoa bóp đạt hiệu quả cao phải đặc biệt chú ý đến nhịp điệu (nhanh, chậm, vừa phải) và cường độ lực tác động (mạnh, nhẹ, vừa phải...).
Để thực hiện được điều này cần phải biết vận dụng va
phân phối lực một cách khéo léo, nhanh nhạy và hợp lý.
Khi xoa bóp phải căn cứ vào thể trạng và bệnh tình của
người bệnh để lựa chọn thủ pháp cho thích hợp.
Thí dụ nếu thực hiện theo kiểu chuôi đẩy, thì ngón tay cái phải đẩy lên nhưng không được lùi hoặc dịch sang hai bên phải, trái. Nếu ấn tay tại chỗ thì đầu ngón tay cái phải hoạt động tại điểm cố định, còn nếu như dùng kiểu day, xe, xoay vòng thì phần bụng ngón cái phải dịch chuyển xoay vòng trên một điểm nhất định rồi trượt sang điểm khác, liên tục không
hup://sachvietedu.vn
Bấm Huyệt Bàn Chân 43 Hoang Duy Tin
gián đoạn. Thời gian của mỗi động tác cũng có thể được thực hiện khác nhau nhưng thường cứ sau mỗi nhịp hô hấp của bụng
thì hoàn thành một động tác của ngón tay cái là vừa nhất.
Từ lịch sử phát triển của phương pháp xoa bóp chân cho
thấy lúc mới bắt đầu xuất hiện thủ pháp này, cách kích thích
liên tục và mạnh thường được dùng nhiều, nhưng hiện nay, phương pháp này lại có xu hướng kích thích hoà dịu và có tiết
tấu.
Quá trình xoa bóp thường được thực hiện theo các bước
cụ thể sau: