II. MỘT SỐ KINH NGHIỆM BƯỚC ĐẦU
2. M ấy kỉnh nghiệm bước đầu
- Thứ nhất, là đơn vị đào tạo chuyên ngành báo chí đầu tiên trong cả nước, Khoa Báo chí luôn quán triệt, nhận thức sâu sắc các quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước về chiến lược phát triển đất nước trong mỗi thời kỳ; nắm vững mục tiêu, nhiệm vụ chính trị là đào tạo nguồn nhân lực cho nền báo chí cách mạng Việt Nam, cho hệ thống chính trị để góp phần xây dựng, phát triển bền vững đất nước.
- Thứ hai, luôn chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ NC- GD, cán bộ khoa học tại chỗ cùng vói việc mở rộng kết nối để có thể huy động nguồn lực của ngành báo chí và nguồn lực xã hội vào việc nâng cao năng lực cũng
6 0 1 ĨBIíữnG THRIÌH Tir KHOH BÃO CHÍ
như chất lượng đào tạo và NCKH. Muốn kết nối nguồn lực xã hội tốt thì đội ngũ tại chỗ phải mạnh; muốn có đệi ngũ tại chỗ mạnh thì cần có chiến lược và giải pháp phát triển đúng. Cán bộ NC-GD báo chí khác với cán bộ NC-GD các chuyên ngành khác; vừa phải có năng lực nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn tốt, vừa phải có năng lực và phẩm chất hành nghề báo chí - truyền thông; vừa phải đào sâu lý thuyết, sáng tạo lý thuyết mới, vừa phải biết đắm say với thực tế hành nghề, biết bức xúc với những vấn đề của cuộc sống và những trăn trở tìm tòi của đồng nghiệp. Khoa Báo chí có giải pháp đúng và kiên trì đào tạo cán bộ trẻ khi mới về khoa, tất nhiên cần phải được quyền và chọn được người bảo đảm chất lượng.
Vấn đề này đã giúp Khoa Báo chí triển khai tốt nguyên lý quá trình đào tạo là học lý thuyết gắn với thực hành. Khoa luôn quán triệt việc giảng dạy những lý thuyết cơ bản, hệ thống và cập nhật mới một cách cô đúc, ngắn gọn đồng thòi triển khai thực hành theo vòng xoáy để hình thành kỹ năng làm việc cơ bản và chuyên nghiệp cho sinh viên; đồng thời luôn tôn trọng sự sáng tạo của người học bởi sản phẩm của báo chí - truyền thông là tạo sự khác biệt; thông điệp truyền thông phải tạo sự khác biệt.
K hoa luôn luôn chú trọng xây dựng khối đoàn kết v à sự gắn kết từ trong lãnh đạo B an chủ nhiệm Khoa, Ban Chi ủy, Công đoàn v à Chi hội N hà báo. Cơ sở của sự đoàn kết chủ yếu là phân công công việc đúng chuyên môn, đúng sở trường, họp lý theo năng lực mỗi người cùng với sự bình đẳng tương quan chung trên cơ sở đánh giá công tâm, khách quan và nghiêm túc. Quản lý khoa chủ yếu là quản lý chuyên môn, do đó, cần bảo đảm tôn trọng các chuẩn mực chuyên m ôn khoa học trên cơ sờ hành lang pháp lý chung.
Phải đặc biệt chú tâm xây dựng thương hiệu Khoa Báo chí trên cơ sở xây dựng và bồi dưỡng các chuyên gia đầu ngành, với những tiêu chí và sản phẩm khoa học - đào tạo chất lượng cao từ sự lao động nghiêm túc, cẩn trọng và nhiệt thành, c ầ n tôn trọng tính chuẩn mực và bảo đảm thương hiệu khoa ngay từ những tiêu chí tuyển chọn cán bộ NC-GD cũng như đánh giá lẫn nhau và đánh giá sinh viên. N ếu được chủ động trong tuyển sinh đầu vào cho đào tạo thì càng tốt. Vì “có bột mới gột nên hồ”.
Tnư ở nC TH Ã nK TỪ H H O R B R O C H iól Sinh viên đầu vào cần được tuyển chọn để bảo đảm chất lượng văn hóa và nhân cách, nhất là phải có năng khiếu báo chí và lòng đam mê nghề nghiệp, có lòng nhiệt thành yêu nghề và có chí hành nghề rõ ràng. Bởi với nghề làm báo, nếu thiếu năng khiếu báo chí và thiếu đam mê thì trong điều kiện xã hội bình thường, là khó trụ với nghề.
Cần chú trọng giáo dục ý thức trách nhiệm, thái độ và quan điểm chính trị - nghề nghiệp của nhà báo chuyên nghiệp cho người học; về lý tưởng hành nghề vì sự nghiệp “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh”, trước hết là vì sự phát triển bền vững của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; giáo dục về đối tượng phục vụ của báo chí, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy, là phục vụ đông đảo nhân dân chứ không phải m ột số ít người, cũng như các nguyên tắc, chuẩn mực hành nghề trên phương diện chính trị - văn hóa, pháp luật - đạo đức nghề nghiệp, cùng với những kỹ năng và phương pháp làm báo chuyên nghiệp.
- Thứ ba, luôn chú trọng kết họp chặt chẽ các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học - thực tiễn và quản lý, rèn luyện sinh viên. Đánh giá cán bộ, nhìn nhận sự phát triển của đơn vị cần phải từ ba trụ chân kiềng này; không được coi nhẹ hay dễ dãi; trong đó, lấy hoạt động nghiên cứu khoa học - thực tiễn (NCKH-TT) làm nền tảng; lấy việc gắn với thực tiễn hành nghề là phương thức đào tạo nghề làm trọng. Vì không nghiên cứu khoa học và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn thì chất lượng giảng dạy và quản lý, rèn luyện sinh viên sẽ khó bảo đảm chất lượng. M uốn nâng cao chất lượng đào tạo nghề thì phải gắn với thực tiễn nghề; muốn nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học thì phải nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học.
- Thứ tư, Khoa Báo chí luôn bám sát thực tiễn nghề nghiệp xã hội để nắm bắt vấn đề cuộc sống làm nguồn sống và hơi thở cho chất lượng các bài giảng và công trình nghiên cứu khoa học; không giáo điều, không một chiều trong tư duy và nhận thức, không bi quan nhưng luôn biết hoài nghi khoa học để khám phá và sáng tạo trên con đường đi tới chân lý.
Từ đó, dạy và hướng dẫn cho người học phương pháp tiếp cận và giải quyết vấn đề cuộc sống đã và đang đặt ra dưới con mắt nghề nghiệp của
6 2 THưiJnCTHnnHTÌÍHHDn BÃO CHÍ
nhà báo, nhà truyền thông vận động xã hội; qua đó giúp người học hình thành bản lĩnh nghề nghiệp báo chí và phong cách nhà truyền thông thời kỳ hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa.
- Thứ năm, những việc gì trong tầm tay và thuộc trách nhiệm được giao thì luôn nỗ lực làm cho tốt với chất lượng cao nhất có thể. Khoa luôn đề ra những đòi hỏi cao về chất lượng công việc cho các cán bộ NC- GD về yêu cầu nội dung và phương pháp giảng dạy và NCKH-TT, về quản lý, rèn luyện cũng như cho điểm đánh giá kết quả học tập của sinh viên, về yêu cầu tự nâng cao trình độ, phẩm chất và hình thành bản lĩnh, phong cách cũng như năng lực sáng tạo đáp ứng yêu cầu phát triển. Khoa Báo chí không chạy theo hình thức hay thành tích thi đua với các danh hiệu vốn được không ít người lấy làm mục đích phấn đấu; luôn cố gắng tuân thủ và bảo vệ các chuẩn mực giá trị đã được nêu ra về chuyên môn, nghề nghiệp cũng như nhân cách người cán bộ NCGD. Thành tích của khoa Báo chí, huân chương của Khoa Báo chí chính là kết quả và chất lượng làm việc cũng như tình cảm và sự kính trọng của các thế hệ sinh viên dành cho Khoa, dành cho các thế hệ cán bộ NC-GD của Khoa.
- Thứ sáu, Khoa luôn chú trọng công tác quản lý, rèn luyện sinh viên. Một là, chú trọng giáo dục, hướng dẫn phương pháp tự học để người học luôn tự tích hợp nâng cao kiến thức và ý thức chấp hành pháp luật.
Hai là, chú tâm giáo dục, rèn luyện người học về nhận thức, hành vi ứng xử theo chuẩn mực đạo đức nói chung và đạo đức nghề nghiệp báo chí - truyền thông nói riêng. Ba là, luôn quan tâm giáo dục vấn đề hình thành bản lĩnh, phong cách và cá tính sáng tạo của sinh viên Khoa Báo chí.
Làm cho người học nhận thức rõ ràng rằng, muốn hình thành bản lĩnh, phong cách, sáng tạo để không a dua nịnh hót, không chạy theo thành tích ảo,... thì trước hết phải tích lũy nền tảng kiến thức đa dạng, phong phú cùng với trau dồi và trải nghiệm kinh nghiệm thực tiễn để có thể rèn đúc nên nhân cách nhà báo như nhà văn hóa,... Đối với sinh viên hay người học nói chung, Khoa Báo chí luôn chú trọng bảo đảm các chuẩn mực đào tạo, nghiêm túc tuân thủ kỷ luật và tạo không gian học tập, rèn luyện hết lòng thương yêu, gần gũi và thân thiện.
ĨHlíứnG THÃÍIH Từ HHOH BÃO CHÍ 6 3
- Thứ bảy, luôn luôn tận dụng mọi cơ hội để mở mang các mối quan hệ quốc tế, với các đối tác khác nhau với mục đích học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm, tranh thủ nguồn lực nâng cao năng lực đào tạo và rèn luyện bản lĩnh khoa học. Khoa Báo chí đã thiết lập, duy trì và củng cố các mối quan hệ hợp tác với nhiều cơ sở giáo dục đại học, với các cơ quan báo chí, các tổ chức quốc tế. N ăm 1999, Khoa đã kết nối với Đại học Truyền thông Trung Quốc và duy trì, phát triển trên nhiều phương diện; với Tổ chức Cứu trợ trẻ em Thụy Điển (SCS) triển khai Dự án họp tác “Tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực tác nghiệp của nhà báo, nhà truyền thông về đề tài trẻ em” kéo dài trong hơn 10 năm,...
Ngoài ra, Khoa Báo chí kết nối họp tác với N gân hàng Thế giới, với Đại học Tổng họp Viên (Cộng hòa Áo), Đại học M elboum e (ú c ), Khoa Báo chí (Đại học Tổng hợp Liên bang N ga - MGU), Khoa Báo chí (Đại học London, Anh), Khoa Truyền thông đại chúng (Đại học Tống họp Philippines), m ột số khoa truyền thông thuộc các trường đại học các nước như: Đức, Mỹ, Pháp, Thụy Điển...