5.2.1 Thiết lập chính sách môi trường
Chính sách môi trường chưa được văn bản hóa và chưa có chính sách nào tuân theo yêu cầu của ISO 14001. Nhưng ban lãnh đ ạo và toàn thể nhân viên đều nghiêm túc tuân thủ theo pháp luật về các vấn đềmôi trường, đồng thời luôn thực hiện công tác
36 cải tiến liên tục công nghệ sản xuất, ngăn ngừa ô nhiễm kịp thời tuân thủ tiêu chuẩn GMP theo yêu cầu của Bộ Y Tế.
Đề nghị
Cần hình thành một hệ thống văn bản chính sách môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 cho công ty Hasan Dermapharm, với các mục tiêu như sau:
- Phản ánh tốt hơn mục tiêu và tiêu chí của công ty - Xây dựng một cách cụ thể, rõ ràng và minh bạch.
- Kiểm soát các thành quảmôi trường đạt được.
- Phổ biến cho toàn công ty và các đối tác kinh doanh của công ty.
- Thông báo cho công chúng biết.
5.2.2 Nhận dạng các khía cạnh môi trường trong công ty
Công ty đã xác đ ịnh các nguồn gây ô nhiễm (rắn, lỏng khí) từ quy trình hoạt động của dây chuyền sản xuất, phòng thí nghiệm. Để thực hiện công tác bảo vệ môi trường công ty nên đã cho xây dựng các hệ thống xử lý (khí thải, nước thải và chất thải rắn) theo yêu cầu pháp luật.
Qua đó đã một phần nào giảm thiểu các tác động môi trường nhưng công ty vẫn chưa có bất kỳ thủ tục nào xác định các khía cạnh do các hoạt động, sản phẩm, dịch vụ của công ty gây ra có thểảnh hưởng đến môi trường.
Các dữ liệu căn bản đều được ghi nhận, lưu trữ và được báo cáo cho ban lãnh đ ạo theo định kỳ 2 lần/năm đã hỗ trợ công ty trong việc:
- Xác định mức độ kiểm soát hiện hữu các vấn đềmôi trường.
- Đánh giá tất cả các hoạt động của công ty góp phần vào tình trạng môi trường hiện nay.
- Tuy nhiên các thông tin này chưa được thể hiện một cách chính thức như tiêu chuẩn yêu cầu.
Đề nghị: cần soạn thảo một thủ tục hướng dẫn chi tiết và xác định các khía cạnh môi trường hiện hữu trong công ty.
5.2.3 Yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác
Công ty luôn tuân thủ các yêu cầu pháp luật về công tác bảo vệ môi trường của Sở Tài Nguyên tỉnh Bình Dương: gi ấy phép xả thải, xử lý nước thải, phân loại và thu gom chất thải rắn. Đồng thời luôn thực hiện các công tác về an toàn nghề nghiệp,
37 phòng cháy chữa cháy… và đang xem xét các vấn đề bổ sung. Tuy nhiên các danh mục về những luật lệ áp dụng chưa được xây dựng và việc nhận dạng các vấn đề pháp lý vẫn chưa được văn bản hóa theo yêu cầu của ISO 14001.
Đề nghị: cần xây dựng một thủ tục để nhận diện, tiếp cận các yêu cầu pháp luật và những quy định có liên quan trong công ty.
5.2.4 Mục tiêu và chỉ tiêu
Hiện nay chưa có văn bản nào xác định mục tiêu và chỉtiêu môi trường của công ty.
Đề nghị: công ty cần thiết lập một tài liệu đề cập đến các mục tiêu và chỉ tiêu môi trường:
- Tài liệu này cần được tham khảo danh mục các vấn đềmôi trường quan trọng đã ghi nhận. Các số liệu định lượng về nước thải, khí thải, tiếng ồn, và độ ẩm cần thể hiện qua con số đặc trưng, được ghi nhận thống kê liên quan đến tình trạng hiện hành.
- Vấn đề ô nhiễm phổ biến của công ty rất quan trọng, công ty có thể có 2 lựa chọn: chứng tỏ các hoạt động của công ty không gây tác hại đến môi trường, hoặc cho rằng các công cụmôi trường đang áp dụng có thể góp phần làm giảm ô nhiễm hiện hữu.
5.2.5 Chương trình quản lý môi trường
Chương trình quản lý môi trường của công ty theo ISO 14001 chưa được thành lập Đề nghị
- Thiết lập chương trình quản lý môi trường tổng thể cho công ty.
- Chỉ định trách nhiệm cho từng cá nhân, phòng ban cụ thể nhằm đạt được các mục tiêu tương ứng.
- Quy định mốc thời gian cho việc thực hiện, từ lúc bắt đầu cho đến lúc kết thúc chương trình.
- Chỉ rõ phương tiện và các công cụ hỗ trợ nhằm đạt được các mục tiêu đề ra.
- Chỉ rõ nguồn vốn cấp cho các hoạt động cụ thể của chương trình.
- Để thực hiện được chương trình cần xác định được nhu cầu đào tạo.
5.2.6 Cơ cấu trách nhiệm
Công ty chưa hình thành một sơ đồ tổ chức và ban chỉđạo môi trường chính thức.
38 Đề nghị: cần xây dưng một quy trình đ ể xác định và giao nhiệm vụ cho người có liên quan như sau:
- Lập danh sách các nhân viên liên quan, phụ trách trực tiếp đến vấn đề môi trường hoặc giám sát thành quả của các nhiệm vụ này. Những người này phải có kỹ năng, trình đ ộ chuyên môn và trách nhiệm để xác định các thử nghiệm, đo lường cũng như kế hoạch và kiểm toán nội bộ.
- Quy trình phải chỉ rõ, đ ặc biệt là ban lãnh đ ạo giám sát các thành quả môi trường như thế nào.
5.2.7 Đào tạo nhận thức và năng lực
Công ty chưa có một hình thức, thủ tục đ ào tạo về nhận thức các tác động môi trường cho người nhân viên về các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 14001. Tuy nhiên công ty đã tiến hành hướng dẫn và huấn luyện cho nhân viên về vệsinh môi trường, ATLĐ và PCCC mỗi năm 1 – 2 lần, nhất là các công nhân sản xuất mới tham gia công ty theo tiêu chuẩn GMP.
Đề nghị
Công ty nên thành lập một quy trình thực hiện các khóa huấn luyện chuyên biệt cho từng bộ phận sản xuất để tất cả nhân viên trong công ty nhận được sựđào tạo cần thiết trong lĩnh v ực môi trường. Trong mọi trường hợp cần duy trì các hồ sơ đào tạo.
5.2.8 Trao đổi thông tin
Hiện nay công ty đã thành lập một mạng lưới thông tin nội bộ và bên ngoài theo yêu cầu của GMP: gồm truy cập Internet, mạng nội bộ và các thông tin trên bao bì sản phẩm để có thể dễ dàng trao đổi thông tin giữa các cấp cũng như với các khách hàng của công ty. Tuy nhiên những thông tin môi trường chưa được hoạch định và kiểm soát theo tiêu chuẩn ISO 14001.
Đề nghị
Thiết lập mạng thông tin nôi bộvà bên ngoài liên quan đến: chính sách môi trường, mục tiêu và chị tiêu môi trường cũng như chương trình quản lý môi trư ờng trong công ty
- Đối với cấp lãnh đ ạo công ty cũng c ần thông báo vai trò kiểm soát của mình trong các tác vụ hằng ngày
- Về phương diện chiến lược, chính sách môi trường cần được công bố rộng rãi những nơi dễ nhìn trong cơ quan để lôi cuốn sự quan tâm chú ý của mọi người.
39 5.2.9 Tư liệu của hệ thống EMS
Hiện nay, công ty chưa có sự tiếp cận nào về EMS nên chưa có một hệ thống tài liệu EMS theo tiêu chuẩn ISO 14001.
Đề nghị: cần xây dựng các tài liệu mô tả công việc của hệ thống EMS được tổ chức như thếnào và tác động qua lại của các yếu tố này.
5.2.10 Kiểm soát tài liệu
Đểđáp ứng đúng yêu cầu quản lý của tiêu chuẩn ISO 14001, cần viết một quy trình và thực hiện các mục tiêu sau:
- Xây dựng các bản tham chiếu giữa các tài liệu môi trường đã có (số liệu đo đạc…) và các quy trình đang được xây dựng.
- Xây dựng quy trình và danh sách phân phối tài liệu EMS.
- Nên có hệ thống tài liệu EMS được lưu trữ dưới dạng điện tử và cần được tham chiếu và mã hóa (nhất là số lần ban hành) và phải giới hạn số cán bộ được truy cập để duy trì trạng thái kiểm soát các tài liệu này.
5.2.11 Kiểm soát điều hành
Công ty chỉ có một số thủ tục kiểm soát quá trình vận hành của các thiết bị và quá trình sản xuất theo kế hoạch hàng năm. Tuy nhiên, cách thức công ty giám sát hữu hiệu các thành quả môi trường chưa được ghi thành văn bản hóa theo tiêu chuẩn ISO 14001.
Đề nghị: cần xây dựng một quy trình kiểm soát điều hành để mô tả: - Các trách nhiệm liên quan đến các tác động môi trường.
- Đào tạo các chuyên biệt riêng, quan trọng cần thực hiện để đảm bảo kiểm soát hữu hiệu các hoạt động gây tác hại đến môi trường.
- Các điều khoản môi trường nếu có đề cập trong các hợp đồng cũng nên lưu ý đầy đủ(đưa vào quy trình tham chiếu).
- Báo cáo thành quảmôi trường được ghi nhận và lưu trữ.
5.2.12 Sự chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng với tình trạng khẩn cấp
Hiện nay công ty đã có các bi ện pháp phòng chống độc hại và phòng cháy chữa cháy để đáp ứng với trình trạng khẩn cấp. Các thiết bị đối phó vời tình trạng khẩn cấp ở tình trạng tốt. Tuy nhiên các tài liệu này chưa được lập thành văn bản theo yêu cần của ISO 14001.
40 Đề nghị
- Công ty cần thiết lập các quy trình và duy trì các thủ tục nhằm xác định rõ và đáp ứng các sự cố tiềm ẩn và tình trạng khẩn cấp, nhằm đề phòng và giảm nhẹ các tác động môi trường mà chúng có thể gây ra.
- Cần phân biệt rõ giữa biện pháp ngăn ngừa sự cố xảy ra và biện pháp ứng phó.
- Tiêu chuẩn cũng đòi hỏi định kỳ thử nghiệm các thủ tục ứng phó trường hợp khẩn cấp nếu được.
5.2.13 Giám sát và đo lường
Công ty đã có sựlưu trữ dữ liệu từcác chương trình đo đạc hàng năm. Công tác bảo vệ môi trường tại công ty hiện nay chưa thành lập theo yêu cầu của ISO 14001, cũng như các thông số giám sát bổ sung định lượng hoặc bán định lượng cần được quan tâm, một khi các mục tiêu và chỉ tiêu môi trường được xác lập.
Đề nghị cần xây dựng một quy trình mô tả các hoạt động hằng ngày có tác động đáng kể đến môi trường được giám sát như thế nào? Quy trình này phải đáp ứng được:
- Cung cấp các chứng cứ khách quan về các chương trình giám sát và các thủ tục đo đạc có liên quan.
- Giúp định kỳđánh giá sự phù hợp với các quy trình bao gồm các hướng dẫn để điều chỉnh và bảo dưỡng các thiết bịđo lường.
5.2.14 Sự không phù hợp và biện pháp khắc phục phòng ngừa
Quy trình này đã đư ợc thành lập một phần theo yêu cầu của tiêu chuẩn GMP nhưng chưa được văn bản hóa theo yêu cầu ISO 14001.
Đề nghị: mục đích của quy trình này là xác định xem:
- Các sự việc không phù hợp được điều tra và giải quyết ra sao?
- Trách nhiệm của người quản lý có xử lý sự việc không phù hợp như thế nào?
Biện pháp khắc phục ra sao?
5.2.15 Hồ sơ
Cho đến nay công ty chưa có một quy trình nào liên quan đ ến vấn đề nhận diện, lưu trữ và xử lý các hồsơ môi trường theo yêu cầu của ISO 14001. Vì vậy cần phải xây dựng hồsơ môi trường này.
41 Đề nghị có thể sử dụng các tham chiếu cho các hồ sơ khác nhau. Các hồ sơ đánh giá và đo đạc để dễ báo cáo cần xác định các chỉ số môi trường quan trọng và kiểm chứng được.
5.2.16 Đánh giá hệ thống quản lý môi trường
Cũng giống như mọi hệ thống quản lý, đánh giá nội bộ là yếu tố then chốt của hệ thống EMS.
Đề nghị: cần xây dựng một qui trình đánh giá EMS và quy trình này ph ải đề cập đến các vấn đề như: Chương trình , phạm vị, tần suất, phương pháp đánh giá, khả năng trình độ của chuyên giá đánh giá lập báo cáo đánh giá và quá trìnhtheo dõi các hoạt động trên.
5.2.17 Xem xét của ban lãnh đạo
Hiện nay ban lãnh đ ạo công ty chỉ có sự đánh giá theo định kỳ 2 lần/năm về công tác bảo môi trường tại công ty và chưa xây dựng EMS nên việc xem xét của ban lãnh đạo theo ISO 14001 chưa được xác định bằng văn bản hóa.
Đề nghị: quá trình xem xét lại hệ thống quản lý môi trường của ban lãnh đạo cần đề cập đến một sốđiểm sau:
- Các chỉ tiêu, mục tiêu môi trường và kết quả hoạt động vềmôi trường;
- Các phát hiện qua việc đánh giá hệ thống quản lý môi trường;
- Đánh giá tính hiệu quả của hệ thống quản lý môi trường;
- Đánh giá tính phù hợp của chính sách môi trường;
- Xây dựng quá trình xem xét lại định kỳ của hệ thống quản lý môi trường;
- Cần xem xét lại yêu cầu và quan điểm của bên tham gia.
NHẬN XÉT
Dựa trên nền tảng của tiêu chuẩn GMP WHO mà công ty đã đ ạt được thì sẽ rút ngắn thời gian cho việc hoàn thành hệ thống EMS để có thể được cấp chứng nhận ISO 14001:2004.Tuy nhiên công ty chưa có nguồn nhân lực đủ am hiểu rõ về EMS để hoạch định phương hướng xây dựng EMS theo ISO 14001. Do đó công ty cần một nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn về EMS hay qua sự hỗ trợ của các tư vấn viên cho quá trình đăng ký đạt chứng chỉ ISO 14001:2004.
42
CHƯƠNG 6
XÂY D ỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG (EMS) CHO CÔNG TY HASAN DERMAPHARM
Từ những phân tích ở các chương trên (chương 3 và 5) công ty TNHH Hasan Dermapharm có đủđiều kiện để áp dụng EMS theo ISO 14001.