Hiện tượng bị quá tải tài nguyên xảy ra đối với những loại tài nguyên có số lượng tồn gần như cố định hay ít khi thay đổi, ta gọi là tài nguyên theo lịch. Ví dụ: nhân viên, máy tính, máy in,….
Khi phân phối loại tài nguyên này, cần quan tâm đến những yếu tố sau: được dử dụng cho công việc nào?, khi nào?, bao nhiêu?
Quá tải tài nguyên xảy ra khi lượng tài nguyên có sẵn không đủ để chuyển giao theo như lịch trình, có nhiều nguyên nhân xảy ra hiện tượng này như:
- Tài nguyên bị hư hại hay thất thoát ngoài dự kiến
Trang 30 - Công việc khác cũng được phân phối tài nguyên này và bị chậm tiến độ nên
không hoàn trả tài nguyên đúng thời hạn.
- Tài nguyên là sản phẩm chuyển giao của các công việc trước đó nhưng sản phẩm vẫn chưa hoàn thành.
- ….
Theo như quy trình quản lý dự án đã nêu, sau khi xác định các công việc (thứ tự và thời gian thực hiện từng công việc), phân phối tài nguyên (số lượng từng tài nguyên được phân cho các công việc) và lập lịch trình các công việc (có ngày bắt đầu và ngày kết thúc của mỗi công việc), ta sẽ thấy được tài có giai đoạn nào có tài nguyên bị quá tải hay không và sẽ cân đối lại tài nguyên.
1.5.2. Cân đối tài nguyên 1.5.2.1. Giới thiệu
Cân đối tài nguyên là một khái niệm phức tạp và không có các công thức nhất định để thực hiện. Cân đối tài nguyên mà luận văn hướng tới chính là điều chỉnh lịch trình, nghĩa là trì hoãn thời gian khởi công của một công việc cho tới thời điểm thuận lợi hơn. Có nhiều phương pháp để cân đối tài nguyên, ở đây ta sẽ tập trung tìm hiểu phương pháp cơ bản nhất đó là phương pháp nối tiếp.
1.5.2.2. Phương pháp nối tiếp
Như đã biết, sau khi có được các mốc thực hiện các công việc và số ngày dự để thực hiện mỗi công việc, ta sẽ tính được ES, EF, LS, LF và từ đó tính được độ thả nổi tự do của mỗi công việc.
Như đã giới thiệu, phương pháp nối tiếp là một phương pháp cân đối bằng cách điều chuyển lịch trình của các công việc, nghĩa là thay đổi thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc và phải lưu ý đến độ thả nổi tự do của chúng.
Ta sẽ lần lượt xem xét từng công việc trong lịch trình, sắp xếp các công tiếp theo đó theo lịch trình và độ thả nổi (khi sắp xếp các công việc có cùng thời điểm bắt đầu sớm nhất (ES như nhau), ưu tiên công việc có độ thả nổi nhỏ hơn).
Sau đó định lại thời hạn sớm nhất có thể bắt đầu công việc với điều kiện thời điểm này không được sớm hơn ES của công việc và phải có đủ tài nguyên trong suốt thời gian thực hiện công việc đó.
Khi có một công việc bị đẩy lùi vì không đủ tài nguyên, công việc liền sau đó sẽ bị đẩy lùi tương ứng theo trong khoảng thời gian cho phép của độ thả nổi.
Để hiểu được phương pháp này, ta sẽ xét một ví dụ như sau:
Trang 31 Giả sử ta có dự án có thời gian để hoàn thành là 14 ngày, dưới đây là sơ đồ mạng công việc (sơ đồ AOA), trên các mũi tên công việc có chú thích số lượng của một tài nguyêntheo lịch, ta gọi là tài nguyên A. Số lượng giới hạn của A là 20.
Các ô tròn là các mốc thời gian.
Hình 1.5: Sơ đồ AOA khi chưa cân đối tài nguyên
Dưới đây là biểu đồ thể hiện số lượng tài nguyên A được cần sử dụng trong các giai đoạn:
Hình 1.6: Biểu đồ tài nguyên tương ứng sơ đồ 2.5 7
3 14 2
0 1 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
5
0 1 2 3 4 6
15
10
10 10 20
10
10 5
20 15
30
10 10
17 15
25
Trang 32
• Sắp xếp các công việc theo mốc thời gian và độ thả nổi:
Thời điểm 0: (0-1), (0-2)
(Thực hiện công việc (0-1) trước công việc (0-2), vì công việc (0 -1) có độ thả nổi nhỏ hơn công việc (0-2)).
Tương tự cho các thời điểm còn lại:
Thời điểm 1: (1-2), (1-3) Thời điểm 2: (2-3)
Thời điểm 3: (3-4), (3-5) Thời điểm 4: (4-6) Thời điểm 5: (5-6)
Thứ tự các công việc sau khi được sắp xếp là:
(0-1), (0-2), (1-2), (1-3), (1-2), (1-3), (2-3), (4-6), (5-6)
• Định lại thời điểm bắt đầu sớm nhất cho các công việc:
- Tại thời điểm 0: công việc (0-2) sẽ bị lùi lại đến khi công việc (0-1) kết thúc, tức là thời điểm 1 vì tại thời điểm 0 tài nguyên bị quá tải.
- Tại thời điểm 1: thực hiện công việc (0-2), công việc (1-2) vừa đủ tài nguyên.
Công việc (1-3) bị đẩy lùi đến khi công việc (1-2) kết thúc, tức là ở thời điểm 2.
- Tại thời điểm 2: thực hiện công việc (1-3), công việc (2-3) đủ tài nguyên.
- Tại thời điểm 3: thực hiện công việc (3-4) vừa đủ tài nguyên, công việc (3-5) bị đẩy lùi đến khi công việc (3-4) kết thúc, là thời điểm 4.
- Tại thời điểm 4: thực hiện công việc (3-4), công việc (4-6) vừa đủ tài nguyên.
- Tại thời điểm 5: thực hiện công việc (4-6), công việc (5-6) đủ tài nguyên
Trang 33 Hình 1.7: Sơ đồ AOA khi đã cân đối tài nguyên
Hình 1.8: Biểu đồ tài nguyên tương ứng với sơ đồ 2.7 3 14
2
0 1 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
15
10
0 1 2 3 4 6
5
10 10 20 10
5 7
10
15 20
17 20
20 15