Chương 5 ĐÁNH GIÁ ĐIỀU KIỆN LAO ĐỘNG MỘT SỐ CÔNG VIỆC ĐẶC TRƯNG CỦA SẢN XUẤT GIÀY THỂ THAO
5.1. ĐẶC TRƯNG SẢN XUẤT GIÀY THỂ THAO THEO CÔNG NGHỆ ÉP DÁN
Sơ đồ 6: Quy trình sản xuất giày theo công nghệ dán ép
Dựa vào đặc trưng của môi trường lao động mà công nhân phải tiếp xúc trong lĩnh vực sản xuất giày, đối chiếu với ngày 13 tháng 10 năm 1995 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về việc ban hành tạm thời danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại nguy hiểm và nặng nhọc độc hại nguy hiểm.
Bảng 7: Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại nguy hiểm Da, giày, Dệt (Trích tại mục XI của Quyết định 1453/ LĐTBXH-QĐ )
Làm mũ giày
Cắt
May ráp Tạo hoa văn
Mũ giày
Kho nguyên liệu
Làm đế Trộn
Cắt Ép nóng
Đế cao su ngoài Cắt rìa
Ép tạo E.V.A Lạng, tách
lớp
Ép định
Cắt
Đế lót
Ép nóng lạnh Cắt rìa
Đế giữa
Đổ PU
Cắt rìa
Vệ sinh
Lắp ráp Gò mũi, gót Quét keo Dán ép Thành phẩm Trộn
Cán
Vệ sinh Cắt
Vệ sinh Cán
Trang 53 STT Tên nghề hoặc công việc Đặt điểm về điều kiện lao động của nghề,
công việc Điều kiện lao động loại IV
1 Xi Formon vào da sơn xi da Làm việc trong buồng kín, tiếp xúc với hoá chất có nồng độ cao
2 Thuộc da bằng tanin và crôm Công việc thủ công, nặng nhọc, nơi làm việc bẩn thỉu, hôi thối, có nhiều vi khuẩn, nấm gây bệnh và hoá chất độc (crôm) 3 Bảo quản, sơ chế, pha chặt da
tươi
Công việc thủ công, nặng nhọc, nơi làm việc chật hẹp, ẩm ướt, bẩn thỉu, hôi thối, tỉ lệ nâm và vi khuẩn lây bệnh cao.
4 Dán da bằng cồn làm gông, đai Công việc thủ công, tiếp xúc với hoá chất, vượt tiêu chuẩn cho phép nhiều lần.
5 Đứng máy kéo sợi con Khi làm việc đi lại nhiều, ảnh hưởng bụi, nóng và ồn cao
6 Đứng mày dệt thoi Đi lại nhiều, ảnh hưởng của bụi bông, nóng và ồn cao
Ngành sản xuất giày tuy mới ra đời và phát triển trong những năm gần đây, nhưng cũng có những đặc trưng công việc với điều kiện lao động tương tự song chưa được tìm hiểu để bổ sung vào danh mục này. Vì vậy, người lao động chưa được hưởng đầy đủ các quyền lợi tương ứng với mức độ độ độc hại, nặng nhọc của nghề theo pháp luật quy định. Ban lãnh đạo Công ty tuy đã xem xét mức độ nặng nhọc và thực hiện bồi dưỡng bằng hiện vật, nhưng vẫn còn chưa hết các công việc nặng nhọc.
Thực tế sản xuất giày theo công nghệ dán ép tại Công ty có những công việc cần quan tâm như sau: (Xem phụ lục 13)
1. Cắt dập thuỷ lực Mô tả công việc
Công nhân cắt nhỏ các tầm nguyên vật liệu làm mũ giày, đế ngoài, đế lót, đế Phylon… theo mẩu bằng máy cắt dập thuỷ lực.
Điều kiện lao động
Người lao động phải làm việc ở tư thế đứng và đi lại liên tục dọc theo chiều dài của máy và tiếp xúc với tiếng ồn dạng xung thường vượt mức tiêu chuẩn, nhiệt độ của nơi làm việc cao, công việc đơn điệu.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C; tiếng ồn dạng xung từ 80 - 88 dBA; thời gian lặp lại thao tác khoảng 28s.
2. May mũi giày Mô tả công việc
Trang 54 Công nhân may các chi tiết làm mũ giày lại với nhau bằng các loại máy may
khác nhau.
Điều kiện lao động
Công nhân làm việc ở tư thế ngồi liên tục, nhiệt độ môi trường trong xưởng cao, công việc đơn điệu và lao động thủ công.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C; thời gian lặp lại thao tác trong khoảng 20 - 40s, một số chi tiết đặc biệt có thể kéo dài hơn.
3. Thêu hoa văn Mô tả công việc
Công nhân thêu các hoa văn lên vật liệu làm mũ giày bằng máy thêu vi tính.
Điều kiện lao động
Công nhân làm việc ở tư thế đứng phải cúi khom và đi lại liên tục và công việc đơn điệu.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Công nhân làm việc thời gian lặp lại thao tác trong khoảng 20 - 40s, một số chi tiết đặc biệt có thể kéo dài hơn, số chi tiết phải quan sát đồng thời từ 25 - 30 vật thêu.
4. In hoa văn Mô tả công việc
Công nhân in các mẫu bằng sơn lên vật liệu làm mũ giày . Điều kiện lao động
Người lao động làm việc ở tư thế đứng và đi lại liên tục, vi khí hậu nóng và công việc đơn điệu.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ khoảng 32 - 34 0C; thời gian lặp lại thao tác khoảng 25 - 30s, một số chi tiết đặc biệt có thể kéo dài hơn.
5. Ép cao tần Mô tả công việc
Công nhân điều kiển các ép cao tần ép, làm nỗi các chi tiết cần trang trí lên mũ giày.
Điều kiện lao động
Người lao động làm việc ở tư thế đứng và đi lại liên tục, vi khí hậu nóng và công việc đơn điệu.
Các chỉ số điều kiệu lao động
Nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C, thời gian lặp lại thao tác trong khoảng 5-10s, một số chi tiết đặc biệt có thể kéo dài hơn.
Trang 55 6. Đứng máy trộn cán
Mô tả công việc
Công nhân điều kiển máy trộn và cán các thành phần làm đế Phylon, đế ngoài với nhau.
Điều kiện lao động
Công nhân khuân vác nguyên liệu bằng phương pháp thủ công, tiếp xúc với hơi nóng từ sản phẩm, vi khí hậu nóng, công nhân phải đứng khi làm việc.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C, bụi trên mức tiêu chuẩn cho phép
7. Tham gia đổ đế PU Mô tả công việc
Công nhân làm nhiệm vụ điều khiển dòng khí động làm vệ sinh khuôn, đóng mở khuôn, lấy sản phẩm từ máy Rotary, đổ PU thủ công.
Điều kiện lao động
Công nhân làm việc trong không gian chật hẹp, phải đứng khi làm việc, tiếng ồn dạng xung vượt mức tiêu chuẩn, vi khí hậu nóng và lao động thủ công.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân là nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C, bụi mức trên mức tiêu chuẩn cho phép.
8. Đứng máy ép đế ngoài hoặc ép đế E.V.A Mô tả công việc
Công nhân cho nguyên vật liệu vào khuôn của mày ép, điều chỉnh máy theo yêu cầu kỹ thuật, lấy sản phẩm ra khỏi khuôn.
Điều kiện lao động
Công nhân tiếp xúc với hơi nóng của sản phẩm ở nhiệt độ cao (hơi cao su nóng), vi khí hậu nóng, công nhân phải đứng khi làm việc, có tiếng ồn dạng xung vượt mức tiêu chuẩn.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C, tiếng ồn dạng xung ở mức 80 - 90 dBA.
9. Ép tổng lực Mô tả công việc
Công nhân nhận các chi tiết trong quá trình lắp ráp giày trên băng chuyền cho vào máy, ép chặt các chi tiết với nhau.
Điều kiện lao động
Trang 56 Người lao động phải đứng khi làm việc và xoay chuyển liên tục trong quá trình
nhận các chi tiết trên băng chuyền và đặt chúng trở lại sau khi ép, vi khí hậu nóng, công việc đơn điệu và nhịp độ khẩn trương.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32-34 0C, thời gian lặp lại thao tác khoảng 15s.
10. Vệ sinh đế Mô tả công việc
Công nhân dùng các công cụ thủ công: cọ, bàn chải,…tẩy rửa các chất bẩn trên các loại đế.
Điều kiện lao động
Người lao động ngồi làm việc liên tục bên dây chuyền, tiếp xúc với hơi hoá chất, vi khí hậu nóng, công việc đơn điệu và lao động thủ công.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiện lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32-34 0C, thời gian lặp lại thao tác khoảng 8-10s, hơi khí độc trên mức tiêu chuẩn cho phép.
11. Quét keo Mô tả công việc
Công nhân dùng các công cụ thủ công: cọ, bàn chải…quét keo lên các phần cần dán với nhau.
Điều kiện lao động
Công nhân phải ngồi làm việc liên tục, trong quá trình lao động phải tiếp xúc với hơi hoá chất, vi khí hậu nóng và công việc đơn điệu.
Chỉ số một số yếu tố trong điều kiệu lao động
Tại nơi làm việc của công nhân nhiệt độ trong khoảng 32 - 34 0C, thời gian lặp lại thao tác khoảng 8 - 10s, hơi khí độc trên mức tiêu chuẩn cho phép.